{"id":10414,"date":"2016-03-15T13:10:10","date_gmt":"2016-03-15T09:10:10","guid":{"rendered":"http:\/\/kultur.az\/?p=10414"},"modified":"2016-03-15T13:10:10","modified_gmt":"2016-03-15T09:10:10","slug":"zamanin-arifi-v%c9%99-ya-arifsiz-zaman","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kultur.az\/?p=10414","title":{"rendered":"Zaman\u0131n Arifi v\u0259 ya Arifsiz zaman"},"content":{"rendered":"<p style=\"color: #000000;\"><strong><a href=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/arifzaman.gif\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-medium wp-image-10415\" src=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/arifzaman-300x174.gif\" alt=\"arifzaman\" width=\"300\" height=\"174\" \/><\/a>Ay<\/strong><strong>d\u0131n Xan\u0131n \u201c<\/strong><strong>Zaman\u0131n Arif<\/strong><strong>i\u201d m\u0259qal\u0259sini t\u0259qdim edirik.<\/strong><\/p>\n<p style=\"color: #000000;\" align=\"center\">\n<p style=\"color: #000000;\" align=\"center\">\n<p style=\"color: #000000;\"><strong>El\u0259 insanlar var ki, ana t\u0259bi\u0259tin ruhu say\u0131lan zaman sank\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n vaxt v\u0259 m\u0259kan \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 onu \u00f6z\u00fcn\u00fcn bir hiss\u0259si olaraq yarad\u0131r, bu d\u00fcnyaya g\u0259tirir, ba\u015fqalar\u0131na n\u00fcmun\u0259 kimi ya\u015fad\u0131r, n\u0259 q\u0259d\u0259r q\u0259rib\u0259 g\u00f6rs\u0259ns\u0259 d\u0259, t\u0259l\u0259sik geri qaytar\u0131r. \u0130ndi haqq\u0131nda \u00e7\u0259tinlikl\u0259 xatir\u0259 yazmaq ist\u0259diyim, m\u00fc\u0259llimim, t\u0259nqid\u00e7i-alim, yarad\u0131c\u0131 h\u0259mkar\u0131m Arif \u018fmrao\u011flu haqq\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259nd\u0259, onun da m\u0259hz bel\u0259 bir \u015f\u0259xsiyy\u0259t oldu\u011funu anlay\u0131ram&#8230;<\/strong><\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">\n<p style=\"color: #000000;\">H\u0259l\u0259 Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universitetinin filologiya fakult\u0259sind\u0259 ali t\u0259hsil alan zaman \u015f\u0259xs\u0259n tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m, h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rind\u0259n tutmu\u015f bax\u0131\u015flar\u0131na q\u0259d\u0259r, add\u0131mlar\u0131ndan ba\u015flam\u0131\u015f ciddiliyin\u0259 kimi ba\u015fdan-aya\u011fa \u0259sl q\u0259dimi Az\u0259rbaycan ki\u015fisini xat\u0131rladan Arif \u018fmraho\u011fluyla yax\u0131ndan \u00fcnsiyy\u0259tim olmu\u015fdum: bu ab\u0131rl\u0131, cavan olmas\u0131na baxmayaraq, ya\u015f\u0131ndan art\u0131q aqil g\u00f6r\u00fcn\u0259n, sa\u00e7lar\u0131na d\u0259n d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f a\u011f\u0131rt\u0259bi\u0259tli m\u00fc\u0259llim\u0259 say\u011f\u0131 b\u0259sl\u0259m\u0259m\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyildi. \u00d6t\u0259n \u0259srin a\u011f\u0131r doxsan\u0131nc\u0131 ill\u0259rinin b\u00fct\u00fcn probleml\u0259rin\u0259 baxmayaraq alic\u0259nabl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir az da itirm\u0259y\u0259n, t\u0259dris etdiyi T\u00fcrk xalqlar\u0131 \u0259d\u0259biyyat\u0131 tarixini biz \u0259rk\u00f6y\u00fcn g\u0259ncl\u0259r\u0259 sevdir\u0259 bil\u0259n, s\u00f6z s\u0259n\u0259ti vasit\u0259sil\u0259 q\u0259dim t\u00fcrk etnosunun b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fcn\u00fc t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin\u0259 layiqinc\u0259 \u00e7atd\u0131ran Arif m\u00fc\u0259llim h\u0259m d\u0259 i\u00e7ind\u0259 istedad i\u015f\u0131\u011f\u0131 sezdiyi yarad\u0131c\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 sahibl\u0259ribnin p\u0259nah apard\u0131qlar\u0131 t\u0259k-t\u00fck pedaqoqlardan idi.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">\n<p style=\"color: #000000;\">Biz onun m\u00fchazir\u0259l\u0259rini \u0259vv\u0259ld\u0259n-ax\u0131ra q\u0259d\u0259r diqq\u0259tl\u0259 dinl\u0259yirdik: laz\u0131mi kitablar olmasa da, Arif m\u00fc\u0259llim he\u00e7 vaxt t\u0259kid etm\u0259zdi ki, dedikl\u0259rini d\u0259ft\u0259r\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u0259k: \u0259ksin\u0259, h\u0259r vaxt diskussiya v\u0259 m\u00fczakir\u0259l\u0259r\u0259 \u015f\u0259rait yaratmaqla t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin kreativ-intellektual d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sinin inki\u015faf\u0131na t\u0259kan verirdi. Biz \u00e7ox-\u00e7ox sonralar bildik ki, sa\u00e7lar\u0131 vaxt\u0131ndan-\u0259vv\u0259l a\u011farm\u0131\u015f bu sevimli m\u00fc\u0259llimimiz ya\u015fca bizd\u0259n bir el\u0259 d\u0259 b\u00f6y\u00fck deyilmi\u015f, cavan olma\u011f\u0131na baxmayaraq, o zaman Prezident Aparat\u0131nda m\u0259sul v\u0259zif\u0259d\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, t\u0259nqid\u00e7i-\u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas kimi \u00e7oxsayl\u0131 yaz\u0131lar\u0131, ara\u015fd\u0131rmalar\u0131, t\u0259rc\u00fcm\u0259l\u0259ri var: \u0259n \u0259sas\u0131 is\u0259 b\u00fct\u00fcn bu c\u0259h\u0259tl\u0259rini he\u00e7 vaxt bildirm\u0259d\u0259n \u00f6z sevimli m\u00fc\u0259llimlik pe\u015f\u0259si il\u0259 vicdanla m\u0259\u015f\u011ful olur. Halbuki onun h\u0259mkarlar\u0131n\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti o zamanlar az m\u0259vacib\u0259 g\u00f6r\u0259 ma\u011fazalar a\u00e7\u0131r, universitetd\u0259n \u00e7ox \u00f6z f\u0259rdi biznesl\u0259rini inki\u015faf etdirm\u0259kl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olurlar&#8230;<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">\n<p style=\"color: #000000;\">Daha sonralar \u0259yani aspirant\u0131 oldu\u011fum Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131 Nizami ad\u0131na \u018fd\u0259biyyat \u0130nstitutunda, Az\u0259rbaycan Yaz\u0131\u00e7\u0131lar Birliyind\u0259ki \u00fcnsiyy\u0259timiz bizi daha da do\u011fmala\u015fd\u0131rd\u0131, dostlu\u011fumuz bu d\u0259y\u0259rli insan\u0131n \u00f6l\u00fcm g\u00fcn\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r davam etdi: zat\u0259n, sevdiyimiz adam fiziki olaraq bizi t\u0259rk ed\u0259 bil\u0259r, m\u0259n\u0259n \u2013 ruh\u0259n h\u0259r zaman i\u00e7imizd\u0259dir, Arif m\u00fc\u0259llim kimi.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">\n<p style=\"color: #000000;\">Arif \u018fmraho\u011flu AYB-d\u0259ki yarad\u0131c\u0131l\u0131q v\u0259 g\u0259ncl\u0259r \u00fczr\u0259 katib kimi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rdiyi vaxtlardan bu yana biz onunla \u00e7oxlu layih\u0259l\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irtdik: G\u0259nc Yaz\u0131\u00e7\u0131lar\u0131n ilk Forumu, Qurultaylararas\u0131 \u0259d\u0259bi m\u00fczakir\u0259l\u0259rin t\u0259\u015fkili, AYB G\u0259ncl\u0259r \u015euras\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131, Yaz\u0131\u00e7\u0131lar Birliyinin sayt\u0131n\u0131n v\u0259 x\u00fcsusi kitab b\u00fclletenl\u0259rinin haz\u0131rlanmas\u0131, kitab n\u0259\u015frl\u0259ri, y\u00fczl\u0259rl\u0259 \u0259d\u0259bi-m\u0259d\u0259ni t\u0259dbirl\u0259r, yubileyl\u0259r, m\u0259clisl\u0259r, kitab bayramlar\u0131&#8230; \u0130ndi d\u0259 xat\u0131rlayanda heyr\u0259tl\u0259nir\u0259m ki, he\u00e7 bir maddi m\u0259qs\u0259d gedm\u0259d\u0259n Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131 v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin inki\u015faf\u0131na y\u00f6n\u0259lik o f\u0259aliyy\u0259timiz \u00e7oxlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n g\u00f6rm\u0259m\u0259zliy\u0259 vurulsa da, unutdurulsa da, tarixin yadda\u015f\u0131na b\u00f6y\u00fck h\u0259rfl\u0259rl\u0259 yaz\u0131l\u0131b, zaman he\u00e7 vaxt pozmayacaq onlar\u0131&#8230;<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">\n<p style=\"color: #000000;\">Arif m\u00fc\u0259llim doktorluq, m\u0259ns\u0259 namiz\u0259dlik i\u015fimizi yubad\u0131rd\u0131q v\u0259 h\u0259r d\u0259f\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259nd\u0259 ya s\u00f6hb\u0259timizin \u0259vv\u0259lind\u0259, ya da ax\u0131r\u0131nda zarafatla bir-birimizi \u201ct\u0259nqid edirdik\u201d ki, elmi yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 \u201cyaddan \u00e7\u0131xarmayaq\u201d. F\u0259q\u0259t o da, m\u0259n d\u0259 \u0259la bilirdim ki, \u0259d\u0259biyyata xidm\u0259t yaln\u0131z yaz\u0131larla, m\u0259qal\u0259l\u0259rl\u0259, kitablarla deyil, h\u0259m d\u0259 g\u00f6rd\u00fcy\u00fcm\u00fcz ictimai-m\u0259d\u0259ni i\u015fl\u0259rl\u0259 \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr: h\u0259l\u0259 televiziyadak\u0131 y\u00fczl\u0259rl\u0259 ekspert i\u015ftirak\u0131m\u0131z\u0131, m\u0259tbuat v\u0259 \u0130nternetd\u0259ki m\u00fcsahib\u0259l\u0259rimizi, a\u00e7\u0131qlamalar\u0131m\u0131z\u0131, says\u0131z t\u0259dbirl\u0259rd\u0259, m\u00fczakir\u0259l\u0259rd\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131m\u0131z\u0131, universitetl\u0259rd\u0259ki m\u00fchazir\u0259l\u0259rimizi qoyuram bir yana.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">\n<p style=\"color: #000000;\">Bizi ruh\u0259n d\u0259, d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 etibaril\u0259 d\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n \u00e7oxlu c\u0259h\u0259tl\u0259r vard\u0131: ikimiz d\u0259 ged\u0259n m\u00fcasir prosesl\u0259r\u0259, g\u00fcnd\u0259lik h\u0259yata, tarix\u0259, \u0259d\u0259biyyata, humanitar-estetik, \u0259d\u0259bi-m\u0259d\u0259ni, elmi-ictimai d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259miz\u0259 kulturoloji-intellektual yana\u015fma\u011f\u0131n t\u0259r\u0259fdar\u0131yd\u0131q; \u0259d\u0259bi t\u0259nqid, \u0259d\u0259bi publisistika, \u0259d\u0259biyyat n\u0259z\u0259riyy\u0259si, f\u0259ls\u0259f\u0259, t\u0259nqid\u00a0 v\u0259 d\u00fcnya s\u00f6z s\u0259n\u0259tin\u0259, m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259 yana\u015fmam\u0131z daha qlobal idi. Onda da, el\u0259 indinin \u00f6z\u00fcnd\u0259 d\u0259 \u015f\u00fcur etibaril\u0259 Bil\u0259c\u0259rid\u0259n o t\u0259r\u0259f\u0259 adlaya bilm\u0259y\u0259n \u0259ks\u0259r insanlar\u0131m\u0131za bu yana\u015fma q\u0259rib\u0259, yad, liberal g\u0259ls\u0259 d\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00fcnyaya a\u00e7\u0131l\u0131\u015flar\u0131 daha intensivl\u0259\u015fdiyi indiki d\u00f6v\u00fcrd\u0259 bizim nec\u0259 d\u00fczg\u00fcn yolda oldu\u011fumuzg\u00fcn kimi ayd\u0131n g\u00f6r\u00fcnm\u0259kd\u0259dir.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">\n<p style=\"color: #000000;\">Alman, rus, frans\u0131z kulturologiya m\u0259kt\u0259bi, postmodernist estetika, multikulturalizm, Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131na d\u00fcnya b\u0259dii-estetik d\u0259y\u0259rl\u0259r \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 qiym\u0259t verilm\u0259sin\u0259 t\u0259r\u0259fdar\u0131 olaraq \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcn sevimli m\u00fc\u0259llifl\u0259rimiz, filosof v\u0259 kulturoloqlar\u0131m\u0131z vard\u0131: M.F.Axundov,\u00a0 Mirz\u0259 C\u0259lil, F.Dostoyevski, J.Derrida, U.Eko, M.Bulqakov, Q.Q.Markes, Baxtin, Lotman, Y.Qarayev, O.Pamuk&#8230; Siyah\u0131 b\u00f6y\u00fck idi, amma ideya bir: bu yarad\u0131c\u0131 intellektuallar\u0131 biz\u0259 sevdir\u0259n c\u0259h\u0259tl\u0259r &#8211; b\u0259\u015f\u0259ri, qlobal, \u0259b\u0259di m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 m\u00fcnasib\u0259td\u0259 fikirl\u0259rimizin yax\u0131n olmas\u0131&#8230;<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">\n<p style=\"color: #000000;\">Arif m\u00fc\u0259llim Az\u0259rbaycan Yaz\u0131\u00e7\u0131lar Birliyinin katibi olaraq m\u00fcst\u0259qillik d\u00f6vr\u00fcm\u00fcz\u00fcn yeni \u0259d\u0259biyyat \u2013 m\u0259d\u0259niyy\u0259t quruculu\u011fundak\u0131 rolu, s\u00f6z ola bilm\u0259z, \u0259d\u0259bi-m\u0259d\u0259ni ictimaiyy\u0259timiz t\u0259r\u0259find\u0259n y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirilir: o b\u0259lk\u0259 d\u0259 azsayl\u0131 \u0259d\u0259biyyat adamlar\u0131m\u0131zdan idi ki, g\u0259nc, orta v\u0259 ya\u015fl\u0131 n\u0259siz yarad\u0131c\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259r aras\u0131nda \u0259sl inam k\u00f6rp\u00fcs\u00fcn\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdi. N\u0259sil-n\u0259sil \u0259d\u0259bi g\u0259ncliyin ya\u015fl\u0131 yazarlara, z\u0259man\u0259y\u0259, s\u00f6z\u0259 qar\u015f\u0131 \u201cqiyamlar\u201d\u0131n\u0131 da\u011f\u0131d\u0131c\u0131 \u201cinqilab\u201dlardan harmonik &#8211; \u201ckreativ islahatlar\u201da y\u00f6n\u0259ld\u0259n \u015f\u0259xsiyy\u0259t idi.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">\n<p style=\"color: #000000;\">M\u0259hz Arif \u018fmraho\u011flunun \u0259sas amal\u0131 bu idi: \u00e7evirili\u015fl\u0259ri, liberal d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri real h\u0259yatdan \u00e7ox, \u0259d\u0259biyyatda, s\u0259n\u0259td\u0259, d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259d\u0259, estetik d\u0259y\u0259rl\u0259rd\u0259 etm\u0259k vacibdir ki, c\u0259miyy\u0259ti, insanlar\u0131 d\u0259yi\u015fm\u0259k, qaba\u011fa aparmaq, z\u0259man\u0259ni idar\u0259 etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olsun. \u018fslind\u0259 bu amal da onu g\u00f6z\u00fcm\u00fczd\u0259 &#8211; indi is\u0259 xatir\u0259mizd\u0259 y\u00fcks\u0259ldir, Arif \u018fmraho\u011flu bu m\u0259nada \u00f6z\u00fc d\u0259 Zaman\u0131n Arifin\u0259 \u00e7evril\u0259 bildi&#8230;<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">\n<p style=\"color: #000000;\">Art\u0131q bir ne\u00e7\u0259 ayd\u0131r ki, \u0259d\u0259bi-m\u0259d\u0259ni ictimaiyy\u0259timiz Arifsiz qal\u0131b: onun yeri h\u0259yatda da, s\u00f6z v\u0259 intellekt sah\u0259sind\u0259 d\u0259, dostlar\u0131n\u0131n q\u0259lbind\u0259 d\u0259 g\u00f6r\u00fcns\u0259 d\u0259, sevgimizin-say\u011f\u0131m\u0131z\u0131n bir \u00fcnvan\u0131 olaraq ruhumuzda ya\u015famaqdad\u0131r bu z\u0259man\u0259mizin Arifi, \u00e7\u00fcnki h\u0259yat\u0131, f\u0259aliyy\u0259ti, yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259ri il\u0259 birlikd\u0259 zaman\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fcn bir hiss\u0259sin\u0259 \u00e7evrilm\u0259yi bacaran \u015f\u0259xsiyy\u0259t idi o&#8230;(kulis.lent.az)<\/p>\n<p class=\"bawpvc-ajax-counter\" data-id=\"10414\">Yaz\u0131ya 501 d\u0259f\u0259 bax\u0131l\u0131b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ayd\u0131n Xan\u0131n \u201cZaman\u0131n Arifi\u201d m\u0259qal\u0259sini t\u0259qdim edirik. El\u0259 insanlar var ki, ana t\u0259bi\u0259tin ruhu say\u0131lan zaman sank\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n vaxt v\u0259 m\u0259kan \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 onu \u00f6z\u00fcn\u00fcn bir hiss\u0259si olaraq yarad\u0131r, bu d\u00fcnyaya g\u0259tirir, ba\u015fqalar\u0131na n\u00fcmun\u0259 kimi ya\u015fad\u0131r, n\u0259 q\u0259d\u0259r q\u0259rib\u0259 g\u00f6rs\u0259ns\u0259 d\u0259, t\u0259l\u0259sik geri qaytar\u0131r. \u0130ndi haqq\u0131nda \u00e7\u0259tinlikl\u0259 xatir\u0259 yazmaq ist\u0259diyim, m\u00fc\u0259llimim, t\u0259nqid\u00e7i-alim, yarad\u0131c\u0131 h\u0259mkar\u0131m Arif \u018fmrao\u011flu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10414"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10414"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10414\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10416,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10414\/revisions\/10416"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10414"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10414"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10414"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}