{"id":10015,"date":"2015-12-04T17:20:29","date_gmt":"2015-12-04T13:20:29","guid":{"rendered":"http:\/\/kultur.az\/?p=10015"},"modified":"2015-12-04T17:20:29","modified_gmt":"2015-12-04T13:20:29","slug":"yeni-ilin-qirmizi-sirgalari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kultur.az\/?p=10015","title":{"rendered":"Yeni \u0130lin q\u0131rm\u0131z\u0131 s\u0131r\u011falar\u0131"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/shutterstock_119344504.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignright wp-image-10016 size-medium\" src=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/shutterstock_119344504-300x200.jpg\" alt=\"shutterstock_119344504\" width=\"300\" height=\"200\" \/><\/a><\/p>\n<p><em>Yeni il deyil\u0259nd\u0259 ilk onun ad\u0131 g\u0259lir a\u011f\u0131llara&#8230; Yarpaqlar\u0131 v\u0259 meyv\u0259l\u0259ri il\u0259 dekorativ g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc var. \u00dcst\u0259lik d\u0259 sahibini he\u00e7 yormur: t\u0259l\u0259bkarl\u0131\u011f\u0131 olduqca azd\u0131r&#8230;<\/p>\n<p><\/em><\/p>\n<p>Yeni il b\u0259z\u0259kl\u0259rinin sevil\u0259n bitkil\u0259rind\u0259n olan pirkal (ilex) h\u0259m yarpaqlar\u0131, h\u0259m d\u0259 dekorativ meyv\u0259l\u0259ri il\u0259 \u00e7ox cazib\u0259dard\u0131r. \u018fslind\u0259 o, sad\u0259c\u0259 yeni il \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 yada d\u00fc\u015fm\u00fcr. H\u0259mi\u015f\u0259ya\u015f\u0131l olmas\u0131na g\u00f6r\u0259 bir \u00e7ox ba\u011f v\u0259 parklar\u0131n b\u0259z\u0259yidir. G\u0259lin onu daha yax\u0131ndan tan\u0131yaq.<\/p>\n<p><strong>S\u0259n kims\u0259n?<\/strong><br \/>\n\u2022 Pirkalkimil\u0259r (Aquifoliales) f\u0259sil\u0259sin\u0259 aiddir.<br \/>\n\u2022 C\u0259nubi v\u0259 Q\u0259rbi Avropada, Q\u0259rbi v\u0259 \u015eimali Afrikada, Az\u0259rbaycanda is\u0259 milli parklarda t\u0259bii olaraq bitir.<br \/>\n\u2022 B\u0259zi yerl\u0259rd\u0259 &#8220;i\u015f\u0131\u011fan&#8221;, &#8220;i\u015f\u0131l\u011fan&#8221; olaraq da tan\u0131n\u0131r.<br \/>\n\u2022 Kol v\u0259 a\u011fac \u00f6l\u00e7\u00fcl\u0259rind\u0259 360-dan \u00e7ox n\u00f6v\u00fc var.<br \/>\n\u2022 \u00c7ox gec b\u00f6y\u00fcy\u00fcr, \u0259n \u00e7ox 15 metr h\u00fcnd\u00fcrl\u00fckd\u0259 olur.<br \/>\n\u2022 K\u00f6kl\u0259ri torpaq s\u0259thin\u0259 yax\u0131n inki\u015faf edir.<br \/>\n\u2022 N\u00f6vl\u0259rin \u00e7oxu h\u0259mi\u015f\u0259ya\u015f\u0131ld\u0131r, b\u0259zil\u0259ri yarpa\u011f\u0131n\u0131 t\u00f6k\u00fcr.<br \/>\n\u2022 G\u00f6vd\u0259 qab\u0131qlar\u0131 cavan pirkallarda ya\u015f\u0131l olur, sonradan is\u0259 bozumtula \u00e7al\u0131r.<br \/>\n\u2022 Yarpaqlar\u0131n\u0131n \u00fcst t\u0259r\u0259fi t\u00fcnd-ya\u015f\u0131l, alt\u0131 a\u00e7\u0131q r\u0259ngli olur. Oval v\u0259 ya uzunsov formada, uc hiss\u0259l\u0259ri tikanl\u0131d\u0131r.<br \/>\n\u2022 Yayda a\u00e7an \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259ri a\u011f r\u0259ngli, ki\u00e7ik v\u0259 xo\u015f \u0259tirli olur. \u00c7i\u00e7\u0259kl\u0259rin b\u0259zil\u0259ri erk\u0259k, b\u0259zil\u0259ri di\u015fidir.<br \/>\n\u2022 Di\u015fi v\u0259 erk\u0259k \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259r ayr\u0131-ayr\u0131 bitkil\u0259rd\u0259 olur.<br \/>\n\u2022 Di\u015fi \u00e7i\u00e7\u0259k a\u00e7an pirkallarda sentyabr-yanvar aylar\u0131nda x\u0131rda, q\u0131rm\u0131z\u0131 meyv\u0259l\u0259r \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lir.<br \/>\n\u2022 Meyv\u0259l\u0259ri tumlu, yumru v\u0259 suludur. R\u0259ngl\u0259ri b\u0259zi n\u00f6vl\u0259rd\u0259 q\u0131rm\u0131z\u0131, b\u0259zil\u0259rind\u0259 is\u0259 qara olur v\u0259 bu meyv\u0259l\u0259r sad\u0259c\u0259 di\u015fi \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259rd\u0259n \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lir. Meyv\u0259l\u0259ri qu\u015flar v\u0259 b\u0259zi m\u0259m\u0259lil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn olduqca \u00f6n\u0259mli qida madd\u0259l\u0259ri il\u0259 z\u0259ngindir.<br \/>\n\u2022 Budanmas\u0131 olduqca asand\u0131r. Pirkal kollar\u0131ndan \u00e7ox s\u0131x \u00e7\u0259p\u0259rl\u0259r d\u00fcz\u0259ld\u0259 bil\u0259rsiniz.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" src=\"http:\/\/gardens.az\/gardens\/upload\/Image\/shutterstock_41132167.jpg\" alt=\"\" width=\"400\" height=\"600\" \/><\/p>\n<p><strong>N\u0259y\u0259 ehtiyac\u0131n var?<\/strong><br \/>\n\u2022 G\u00fcn\u0259\u015fli v\u0259 yar\u0131mk\u00f6lg\u0259li yerl\u0259rd\u0259 yax\u015f\u0131 inki\u015faf edir.<br \/>\n\u2022 K\u00f6lg\u0259y\u0259 olduqca d\u00f6z\u00fcml\u00fcd\u00fcr.<br \/>\n\u2022 \u0130stiy\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcqavim\u0259t g\u00fcc\u00fc \u00e7ox olsa da, birba\u015fa g\u00fcn\u0259\u015f \u015f\u00fcalar\u0131n\u0131n t\u0259sirind\u0259n qorunmal\u0131d\u0131r.<br \/>\n\u2022 Donvurmaya, \u015fidd\u0259tli soyu\u011fa, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 d\u0259nizd\u0259n \u0259s\u0259n k\u00fcl\u0259kl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 da davaml\u0131d\u0131r.<br \/>\n\u2022 \u015eidd\u0259tli k\u00fcl\u0259kl\u0259rd\u0259n z\u0259r\u0259r g\u00f6r\u0259 bil\u0259r, ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 k\u00fcl\u0259kd\u0259n qorunmal\u0131d\u0131r.<br \/>\n\u2022 K\u00f6kl\u0259ri n\u0259mi\u015fliyi sevmir, daimi sulu yerl\u0259rd\u0259 \u00e7\u00fcr\u00fcy\u00fcr.<br \/>\n\u2022 M\u0259sam\u0259li v\u0259 az miqdarda n\u0259m torpaqlarda yax\u015f\u0131 bitir. PH-\u0131 \u00e7ox olan qumlu torpaqlar da pirkal \u00fc\u00e7\u00fcn ideal say\u0131l\u0131r.<br \/>\n\u2022 Toxum v\u0259 \u00e7ilikl\u0259 art\u0131r\u0131l\u0131r. Toxumlar\u0131n c\u00fcc\u0259rm\u0259 m\u00fcdd\u0259ti 2 il oldu\u011fundan \u00e7ilikl\u0259rin birba\u015fa torpa\u011fa \u0259kilm\u0259si daha m\u0259sl\u0259h\u0259tlidir.<br \/>\n\u2022 Meyv\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn erk\u0259k v\u0259 di\u015fil\u0259ri yan-yana \u0259kilm\u0259lidir.<br \/>\n\u2022 Meyv\u0259l\u0259rini yeyib, toxumlar\u0131n\u0131 aparan heyvanlar v\u0259 qu\u015flar vasit\u0259sil\u0259 d\u0259 \u00e7oxal\u0131r.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" src=\"http:\/\/gardens.az\/gardens\/upload\/Image\/shutterstock_162144542.jpg\" alt=\"\" width=\"495\" height=\"600\" \/><\/p>\n<p><strong>M\u00fcxt\u0259lif n\u00f6vl\u0259ri<\/strong><br \/>\n<em>\u0130tiyarpaql\u0131 pirkal (Ilex aquifolium):<\/em><br \/>\n\u2022 \u018fn \u00e7ox Qara D\u0259niz b\u00f6lg\u0259sind\u0259 bitir.<br \/>\n\u2022 \u00c7ox z\u0259if inki\u015faf edir.<br \/>\n\u2022 Maksimum 15 metr h\u00fcnd\u00fcrl\u00fckd\u0259 olur.<br \/>\n\u2022 Q\u0131\u015fda yarpaqlar\u0131n\u0131 t\u00f6km\u00fcr.<br \/>\n\u2022 S\u0259rt, t\u00fcnd-ya\u015f\u0131l r\u0259ngli yarpaqlar\u0131 itiuclu v\u0259 \u00e7\u0131x\u0131nt\u0131l\u0131d\u0131r.<br \/>\n\u2022 May-iyun aylar\u0131nda a\u011f r\u0259ngli \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259r a\u00e7\u0131r.<br \/>\n\u2022 Sentyabr-noyabr aylar\u0131nda \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259l\u0259n meyv\u0259l\u0259ri noxud iriliyind\u0259 v\u0259 q\u0131rm\u0131z\u0131 r\u0259ngd\u0259 olur.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" src=\"http:\/\/gardens.az\/gardens\/upload\/Image\/shutterstock_39911017.jpg\" alt=\"\" width=\"673\" height=\"449\" \/><\/p>\n<p><em>Yapon pirkal\u0131 (Ilex crenata):<\/em><br \/>\n\u2022 Tropik-subtropik bir n\u00f6v\u00fcd\u00fcr.<br \/>\n\u2022 M\u00fclayim iqlimli yerl\u0259rd\u0259 yax\u015f\u0131 inki\u015faf edir.<br \/>\n\u2022 Birba\u015fa g\u00fcn\u0259\u015f \u015f\u00fcalar\u0131 deyil, yar\u0131mk\u00f6lg\u0259li yerl\u0259ri sevir.<br \/>\n\u2022 H\u0259mi\u015f\u0259ya\u015f\u0131l bitkidir.<br \/>\n\u2022 2-5 metr, nadir hallarda 10 metr\u0259 q\u0259d\u0259r uzana bilir.<br \/>\n\u2022 Meyv\u0259l\u0259ri qara r\u0259ngd\u0259dir.<br \/>\n\u2022 S\u0131x yarpaqlar\u0131na g\u00f6r\u0259 \u201ccanl\u0131 \u00e7\u0259p\u0259r\u201d kimi istifad\u0259 edilir.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" src=\"http:\/\/gardens.az\/gardens\/upload\/Image\/shutterstock_433839.jpg\" alt=\"\" width=\"673\" height=\"449\" \/><\/p>\n<p><em>\u201cNelli r. stivens\u201d pirkal\u0131 (Ilex \u201cnellie r. stevens\u201d):<\/em><br \/>\n\u2022 Konusvar\u0131, h\u0259mi\u015f\u0259ya\u015f\u0131l bitkidir.<br \/>\n\u2022 B\u00f6y\u00fck yarpaqlar\u0131 olur.<br \/>\n\u2022 Apreld\u0259 g\u00f6z\u0259l olmayan, ya\u015f\u0131l-a\u011f r\u0259ngli \u00e7i\u00e7\u0259k a\u00e7\u0131r.<br \/>\n\u2022 Q\u0131\u015fda parlaq, q\u0131rm\u0131z\u0131 r\u0259ngli meyv\u0259l\u0259ri yeti\u015fir.<br \/>\n\u2022 Orqanik, m\u0259sam\u0259li torpaqlarda yax\u015f\u0131 inki\u015faf edir.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" src=\"http:\/\/gardens.az\/gardens\/upload\/Image\/ilexx.jpg\" alt=\"\" width=\"673\" height=\"449\" \/><\/p>\n<div class=\"comments-box\"><\/div>\n<p>M\u0259nb\u0259 : gardens.az jurnal\u0131<\/p>\n<p class=\"bawpvc-ajax-counter\" data-id=\"10015\">Yaz\u0131ya 639 d\u0259f\u0259 bax\u0131l\u0131b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yeni il deyil\u0259nd\u0259 ilk onun ad\u0131 g\u0259lir a\u011f\u0131llara&#8230; Yarpaqlar\u0131 v\u0259 meyv\u0259l\u0259ri il\u0259 dekorativ g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc var. \u00dcst\u0259lik d\u0259 sahibini he\u00e7 yormur: t\u0259l\u0259bkarl\u0131\u011f\u0131 olduqca azd\u0131r&#8230; Yeni il b\u0259z\u0259kl\u0259rinin sevil\u0259n bitkil\u0259rind\u0259n olan pirkal (ilex) h\u0259m yarpaqlar\u0131, h\u0259m d\u0259 dekorativ meyv\u0259l\u0259ri il\u0259 \u00e7ox cazib\u0259dard\u0131r. \u018fslind\u0259 o, sad\u0259c\u0259 yeni il \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 yada d\u00fc\u015fm\u00fcr. H\u0259mi\u015f\u0259ya\u015f\u0131l olmas\u0131na g\u00f6r\u0259 bir \u00e7ox ba\u011f v\u0259 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[11],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10015"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10015"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10015\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10017,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10015\/revisions\/10017"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10015"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10015"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10015"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}