{"id":10339,"date":"2016-03-13T21:54:56","date_gmt":"2016-03-13T17:54:56","guid":{"rendered":"http:\/\/kultur.az\/?p=10339"},"modified":"2016-03-13T21:54:56","modified_gmt":"2016-03-13T17:54:56","slug":"zakir-m%c9%99mm%c9%99d-seirin-havasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kultur.az\/?p=10339","title":{"rendered":"Zakir M\u018fMM\u018fD &#8212; \u015eeirin havas\u0131"},"content":{"rendered":"<div id=\"attachment_5762\" style=\"width: 235px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2014\/06\/zakir-memmed.jpg\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-5762\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-5762 size-medium\" src=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2014\/06\/zakir-memmed-e1457891604525-225x300.jpg\" alt=\"Zakir M\u0259mm\u0259d\" width=\"225\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2014\/06\/zakir-memmed-e1457891604525-225x300.jpg 225w, https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2014\/06\/zakir-memmed-e1457891604525.jpg 720w\" sizes=\"(max-width: 225px) 100vw, 225px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-5762\" class=\"wp-caption-text\">\u00a0 \u00a0\u00a0 Zakir M\u0259mm\u0259d<\/p><\/div>\n<p style=\"color: #131313;\">\n<h2 style=\"color: #000000;\">YEN\u0130 D\u00dcNYANIN \u015eA\u0130RL\u018fR\u0130: \u018fL\u018fKB\u018fR SALAHZAD\u018f<\/h2>\n<p style=\"color: #131313;\">\n<p>&#8230;S\u0259rh\u0259dl\u0259rinin tikanl\u0131 m\u0259ftill\u0259ri idrak v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259nin \u00fcst\u00fcnd\u0259n \u00e7\u0259kilmi\u015f sovet \u0259razisind\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u0131m\u0131z\u0131n m\u0259hb\u0259s h\u0259yat\u0131 a\u011f\u0131r olsa da, \u201cs\u0259rh\u0259dl\u0259r\u0259\u201d m\u0259h\u0259l qoymay\u0131b \u0259d\u0259bi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sini sonrak\u0131 y\u00fczillikl\u0259r\u0259 q\u0259d\u0259r geni\u015fl\u0259ndir\u0259 bil\u0259n \u0259dibl\u0259rimiz oldu. H\u0259min yaz\u0131\u00e7\u0131 v\u0259 \u015fairl\u0259r partiya orqanlar\u0131n\u0131n \u0259d\u0259biyyat haqq\u0131ndak\u0131 q\u0259rarlar\u0131n\u0131n t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 cavab verm\u0259y\u0259nl\u0259r idil\u0259r. Bu c\u00fcr g\u00f6rk\u0259mli s\u00f6z-s\u0259n\u0259t adamlar\u0131ndan biri \u015fair \u018fl\u0259kb\u0259r Salahzad\u0259dir&#8230; Onun \u015feirinin can\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n havas\u0131 g\u0259zir.<\/p>\n<p style=\"color: #131313;\"><strong>D\u00fcnyan\u0131n havas\u0131<\/strong><\/p>\n<p style=\"color: #131313;\">D\u00fcnya dopdolu sirdi&#8230; D\u00fcnya haqq\u0131nda \u00e7ox yaz\u0131l\u0131b. \u015e\u00fcbh\u0259siz, s\u00f6hb\u0259t poeziyada\u00a0\u00a0 yaz\u0131lanlardan gedir. F\u0259q\u0259t d\u00fcnya deyil\u0259n \u015feyin n\u0259 oldu\u011funu az adam ( \u015fair, yaz\u0131\u00e7\u0131 ) \u201cdo\u011fru-d\u00fcr\u00fcst\u201d, insan\u0131n gen yadda\u015f\u0131na uy\u011fun ayd\u0131nl\u0131qla s\u00f6z\u0259 \u00e7evir\u0259 bilib. \u201cD\u00fcnya\u201d m\u0259tnl\u0259rinin \u00e7oxusu onu zahir\u0259n \u201cv\u0259sf\u201d etm\u0259kd\u0259n uza\u011fa ged\u0259 bilm\u0259yib. \u018f. Salahzad\u0259nin m\u0259s\u0259l\u0259n, \u201cH\u0259r\u0259k\u0259t\u201d \u015feiri \u201cdopdolu\u201d bir d\u00fcnya \u0259hvalat\u0131d\u0131r. Yerin damarlar\u0131nda yol azm\u0131\u015f qan\u0131, k\u00f6m\u00fcr laylar\u0131t\u0259k donub qalm\u0131\u015f odu h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 g\u0259tirdik; suyu, a\u011fac\u0131, otu h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 g\u0259tirdik. Tan\u0131\u015f oldu\u011fumuz bu d\u00fcnya i\u00e7ind\u0259 insan ya\u015fayan, \u201cyerin-g\u00f6y\u00fcn, odun-suyun g\u00fcc\u00fcn\u00fc\u201d ovcuna toplayan, \u201ch\u0259l\u0259 ki k\u0259l\u0259fin ucunu itirm\u0259y\u0259n\u201d insandan ibar\u0259t olan, \u201ch\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 g\u0259lib g\u00fcc\u00fcyl\u0259, q\u00fcvv\u0259siyl\u0259 da\u015f\u0131b ged\u0259n\u201d d\u00fcnyad\u0131r. Bu h\u0259r\u0259k\u0259tin i\u00e7ind\u0259 bir misra da par\u0131lday\u0131b s\u00f6n\u00fcr. Bu misran\u0131 ayr\u0131-ayr\u0131 zamanlar\u0131n qov\u015fa\u011f\u0131nda g\u00f6r\u00fcb tan\u0131yan, yaxud tap\u0131b hisini, pas\u0131n\u0131 silib \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xaran el\u0259 b\u00f6y\u00fck \u015fairl\u0259r olur.<\/p>\n<p style=\"color: #131313;\">\u00a0\u00d6yr\u0259ndiyi, g\u00f6rd\u00fcy\u00fc, tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 d\u00fcnyan\u0131n bir t\u0259r\u0259fi Afrika qit\u0259sidir. Da\u015f\u0131y\u0131blar h\u0259r \u015feyi; g\u00f6z\u0259l \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259dan\u0131, d\u0259rdli \u00fc\u00e7\u00fcn siqar\u0131, muzey \u00fc\u00e7\u00fcn \u015f\u00f6hr\u0259ti, \u00f6lk\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn v\u00fcqar\u0131&#8230; Afrikan\u0131n tarixind\u0259 ba\u015f vermi\u015f m\u0259lum faci\u0259li hadis\u0259l\u0259r \u201cAfrika, Afrika\u201d \u015feirind\u0259 b\u0259dii t\u0259sdiqini taparaq, d\u00fcnyan\u0131n dig\u0259r \u0259razil\u0259rind\u0259 d\u0259 \u00fcst\u00fcn\u00fc qaranl\u0131q \u00f6rtm\u00fc\u015f buna ox\u015far f\u0259lak\u0259tl\u0259rin \u00fcz\u0259rin\u0259 i\u015f\u0131q sala bilir. \u015e\u0259rqin m\u0259n\u0259vi s\u0259rv\u0259tl\u0259rinin, s\u00f6z-s\u0259n\u0259t x\u0259zin\u0259sinin s\u0259si-sora\u011f\u0131 h\u0259l\u0259 d\u0259\u00a0 Q\u0259rbin muzeyl\u0259rind\u0259n, kitabxanalar\u0131ndan\u00a0 g\u0259lir. \u201c\u00d6lk\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn v\u00fcqar\u0131\u201d da\u015f\u0131nan \u00f6lk\u0259 bax\u0131n\u00a0 indi n\u0259 g\u00fcnd\u0259dir. Tarixin \u0259n \u0259dal\u0259tsiz davran\u0131\u015flar\u0131 il\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259 qalan, muncuqla&#8230; aldad\u0131l\u0131b fil di\u015fi, q\u0131z\u0131l\u0131 da\u015f\u0131nan \u00f6lk\u0259.\u00a0 Da\u015f\u0131y\u0131blar h\u0259r \u015feyi; silahlara t\u00f6k\u00fcl\u00fcb h\u0259r z\u0259rr\u0259 uran bel\u0259, h\u0259r qram g\u00fcm\u00fc\u015f bel\u0259. Axtarsan\u2013 burdan gedib a\u011flar\u0131n di\u015fl\u0259rind\u0259 a\u011faran g\u00fcl\u00fc\u015f bel\u0259. T\u0259kc\u0259 di\u015fl\u0259ri a\u011f g\u00f6r\u00fcn\u0259n qarad\u0259rili il\u0259 a\u011f\u0131n\u0131 \u00e7\u0131xaran \u0259m\u0259ll\u0259rl\u0259 v\u0259 a\u011f \u00fcz\u00fc yox, ikrah,\u00a0 qorxu yaradan a\u011f g\u00fcl\u00fc\u015f\u00fc il\u0259 yadda qalan\u00a0 a\u011fd\u0259rili yana\u015f\u0131 t\u0259qdim olunur.\u00a0 Daha sonra \u015feir bu c\u00fcrd\u00fcr: Da\u015f\u0131y\u0131blar h\u0259r \u015feyi. Burda kin, q\u0259z\u0259b qal\u0131b, burda min \u0259zab qal\u0131b, burda suallar qal\u0131b, zaman-zaman da\u015f\u0131n\u0131bd\u0131r cavablar! Bu \u015feir 1962-ci ild\u0259 yaz\u0131l\u0131b. H\u0259min ill\u0259rin ba\u015fqa bir \u015feiriyy\u0259t \u201cd\u00fcnyas\u0131na\u201d \u00fcz tutaq. Bu d\u00fcnyan\u0131n \u2013 \u201cyar\u0131mk\u00fcr\u0259\u201dnin \u201csakinl\u0259ri\u201d d\u0259 \u201cqarad\u0259rilidir\u201d. Leyk d\u00fcnyan\u0131n i\u015fl\u0259ri burda ayr\u0131 c\u00fcrd\u00fcr.Qar\u0131\u015fqa yuvas\u0131 \u2013 ki\u00e7ik bir yar\u0131mk\u00fcr\u0259&#8230;\u00a0 sim p\u0259hl\u0259van\u0131t\u0259k uzun bir \u00e7\u00f6pl\u0259 adlay\u0131b otdan ota yem da\u015f\u0131y\u0131rlar k\u00fcr\u0259mizd\u0259n, d\u0259n da\u015f\u0131y\u0131rlar k\u00fcr\u0259mizd\u0259n&#8230; \u015eeirin yarad\u0131c\u0131 enerjisi \u201cnaqil\u201d misralarda da\u015f\u0131na-da\u015f\u0131na sonda \u0259s\u0259rin ideyas\u0131n\u0131 kodla\u015fd\u0131r\u0131r: &#8230;T\u0259la\u015f\u0131m\u0131z\u0131 duyurlarm\u0131? Dava-dala\u015f\u0131m\u0131zdan x\u0259b\u0259rsizmi gedirl\u0259r? Di\u015fl\u0259rin\u0259 d\u0259yirmi sevincimizd\u0259n, ac\u0131m\u0131zdan? \u015eeir\u0259 s\u0259rf olunmu\u015f \u0259m\u0259yin (yazar\u0131n v\u0259 oxucunun \u0259m\u0259yi) u\u011furlu n\u0259tic\u0259si g\u00f6z qaba\u011f\u0131ndad\u0131r. K\u0259skin duy\u011fusall\u0131qla v\u0259 b\u0259dii ustal\u0131qla deyilmi\u015f sosial ger\u00e7\u0259kl\u0259r bir an\u0131n m\u00fcdd\u0259tind\u0259 insan\u0131n beynind\u0259 profill\u0259\u015fir, vicdannda \u0259ks-s\u0259da yarad\u0131r. Sevincimiz, ac\u0131m\u0131z , do\u011frudan da , h\u0259dd\u0259n ziyad\u0259dir , h\u0259tta qar\u0131\u015fqan\u0131n di\u015fin\u0259 d\u0259y\u0259c\u0259yi q\u0259d\u0259r. Y\u00fczl\u0259rl\u0259 ba\u015fqa \u015feirl\u0259rind\u0259 oldu\u011fu kimi burada da \u015fairin s\u0259n\u0259tkarl\u0131q m\u0259har\u0259ti adam\u0131 heyran edir. \u201cSim p\u0259hl\u0259van\u0131\u201d ifad\u0259si \u015feir\u0259 daxil edildiyi m\u0259qamda insana aid c\u0259ldlik, \u0259zmkarl\u0131q, s\u0259y, h\u0259v\u0259s duy\u011fusu v\u0259 s. bu kimi x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri tamamil\u0259,\u00a0 ba\u015faba\u015f \u00f6z\u00fcnd\u0259 ehtiva ed\u0259 bilir.<\/p>\n<p style=\"color: #131313;\"><strong>Kodla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f m\u0259tnl\u0259r<\/strong><\/p>\n<p style=\"color: #131313;\">Bayaqk\u0131 n\u00fcmun\u0259d\u0259n\u00a0 g\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, \u018f. Salahzad\u0259nin \u015feir yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131, sanki kodlarla a\u00e7\u0131la bil\u0259n m\u0259tnl\u0259rd\u0259n ibar\u0259tdir. \u015e\u0259rqin t\u0259s\u0259vv\u00fcf \u0259d\u0259biyyat\u0131na xas olan bu keyfiyy\u0259t \u018f. Salahzad\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yeni m\u0259zmunda, \u00e7a\u011fda\u015f texnoloji yenilikl\u0259rl\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131r. Onun s\u00f6z qurma, \u015feir yaratma texnolojisi\u00a0 \u015fairin \u00f6z\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn art\u0131q \u00e7oxdan q\u0259libl\u0259\u015fmi\u015f, standartla\u015fm\u0131\u015f haldad\u0131r. Zira \u0259d\u0259biyyat\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn Salahzad\u0259 h\u0259r zaman yenidir. \u015eairin, onsuz da, \u0259d\u0259biyyat\u0131m\u0131z\u0131n elitar camaat\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n yeri d\u00fc\u015f\u0259nd\u0259 tez-tez ad\u0131 \u00e7\u0259kil\u0259n \u201c13 fevral\u201d \u015feirind\u0259n bir-iki k\u0259lm\u0259 yazmaq d\u00fcz olar. \u015eeirin \u0259vv\u0259li bel\u0259dir: 13 ild\u0259n \u00e7ox olar, 13 fevral \u2013 m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn qarl\u0131d\u0131r, \u00e7iynind\u0259 bir n\u0259n\u0259 ke\u00e7ir, \u00e7ar\u015fablardan qarad\u0131r qar, m\u0259n q\u0131raqda k\u00f6vr\u0259k u\u015faq, q\u0131r\u0131q bir s\u00f6z\u0259 b\u0259nd\u0259m. Bu s\u00f6z s\u0131ras\u0131n\u0131n metaforik s\u0259liq\u0259-sahman\u0131 el\u0259dir ki, he\u00e7 m\u0259zmununa varmadan da bir insan \u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259n do\u011fan h\u00fczn, k\u0259d\u0259r adam\u0131n ovqat\u0131na qar\u0131\u015f\u0131r. Bunun s\u0259b\u0259bi, sirri n\u0259d\u0259dir, g\u00f6r\u0259s\u0259n? B\u0259s \u015feirin m\u0259na v\u0259 m\u0259zmununa nec\u0259 vaqif omaq laz\u0131md\u0131r? M.F\u00fczuli v\u0259 ba\u015fqa klassik yaz\u0131\u00e7\u0131lar\u0131m\u0131z, ad\u0259t\u0259n, buna ox\u015far \u0259hvalatlar\u0131 yazanda \u00f6nc\u0259 \u201cpeyzaj\u201d ad\u0131 il\u0259 m\u0259\u015fhur olan bir b\u0259dii priyomdan istifad\u0259 edibl\u0259r, adi halda bel\u0259 \u015feyl\u0259r\u0259 bir ne\u00e7\u0259 s\u0259hif\u0259 yer ay\u0131r\u0131blar. Bundan sonra q\u0259mli, k\u0259d\u0259rli olaylar\u0131 q\u0259l\u0259m\u0259 al\u0131blar. \u201c13 fevral\u201d \u015feirind\u0259 d\u0259 peyzaj var. Ancaq burada b\u00fct\u00fcn hadis\u0259 v\u0259 t\u0259f\u0259rr\u00fcatlar simvoliz\u0259 edilmi\u015f, \u201cgizli\u201d i\u015far\u0259l\u0259nmi\u015f, kodla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f \u015f\u0259kild\u0259dir. On \u00fc\u00e7 r\u0259q\u0259mi d\u0259, fevral, qar, \u00e7ar\u015fab, qara, k\u00f6vr\u0259k u\u015faq, q\u0131r\u0131q bir s\u00f6z ifad\u0259l\u0259ri d\u0259 \u015feir m\u0259tnind\u0259ki funksiyas\u0131n\u0131 \u00e7ox \u201cu\u011furla\u201d yerin\u0259 yetirir. \u00c7\u00fcnki bu s\u00f6zl\u0259r m\u00fck\u0259mm\u0259l bir cihaz\u0131n ayr\u0131-ayr\u0131 detallar\u0131, hiss\u0259l\u0259ri kimi d\u00fczg\u00fcn qura\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. Fevral q\u0131\u015f f\u0259sli \u00fc\u00e7\u00fcn tipik ayd\u0131r. 13 r\u0259q\u0259mi d\u0259 insan \u00fc\u00e7\u00fcn xo\u015f olmayan t\u0259\u0259ss\u00fcratlarla \u0259laq\u0259lidir. H\u0259min g\u00fcn\u00fcn m\u0259hz \u201cm\u0259n\u201d \u00fc\u00e7\u00fcn \u2013 \u201cq\u0131raqda k\u00f6vr\u0259k u\u015faq\u201d \u00fc\u00e7\u00fcn qarl\u0131 olmas\u0131, bu qarl\u0131 g\u00fcnd\u0259 \u201cn\u0259n\u0259\u201dnin \u2013 bu k\u00f6vr\u0259k u\u015fa\u011f\u0131n tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131 \u201cel\u0259-bel\u0259 qoca bir qar\u0131\u201dn\u0131n d\u0259fn karvan\u0131 il\u0259 t\u0259sad\u00fcf\u0259n \u00fczl\u0259\u015fib h\u0259y\u0259canlanmas\u0131, \u201cq\u0131r\u0131q bir s\u00f6z\u0259 b\u0259nd olma\u011f\u0131n\u201d ard\u0131nca a\u011flamaq akt\u0131n\u0131n oldu\u011funun yada sal\u0131nmas\u0131, eyni zamanda \u201c\u00e7iyin\u201d v\u0259 \u201c\u00e7ar\u015fab\u201d s\u00f6zl\u0259ri vasit\u0259si il\u0259 yas yerind\u0259 qara geyinmi\u015f qad\u0131nlar\u0131n toplanmas\u0131, insan\u0131n m\u0259n\u0259vi anlamda \u00e7iynind\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r a\u011f\u0131rl\u0131qlar\u0131n m\u00f6vcudlu\u011funun xat\u0131rlad\u0131lmas\u0131 \u2013 b\u00fct\u00fcn bunlar bu \u015feirin m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tini t\u0259min edir. Bir u\u015fa\u011f\u0131n g\u00f6z\u00fcyl\u0259 seyr edil\u0259n bir k\u0259nd hadis\u0259si h\u0259r k\u0259si \u00f6z u\u015faql\u0131q xatir\u0259l\u0259rin\u0259 al\u0131b apar\u0131r, bel\u0259 s\u0259hn\u0259l\u0259r g\u00f6z\u00fcn\u00fcn qaba\u011f\u0131na g\u0259lir, d\u00fcnyan\u0131n onda, u\u015faql\u0131q ill\u0259rind\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r m\u0259sum v\u0259 ab\u0131rl\u0131 oldu\u011funu adama anlad\u0131r. 13 ild\u0259n \u00e7ox olar k\u0259ndimizd\u0259n bir qar\u0131n\u0131n ke\u00e7diyi&#8230; 13 ild\u0259n \u00e7ox olar, 13 fevral \u00e7iynind\u0259\u00a0 o n\u0259n\u0259ni aparar; Aparar, aparar, amma d\u0259fn ed\u0259 bilm\u0259z, bir il sonra yen\u0259 ba\u015fqa 13 fevral alar \u00e7iynin\u0259. \u00dcst\u00fcnd\u0259n 13 il ke\u00e7s\u0259 d\u0259, \u0259s\u0259rin q\u0259hr\u0259man\u0131 t\u0259sad\u00fcf\u0259n \u00fczl\u0259\u015fdiyi bir m\u0259nz\u0259r\u0259ni, o vaxt onun \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox q\u0259mli olan bir m\u0259nz\u0259r\u0259ni xatirat\u0131ndan h\u0259l\u0259 d\u0259 sil\u0259 bilmir. 13 fevral, b\u0259lk\u0259 d\u0259, q\u0131\u015f\u0131n h\u0259r hans\u0131 qarl\u0131 bir g\u00fcn\u00fc onun \u00fc\u00e7\u00fcn qara \u00e7ar\u015fab, qara paltar, lap el\u0259 \u201cqara qar\u201d r\u0259ngind\u0259dir. Bu qaral\u0131\u011f\u0131, h\u00fczn\u00fc, q\u0259mi, q\u00fcss\u0259ni \u015fidd\u0259tl\u0259ndirm\u0259kd\u0259n \u00f6tr\u00fc \u201c\u00e7ar\u015fab\u201d ifad\u0259si \u00e7ox d\u0259qiqdir. H\u0259min qarl\u0131 g\u00fcn t\u0259bi\u0259tin a\u011fappaq r\u0259ngin\u0259 r\u0259\u011fm\u0259n yas m\u0259rasiminin do\u011furdu\u011fu\u00a0 qara r\u0259ngd\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u0259n t\u0259\u0259ss\u00fcratlarla xatir\u0259l\u0259\u015f\u0259r\u0259k h\u0259r il yada d\u00fc\u015f\u00fcr.Qar\u0131n, qarl\u0131-sazaql\u0131 havan\u0131n k\u00f6vr\u0259kliyi il\u0259 q\u0131r\u0131q bir s\u00f6z\u0259 b\u0259nd, q\u0131r\u0131la, a\u011flaya bil\u0259n k\u00f6vr\u0259k u\u015fa\u011f\u0131n aras\u0131ndak\u0131 ox\u015farl\u0131q, qar\u0131n a\u011fl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 qara paltar\u0131n \u2013 \u00e7ar\u015fab\u0131n, \u00f6l\u00fcm ac\u0131s\u0131n\u0131n qara r\u0259ngli t\u0259\u0259ss\u00fcratlar\u0131n\u0131n t\u0259zad t\u0259\u015fkil etm\u0259si bu \u015feirin qurulu\u015f v\u0259 kompozisiyas\u0131n\u0131n \u0259sas elementl\u0259ri kimi n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131na bil\u0259r. Bu \u015feir \u0259slind\u0259 \u00e7a\u011fda\u015f d\u00fcnyam\u0131zda g\u00fcnd\u0259 y\u00fczl\u0259rl\u0259 insan \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u0259 al\u0131\u015fm\u0131\u015f adamlar\u00a0 \u00fc\u00e7\u00fcn onlar\u0131n h\u0259rd\u0259n h\u0259yat v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rind\u0259n g\u0259lib ke\u00e7\u0259n, lakin bir q\u0259d\u0259r unudulan \u0259n t\u0259miz , ruhani \u015feyl\u0259ri qoruyub saxlay\u0131r v\u0259 adam\u0131 t\u0259mizl\u0259yir. \u00c7ar\u015fablardan qarad\u0131r qar, a\u011f\u0131r-a\u011f\u0131r ya\u011f\u0131r qar, m\u0259n q\u0131raqda bir u\u015faq, q\u0131r\u0131q bir s\u00f6z\u0259 b\u0259nd\u0259m.\u00a0 H\u0259r halda bu \u015feirin arxitekturas\u0131nda hiss, duy\u011fu ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 birg\u0259 samit s\u0259sl\u0259rin yaratd\u0131\u011f\u0131 obrazl\u0131l\u0131qda m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r.<\/p>\n<p style=\"color: #131313;\"><strong>\u015eedevr \u015feirl\u0259r\u00a0<\/strong><\/p>\n<p style=\"color: #131313;\">Onun ayr\u0131l\u0131qda g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f h\u0259r hans\u0131 \u015feiri telefon aparat\u0131n\u0131n qulaqc\u0131\u011f\u0131ndak\u0131 s\u0259s membran\u0131n\u0131 xat\u0131rlad\u0131r. \u0130nsan\u0131n n\u0259bzini , \u00fcr\u0259yinin\u00a0 d\u00f6y\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc bir n\u00f6qt\u0259d\u0259, bir \u0259zas\u0131nda m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kimi, bir \u015feiri il\u0259 b\u00fct\u00fcn yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 aras\u0131ndak\u0131 \u0259laq\u0259ni, ritmi, ah\u0259ngi hiss etm\u0259k, duymaq olur. \u00c7a\u011fda\u015f kompyuter texnologiyas\u0131 il\u0259 \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259\u015f\u0259n c\u0259miyy\u0259timiz daha \u015f\u00fcarlarla d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 v\u0259 ya\u015faya bilmir. O, h\u0259l\u0259lik iki i\u015f\u0131qda \u2013 intellekt v\u0259 kompyuter ekran\u0131n\u0131n i\u015f\u0131\u011f\u0131nda i\u015fl\u0259m\u0259yi sevir. Bel\u0259 v\u0259ziyy\u0259td\u0259 \u0259l barmaqlar\u0131n\u0131n ucunda b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131 g\u0259zib dola\u015fma\u011fa al\u0131\u015fm\u0131\u015f oxucu \u00fc\u00e7\u00fcn tribuna v\u0259 ya h\u0259r hans\u0131 tama\u015fa\u00e7\u0131 zal\u0131 he\u00e7 bir \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131m\u0131r. Axtar\u0131\u015f sisteml\u0259ri il\u0259, proqram v\u0259 fayllarla i\u015fl\u0259m\u0259yi bacaran m\u00fcasir ob\u0131vateli d\u0259, \u0259srin zir\u0259k v\u0259 ay\u0131q adam\u0131n\u0131 da daha \u00e7ox ilgil\u0259ndir\u0259n informasiyad\u0131r. Bug\u00fcnk\u00fc c\u0259miyy\u0259t poetik \u015f\u00fcurun ehtiyaclar\u0131n\u0131 \u00f6d\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn postmodern ad\u0131 il\u0259 internet s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259 yer tutan \u0259d\u0259biyyat m\u0259tnl\u0259rin\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259li olur. El\u0259 m\u0259tnl\u0259r\u0259 ki, orada onlar \u0259n \u201cdo\u011fru\u201d b\u0259dii informasiyalara rast g\u0259lirl\u0259r. H\u0259r\u00e7\u0259nd son on-on be\u015f ilin modern \u015feirind\u0259 bir q\u0259d\u0259r poeziya q\u0131tl\u0131\u011f\u0131 da hiss olunur. \u018f. Salahzad\u0259nin ke\u00e7\u0259n \u0259srd\u0259 d\u0259, yeni y\u00fczilliyin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 d\u0259 yazd\u0131qlar\u0131 \u0259n m\u00fcasir poeziyan\u0131n t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 tamamil\u0259 cavab verir. Bu \u015feirl\u0259rin antivirus proqramlar\u0131 yax\u015f\u0131 yaz\u0131l\u0131b. \u201cK\u00f6hn\u0259k\u00fct\u201d \u0259d\u0259biyyat k\u0259ndxudalar\u0131n\u0131n d\u0259rslikl\u0259rimizd\u0259n gizl\u0259tdikl\u0259ri h\u0259min \u015feirl\u0259rin m\u00fcasirlikd\u0259n as\u0131l\u0131 olmaq qorxusu yoxdur. \u018f. Salahzad\u0259nin kitablar\u0131n\u0131 kim havaxt ist\u0259s\u0259, a\u00e7\u0131b oxuya bil\u0259r. T\u0259k birc\u0259 \u015feiril\u0259 d\u0259 \u015fairl\u0259 poeziya haqq-hesab\u0131 aparmaq olar. \u00c7\u00fcnki onun h\u0259r \u015feiri uzun-uzun ill\u0259rin, uzun-uzun yollar\u0131n \u015feiridir. &#8230;bir iyn\u0259y\u0259m, g\u00f6t\u00fcr\u00fcn uzun-uzun yollarla saplay\u0131n, hey saplay\u0131n, d\u00fcn\u0259n-sabah aras\u0131 hesablay\u0131n m\u0259ni, hesablay\u0131n!<\/p>\n<p style=\"color: #131313;\">\u201cO qar\u201d, \u201cAx\u015fam\u201d, \u201cYol\u201d, \u201cSaz\u201d, \u201cM\u00fc\u015ffiqin monoloqu\u201d, portretl\u0259r silsil\u0259sind\u0259n bir-birind\u0259n maraql\u0131 \u015feirl\u0259ri v\u0259 s. v\u0259 s. \u2013 b\u00fct\u00fcn bunlar \u0259d\u0259biyyat\u0131m\u0131zda \u015fedevr poeziya n\u00fcmun\u0259l\u0259ridir.<\/p>\n<p style=\"color: #131313;\">Ana dilimizin inki\u015faf\u0131 bu c\u00fcr istedadl\u0131 q\u0259l\u0259m sahibl\u0259rinin varl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. B\u00f6y\u00fck F\u00fczulinin t\u0259birinc\u0259 des\u0259k, dilimizi diri saxlayan da, ona yeni n\u0259f\u0259s ver\u0259n d\u0259 b\u00f6y\u00fck \u0259d\u0259biyyatd\u0131r. Dilin m\u0259caz qat\u0131n\u0131, frazeologiyas\u0131n\u0131 onun \u015fah damar\u0131 hesab ets\u0259k, bu damara g\u0259l\u0259n qan\u0131n safl\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259n \u00fcr\u0259k aparat\u0131 \u0259d\u0259biyyatd\u0131r.<\/p>\n<p style=\"color: #131313;\"><strong>S\u00f6z\u00fcn r\u0259ngi<\/strong><\/p>\n<p style=\"color: #131313;\">Ustad s\u0259n\u0259tkarlar\u0131m\u0131z \u201cm\u0259cazi dan\u0131\u015f\u0131b m\u0259cazi g\u00fclm\u0259yin\u201d s\u0259n\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn vacib \u015f\u0259rtl\u0259rd\u0259n\u00a0 oldu\u011fu haqda \u00e7ox b\u0259hs etmi\u015fl\u0259r. Xalq dilinin \u0259t\u0259-qana dolub \u201cr\u00fcxsar\u0131n\u0131n\u201d\u00a0 g\u00f6z\u0259ll\u0259\u015fm\u0259sind\u0259 onun frazeologiyas\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259ti vard\u0131r. Nitqin frazeoloji qat\u0131 h\u0259r bir q\u00fcdr\u0259tli yaz\u0131\u00e7\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn metal\u0131 eroziyadan qoruyub saxlayan m\u00fchafiz\u0259edici t\u0259b\u0259q\u0259y\u0259 b\u0259nz\u0259yir. \u018f. Salahzad\u0259nin olduqca z\u0259ngin v\u0259 \u015firin frazeologiyas\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n<p style=\"color: #131313;\"><strong>Gedirdil\u0259r \u2013<br \/>\nbax\u0131\u015flar\u0131 qaranl\u0131qda<br \/>\nitil\u0259n\u0259-itil\u0259n\u0259.<\/strong><\/p>\n<p style=\"color: #131313;\">Bu c\u00fcr frazeml\u0259rl\u0259 qurulan t\u0259svir, t\u0259hkiy\u0259\u00a0 vaxt\u0131n, zaman\u0131n da int\u0259has\u0131zl\u0131\u011f\u0131ndan g\u00fcc alaraq dilin \u00f6z\u00fc q\u0259d\u0259r m\u00f6vcud olub ya\u015fama\u011fa qabildir. \u018f.Salahzad\u0259nin \u015feir arxitektonikas\u0131 onun u\u00e7ma, da\u011f\u0131lma, k\u00f6hn\u0259lm\u0259 riskl\u0259rini he\u00e7\u0259 endirir. Y\u0131x\u0131l\u0131b yat\u0131ram gec\u0259 d\u00fcnyaya g\u00f6z yuma-yuma. Q\u0259rib\u0259 yuxular g\u00f6r\u00fcr\u0259m, q\u0259rib\u0259; a\u011fl\u0131ma g\u0259lm\u0259y\u0259nl\u0259r girir yuxuma&#8230; He\u00e7 vaxt g\u00f6rm\u0259diyim bu q\u0131z kimdi b\u0259s, tu\u015flan\u0131r d\u00fcz \u00fcr\u0259yim\u0259 kirpiyi san\u0131 oxu? K\u00f6ks\u00fcmd\u0259n vuruluram, oyan\u0131ram \u2013 \u00e7ilik-\u00e7ilik olur yuxum&#8230; Buradak\u0131 dan\u0131\u015f\u0131q \u00fcslubu da, b\u0259dii nitq d\u0259 frazeoloji d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259nin v\u0259 ifad\u0259l\u0259rin konteksind\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u0259\u015f\u0259r\u0259k \u015feir \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131m olan materiala \u00e7evril\u0259 bilibdir. B\u0259z\u0259n \u015feirl\u0259rinin ad\u0131nda t\u0259sbit olunan frazeologizm o \u015feirin m\u00f6vzusu v\u0259 ideyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 dol\u011fun materiala \u00e7evrilir. \u201cQ\u0259m yem\u0259\u201d, \u201cQans\u0131zl\u0131q\u201d, \u201cUzun i\u015fl\u0259r\u201d, \u201cKim n\u0259 \u00e7\u0259kir\u201d, \u201cK\u00f6nl\u00fc bal\u0131q ist\u0259y\u0259n\u201d, \u201cG\u00fcn g\u00f6rm\u0259y\u0259n g\u00fcn\u201d,\u00a0 \u201cG\u00f6y \u00fcz\u00fc damar-damar\u201d v\u0259 s. bu kimi \u015feirl\u0259rin h\u0259m ad\u0131, h\u0259m d\u0259 m\u0259zmunu bu c\u00fcr idiomatik t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn reall\u0131qlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, sonuncu \u015feirin damar\u0131n\u0131 tutan s\u00f6z \u201c\u00f6nc\u0259 \u00fcr\u0259y\u0259 dam\u0131r\u201d ifad\u0259sidir. \u0130diomatik ifad\u0259l\u0259r h\u0259m d\u0259 milli x\u00fcsusiyy\u0259tli oldu\u011funa g\u00f6r\u0259 \u015feirin dilini d\u0259 millil\u0259\u015fdirir, \u0259s\u0259rin ictimai-siyasi m\u0259zmununu da xalq\u0131n tarixi il\u0259 uzla\u015fd\u0131ra bilir. Tez keyidir, tez soyudur, vaxt uyudur hirsimizi. Altdan-altdan Da\u015fd\u0259mirt\u0259k yum\u015fald\u0131r \u0259n t\u0259rsimizi. Bu misralar\u0131n ar\u011fac\u0131 m\u0259\u015fhur \u201cad\u0131n n\u0259dir, Da\u015fd\u0259mir&#8230;\u201d frazemind\u0259n ke\u00e7ib.\u00a0 \u201cG\u00f6z\u00fcm s\u0259nd\u0259n su i\u00e7mir\u201d \u015feird\u0259 bel\u0259dir: Uza\u011f\u0131nda, yax\u0131n\u0131nda iblisl\u0259r ilbiz q\u0131n\u0131nda. N\u0259 i\u015fdis\u0259, ya\u011f\u0131n\u0131n da ta g\u00f6z\u00fc bizd\u0259n su i\u00e7ir!&#8230;Yaxud bu \u0259sri g\u00f6r\u00fcb \u015eu\u015fas\u0131z \u00f6l\u00fcb yer\u0259 girir adam.\u00a0 M\u00fcst\u0259qim m\u0259nada d\u0259y\u0259rl\u0259ndiril\u0259 bil\u0259n \u201ckitab varaqlamaq\u201d anlay\u0131\u015f\u0131 il\u0259 paralellik t\u0259\u015fkil ed\u0259n xeyli sayda s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri var v\u0259 ya qurmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. M\u0259s\u0259l\u0259n, \u201c\u00f6mr\u00fcn s\u0259hif\u0259l\u0259rini varaqlamaq\u201d, \u201cxatir\u0259l\u0259ri varaqlamaq\u201d v\u0259 sair. \u018f. Salahzad\u0259 bu x\u00fcsusda tam orijinal bir bacar\u0131q s\u0259rgil\u0259y\u0259r\u0259k, h\u0259min s\u00f6z\u00fcn frazeoloji qatlar\u0131n\u0131 axtar\u0131b k\u0259\u015ff ed\u0259r\u0259k \u015feirin yaz\u0131lmas\u0131nda ondan m\u0259har\u0259tl\u0259 b\u0259hr\u0259l\u0259nmi\u015fdir. A\u00e7\u0131b bir-bir g\u00fcnl\u0259ri varaqlad\u0131q kitablar\u0131; pill\u0259-pill\u0259 qalxd\u0131q-endik, a\u00e7d\u0131q-\u00f6rtd\u00fck qap\u0131lar\u0131&#8230; Varaqlad\u0131q f\u0259sill\u0259ri: k\u00f6p\u00fckl\u0259nib yaz g\u0259tir\u0259n sell\u0259ri. Meydanlarda x\u0259z\u0259l \u00f6rtm\u00fc\u015f soyuq qar\u0131 varaqlad\u0131q. T\u0259til vaxt\u0131 k\u0259ndd\u0259 qar\u0131 varaqlad\u0131q. N\u0259n\u0259mizin saxlayan bax\u0131\u015f\u0131yla evimiz\u0259 \u00fc\u00e7 g\u00fcn art\u0131q ba\u011fland\u0131q. Qay\u0131danda dekanl\u0131qda soraqland\u0131q; bir t\u00f6hm\u0259tl\u0259 varaqland\u0131q&#8230; G\u00f6z\u0259l g\u00f6r\u00fcb g\u00f6zl\u0259rini gizli-gizli varaqlad\u0131q, \u00fczl\u00fc-\u00fczl\u00fc, s\u00f6zl\u00fc-s\u00f6zl\u00fc varaqlad\u0131q&#8230; Universitet yola sald\u0131, budur, biz d\u0259 varaqland\u0131q; dem\u0259k, biz d\u0259 oxunduq, dem\u0259k, biz d\u0259 ba\u011fland\u0131q&#8230; \u201c\u015eeir v\u0259 \u015f\u0259h\u0259r\u201d \u015feirinin x\u0259mirmayas\u0131 \u201c\u0259d\u0259biyyata g\u0259lm\u0259k\u201d\u00a0 deyimind\u0259n al\u0131n\u0131b. Dey\u0259s\u0259n, indi ham\u0131 ya \u015f\u0259h\u0259r\u0259, ya da \u015feir\u0259 g\u0259lir; payi-piyada \u015f\u0259h\u0259r\u0259 cuman h\u0259m d\u0259 payi-piyada \u015feir\u0259 g\u0259lir&#8230; \u0130ndi qafiy\u0259 tutan bir bal\u0131q\u00e7\u0131 da, iti da\u011fda azan bir ba\u015f \u00e7oban da yazma\u011fa-pozma\u011fa \u015f\u0259h\u0259r\u0259 g\u0259lir. Su\u00e7u \u0259lind\u0259 bel, \u015flanq, odun\u00e7u \u0259lind\u0259 d\u0259hr\u0259 g\u0259lir&#8230; Frazeoloji t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn \u0259sas\u0131nda qurulan nitq \u015feirin m\u0259na v\u0259 m\u0259zmununun t\u0259sirliliyini\u00a0 \u00e7oxald\u0131r. X\u00fcsus\u0259n, ictimai-siyasi motivli \u015feirl\u0259rd\u0259 bu keyfiyy\u0259t qabar\u0131q g\u00f6rs\u0259nir. \u015eeirin misras\u0131na, b\u0259ndin\u0259 \u2013\u201cdivar\u0131na\u201d el\u0259 s\u00f6zl\u0259r, s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri \u2013 \u201cda\u015flar\u201d yerl\u0259\u015fdirilir \u2013\u201ch\u00f6r\u00fcl\u00fcr ki, bunlar\u0131n h\u0259r biri tarixi: ke\u00e7mi\u015fd\u0259 v\u0259 indi ba\u015f ver\u0259nl\u0259ri, insanlar\u0131n bildiyi h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri\u00a0 \u0259ks etdir\u0259 bil\u0259n s\u00f6zl\u0259rdir \u2013 tarixin \u201cni\u015fan\u0259l\u0259ridir\u201d. &#8230; \u0130lahi, s\u0259n qoru Az\u0259rbaycan\u0131! Yerd\u0259n, g\u00f6yd\u0259n ( t\u0259bii f\u0259lak\u0259tl\u0259rd\u0259n ), sudan, qurudan qoru ( X\u0259z\u0259ri, torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n quru hiss\u0259sini b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcrm\u0259k ist\u0259y\u0259nl\u0259rd\u0259n ), alt\u0131ndan, \u00fcst\u00fcnd\u0259n (neft, dig\u0259r s\u0259rv\u0259tl\u0259r) g\u00f6zl\u0259, \u00fcst\u00fcn\u00fcn alt\u0131na q\u0259sdind\u0259n qoru. Qan\u0131na susayan borudan qoru, o\u011frudan-\u0259yrid\u0259n g\u00f6zl\u0259, qorunu na\u015f\u0131n\u0131n hifzind\u0259n qoru, m\u0259mur tamah\u0131ndan n\u0259fsind\u0259n qoru.<\/p>\n<p style=\"color: #131313;\"><strong>&#8230; Bu d\u00fcnyada ham\u0131 damla<\/strong><\/p>\n<p style=\"color: #131313;\">\u00a0 \u018f.Salahzad\u0259nin poeziyas\u0131nda \u0259n ki\u00e7ik nitq vahidinin d\u0259 damla \u0259zmi v\u0259 g\u00fcc\u00fc var. H\u0259m d\u0259 damla uzun\u00f6m\u00fcrl\u00fcl\u00fcy\u00fc, damlan\u0131n, z\u0259rr\u0259nin y\u00fcks\u0259k trotilli partlay\u0131\u015flar\u0131 var. Damla qar\u015f\u0131s\u0131al\u0131nmazl\u0131\u011f\u0131, d\u00f6nm\u0259zliyi materiyan\u0131n \u2013 yerin-g\u00f6y\u00fcn \u0259b\u0259di qanunudur. \u018fl\u0259kb\u0259r Salahzad\u0259 poeziyas\u0131n\u0131 bir \u00e7ox hallarda t\u0259kin \u00e7oxla, z\u0259rr\u0259nin b\u00fct\u00f6vl\u0259, x\u0131rdan\u0131n n\u0259h\u0259ngl\u0259&#8230; qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 an\u0131n\u0131n poeziyas\u0131 kimi d\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259 bil\u0259rik. Bir \u00e7\u00f6p hardansa d\u00fc\u015f\u00fcb, d\u0259niz g\u00f6z\u00fcn\u00fc sil\u0259 bilmir. &#8230;bat\u0131ra bilmir \u00e7\u00f6p\u00fc. L\u0259p\u0259-l\u0259p\u0259 layla \u00e7al\u0131r, yat\u0131ra bilmir \u00e7\u00f6p\u00fc. Q\u0259z\u0259bin\u0259 s\u0131\u011fm\u0131r, \u015fi\u015fir, k\u00f6p\u00fcr d\u0259niz. Yat\u0131rmaq ist\u0259y\u0259n yerd\u0259 qald\u0131r\u0131r \u00e7\u00f6p\u00fc d\u0259niz! \u00d6z\u00fcn\u00fc g\u00fccd\u0259n sal\u0131r, \u00f6z\u00fcn\u00fc yorur d\u0259niz. Sonra da quzula\u015f\u0131r, sanki, saman \u00e7\u00f6p\u00fcnd\u0259n yap\u0131\u015f\u0131b durur d\u0259niz. Burada saman \u00e7\u00f6p\u00fc g\u00fcc\u00fcn, \u00f6c\u00fcn, inad\u0131n \u2013 z\u0259rr\u0259nin poetik t\u0259c\u0259ss\u00fcm\u00fcd\u00fcr. He\u00e7 k\u0259sin vecin\u0259 almad\u0131\u011f\u0131, \u0259h\u0259miyy\u0259t verm\u0259diyi \u0259n x\u0131rda varl\u0131qlar\u0131n b\u0259tnind\u0259, daxilind\u0259, \u0259slind\u0259, d\u0259nizl\u0259ri yorub haldan salan g\u00fcc, enerji varm\u0131\u015f. Bu silsil\u0259d\u0259n ot, od, su, qan, an, qum, tum, n\u00f6qt\u0259, kibrit \u00e7\u00f6pl\u0259ri v\u0259 s. \u015fairin \u0259n maraql\u0131 obrazlar\u0131 kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndiril\u0259 bil\u0259r. Bunlar\u0131n ham\u0131s\u0131n\u0131n bir ad\u0131 var. Damla. Bir d\u0259 ki, h\u0259yat\u0131 bu c\u00fcr t\u0259qdim-t\u0259svir \u00fcsulu metonimik d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259d\u0259n ir\u0259li g\u0259lir. \u015eairin n\u0259inki \u015feirl\u0259rind\u0259, poemalar\u0131nda da hiss\u0259 tam\u0131, par\u00e7a b\u00fct\u00f6v\u00fc \u0259v\u0259z edir. \u018flimd\u0259 bir q\u0259l\u0259m vard\u0131, ke\u00e7diyi yollardan od t\u00f6k\u00fcl\u00fcrd\u00fc, gec\u0259l\u0259r yola \u00e7\u0131x\u0131rd\u0131, \u00e7ap\u0131rd\u0131, \u00e7ap\u0131rd\u0131 oba\u015fdan nal\u0131nda dan s\u00f6k\u00fcl\u00fcrd\u00fc&#8230; \u015eair\u0259 g\u00f6r\u0259, m\u0259s\u0259l\u0259n, insan \u2013\u201c\u0259ll\u0259rinin \u00f6lk\u0259sind\u0259\u201d ya\u015fay\u0131r, \u201csu \u00fcz\u00fcnd\u0259 t\u0259nha qay\u0131q\u201d ( eyni adl\u0131 poemada), \u0259slind\u0259, t\u0259k-t\u0259nha qalm\u0131\u015f v\u0259 \u0259b\u0259di s\u0259yah\u0259tin yol\u00e7usuna b\u0259nz\u0259dilmi\u015f Yer k\u00fcr\u0259sidir.<\/p>\n<p style=\"color: #131313;\"><strong>V\u0259t\u0259n \u015feiri<\/strong><\/p>\n<p style=\"color: #131313;\">V\u0259t\u0259n haqq\u0131nda \u015feir yazma\u011f\u0131n qaydalar\u0131n\u0131 vaxtil\u0259 Kommunist partiyas\u0131 nec\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edibs\u0259, indi d\u0259 el\u0259dir. Son ill\u0259rd\u0259 ayr\u0131-ayr\u0131 mediya qurumlar\u0131n\u0131n haz\u0131rlad\u0131qlar\u0131 x\u00fcsusi burax\u0131l\u0131\u015flar, \u201cV\u0259t\u0259n\u201d toplular\u0131 da bunu t\u0259sdiq etm\u0259kd\u0259dir. \u015eairliyin \u0259lam\u0259tl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 \u015feird\u0259 baya\u011f\u0131, qondarma fikirl\u0259rin yer ala bilm\u0259m\u0259sidir. Basmaq\u0259lib epitetl\u0259r, s\u00f6z\u00fcn \u015fitini \u00e7\u0131xaran qafiy\u0259li b\u0259r-b\u0259z\u0259k oxucuda yax\u015f\u0131 t\u0259\u0259ss\u00fcrat oyada bilm\u0259z. Bel\u0259 yaz\u0131lar V\u0259t\u0259n, torpaq haqq\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259nin da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 ola bilm\u0259z. Yeni d\u00f6vrd\u0259 C\u0259lil M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259nin \u201cAz\u0259rbaycan\u201d m\u0259qal\u0259sind\u0259 V\u0259t\u0259nimizin \u0259d\u0259biyyat\u0131 v\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u0131m\u0131z\u0131n V\u0259t\u0259ni \u00fc\u00e7\u00fcn do\u011fru-d\u00fcr\u00fcst bir d\u00fcstur yaz\u0131l\u0131b haz\u0131rlanm\u0131\u015fd\u0131r. \u018fd\u0259biyyat\u0131m\u0131z\u0131n sadiq n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri bir d\u0259f\u0259 d\u0259 olsa, he\u00e7 k\u0259si \u201cV\u0259t\u0259nin seyrin\u0259 \u00e7a\u011f\u0131rmad\u0131lar\u201d. H\u0259r\u00e7\u0259nd onlar\u0131n yazd\u0131qlar\u0131 ba\u015fdan-ba\u015fa V\u0259t\u0259n haqq\u0131ndad\u0131r. H\u0259yat\u0131 boyu \u201cse\u00e7ilmi\u015f \u0259s\u0259rl\u0259r\u201d yaz\u0131b-yaradan \u018f. Salahzad\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131q potensial\u0131n\u0131 ayd\u0131n, saf, t\u0259miz siyasi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259si il\u0259 kinetik enerji hal\u0131na g\u0259tir\u0259r\u0259k onu bir i\u015f\u0131q kimi m\u00fcasir c\u0259hal\u0259tl\u0259rin ba\u015f\u0131 \u00fcst\u00fcnd\u0259 yand\u0131ra bilir. C. M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259l\u0259rin, M\u0259h\u0259mm\u0259d Hadil\u0259rin platformas\u0131nda duran \u018f. Salahzad\u0259 \u0259n s\u0259mimi duy\u011fular\u0131n\u0131 V\u0259t\u0259nin\u0259 h\u0259sr etdi. \u201cK\u00fcrd\u0259mir\u201d \u015feiri az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n yurdu haqq\u0131nda yaz\u0131lm\u0131\u015f \u0259n \u015firin bir bayat\u0131 q\u0259d\u0259r t\u0259sirlidir. H\u0259rd\u0259nbir K\u00fcrd\u0259mird\u0259n d\u0259 \u00f6t\u0259 g\u0259r\u0259k adam, K\u00fcrd\u0259mir d\u0259 g\u0259r\u0259k ke\u00e7\u0259 h\u0259rd\u0259n adamdan&#8230; Kirpiyind\u0259 od g\u00f6t\u00fcr\u0259n nar ba\u011flar\u0131 g\u0259r\u0259k ke\u00e7\u0259. Qatarlar\u0131n vaxtl\u0131-vaxts\u0131z reysl\u0259ri g\u0259r\u0259k ke\u00e7\u0259. Fit s\u0259sl\u0259ri alt\u0131nda ekvator-relsl\u0259ri g\u0259r\u0259k ke\u00e7\u0259. Bir qocan\u0131n \u201cHophop\u201d \u015feiri kimi t\u00fcnd s\u00f6zl\u0259ri, u\u015faqlar\u0131n qatarlara baxmaqdan iri-iri g\u00f6zl\u0259ri g\u0259r\u0259k ke\u00e7\u0259&#8230; V\u0259t\u0259n \u00fc\u00e7\u00fcn onun do\u011fmal\u0131q hal\u0131 ba\u015fl\u0131ca \u015f\u0259rtdir. Poeziyada o do\u011fmal\u0131q adama s\u00f6z\u00fcn q\u00fcdr\u0259ti il\u0259 xat\u0131rlad\u0131lmal\u0131d\u0131r.Lap ad\u0131 \u201cV\u0259t\u0259n\u201d olan bir \u015feir\u0259 diqq\u0259t yetir\u0259k. \u018fvv\u0259ld\u0259n ax\u0131ra q\u0259d\u0259r bu \u015feird\u0259\u00a0 V\u0259t\u0259n k\u0259lm\u0259si yoxdur. Lakin V\u0259t\u0259nin n\u0259 oldu\u011fu, onun do\u011fmal\u0131\u011f\u0131n\u0131n n\u0259d\u0259n ibar\u0259t oldu\u011fu \u2013 \u00f6lk\u0259 \u00f6vlad\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 yerl\u0259rd\u0259 \u201cxatir\u0259 c\u0131z\u0131\u011f\u0131yla\u201d bir d\u0259 g\u0259zdiril\u0259r\u0259k anlad\u0131l\u0131r. &#8230; Toxum kimi en yer\u0259, qalx, s\u00fcnb\u00fcld\u0259n d\u0259n-d\u0259n d\u00fc\u015f. Bu torpaqda ilk c\u0131\u011f\u0131r\u0131n ucundan tut, x\u0259yallar\u0131n g\u00f6y\u00fcnd\u0259n d\u00fc\u015f. Da\u011f\u0131ndan vur, qumundan \u00e7\u0131x&#8230;, en bir xal\u0131 nax\u0131\u015f\u0131ndan, \u00e7\u0131x bir Bak\u0131 metrosundan&#8230; v\u0259 s.<\/p>\n<p style=\"color: #131313;\">\u018f. Salahzad\u0259nin t\u0259svir v\u0259 t\u0259r\u0259nn\u00fcm etdiyi V\u0259t\u0259ni g\u00f6y gurultusu, a\u011faclar\u0131,\u00a0 \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259ri il\u0259 \u015f\u0259h\u0259r\u0259 g\u0259lib \u00e7\u0131xan k\u0259ndimizin g\u00f6yl\u0259rind\u0259n, havas\u0131na qay\u0131td\u0131\u011f\u0131m\u0131z pal\u0131d\u0131ndan,\u00a0 can\u0131nda t\u00fck\u0259nm\u0259z cingilti yat\u0131b qalan Lah\u0131c qab\u0131ndan, yelpik-yelpik yarpaqlar\u0131n\u0131n havas\u0131ndan, aya\u011f\u0131 yal\u0131n duman\u0131ndan,\u00a0 muzeyin vaxt d\u0259ryas\u0131nda \u0259l-qol atan xal\u0131s\u0131ndan&#8230; tan\u0131maq olur. Son d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 V\u0259t\u0259n haqq\u0131nda yaz\u0131lan \u0259s\u0259rl\u0259rd\u0259\u00a0 m\u00f6vzu olaraq onun a\u011f\u0131r, faci\u0259li tarixi \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edir. Lakin bu m\u00f6vzunun \u0259d\u0259bi t\u0259qdimat\u0131 \u00e7ox vaxt publisistikan\u0131n etdiyind\u0259n o q\u0259d\u0259r d\u0259 f\u0259rql\u0259nmir. \u018fd\u0259biyyat h\u0259yat hadis\u0259l\u0259rinin tipikl\u0259\u015fdirilm\u0259si yolu il\u0259 yarana bil\u0259r. M\u0259s\u0259l\u0259n, \u018f. Salahzad\u0259nin \u201c\u0130z\u201d \u015feiri 20 Yanvar hadis\u0259l\u0259rind\u0259n b\u0259hs edir. Cinay\u0259t hadis\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n tutarl\u0131 d\u0259lil \u201ciz\u201d ola bil\u0259r. \u015eair iz itirm\u0259k, cinay\u0259tin izi kimi ifad\u0259l\u0259rin yaratd\u0131\u011f\u0131 t\u0259s\u0259vv\u00fcrl\u0259rl\u0259 m\u00fcdhi\u015f bir q\u0259tlin mahiyy\u0259tini a\u00e7ma\u011fa nail ola bilir. &#8230; B\u0259sinc\u0259 yaz, kefinc\u0259 poz \u2013 iz itir, \u00f6z\u00fcn uydur, \u00f6z\u00fcn d\u0259 yaz \u2013 iz itir. .. Boz varaqda laxtalanan g\u00fcrz\u0259 imza cinay\u0259tin izidir.<\/p>\n<p style=\"color: #131313;\">\u00a0Yolu V\u0259t\u0259nin i\u00e7ind\u0259n g\u0259lib ke\u00e7\u0259n bir m\u00f6vzu da 41-45 davas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Nefti dava yand\u0131rd\u0131, davan\u0131 neft yand\u0131rd\u0131. Neftimi yand\u0131ran davalar yand\u0131r\u0131r m\u0259ni. Tarixin \u0259n m\u00fcdhi\u015f c\u0259ngi olan \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sinin odu, t\u00fcst\u00fcs\u00fc g\u00f6yl\u0259rimizin \u00fcz\u0259rind\u0259n h\u0259l\u0259 d\u0259 \u00e7\u0259kilm\u0259yib. Bu m\u00fcharib\u0259nin \u0259d\u0259biyyat\u0131m\u0131zdak\u0131 q\u0259l\u0259b\u0259 v\u0259 m\u0259\u011flubiyy\u0259tl\u0259ri h\u0259l\u0259 bundan sonra da d\u00f6n\u0259-d\u00f6n\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7iril\u0259c\u0259k v\u0259 t\u0259hlil olunacaqd\u0131r. Tarix \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259, \u0259d\u0259biyyat \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 h\u0259min sava\u015f\u0131n q\u0259hr\u0259man\u0131 xalq idi. Bu sava\u015f t\u0259k f\u00fcrerizm\u0259 qar\u015f\u0131 yox, d\u00fcnyan\u0131n h\u0259r yerin\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u0259n ucqar ya\u015fay\u0131\u015f yerl\u0259rin\u0259 h\u00fccum ed\u0259n y\u00fcz c\u00fcr ad\u0131 olan \u015f\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 idi. Bu \u015f\u0259rin \u2013 m\u00fcharib\u0259nin ax\u0131r\u0131na \u00e7\u0131xmaq h\u0259r yerd\u0259 h\u0259r k\u0259sin bir n\u00f6mr\u0259li v\u0259zif\u0259si idi. Davan\u0131n \u0259n d\u0259h\u015f\u0259tli yeri d\u0259 o vaxt arxa c\u0259bh\u0259 idi. \u018f. Salahzad\u0259 \u201cYeddi para k\u0259ndin na\u011f\u0131l\u0131\u201d poemas\u0131 il\u0259 41-45 davas\u0131ndan yazan o \u015fairl\u0259r s\u0131ras\u0131nda durur ki, onlar m\u00fcharib\u0259 aparan \u00f6lk\u0259nin qanl\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rin getm\u0259diyi \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259n, q\u0259s\u0259b\u0259 v\u0259 k\u0259ndl\u0259rind\u0259n yaz\u0131rd\u0131lar. \u201cYeddi para k\u0259nd\u201d k\u0259lm\u0259si h\u0259m o m\u00fcdhi\u015f davan\u0131n para-para sald\u0131\u011f\u0131 yer \u00fcz\u00fcn\u00fc, h\u0259m d\u0259 amans\u0131z bir siyasi sistemin g\u00fcc\u00fcn, zorun a\u011fz\u0131na verdiyi\u00a0 azl\u0131\u011f\u0131, k\u00f6m\u0259ksizliyi, talesizliyi ifad\u0259 edir. Barmaqlar\u0131 g\u00f6yn\u0259k-g\u00f6yn\u0259k Q\u0259m\u0259r k\u00f6yn\u0259k toxuyurdu. Bu \u0259s\u0259rin fabulas\u0131 Q\u0259m\u0259rin c\u0259bh\u0259d\u0259ki o\u011fullar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lc\u0259k, k\u00f6yn\u0259k, corab toxumas\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulub. O m\u00fcharib\u0259d\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n \u0259sg\u0259ri il\u0259 birlikd\u0259 \u00fcst\u00fcm\u00fcz\u0259 soyuq, \u015faxta, acl\u0131q g\u0259lirdi. \u0130kinci d\u00fcnyan\u0131n yun \u00e7\u0131rpanlar\u0131, yun \u0259yir\u0259nl\u0259ri, ba\u015fa corab h\u00f6r\u0259nl\u0259ri, Stalinl\u0259rin, Hitlerl\u0259rin ba\u015f\u0131na ip sal\u0131b g\u0259zdir\u0259nl\u0259ri d\u00fcnyada olduqca, yun \u00e7\u0131rp\u0131b, \u0259lc\u0259k toxuyub bu m\u00fcharib\u0259l\u0259rin ax\u0131r\u0131na \u00e7\u0131xmaq ist\u0259y\u0259n Q\u0259m\u0259r kimi analar da olacaqlar. Bu poemada m\u00fcharib\u0259 i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 olan V\u0259t\u0259n t\u0259svir olunub.<\/p>\n<p style=\"color: #131313;\">Bel\u0259dir, h\u0259r misras\u0131nda, \u015feirinin b\u0259ndind\u0259 \u201cobraz da\u015f\u0131yan\u201d, \u201cpoetik g\u00fcl\u00fcms\u0259y\u0259n\u201d \u018fl\u0259kb\u0259r poeziyas\u0131n\u0131n h\u0259r\u0259k\u0259tverici q\u00fcvv\u0259si V\u0259t\u0259ndir. V\u0259t\u0259nin tarixini ikic\u0259 k\u0259lm\u0259 il\u0259 yaz\u0131b ba\u015fa \u00e7atd\u0131ra bilm\u0259k \u015fairl\u0259rin i\u015fidir: X\u0259yal\u0131m yet\u0259n g\u00fcnl\u0259rd\u0259n ah, n\u0259l\u0259r ke\u00e7ir? K\u00f6hl\u0259nl\u0259r \u015fah\u0259 qalx\u0131r, c\u00fcy\u00fcrl\u0259r m\u0259l\u0259r ke\u00e7ir. O V\u0259t\u0259nin b\u00fct\u00f6v d\u0259rki par\u00e7alar\u0131n, hiss\u0259cikl\u0259rin, yadda\u015fda, xatir\u0259d\u0259 olanlar\u0131n t\u0259f\u0259rr\u00fcatlar\u0131ndan, t\u0259fsilatlar\u0131ndan g\u0259lib ke\u00e7ir. \u015eair V\u0259t\u0259ni onun yaz\u0131, pay\u0131z\u0131yla, k\u00fcl\u0259kl\u0259rin indi qat\u0131b qaba\u011f\u0131na otard\u0131\u011f\u0131 x\u0131\u015f\u0131lt\u0131larla da tan\u0131da bilir, sevdir\u0259 bilir. O, ham\u0131m\u0131z\u0131n bir yerd\u0259 sevib do\u011fmala\u015fd\u0131\u011f\u0131m\u0131z V\u0259t\u0259ni i\u00e7\u0259rid\u0259n \u2013 \u00f6mr\u00fcm\u00fcz\u00fcn ac\u0131l\u0131-\u015firinli d\u00fcn\u0259nind\u0259n, bug\u00fcn\u00fcnd\u0259n v\u0259sf ed\u0259-ed\u0259 bizi V\u0259t\u0259nd\u0259 ya\u015fama\u011f\u0131n v\u0259 \u00f6lm\u0259yin xo\u015fb\u0259xtliyin\u0259 inand\u0131ra bilir. Bax ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 oxucu olaraq \u018fl\u0259kb\u0259r Salahzad\u0259nin yazd\u0131qlar\u0131na biz d\u0259 inan\u0131r\u0131q.<\/p>\n<p style=\"color: #131313;\">\n<p style=\"color: #131313;\"><strong>Zakir M\u018fMM\u018fD<\/strong><\/p>\n<p style=\"color: #131313;\">\n<p style=\"color: #131313;\">525.az<\/p>\n<p class=\"bawpvc-ajax-counter\" data-id=\"10339\">Yaz\u0131ya 663 d\u0259f\u0259 bax\u0131l\u0131b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>YEN\u0130 D\u00dcNYANIN \u015eA\u0130RL\u018fR\u0130: \u018fL\u018fKB\u018fR SALAHZAD\u018f &#8230;S\u0259rh\u0259dl\u0259rinin tikanl\u0131 m\u0259ftill\u0259ri idrak v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259nin \u00fcst\u00fcnd\u0259n \u00e7\u0259kilmi\u015f sovet \u0259razisind\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u0131m\u0131z\u0131n m\u0259hb\u0259s h\u0259yat\u0131 a\u011f\u0131r olsa da, \u201cs\u0259rh\u0259dl\u0259r\u0259\u201d m\u0259h\u0259l qoymay\u0131b \u0259d\u0259bi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sini sonrak\u0131 y\u00fczillikl\u0259r\u0259 q\u0259d\u0259r geni\u015fl\u0259ndir\u0259 bil\u0259n \u0259dibl\u0259rimiz oldu. H\u0259min yaz\u0131\u00e7\u0131 v\u0259 \u015fairl\u0259r partiya orqanlar\u0131n\u0131n \u0259d\u0259biyyat haqq\u0131ndak\u0131 q\u0259rarlar\u0131n\u0131n t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 cavab verm\u0259y\u0259nl\u0259r idil\u0259r. Bu c\u00fcr g\u00f6rk\u0259mli s\u00f6z-s\u0259n\u0259t adamlar\u0131ndan biri \u015fair \u018fl\u0259kb\u0259r Salahzad\u0259dir&#8230; [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5762,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[17,3],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10339"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10339"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10339\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10340,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10339\/revisions\/10340"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5762"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10339"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10339"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10339"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}