{"id":10193,"date":"2016-01-26T19:38:19","date_gmt":"2016-01-26T15:38:19","guid":{"rendered":"http:\/\/kultur.az\/?p=10193"},"modified":"2016-01-26T19:42:58","modified_gmt":"2016-01-26T15:42:58","slug":"tanrilar-tokuldu-yer%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kultur.az\/?p=10193","title":{"rendered":"\u201cTANRILAR T\u00d6K\u00dcLD\u00dc YER\u018f\u201d"},"content":{"rendered":"<p><em><a href=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2014\/06\/saday.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignright wp-image-5755 size-medium\" src=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2014\/06\/saday-300x230.jpg\" alt=\"saday\" width=\"300\" height=\"230\" \/><\/a>(Saday \u015e\u0259k\u0259rlinin \u201cL\u0259n\u0259tl\u0259nmi\u015f C\u0259nn\u0259t\u201d kitab\u0131na&#8230;)<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p>\u00c7oxdand\u0131r yazmaq ist\u0259yirdim onun yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan. \u015eeirl\u0259rini oxudu\u011fum, daxili al\u0259min\u0259 b\u0259l\u0259d oldu\u011fum, \u00fcz\u00fcn\u00fc bir d\u0259f\u0259 d\u0259 olsun g\u00f6rm\u0259diyim Saday \u015e\u0259k\u0259rlinin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan. Onu da etiraf edim ki, \u201cL\u0259n\u0259tl\u0259nmi\u015f C\u0259nn\u0259t\u201d kitab\u0131n\u0131 oxuma\u011fa ba\u015flayana q\u0259d\u0259r hans\u0131sa q\u00fcvv\u0259 qollar\u0131m\u0131 tuturdu sanki, yaza bilmirdim&#8230;<\/p>\n<p>\u201cL\u0259n\u0259tl\u0259nmi\u015f C\u0259nn\u0259t\u201di (\u015feirl\u0259r v\u0259 poema) s\u0259tir-s\u0259tir, s\u00f6z-s\u00f6z oxudum v\u0259 eyni zamanda kitab m\u0259ni oxudu. Kitabdan \u0259xz etdikl\u0259rimi kitaba qaytard\u0131qca Saday \u015e\u0259k\u0259rlini \u2013 Saday \u015e\u0259k\u0259rli poeziyas\u0131n\u0131 tan\u0131d\u0131m, bu yaz\u0131m meydana \u00e7\u0131xd\u0131. Bir \u00f6m\u00fcr a\u011f\u0131s\u0131n\u0131n, bir insan taleyinin, bir \u015fair h\u0259yat\u0131n\u0131n ya\u015f\u0131l x\u0259zan\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcm. B\u0259li, yamya\u015f\u0131l x\u0259zan! C\u00fcc\u0259rtisi, p\u00f6hr\u0259si, yer \u00fcz\u00fcnd\u0259, k\u00f6k\u00fc, ri\u015f\u0259si yer alt\u0131nda \u00fcr\u0259k g\u00f6yn\u0259d\u0259n x\u0259zan!<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Saralan otlar\u0131ynan,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Dolan buludlar\u0131ynan<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Bir pay\u0131z qald\u0131 m\u0259n\u0259 atamdan!<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>&#8230;on ya\u015f\u0131nda bir ki\u015fi (Saday! \u0130rad\u0259 A.)<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>&#8230;Do\u011fmam yax\u0131n\u0131m olacaq<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Ta atam g\u00f6y\u0259rib g\u0259l\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r.<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bu x\u0259zan Ulu Tanr\u0131n\u0131n b\u0259x\u015fi\u015fi idi, s\u0259tir-s\u0259tir s\u0259p\u0259l\u0259nirdi Saday \u015e\u0259k\u0259rli g\u00fcnl\u0259rin\u0259:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Allah\u0131m, n\u0259 c\u0259zad\u0131, n\u0259 z\u00fcl\u00fcm etdikl\u0259rin,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>H\u0259r k\u00f6n\u00fcl\u0259, h\u0259r q\u0259lb\u0259 q\u0259m s\u0259pdim, \u015feir bitdi.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>\u018fn uzun s\u00f6z\u00fcm s\u00fcnb\u00fcl,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Dan\u0131\u015fa-dan\u0131\u015fa uzan\u0131r, qalx\u0131r,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>\u00dcz\u00fcm t\u0259n\u0259kl\u0259rind\u0259n boylan\u0131r salx\u0131m-salx\u0131m&#8230;<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n<p>V\u0259 bu b\u0259x\u015fi\u015f \u2013 z\u00fcl\u00fcm \u2013 c\u0259za \u015feir oldu. \u00dcr\u0259yimizi qana d\u00f6nd\u0259rs\u0259, bizi bizd\u0259n al\u0131b s\u0259rm\u0259st ets\u0259 d\u0259 biz bu \u015feirl\u0259ri oxuduq. \u015eair d\u0259 \u015feirl\u0259rinin oxunaca\u011f\u0131na \u0259mindir. \u018fminlikl\u0259 deyir:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Bat\u0131r\u0131b \u015f\u0259raba,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>B\u0259l\u0259yib qana, oxuyun \u015feirl\u0259rimi&#8230;<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>V\u0259 o, ba\u015f\u0131na g\u0259l\u0259nl\u0259rin Tanr\u0131 pay\u0131ndan \u2013 \u015feirl\u0259rind\u0259n g\u0259ldiyini bilir:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>\u015eair do\u011fulma\u011f\u0131m sanki q\u0259zad\u0131,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Ba\u015f\u0131ma n\u0259 g\u0259lir s\u00f6z\u00fcmd\u0259n g\u0259lir.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>M\u0259nim m\u00fckafat\u0131m tanr\u0131 \u0259zab\u0131,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Onun da verdiyi g\u00f6z\u00fcmd\u0259n g\u0259lir.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>O, atas\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm s\u0259hn\u0259sini nec\u0259 \u00e7\u0131lpaq h\u0259qiq\u0259tl\u0259 xat\u0131rlay\u0131r:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Atam \u00f6l\u0259n ax\u015fam<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Cibind\u0259ki x\u0131rda pullar\u0131n say\u0131n\u0131 t\u0259k m\u0259n bilirdim,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>T\u0259k m\u0259n sevin\u0259 bil\u0259rdim gizl\u0259d\u0259-gizl\u0259d\u0259 a\u011fr\u0131lar\u0131m\u0131<\/em><\/strong>.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Sevincin \u00fcz\u00fcn\u0259 baxd\u0131n\u0131zm\u0131, adamlar?! O sevinc\u0259 sevin\u0259 bildinizmi, adamlar?! \u00d6vlad\u0131n ata \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u0259 yan\u011f\u0131s\u0131n\u0131n t\u00fcst\u00fcs\u00fc kimi g\u00f6zl\u0259rinizi ya\u015fartd\u0131m\u0131 bu sevinc?!<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>O ax\u015fam ilan vuranlar yatd\u0131, m\u0259n yatmad\u0131m<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Atam\u0131n cibind\u0259ki qara-quru\u015f q\u0259pikl\u0259ri<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Sayd\u0131m-sayd\u0131m, a\u011flad\u0131m!<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>&#8230;Q\u0131rx ildir a\u011flay\u0131ram atas\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015f qatil kimi.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Ona \u00f6l\u00fcm m\u0259ni tamarz\u0131 qoyan<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>q\u0259pik-quru\u015fdan g\u0259lmi\u015fdi!<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>V\u0259 oxucu da bilir ki, \u015fairin k\u00f6nl\u00fc o vaxtdan \u2013 atas\u0131n\u0131n \u0259man\u0259t etdiyi pay\u0131zdan sonra a\u00e7\u0131lmad\u0131:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>K\u00f6hn\u0259 t\u00fcf\u0259ngdi, paslan\u0131b,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>A\u00e7\u0131lmaz k\u00f6nl\u00fcm, a\u00e7\u0131lmaz!<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>&#8230;Yiy\u0259si \u00f6lm\u00fc\u015f qap\u0131d\u0131,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>A\u00e7\u0131lmaz k\u00f6nl\u00fcm, a\u00e7\u0131lmaz!<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Saday \u015e\u0259k\u0259rli h\u0259yat\u0131n a\u011f \u00fcz\u00fc il\u0259 qara \u00fcz\u00fcn\u00fcn v\u0259hd\u0259tind\u0259n yaranan g\u00f6z\u0259g\u00f6r\u00fcnm\u0259zliyi \u2013 f\u0259ls\u0259f\u0259ni ba\u015fqalar\u0131 kimi p\u0259rd\u0259y\u0259 b\u00fcr\u00fcy\u00fcb g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u0259mir, o, h\u0259r \u015feyi oldu\u011fu kimi \u015feirl\u0259\u015fdirir. Filosof qarda\u015f\u0131 \u018fmrah\u0131n xatirin\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 lal \u00fcsyanda deyir:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Qarda\u015f\u0131m\u0131n tabutundan sallanm\u0131\u015fd\u0131 k\u0259nd&#8230;<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>&#8230;be\u015f ev o t\u0259r\u0259fd\u0259 mahn\u0131lar qucaqlam\u0131\u015fd\u0131 k\u0259ndi. <\/em><\/strong><\/p>\n<p>(var-yox, olum-\u00f6l\u00fcm, a\u011f-qara, yax\u015f\u0131-pis&#8230;\u0130rad\u0259 A.)<\/p>\n<p><strong><em>Alimi a\u011fa b\u00fck\u00fcb haqqa qovu\u015fduracaq,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Nadan\u0131 a\u011fa b\u00fck\u00fcb soyunduracaqd\u0131lar&#8230;<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>D\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fcd\u00fcr: son m\u0259nzil\u0259 v\u0259 ilk m\u0259nzil\u0259 (zifafa) a\u011fa b\u00fck\u00fcb apar\u0131rlar insanlar\u0131.Yeddi r\u0259ngin q\u0259nimi, yeddi r\u0259ngin atas\u0131-anas\u0131 a\u011fa. Bu a\u011f r\u0259ng n\u0259 dem\u0259k ist\u0259yir b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t\u0259? B\u0259lk\u0259 el\u0259 ham\u0131n\u0131z m\u0259nd\u0259 it\u0259c\u0259ksiniz, yox olacaqs\u0131n\u0131z, ismar\u0131\u015f\u0131 g\u00f6nd\u0259rir&#8230; H\u0259r halda, \u015fair d\u0259 bu ismar\u0131\u015f\u0131 e\u015fidir, \u0259ks\u0259riyy\u0259tin g\u00f6rm\u0259diyini g\u00f6r\u00fcr, lakin g\u00f6z\u0259g\u00f6r\u00fcnm\u0259zin sirrini \u00e7\u00f6z\u0259 bilmir. V\u0259 h\u0259yat el\u0259 bu sird\u0259n davam\u0131na var\u0131r&#8230;<\/p>\n<p>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, kitabda yer alan \u015feirl\u0259rin he\u00e7 birinin \u00fcz\u0259rind\u0259n d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259d\u0259n ke\u00e7m\u0259k olmur. H\u0259r bir s\u0259tir ayr\u0131-ayr\u0131l\u0131qda \u201cm\u0259ni sinir\u0259 bilirs\u0259ns\u0259 sinir\u201d, \u201cd\u00fc\u015f\u00fcn\u201d, \u201ch\u0259yat\u0131 g\u00f6r\u201d, deyir:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Ahlar\u0131m\u0131z d\u00fc\u015fd\u00fc \u015f\u0259r\u0259,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>G\u00fcnah da\u011f\u0131ld\u0131 b\u0259\u015f\u0259r\u0259,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Tanr\u0131lar t\u00f6k\u00fcld\u00fc Yer\u0259,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Bizd\u0259n ibar\u0259tdir Allah!<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bu b\u0259ndd\u0259 \u015fair n\u0259 dem\u0259k ist\u0259yir? Burada q\u0259dim yunan mifologiyas\u0131n\u0131n c\u00fcc\u0259rtil\u0259ri g\u00f6r\u00fcns\u0259 d\u0259, c\u0259mi dinl\u0259r birl\u0259\u015fir v\u0259 yeni bir f\u0259ls\u0259f\u0259 g\u00f6y\u0259rir. Ad\u0259mi x\u0259lq ed\u0259n Xaliqd\u0259n sonra Ad\u0259m x\u0259lq etm\u0259y\u0259 can atd\u0131 \u2013 H\u0259vvan\u0131 yaratd\u0131. H\u0259vva neyn\u0259di, g\u00fcnah i\u015fl\u0259di, onlar\u0131n h\u0259r ikisi C\u0259nn\u0259td\u0259n qovuldu. V\u0259 bu asilikd\u0259n sonra (yenid\u0259n d\u00f6n\u00fcr yunan mifologiyas\u0131na) Allah(lar) pakl\u0131kda qala bilm\u0259dil\u0259r yer\u0259 t\u00f6k\u00fcl\u00fcb insan oldular \u2013 C\u0259nn\u0259tin bakir\u0259liyi pozuldu&#8230;<\/p>\n<p>\u00d6rn\u0259k g\u0259tirdiyim bu \u015feird\u0259 \u015fair sufizmi <strong><em>(\u201cs\u0259sd\u0259n ibar\u0259tdir Allah<\/em><\/strong>\u201d), h\u00fcrufizmi (<strong><em>\u201cS\u00f6zd\u0259n ibar\u0259tdir Allah\u201d),<\/em><\/strong> h\u0259tta h\u0259r iki c\u0259r\u0259yan\u0131 inkar ed\u0259n satanizmi <strong><em>(G\u00f6zd\u0259n ibar\u0259tdir Allah<\/em><\/strong>\u201d. Satanistl\u0259r onlar\u0131n inand\u0131qlar\u0131 q\u00fcvv\u0259nin h\u0259r yerd\u0259 g\u00f6z\u00fc oldu\u011funu, g\u00f6z oldu\u011funu iddia edirl\u0259r) d\u0259 bir araya g\u0259tirm\u0259kl\u0259, insanlara \u201cbirl\u0259\u015fin\u201d, \u201cdinl\u0259r\u0259, dill\u0259r\u0259 b\u00f6l\u00fcnm\u0259yin, sonda ham\u0131m\u0131z\u0131n Allah\u0131 birdir, ham\u0131m\u0131z \u2013 h\u0259r \u015fey Allahdan ibar\u0259tdir\u201d mesaj\u0131 g\u00f6nd\u0259rir!.<\/p>\n<p>M\u00fcasir \u0259d\u0259biyyat adamlar\u0131 iki yer\u0259 ayr\u0131l\u0131r: folklora\u00a0 ba\u011fl\u0131 olub, s\u0259l\u0259fl\u0259rin\u00a0 g\u00f6st\u0259rdiyi c\u0131\u011f\u0131rla add\u0131mlayanlar v\u0259 o c\u0131\u011f\u0131r\u0131 inkar ed\u0259r\u0259k yeni yol axtaranlar. \u018fslind\u0259 bunlar\u0131n h\u0259r ikisi haql\u0131d\u0131r. \u201cD\u00fcn\u0259n\u0259 boylan, sabaha add\u0131mla\u201d, \u201cK\u00f6k\u00fcnd\u0259n boy at\u201d v\u0259 \u201cyarat\u201d iddialar\u0131 qar\u015f\u0131-qar\u015f\u0131ya durur. Saday \u015e\u0259k\u0259rli h\u0259l\u0259 sovet d\u00f6n\u0259mind\u0259n bu g\u00fcn\u0259 yol g\u0259l\u0259n bir s\u00f6z adam\u0131 kimi yen\u0259 d\u0259 \u0259n do\u011fru olan\u0131 se\u00e7ir, o, \u015fifahi \u0259d\u0259biyyatdan qanad alsa da, yaz\u0131l\u0131 \u0259d\u0259biyyat\u0131 yarad\u0131r. Onun \u201cSulduz \u0259mi\u201d adl\u0131 g\u0259ray\u0131l\u0131s\u0131 bu \u00f6rn\u0259y\u0259 bariz n\u00fcmun\u0259dir:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>S\u0259n bilirdin m\u0259n d\u0259liy\u0259m,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>N\u0259 uymu\u015fdun m\u0259n d\u0259liy\u0259?<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>S\u0131\u011f\u0131\u015fm\u0131rd\u0131n b\u0259nd\u0259li\u0259,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>B\u0259nd\u0259 \u00f6ld\u00fcn, Sulduz \u0259mi!<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>V\u0259 yen\u0259 d\u0259 b\u0259nd\u0259nin bir trayektoriya \u00fczr\u0259 f\u0131rland\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 sonda g\u0259ldiyi \u2013 yarad\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yer\u0259 d\u00f6nd\u00fcy\u00fcn\u00fc g\u00f6r\u00fcr\u00fck. Kim olursan ol, Tanr\u0131n\u0131n h\u00fczuruna b\u0259nd\u0259 kimi ged\u0259c\u0259ks\u0259n!<\/p>\n<p>Kitabda sevgi \u015feirl\u0259ri d\u0259 yer al\u0131b. Amma bu \u015feirl\u0259r yaral\u0131d\u0131r, \u015fairin yaralanm\u0131\u015f \u00f6mr\u00fc kimi:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Yaz\u0131na \u00e7atmad\u0131m, g\u00fcl\u00fcm,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Q\u0131\u015f\u0131nda xo\u015f g\u00f6rd\u00fcm s\u0259ni!<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>&#8230;\u00fcr\u0259yimin yaralanm\u0131\u015f<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Ba\u015f\u0131nda xo\u015f g\u00f6rd\u00fcm s\u0259ni.<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>\u201cTaz\u0259 ahlar t\u0259s\u0259lli\u201d<\/em><\/strong> \u2013 bir \u015feird\u0259ki bu misra oxucunu m\u0259\u011fribd\u0259n m\u0259\u015friq\u0259 q\u0259d\u0259r apar\u0131r, yenid\u0259n \u00f6z n\u00f6qt\u0259sin\u0259 qaytar\u0131r v\u0259 el\u0259 qaytar\u0131r ki, bu f\u0131rlanmalar yer k\u00fcr\u0259sinin h\u0259r\u0259k\u0259tin\u0259 b\u0259nz\u0259yir: f\u0131rlan\u0131r\u0131q, f\u0131rlan\u0131r\u0131q, amma hiss etmirik. Sevirik &#8211; yenisi g\u0259linc\u0259! Ayr\u0131l\u0131r\u0131q \u2013 yenisi g\u0259linc\u0259! Aglay\u0131r\u0131q \u2013 yenisi g\u0259linc\u0259! Ah \u00e7\u0259kirik \u2013 yenisi g\u0259linc\u0259! H\u0259r \u015fey ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131na d\u00f6n\u00fcnc\u0259 t\u0259s\u0259lli yarad\u0131r. Dem\u0259li, \u00d6l\u00fcm \u00f6z\u00fc d\u0259 t\u0259s\u0259llidir, yenisi g\u0259l\u0259c\u0259k!<\/p>\n<p>\u015eairin v\u0259t\u0259n\u0259 h\u0259sr etdiyi \u015feirl\u0259rd\u0259n \u00f6rn\u0259kl\u0259ri \u015f\u0259rhsiz verir\u0259m:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Bu zal\u0131m n\u0259 g\u00f6z\u0259l qumar oynay\u0131r,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>M\u0259n s\u0259ni qumarda uduzdum, V\u0259t\u0259n!<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>***<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Bir oba yurdum olmad\u0131,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Bir q\u0259bir V\u0259t\u0259nim olsun!<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>***<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Ba\u015f\u0131ma \u00e7\u0259kib yatd\u0131m <\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>ulduzlu gec\u0259l\u0259ri,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Qeyr\u0259timi yuxu apard\u0131!<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Q\u0131z g\u0259linl\u0259ri ya\u011f\u0131 apard\u0131!<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>***<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Zat\u0259n i\u015f\u011fal olmu\u015f m\u0259ml\u0259k\u0259timd\u0259,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>G\u00f6r ne\u00e7\u0259 \u0259srdi qanun i\u015fl\u0259mir!<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>***<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>V\u0259t\u0259ndi da\u011f kimi \u00e7arpaz \u00e7ap\u0131l\u0131r,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>T\u0259slim ya\u015famaqdan \u00f6l\u00fcm g\u00f6z\u0259ldir!<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Saday \u015e\u0259k\u0259rli yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda Allah obraz\u0131 \u00e7ox qabar\u0131qd\u0131r. B\u0259z\u0259n oxucuya el\u0259 g\u0259lir ki, \u015fair Yaradana \u00fcsyan edir, Yaradan\u0131 dan\u0131r, Yaradan k\u00fcl olur (<strong><em>\u201cS\u00f6z\u00fcn d\u0259rdi a\u011f\u0131rd\u0131, &#8230;papiros oddad\u0131\u011f\u0131m k\u00f6z\u00fcn d\u0259rdind\u0259n bet\u0259r<\/em><\/strong>. Saday \u015e.), lakin:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>M\u0259nim heyk\u0259limi adam kimi d\u00fcz\u0259ldin,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Alt\u0131ndan yaz\u0131n ki, Allaha bax\u0131r!<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n<p>\u2013 Allahda ucal\u0131r!<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u201cL\u0259n\u0259tl\u0259nmi\u015f C\u0259nn\u0259t\u201d \u015feirl\u0259r kitab\u0131n\u0131n ikinci hiss\u0259si eyniadl\u0131 poemadan ibar\u0259tdir. Ad\u0131ndan g\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, poema \u015fairin C\u0259nn\u0259tind\u0259n \u2013 V\u0259t\u0259nind\u0259n b\u0259hs edir. O v\u0259t\u0259nini v\u0259sf etmir, m\u0259dh d\u0259 etmir, q\u0131nam\u0131r da&#8230; o v\u0259t\u0259nin\u0259 a\u011f\u0131 deyir! Yetmi\u015f il ya\u011f\u0131 \u0259sar\u0259tind\u0259 olan v\u0259 yetmi\u015f ild\u0259n sonrak\u0131 v\u0259t\u0259nin\u0259 a\u011f\u0131 deyir. O a\u011f\u0131da \u00f6vlad\u0131n ilk olaraq V\u0259t\u0259n dey\u0259 tap\u0131nd\u0131\u011f\u0131 Ata var, Ana var, ocaq var v\u0259 Az\u0259rbaycan var!<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>\u0130ndi m\u0259n<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>D\u00fcnyan\u0131n bakir\u0259liyinin pozuldu\u011fu yerd\u0259y\u0259m&#8230;<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>&#8230;G\u0259linl\u0259r z\u0259h\u0259rl\u0259nmi\u015f \u00f6l\u00fc k\u00f6rp\u0259l\u0259r do\u011fur,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>&#8230;d\u00f6\u015f\u00fcnd\u0259 s\u00fcd qurumu\u015f ana zill\u0259t i\u00e7ind\u0259!<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>&#8230;m\u0259n\u0259, s\u0259n\u0259 \u00d6l\u00fcm h\u00f6km\u00fc!<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Bir ovuc d\u0259n\u0259 \u00d6l\u00fcm h\u00f6km\u00fc!<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Taxta vaqonlu qatar&#8230;<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>&#8230;bu \u00f6l\u00fcm insanlar\u0131 ayr\u0131 \u00f6l\u00fcm\u0259 apar\u0131r!<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>&#8230;Baxt\u0131n\u0131 Tanr\u0131 \u0259ymi\u015fdi,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Sif\u0259tini M\u00fcharib\u0259!<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>G\u0259tirdiyim \u00f6rn\u0259kl\u0259rd\u0259 biz Sovet i\u015f\u011fal\u0131n\u0131, s\u00fcrg\u00fcnl\u0259ri, m\u00fcharib\u0259ni, \u00f6l\u00fcml\u0259ri g\u00f6r\u00fcr\u00fck! Ax\u0131 o ill\u0259ri gerid\u0259 qoyduq, yen\u0259 d\u0259 m\u0259\u011frib-m\u0259\u015friq-m\u0259grib. Yen\u0259 d\u0259 \u201ctaz\u0259 ahlar t\u0259s\u0259lli\u201dmiz olacaq v\u0259:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Dumana b\u00fcr\u00fcn\u00fcb d\u00fcnya,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Tanklar ke\u00e7ir sevgili \u015feirl\u0259r oxuyan<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>K\u00f6rp\u0259l\u0259rin \u00fcst\u00fcnd\u0259n!<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Yanvar\u0131 da adladaca\u011f\u0131q:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>K\u0259silib d\u0259<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>S\u00fcng\u00fcy\u0259 tax\u0131lm\u0131\u015f k\u00f6rp\u0259 ba\u015f\u0131 deyir ki,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>M\u0259n el\u0259 bilirdim S\u0259n\u0259m, \u0130lahi!<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>(Yen\u0259 o d\u00f6rd ya\u015fl\u0131 suriyal\u0131 cocu\u011fu xat\u0131rlad\u0131m. T\u00fcf\u0259ng qar\u015f\u0131s\u0131nda dil\u0259 g\u0259l\u0259n cocu\u011fu: \u201cH\u0259r \u015feyi Allaha dey\u0259c\u0259m, \u0259mil\u0259r!\u201d)<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>S\u0259nin \u0259ll\u0259rinl\u0259 \u00e7\u0259kilir t\u0259tikl\u0259r,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>S\u0259nin \u0259ll\u0259rinl\u0259 g\u00fcll\u0259l\u0259r at\u0131l\u0131r.<\/em><\/strong> (\u201cBizd\u0259n ibar\u0259tdir Allah!\u201d Saday \u015e.)<\/p>\n<p><strong><em>Bu q\u0131l\u0131nc da s\u0259nin \u0259ll\u0259rinl\u0259 ay\u0131rd\u0131<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Ba\u015f\u0131m\u0131 b\u0259d\u0259nimd\u0259n<\/em><\/strong>!<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>26 Fevral\u0131 \u2013 Xocal\u0131n\u0131 da adlada bil\u0259c\u0259yikmi? \u018fsla yox! Ona g\u00f6r\u0259 yox ki, indi&#8230; ax\u0131 indi azad\u0131q(?!).<\/p>\n<p>Poeman\u0131n ard\u0131n\u0131 oxuyaq:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Bu g\u00fcn x\u0259b\u0259r f\u0259tir kimi yay\u0131ld\u0131,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Bir o\u011fra\u015f zorlay\u0131rm\u0131\u015f c\u0259nn\u0259tini,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>V\u0259t\u0259n anamd\u0131r deyib!<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>V\u0259 bu g\u00fcn yenid\u0259n i\u015f\u011falda olan V\u0259t\u0259n \u00f6z o\u011flunun \u0259ll\u0259riyl\u0259 zorland\u0131! El\u0259 buradaca m\u0259n \u201cL\u0259n\u0259tl\u0259nmi\u015f C\u0259nn\u0259t\u201d ad\u0131ndan imtina etdim! Ba\u011f\u0131\u015flas\u0131n m\u00fc\u0259llif. Bu C\u0259nn\u0259t Tanr\u0131n\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 c\u0259nn\u0259t idi. Ax\u0131 Tanr\u0131n\u0131 biz yer\u0259 endirdik (\u201c<strong><em>Bizd\u0259n ibar\u0259tdir Allah!<\/em><\/strong>\u201d Saday \u015e.)! Tanr\u0131n\u0131n C\u0259nn\u0259ti Tanr\u0131 qar\u011f\u0131\u015f\u0131 olmadan nec\u0259 l\u0259n\u0259tl\u0259n\u0259 bil\u0259r?! \u00a0Dem\u0259k ki, \u201c<strong><em>V\u0259t\u0259n \u00f6z o\u011flunun \u0259ll\u0259riyl\u0259 zorland\u0131\u201d!<\/em><\/strong> C\u0259nn\u0259t zorland\u0131!<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>S\u0259n\u0259 s\u00fcd ver\u0259n adam\u0131<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>nec\u0259 at\u0131b qa\u00e7d\u0131q,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>arvad\u0131n\u0131, anas\u0131n\u0131, q\u0131z\u0131n\u0131 at\u0131b qa\u00e7an,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>namusunu, qeyr\u0259tini itirmi\u015f bir o\u011fra\u015f kimi<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>K\u0259lb\u0259c\u0259ri, La\u00e7\u0131n\u0131, \u015eu\u015fam\u0131z\u0131, A\u011fdam\u0131&#8230;<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>&#8230; Qoy girsin yuxusuna B\u0259xtiyar\u0131n, Ulut\u00fcrk\u00fcn!<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>&#8230;\u0130\u015f\u011faldad\u0131r qara g\u00f6zl\u00fc, qara qanl\u0131 V\u0259t\u0259nim!<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Namusumuz, qeyr\u0259timiz i\u015f\u011faldad\u0131r!<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Avarlar da, l\u0259zgil\u0259r d\u0259, tal\u0131\u015flar da, udinl\u0259r d\u0259,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Heyr\u0259tamiz i\u015f\u011faldad\u0131r,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>H\u0259l\u0259 k\u00fcrdl\u0259r, h\u0259l\u0259 tatlar&#8230;.<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Poeman\u0131n bu yerind\u0259 \u015fair\u0259 y\u00fcz k\u0259r\u0259 \u201c\u018fhs\u0259n!\u201d dedim! Bu d\u0259rd, bu i\u015f\u011fal Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n d\u0259rdi, i\u015f\u011fal\u0131d\u0131r. B\u0259zi mill\u0259t\u015f\u00fcv\u0259nl\u0259r kimi Saday \u015e\u0259k\u0259rli d\u0259 mill\u0259t ad\u0131ndan \u015f\u00fcv\u0259n salsayd\u0131, bu kitab\u0131n \u015f\u0259r\u0259fin\u0259 \u0259lim\u0259 q\u0259l\u0259m almazd\u0131m. \u015eair tolerant bir \u00f6lk\u0259d\u0259n b\u0259hs edir, \u015fair Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259r birimizin v\u0259t\u0259ni oldu\u011funu deyir. Sovet i\u015f\u011fal\u0131ndan tutmu\u015f bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r bu \u00f6lk\u0259d\u0259 \u015f\u0259hid ver\u0259n avarlar\u0131, l\u0259zgil\u0259ri, tal\u0131\u015flar\u0131, udinl\u0259ri, k\u00fcrdl\u0259ri, tatlar\u0131 v\u0259 s. bir olma\u011fa, V\u0259t\u0259n \u00fc\u00e7\u00fcn Pir olma\u011fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r v\u0259 deyir:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Ad\u0259mn\u0259n d\u0259 o yana yol var deyirl\u0259r,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Havad\u0131, sudu, bir d\u0259 torpaqd\u0131.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Allahd\u0131 \u0259z\u0259limiz, sonumuz,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Allahd\u0131!<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Allahd\u0131!<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Allahd\u0131!<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Onu da qeyd edim ki, \u015fairin bundan \u0259vv\u0259l 12 kitab\u0131 i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6r\u00fcb. Az\u0259rbaycanl\u0131larla yana\u015f\u0131, Saday \u015e\u0259k\u0259rli \u015feirl\u0259rini ruslar, ba\u015fq\u0131rlar, ingilisl\u0259r, Anadolu t\u00fcrkl\u0259ri \u00f6z dill\u0259rind\u0259 oxuyur. \u018fr\u0259b-fars qrafikas\u0131nda yaz\u0131b-oxuma\u011fa m\u0259hkum edil\u0259n h\u0259mv\u0259t\u0259nl\u0259rimiz is\u0259 el\u0259 h\u0259min qrafikada oxuya bilirl\u0259r. <strong>\u201cL\u0259n\u0259tl\u0259nmi\u015f c\u0259nn\u0259t\u201d<\/strong> \u015fairin sayca on \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc kitab\u0131d\u0131r. On d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc kitab da i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6r\u00fcb. Lakin do\u011fu\u015fu il\u0259 anas\u0131n\u0131n q\u0259tlin\u0259 (iraq \u00f6l\u00fcmd\u0259n) s\u0259b\u0259b olan k\u00f6rp\u0259l\u0259r\u0259 b\u0259nz\u0259di yeni kitab. Bu kitabdan sonra \u015fair azadl\u0131qdan m\u0259hrum edildi:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>D\u00fcn\u0259n N\u0259siminin h\u00fczurundayd\u0131m,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Bu g\u00fcn azadl\u0131\u011f\u0131n t\u00fcrm\u0259sind\u0259y\u0259m!<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Yox, yox, d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259yin ki, azadl\u0131\u011f\u0131n t\u00fcrm\u0259sind\u0259dir, xeyr! O:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>&#8230;H\u0259r yerd\u0259 polisin g\u00fcc zopas\u0131 var,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>C\u0259hd el\u0259, s\u0259n d\u0259 bir \u015fairi qoru!<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>\u201c<\/em><\/strong>Ramiz Mehdiy\u0259 m\u0259ktub<strong><em>\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n<p>H\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 polis zopas\u0131 il\u0259 tutulub v\u0259 t\u00fcrm\u0259d\u0259dir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Anam da yuxuma girib, deyirdi \u2013<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>\u201cN\u0259 yerd\u0259n bax\u0131ram, t\u00fcst\u00fcl\u0259nirs\u0259n!\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u015eair a\u015fa\u011f\u0131daki misralar\u0131 bu g\u00fcn \u00fc\u00e7\u00fcn yaz\u0131b sank\u0131&#8230; Bu g\u00fcn\u00fcnd\u0259 \u015fairin \u201cdost\u201d dedikl\u0259ri susur&#8230;<\/p>\n<p><strong><em>Ar\u0131t\u0259k ba\u015f\u0131ma y\u0131\u011f\u0131\u015fan, dostlar,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>B\u0259lk\u0259 bir g\u00fcnah\u0131m var, qa\u00e7\u0131rs\u0131n\u0131z???<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bir h\u0259qiq\u0259t d\u0259 var: \u015fairi zindan g\u00fccl\u00fc, \u0259zmli edir, zindan yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n cilas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>O, daha cilal\u0131 \u015feirl\u0259ri il\u0259 geri d\u00f6n\u0259c\u0259k!<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u0130rad\u0259 Aytel<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&#8220;C\u00fcmhuriyyet&#8221; q\u0259zeti 26 yanvar 2016<\/p>\n<p class=\"bawpvc-ajax-counter\" data-id=\"10193\">Yaz\u0131ya 1300 d\u0259f\u0259 bax\u0131l\u0131b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(Saday \u015e\u0259k\u0259rlinin \u201cL\u0259n\u0259tl\u0259nmi\u015f C\u0259nn\u0259t\u201d kitab\u0131na&#8230;) \u00a0 \u00c7oxdand\u0131r yazmaq ist\u0259yirdim onun yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan. \u015eeirl\u0259rini oxudu\u011fum, daxili al\u0259min\u0259 b\u0259l\u0259d oldu\u011fum, \u00fcz\u00fcn\u00fc bir d\u0259f\u0259 d\u0259 olsun g\u00f6rm\u0259diyim Saday \u015e\u0259k\u0259rlinin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan. Onu da etiraf edim ki, \u201cL\u0259n\u0259tl\u0259nmi\u015f C\u0259nn\u0259t\u201d kitab\u0131n\u0131 oxuma\u011fa ba\u015flayana q\u0259d\u0259r hans\u0131sa q\u00fcvv\u0259 qollar\u0131m\u0131 tuturdu sanki, yaza bilmirdim&#8230; \u201cL\u0259n\u0259tl\u0259nmi\u015f C\u0259nn\u0259t\u201di (\u015feirl\u0259r v\u0259 poema) s\u0259tir-s\u0259tir, s\u00f6z-s\u00f6z oxudum v\u0259 eyni zamanda [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5755,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[17],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10193"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10193"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10193\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10195,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10193\/revisions\/10195"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5755"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10193"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10193"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10193"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}