{"id":10527,"date":"2016-03-18T11:20:41","date_gmt":"2016-03-18T07:20:41","guid":{"rendered":"http:\/\/kultur.az\/?p=10527"},"modified":"2016-03-18T11:20:41","modified_gmt":"2016-03-18T07:20:41","slug":"cinay%c9%99t-v%c9%99-c%c9%99za-t%c9%99hlil","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kultur.az\/?p=10527","title":{"rendered":"Cinay\u0259t v\u0259 c\u0259za&#8230;- T\u0259hlil"},"content":{"rendered":"<div style=\"color: #000000;\"><b><a href=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/cinayet.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-medium wp-image-10528\" src=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/cinayet-286x300.jpg\" alt=\"cinayet\" width=\"286\" height=\"300\" \/><\/a>\u201cM\u0259nim al\u00e7ald\u0131lm\u0131\u015flar\u0131n xilaskar\u0131, z\u0259ifl\u0259rin\u00a0<\/b><\/div>\n<div style=\"color: #000000;\"><b>t\u0259s\u0259llisi olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r hans\u0131 \u0259xlaq\u00a0<\/b><\/div>\n<div style=\"color: #000000;\"><b>qanununu pozmaq kimi h\u00fcququm varm\u0131?\u201d\u00a0<\/b><\/div>\n<div style=\"color: #000000;\"><\/div>\n<div style=\"color: #000000;\"><\/div>\n<div style=\"color: #000000;\">\u201c\u0130\u00e7ir\u0259m, \u00e7\u00fcnki b\u0259rk \u0259zab \u00e7\u0259km\u0259k ist\u0259yir\u0259m\u201d.<\/div>\n<div style=\"color: #000000;\"><\/div>\n<div style=\"color: #000000;\">\u201c\u041e, \u00e7\u043e\u0445 uza\u011fa getm\u0259y\u0259c\u0259kdi; o, h\u0259tta ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 evin darvazas\u0131ndan oraya ne\u00e7\u0259 add\u0131m oldu\u011funu da bilirdi: d\u00fcz yeddi y\u00fcz otuz add\u0131m idi\u201d.<\/div>\n<div style=\"color: #000000;\"><\/div>\n<div style=\"color: #000000;\">Bu c\u00fcml\u0259l\u0259r Fyodor Mixaylovi\u00e7 Dostoyevskinin m\u0259h\u015fur \u201cCinay\u0259t v\u0259 c\u0259za\u201d roman\u0131ndand\u0131r. Roman\u0131n personajlar\u0131 m\u00fcxt\u0259lif t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259rd\u0259n olan b\u0259db\u0259xt insanlard\u0131r. Kas\u0131bl\u0131q ucbat\u0131ndan universteti yar\u0131m\u00e7\u0131q buraxm\u0131\u015f Raskolnikov \u201casan\u201d yolla pul \u0259ld\u0259 etm\u0259k ist\u0259yir ki, t\u0259hsilini davam etdirsin. Oxucu roman\u0131n el\u0259 ilk s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259n sanki qap\u0131lar\u0131n\u0131n ham\u0131s\u0131 q\u0131f\u0131llanm\u0131\u015f sehirli ev\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr. Y\u0259ni Raskolnikov el\u0259 bir \u015f\u0259raitd\u0259 t\u0259qdim olunur ki, onun \u00f6z arzular\u0131n\u0131 l\u0259yaq\u0259tl\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k imkan\u0131 yoxdur. \u00d6lk\u0259 o v\u0259ziyy\u0259td\u0259 deyilki, i\u015f tap\u0131lmas\u0131n, xeyir, h\u0259mi\u015f\u0259 i\u015f tampaq olar. Lakin qazan\u0131lacaq m\u0259bl\u0259\u011f ac\u0131ndan \u00f6lm\u0259m\u0259y\u0259 t\u0259minat verir, ya\u015fama\u011fa, \u0259sla. Raskolnikov q\u0259pik-quru\u015fla arzusunu ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdir\u0259c\u0259yin\u0259 \u00fcmid b\u0259sl\u0259mir. O, \u00f6z m\u0259qal\u0259sind\u0259 insanlar\u0131 iki qrupa ay\u0131r\u0131r ki, birincil\u0259r adi adamlar, ikincil\u0259r adi olmayanlar, y\u0259ni ideya sahibl\u0259ridir. Insanlar\u0131n iki qrupa b\u00f6l\u00fcnm\u0259sind\u0259 yaln\u0131\u015f he\u00e7 n\u0259 yoxdur. Yaln\u0131\u015fl\u0131q ondad\u0131r ki, q\u0259hr\u0259man\u0131n fikrin\u0259 g\u00f6r\u0259, adi adamlar\u0131n adi olmayanlara \u0259b\u0259di borcu var.<\/div>\n<div style=\"color: #000000;\"><\/div>\n<div style=\"color: #000000;\">Oxumaq, inki\u015faf etm\u0259k ist\u0259yi bir yan\u011f\u0131d\u0131r, asanl\u0131qla s\u00f6nd\u00fcrm\u0259k olmaz. Bu m\u0259nada Raskolnikovu ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr, lakin \u201cborc\u201d m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 o, s\u0259l\u0259m\u00e7i qad\u0131ndan \u0259vv\u0259l \u0259dal\u0259ti baltalay\u0131r. Sabiq t\u0259l\u0259b\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ki, \u00f6z\u00fcn\u00fcn yerind\u0259 Napoleon olsayd\u0131 v\u0259 ona karyeras\u0131n\u0131 ba\u015flamaq \u00fc\u00e7\u00fcn birc\u0259 qar\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrm\u0259k laz\u0131m g\u0259ls\u0259ydi, neyl\u0259y\u0259rdi? O, d\u0259rk etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r ki, Napoleon qar\u0131ya c\u0131nq\u0131r\u0131n\u0131 \u00e7\u0259km\u0259k imkan\u0131 verm\u0259d\u0259n \u00f6ld\u00fcr\u0259r. B\u0259li, Bonapart, b\u0259lk\u0259 d\u0259, bel\u0259 ed\u0259rdi, f\u0259q\u0259t bir m\u0259s\u0259l\u0259 var ki, Napoleonu ideya insanlar\u0131 s\u0131ras\u0131na aid etm\u0259k k\u00f6k\u00fcnd\u0259n s\u0259hvdir. Napoleon ger\u00e7\u0259k d\u00fcnya u\u011frunda d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcr, lakin ideya sahibl\u0259rininin m\u00f6vc\u00fcd d\u00fcnya il\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131qlar\u0131 sa\u011f qalmalar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259l\u0259b olunan c\u00fczi ehtiyacdan ibar\u0259tdir. Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, d\u00fcha sahibl\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131qlar\u0131 ideya c\u0259miyy\u0259tin xilas\u0131na y\u00f6n\u0259lir, b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t\u0259 xidm\u0259t edir, ayr\u0131-ayr\u0131 insan qruplar\u0131na yox. B\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin \u0259sas hiss\u0259si Raskolnikovun adil\u0259r qrupuna aid etdiyi adamlard\u0131r. Onun insanlar\u0131 bir-birind\u0259n f\u0259rql\u0259ndirm\u0259k b\u00f6lg\u00fcs\u00fc tapmacaya b\u0259nz\u0259yir v\u0259 x\u0259yalp\u0259r\u0259st t\u0259l\u0259b\u0259nin b\u00fct\u00fcn m\u0259\u015f\u0259qq\u0259tl\u0259ri d\u0259 el\u0259 bu yaln\u0131\u015f t\u0259s\u0259vv\u00fcrd\u0259n ba\u015flay\u0131r. H\u0259r bir canl\u0131n\u0131n ya\u015famaq h\u00fcququ v\u0259 h\u0259r k\u0259sin fiziki toxunulmazl\u0131\u011f\u0131 dey\u0259 \u0259dal\u0259t g\u00fcv\u0259nliyi var. Raskolnikov m\u00fcharib\u0259d\u0259 says\u0131z-hesabs\u0131z adam \u00f6ld\u00fcr\u0259nl\u0259rin c\u0259zas\u0131z \u00a0qalmas\u0131n\u0131 \u0259sas g\u0259tir\u0259r\u0259k, s\u0259l\u0259m\u00e7inin q\u0259tlini adi hadis\u0259 kimi q\u0259bul edir. O, m\u00fcharib\u0259d\u0259 ba\u015f ver\u0259nl\u0259rl\u0259 t\u0259k-t\u0259k adamlar aras\u0131nda ba\u015f ver\u0259nl\u0259ri s\u0259hv sal\u0131r. M\u00fcharib\u0259l\u0259r \u0259dal\u0259tli v\u0259 \u0259dal\u0259tsiz\u0259 b\u00f6l\u00fcns\u0259l\u0259r d\u0259, q\u0259l\u0259b\u0259 \u00e7almaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259dal\u0259t yox, g\u00fcc laz\u0131md\u0131r. G\u00fcc d\u00f6vl\u0259tini kim c\u0259zaland\u0131racaq, c\u0259nab Raskolnikov? D\u00fcnyan\u0131 idar\u0259 etm\u0259d\u0259n\u2013m\u00fcharib\u0259l\u0259rsiz, \u00f6l\u00fcml\u0259rsiz \u00f6z ba\u015f\u0131na buraxmaq n\u0259 q\u0259d\u0259r t\u0259hl\u00fck\u0259li olsa da, Dostoyevski h\u0259r c\u00fcr sava\u015f\u0131n \u0259heyhin\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r. O, insani mahiyy\u0259ti cinay\u0259td\u0259n maksimum uzaql\u0131qda g\u00f6r\u00fcr.<\/div>\n<div style=\"color: #000000;\"><\/div>\n<div style=\"color: #000000;\">\u018fs\u0259r boyu oxucunun g\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcnd\u0259 son d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 pozulmu\u015f c\u0259miyy\u0259t t\u0259svir olunur. S\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259 dan\u0131\u015fan adamlar, g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc \u00fcr\u0259k buland\u0131ran yem\u0259kxanalar, ac u\u015faqlar, fahi\u015f\u0259liyin azad t\u00fc\u011fyan\u0131, \u0259lifba s\u0131ras\u0131 il\u0259 ba\u015f al\u0131b ged\u0259n x\u0259st\u0259likl\u0259r, \u00e7irkli hotell\u0259r, sonsuz sayda intiharlar, tamah m\u0259qs\u0259diyl\u0259 t\u00f6r\u0259dil\u0259n q\u0259tll\u0259r, h\u0259mi\u015f\u0259 a\u00e7\u0131q olan k\u0259sif qoxulu i\u00e7ki d\u00fckanlar\u0131, gec\u0259 saatlar\u0131nda s\u0259rxo\u015f adamlar\u0131n k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259rd\u0259 d\u00f6z\u00fclm\u0259z hay k\u00fcy\u00fc v\u0259 s. ba\u015f al\u0131b gedir. Yuxunun \u015firin vaxt\u0131nda s\u0259s-k\u00fcy\u0259 oyanmaq ad\u0259ti Raskolnikovun ruhi v\u0259ziyy\u0259tini pisl\u0259\u015fdirs\u0259 d\u0259, ona \u201cal\u00e7ald\u0131lm\u0131\u015flar\u0131n xilaskar\u0131, z\u0259ifl\u0259rin t\u0259s\u0259llisi olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn\u201d \u0259xlaq qanununu pozmaq b\u0259ra\u0259ti verilm\u0259mi\u015fdi.<\/div>\n<div style=\"color: #000000;\"><\/div>\n<div style=\"color: #000000;\">Raskolnikov s\u0259l\u0259m\u00e7i qad\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcb, guya \u0259ld\u0259 etdiyi s\u0259rv\u0259tl\u0259 \u201cal\u00e7ald\u0131lm\u0131\u015flar\u0131n\u201d q\u00fcrurunu m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259c\u0259kmi\u015f. \u201cZ\u0259ifl\u0259r\u0259 t\u0259s\u0259lli olmaq\u201d g\u00f6z\u0259l \u00fcr\u0259kli, yum\u015faq q\u0259lbli insanlara aiddir.T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, u\u015faqlar i\u015fg\u0259nc\u0259 m\u0259nz\u0259r\u0259l\u0259rind\u0259n daha tez sars\u0131l\u0131r. H\u0259tta \u00f6m\u00fcrl\u0259rinin sonuna q\u0259d\u0259r a\u011fr\u0131s\u0131 ke\u00e7m\u0259y\u0259n yara qazan\u0131rlar. \u00c7\u00fcnki h\u0259yat\u0131n \u0259sil \u00fcz\u00fc onlara tan\u0131\u015f deyil, \u00fcr\u0259kl\u0259ri h\u0259l\u0259 b\u0259rkim\u0259yib. He\u00e7 \u00fcr\u0259yi yum\u015faq insan d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f \u015f\u0259kild\u0259 qatil ola bil\u0259rmi? \u201cAc q\u0131l\u0131nca \u00e7apar\u201d, deyirl\u0259r, lakin Raskolnikovu adam \u00f6ld\u00fcrm\u0259y\u0259 vadar ed\u0259n q\u00fcvv\u0259 acl\u0131qm\u0131?<\/div>\n<div style=\"color: #000000;\"><\/div>\n<div style=\"color: #000000;\">Napoleon \u00fc\u00e7\u00fcn insan \u00f6ld\u00fcrm\u0259k, tutaq ki, mil\u00e7\u0259k \u00f6ld\u00fcrm\u0259k q\u0259d\u0259r asand\u0131r. Tutaq ki, o, adam \u00f6ld\u00fcrm\u0259kd\u0259n \u0259zab \u00e7\u0259kmir. Lakin c\u0259za t\u0259hl\u00fck\u0259si yaranarsa, onun hans\u0131 hissl\u0259ri ke\u00e7ir\u0259c\u0259yi Raskolnikova m\u0259lumdurmu? B\u0259s o, \u00f6z\u00fc nec\u0259? Ham\u0131ya yanan \u201cyum\u015faq \u00fcr\u0259yi\u201d s\u0259l\u0259m\u00e7i qad\u0131na niy\u0259 yanm\u0131r? \u0130ki qad\u0131n\u0131 baltalay\u0131b qar\u0259t etdiyi pulla kim\u0259 k\u00f6m\u0259k etm\u0259k ist\u0259yir? Onun k\u00f6m\u0259k etm\u0259k ist\u0259yi oxucuya, \u201c&#8230; yaz g\u0259l\u0259r, yonca bit\u0259r\u201d m\u0259s\u0259lini xat\u0131rlatm\u0131rm\u0131? \u0130nsanlara k\u00f6m\u0259k etm\u0259k ist\u0259y\u0259n adam he\u00e7 insan baltalayarm\u0131? Ax\u0131 bu insanlar\u0131n bir-birind\u0259n f\u0259rql\u0259ri n\u0259d\u0259dir? T\u0259kc\u0259 el\u0259 ondad\u0131r ki, birinin pulu var, o birinin yox, ya biri cavand\u0131r, o biri qoca?Ax\u0131 s\u0259l\u0259m\u00e7i qad\u0131n o\u011furluq etmir. Dind\u0259 g\u00fcnah say\u0131lsa da, girov qar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda s\u0259l\u0259m\u0259 pul verib-verm\u0259m\u0259k onun haqq\u0131d\u0131r. H\u0259m d\u0259 s\u0259l\u0259m\u00e7i varidat\u0131n\u0131 N. quberniyas\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n monast\u0131ra v\u0259siyy\u0259t etmi\u015fdi. Dem\u0259li, onun pullar\u0131 \u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259n sonra g\u00fcnahlar\u0131n\u0131n \u201cmonastrda yuyulmas\u0131\u201d \u00fc\u00e7\u00fcn x\u0259rcl\u0259n\u0259c\u0259kdi. B\u0259lk\u0259 d\u0259, qar\u0131n\u0131n q\u0259ddarl\u0131qla baltalanmas\u0131 g\u00fcnahlar\u0131n \u00f6l\u00fcmd\u0259n \u0259vv\u0259l yuyulmas\u0131n\u0131n vacibliyin\u0259 i\u015far\u0259dir.<\/div>\n<div style=\"color: #000000;\"><\/div>\n<div style=\"color: #000000;\">Raskolnikov yem\u0259kxanalar\u0131n birind\u0259 i\u00e7ki d\u00fc\u015fk\u00fcn\u00fc oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6vl\u0259t qullu\u011fundan qovulmu\u015f Marmeladovun \u00f6z faci\u0259vi h\u0259yat\u0131 \u2013 sar\u0131 bilet alm\u0131\u015f q\u0131z\u0131, ac u\u015faqlar\u0131, v\u0259r\u0259mli qad\u0131n\u0131 haqq\u0131nda s\u00f6hb\u0259tl\u0259rini dinl\u0259yir. Onu da \u00f6yr\u0259nir ki, be\u015f-alt\u0131 h\u0259ft\u0259 \u0259vv\u0259l yaz\u0131qlar\u0131 g\u0259ldiyi \u00fc\u00e7\u00fcn Marmeladovu yenid\u0259n qullu\u011fa g\u00f6t\u00fcr\u00fcbl\u0259rmi\u015f. B\u0259s Semyon Zaxar\u0131\u00e7 neyl\u0259yir? El\u0259 ilk m\u0259vacibinin ham\u0131s\u0131n\u0131 i\u00e7kiy\u0259 x\u0259rcl\u0259yirki, s\u0259rxo\u015fluqdan i\u015f\u0259 ged\u0259 bilm\u0259yib h\u0259m ail\u0259d\u0259, h\u0259m d\u0259 i\u015fd\u0259 sonuncu etibar\u0131n\u0131 da itirir. N\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, ideal c\u0259miyy\u0259t yoxdur v\u0259 olmas\u0131 da m\u00fcmk\u00fcn deyil, y\u0259ni bunu \u00f6z\u00fcn\u0259 d\u0259rd el\u0259m\u0259k olmaz, onda Semyon Zaxar\u0131\u00e7 Marmeladovun u\u011fursuzluqlar\u0131na s\u0259b\u0259b m\u00fct\u0259madi s\u0259rxo\u015flu\u011fun \u00f6ld\u00fcrd\u00fcy\u00fc qeyr\u0259t hissi deyils\u0259, b\u0259s n\u0259dir?<\/div>\n<div style=\"color: #000000;\"><\/div>\n<div style=\"color: #000000;\">Marmeladovun q\u0131z\u0131 Sonya fahi\u015f\u0259likl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olma\u011fa ba\u015flay\u0131r. O, c\u0259miyy\u0259tin \u0259n g\u00fcnahs\u0131z qurban\u0131d\u0131r. M\u0259g\u0259r Peterburq kimi b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 namuslu i\u015f tapmaq m\u00fcmk\u00fcn deyildi? \u018flb\u0259tt\u0259 ki, m\u00fcmk\u00fcn idi. B\u0259s niy\u0259 o, namusunu sat\u0131r? Guya namusunu satmaq qad\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcn asan i\u015fdir? Dostoyevskinin cavab\u0131 is\u0259 \u00e7ox sad\u0259dir; i\u015f axtar\u0131b tapmaq m\u00fc\u0259yy\u0259n vaxt t\u0259l\u0259b edir; u\u015faqlar is\u0259 acl\u0131\u011fa tab g\u0259tir\u0259 bilm\u0259zl\u0259r. Odur ki, Sonya \u0259n asan yolla \u0259n tez zamanda \u0259n \u00e7\u0259tin i\u015fin qulpundan yap\u0131\u015f\u0131r.<\/div>\n<div style=\"color: #000000;\"><\/div>\n<div style=\"color: #000000;\">Raskolnikovu qatil olmaq fikri el\u0259 sars\u0131d\u0131r ki, bir-birind\u0259n qorxulu yuxular g\u00f6rm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r v\u0259 son d\u0259r\u0259c\u0259 pintil\u0259\u015fib s\u0259liq\u0259sini itirir. Lakin g\u00f6rk\u0259mind\u0259n he\u00e7 d\u0259 naraz\u0131 deyil. Bir m\u0259s\u0259l\u0259 \u00fcz\u0259rind\u0259 h\u0259ddind\u0259n art\u0131q \u00f6z diqq\u0259tini toplayan b\u0259zi monomanlar kimi ham\u0131dan gizl\u0259nm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Dalandar\u0131n anas\u0131ndan g\u0259tirdiyi m\u0259ktubun m\u0259tni onun sa\u011flam olmayan ruhunu bir az da x\u0259st\u0259l\u0259ndirir: \u2013 G\u00f6r anam m\u0259n\u0259 n\u0259 yaz\u0131r: \u201cRodya, D\u00fcnyan\u0131 sev, o s\u0259ni \u00f6z\u00fcnd\u0259n \u00e7ox ist\u0259yir: yoxsa q\u0131z\u0131n\u0131 o\u011fluna qurban verm\u0259si, buna raz\u0131la\u015fmas\u0131 ona vicdan \u0259zab\u0131 verir? \u2013 S\u0259n bizim p\u0259nah\u0131m\u0131zsan, s\u0259n bizim h\u0259yat\u0131m\u0131zsan! Ah, ana!..\u201d \u018fvv\u0259lc\u0259 q\u0259ti q\u0259rara g\u0259lir ki, bac\u0131s\u0131n\u0131n Lujin\u0259 \u0259r\u0259 getm\u0259yini \u0259ng\u0259ll\u0259m\u0259lidir. Sonradan \u00f6z\u00fc \u00f6z fikrin\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131x\u0131r: \u201cOlmayacaq? Bunun olmamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259n n\u0259 ed\u0259c\u0259ks\u0259n? Qada\u011fan ed\u0259c\u0259ks\u0259n? Buna s\u0259nin n\u0259 haqq\u0131n var? Bu haqq\u0131 \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259n onlara n\u0259 v\u0259d ed\u0259 bil\u0259rs\u0259n? Universteti qurtarandan, \u00f6z\u00fcn\u0259 qulluq tapandan sonra b\u00fct\u00fcn taleyini, b\u00fct\u00fcn g\u0259l\u0259c\u0259yini onlara h\u0259sr ed\u0259c\u0259yinimi? &#8230; On ild\u0259n sonra?\u201d \u018fs\u0259rin bu yerind\u0259 oxucunun yad\u0131na Marmeladovun i\u00e7kixanada s\u00f6yl\u0259diyi uzun monoloqdan bir c\u00fcml\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr:\u201cM\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab, daha gedil\u0259si bir yer qalmay\u0131b s\u00f6z\u00fcn\u00fcn n\u0259 dem\u0259k oldu\u011funu ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcrs\u00fcn\u00fczm\u00fc?\u201d Amma Raskolnikovun h\u0259l\u0259 getm\u0259y\u0259 yeri qalm\u0131\u015fd\u0131 v\u0259 ora getm\u0259kd\u0259 \u00e7ox israrl\u0131 idi.<\/div>\n<div style=\"color: #000000;\"><\/div>\n<div style=\"color: #000000;\">Bulvarda rastla\u015fd\u0131\u011f\u0131 t\u0259hqir olunub k\u00fc\u00e7\u0259y\u0259 at\u0131lm\u0131\u015f s\u0259rxo\u015f q\u0131z\u0131 Raskolnikov ikinci d\u0259f\u0259 t\u0259hqir olunmaqdan qoruma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. H\u0259tta cibind\u0259n sonuncu abbas\u0131n\u0131 \u00e7\u0131xar\u0131b qaradovoya verir ki, q\u0131z\u0131 evl\u0259rin\u0259 sa\u011f-salamat \u00f6t\u00fcrs\u00fcn. Anas\u0131n\u0131n g\u00f6nd\u0259rdiyi b\u00fct\u00fcn pulu Marmeladovun d\u0259fnin\u0259 x\u0259rcl\u0259s\u0259 d\u0259, xeyirxahl\u0131qla b\u0259dxahl\u0131q aras\u0131ndak\u0131 m\u0259n\u0259vi tarazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 saxlaya bilmir. T\u0259r\u0259zinin g\u00f6zl\u0259ri dayanmadan qalx\u0131b-enir. Bunun ba\u015fl\u0131ca s\u0259b\u0259bi \u00f6z\u00fcnd\u0259n olanlara qar\u015f\u0131 m\u0259rh\u0259m\u0259t, \u00f6z\u00fcnd\u0259n olmayanlara, s\u0259b\u0259bli-s\u0259b\u0259bsiz, nifr\u0259t hissidir. Rodion Romanovi\u00e7 adam \u00f6ld\u00fcrm\u0259yin \u00e7ox \u015f\u0259r\u0259fsiz i\u015f oldu\u011funu bilir, amma yen\u0259 d\u0259 n\u0259fsin\u0259 uduzur. \u00d6z\u00fcnd\u0259 bel\u0259 bir t\u0259s\u0259vv\u00fcr yarad\u0131r ki, s\u0259l\u0259m\u00e7i qad\u0131n adam yox, adic\u0259 bitdir. T\u0259sad\u00fcf\u0259n e\u015fitdiyi s\u00f6hb\u0259tl\u0259r\u2013 i\u00e7ki d\u00fckan\u0131nda bir t\u0259l\u0259b\u0259nin s\u0259l\u0259m\u00e7i qar\u0131n\u0131n ya\u015famaq haqq\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z a\u00e7mas\u0131, K. k\u00fc\u00e7\u0259sinin tinind\u0259 me\u015f\u015fan v\u0259 arvad\u0131n\u0131n Lizaveta \u0130vanovnan\u0131 n\u00f6vb\u0259ti g\u00fcn saat yeddid\u0259 harasa d\u0259v\u0259t etm\u0259si onun qar\u0259t haqq\u0131nda planlar\u0131n\u0131 daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirir.<\/div>\n<div style=\"color: #000000;\"><\/div>\n<div style=\"color: #000000;\">Raskolnikovun daxilind\u0259 iki Raskolnikov d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcr. Onlardan biri c\u0259sar\u0259tli, o biri dov\u015fan kimi qorxaqd\u0131r. S\u0259l\u0259m\u00e7i qad\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcb ondan qar\u0259t etdiyi pullarla \u00f6z\u00fcn\u00fc a\u011f g\u00fcn\u0259 \u00e7\u0131xarmaq ist\u0259y\u0259n q\u0259hr\u0259man arada vicdan\u0131 il\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259 g\u0259lir v\u0259 n\u0259 etdiyinin f\u0259rqind\u0259dir. Lakin tamah hissi alic\u0259nabl\u0131q hissini \u00fcst\u0259l\u0259yir. O, q\u0259tli t\u00f6r\u0259dir. H\u0259tta izi itirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn cinay\u0259tin \u00fcst\u00fcn\u0259 g\u0259lib \u00e7\u0131xm\u0131\u015f dilsiz-a\u011f\u0131zs\u0131z Lizavetan\u0131 da baltalay\u0131r. Halbuki, onun varlanmaqda m\u0259qs\u0259di, inand\u0131r\u0131c\u0131 g\u00f6r\u00fcnm\u0259s\u0259 d\u0259, Lizaveta kimil\u0259rin\u0259 k\u00f6m\u0259k etm\u0259k idi. Raskolnikov oxucuda d\u00fczg\u00fcn olmayan t\u0259ss\u0259v\u00fcr yarad\u0131r ki, qar\u0131n\u0131 tamah s\u0259b\u0259bind\u0259n deyil, ideyas\u0131n\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6ld\u00fcr\u00fcr. Lakin qar\u0259td\u0259n ke\u00e7\u0259n ist\u0259nil\u0259n yol tamaha s\u00f6yk\u0259nir v\u0259 \u015f\u00f6hr\u0259t hissinin \u00f6z\u00fc d\u0259 tamah\u0131n br n\u00f6v\u00fcd\u00fcr. \u0130nsandan b\u00f6y\u00fck ideya varm\u0131? B\u00fct\u00fcn ideyalar varl\u0131\u011f\u0131n problemini h\u0259ll etm\u0259yi n\u0259z\u0259rd\u0259 tutursa, b\u0259s varl\u0131\u011f\u0131n m\u0259hvind\u0259n ke\u00e7\u0259n yol hara apar\u0131r?<\/div>\n<div style=\"color: #000000;\">\u018fs\u0259rd\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131nmayan prosesl\u0259rin, ixtira v\u0259 k\u0259\u015ffl\u0259rin, t\u0259sad\u00fcfi, ya qeyri-t\u0259sad\u00fcfi \u00f6l\u00fcml\u0259r hesab\u0131na ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fm\u0259si t\u0259ss\u00fcf hissi il\u0259 qar\u015f\u0131lan\u0131r. H\u0259r bir ixtira b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin inki\u015faf\u0131na xidm\u0259t el\u0259yir. \u201cAta-babadan miras qalan q\u0259dim qanunlar\u0131\u201d yeni qayda yaratmaqla pozmaq \u00f6z\u00fc d\u0259 c\u0259miyy\u0259tin sa\u011flam formala\u015fmas\u0131na y\u00f6n\u0259lmi\u015f add\u0131md\u0131r. Lakin yaz\u0131\u00e7\u0131, m\u0259qs\u0259dind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq, \u00f6l\u00fcml\u0259rin \u0259leyhin\u0259dir. Dostoyevcki ba\u015fa salmaq ist\u0259yir ki, insan\u0131n m\u00fcq\u0259dd\u0259s \u00f6lm\u0259k h\u00fcququ var, amma m\u00fcq\u0259dd\u0259s \u00f6ld\u00fcrm\u0259k h\u00fcququ he\u00e7 kim\u0259 verilm\u0259yib.<\/div>\n<div style=\"color: #000000;\"><\/div>\n<div style=\"color: #000000;\">Rodion Roman\u0131\u00e7\u0131n qar\u0259td\u0259n sonra x\u0259st\u0259liyinin ikinci m\u0259rh\u0259l\u0259si ba\u015flay\u0131r. T\u00f6r\u0259tdiyi q\u0259tlin \u0259ndi\u015f\u0259si r\u0259ftar\u0131nda, adamlara m\u00fcnasib\u0259tind\u0259 a\u00e7\u0131q-ayd\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc b\u00fcruz\u0259 verir. Onu \u201cqan\u201d tutur. Cinay\u0259tin vahim\u0259si, c\u0259za qorxusu ruhunu sars\u0131d\u0131r. Sars\u0131nt\u0131 orqanlar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tini pisl\u0259\u015fdirir ki, m\u00fcxt\u0259lif qarabasmalar, qula\u011fa g\u0259l\u0259n c\u00fcrb\u0259c\u00fcr s\u0259sl\u0259r bu pisl\u0259\u015fm\u0259nin f\u0259sadlar\u0131d\u0131r: \u00a0\u201cB\u0259lk\u0259 d\u0259, m\u0259nim b\u00fct\u00fcn paltar\u0131m qana bula\u015fm\u0131\u015fd\u0131r\u201d v\u0259 s&#8230;. Qar\u0259t\u00e7inin tam q\u0259ddarla\u015fmam\u0131\u015f \u00fcr\u0259yi bo\u015flu\u011fa d\u00fc\u015f\u0259n kimi \u00f6z\u00fcn\u00fc sor\u011fu-suala tutur. Amma bu sor\u011fu-sual\u0131n yaranmas\u0131na s\u0259b\u0259b c\u0259za t\u0259hl\u00fck\u0259sidir. S\u0259l\u0259m\u00e7inin \u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259n sonra Raskolnikovun yad\u0131na Napoleon d\u00fc\u015fm\u00fcr. \u201cG\u00f6r\u0259s\u0259n, Napoleon indi m\u0259nim yerimd\u0259 olsayd\u0131, neyl\u0259rdi?\u201d, sual\u0131 onun fikrini m\u0259\u015f\u011ful etmir. Napoleon Raskolnikov kimi aciz v\u0259 qorxaq olmasa da, c\u0259za qar\u015f\u0131s\u0131nda \u00f6z\u00fcn\u00fc nec\u0259 aparaca\u011f\u0131n\u0131 m\u00fchakim\u0259 etm\u0259d\u0259n s\u00f6yl\u0259m\u0259k \u00e7\u0259tindir v\u0259 \u00e7ox g\u00fcman ki, onun da dayaq n\u00f6qt\u0259si laxlayacaqd\u0131.<\/div>\n<div style=\"color: #000000;\"><\/div>\n<div style=\"color: #000000;\">Razumixinin h\u0259yat t\u0259rzind\u0259 m\u00f6vcud qurulu\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn arzu olunan n\u00fcmun\u0259vilik, yax\u015f\u0131 insan olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn c\u0259miyy\u0259tin n\u0259z\u0259rd\u0259 tutdu\u011fu b\u00fct\u00fcn c\u0259h\u0259tl\u0259r var; b\u0259z\u0259n he\u00e7 k\u0259s\u0259 m\u00f6htac olmamaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r k\u0259s\u0259 haqq\u0131n\u0131 tapdalama\u011fa imkan ver\u0259c\u0259k q\u0259d\u0259r.<\/div>\n<div style=\"color: #000000;\"><\/div>\n<div style=\"color: #000000;\">\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, Dostoyevski \u201cCinay\u0259t v\u0259 c\u0259za\u201dn\u0131 q\u0259l\u0259m\u0259 ald\u0131\u011f\u0131 ill\u0259r Rusiyan\u0131n k\u0259nd v\u0259 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 iqtisadi v\u0259ziyy\u0259t o q\u0259d\u0259r d\u0259 \u00fcr\u0259k a\u00e7an deyildi. Siyasi stabillik pozulmu\u015fdu. \u018fhali aras\u0131nda qeyri-b\u0259rab\u0259rlik h\u00f6km s\u00fcr\u00fcr, orta v\u0259ziyy\u0259t, dem\u0259k olar ki, s\u0131radan \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131. \u00dcz-\u00fcz\u0259, yan-yana, qap\u0131-qap\u0131ya ya\u015fayan varl\u0131lar v\u0259 kas\u0131blar t\u0259b\u0259q\u0259si m\u00f6vcud idi ki, varl\u0131lar get-ged\u0259 \u00a0varlan\u0131r, kas\u0131blar kas\u0131bla\u015f\u0131rd\u0131lar.Yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n\u00f6n s\u0131raya \u00e7\u0259kdiyi \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri ondan ibar\u0259tdir ki, k\u00f6rp\u0259l\u0259rin ac yatd\u0131\u011f\u0131, azya\u015fl\u0131lar\u0131n namus satd\u0131\u011f\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 varl\u0131lar xo\u015fb\u0259xt ola bilm\u0259zl\u0259r. El\u0259 bil onlar\u0131n h\u0259yatdan m\u0259mnunluq hissl\u0259riayaqyal\u0131n u\u015faqlar\u0131noynad\u0131\u011f\u0131 k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259rd\u0259n ke\u00e7dikl\u0259ri vaxt duyduqlar\u0131 ikrah hissin\u0259 bula\u015f\u0131r. Y\u0259ni \u201cyetimin haqq\u0131n\u0131 yem\u0259k olmaz\u201d m\u0259s\u0259l\u0259si, \u00a0ilahi \u0259dal\u0259tin g\u00f6z\u0259 g\u00f6r\u00fcnm\u0259y\u0259n q\u0259l\u0259b\u0259si, yaz\u0131lmayan qanunun \u00f6z-\u00f6z\u00fcn\u0259 icras\u0131 ba\u015f verir. S\u00f6hb\u0259tin bu yerind\u0259 a\u00e7\u0131q g\u00f6zl\u00fc oxucu, y\u0259qin ki, Svidriqaylovun intihar etm\u0259sini xat\u0131rlad\u0131.\u00d6l\u00fcm\u00fcnd\u0259n bir ne\u00e7\u0259 saat \u0259vv\u0259l yar\u0131 yuxulu, yar\u0131 oyaq v\u0259ziyy\u0259tind\u0259 Arkadi \u0130vanovi\u00e7in g\u00f6z\u00fcn\u0259 \u0259ll\u0259ri sin\u0259sind\u0259 \u00e7arpazlanm\u0131\u015f, islaq sa\u00e7l\u0131, on d\u00f6rd ya\u015fl\u0131 bir q\u0131z\u0131n g\u00fcl-\u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259rl\u0259 b\u0259z\u0259nmi\u015f tabutu g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Lakin tabutun \u0259traf\u0131nda n\u0259 dua oxuyan, n\u0259 d\u0259 yanan \u015fam var. Q\u0131z suda bo\u011fulmu\u015fdu. Hotelin p\u0259nc\u0259r\u0259sind\u0259n ya\u011f\u0131\u015fl\u0131, k\u00fcl\u0259kli havan\u0131 seyr ed\u0259n Svidriqaylov ke\u00e7mi\u015fd\u0259 ba\u015f ver\u0259n intihar hadis\u0259sini xat\u0131rlay\u0131b o zaman t\u0259\u0259ss\u00fcf hissi ke\u00e7irir ki, s\u0259mimiyy\u0259ti il\u0259 istehzas\u0131 bir-birin\u0259 qar\u0131\u015f\u0131r:<\/div>\n<div style=\"color: #000000;\">\u201c &#8230; o t\u0259hqir olunaraq \u00f6z\u00fcn\u00fc m\u0259hv etmi\u015fdi; bu h\u0259qar\u0259t onun g\u0259nclik, u\u015faql\u0131q \u015f\u00fcurunu d\u0259h\u015f\u0259t\u0259 g\u0259tirmi\u015f, heyr\u0259t\u0259 salm\u0131\u015fd\u0131, onun m\u0259l\u0259kc\u0259sin\u0259 t\u0259miz ruhunu, he\u00e7 g\u00fcnah\u0131 olmadan, al\u00e7altm\u0131\u015fd\u0131, onun sin\u0259sind\u0259n son \u00fcmidsizlik f\u0259ryad\u0131n\u0131 qoparm\u0131\u015fd\u0131; onun f\u0259ryad\u0131 e\u015fidilm\u0259mi\u015fdi, dad\u0131na \u00e7atan olmam\u0131\u015fd\u0131, qaranl\u0131q bir gec\u0259d\u0259 z\u00fclm\u0259t i\u00e7ind\u0259 onun ism\u0259ti h\u0259yas\u0131zcas\u0131na l\u0259k\u0259l\u0259nmi\u015fdi: onda hava soyuq idi, r\u00fctub\u0259t idi, qar \u0259riyirdi, k\u00fcl\u0259k \u0259sirdi\u201d&#8230;<\/div>\n<div style=\"color: #000000;\">Dostoyevski qad\u0131nlar\u0131 sevir v\u0259 oxucuya sevdirm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Onun personajlar\u0131 aras\u0131nda m\u0259krli qad\u0131n obraz\u0131 yoxdur. \u018fs\u0259r oxucuda bel\u0259 fikir yarad\u0131r ki, qad\u0131nlar\u0131 pis olma\u011fa vadar ed\u0259n c\u0259h\u0259tl\u0259rd\u0259n biri v\u0259 birincisi, d\u00fc\u015fd\u00fckl\u0259ri m\u00fchitdir. Ziyal\u0131 humanizmi, b\u0259\u015f\u0259ri qay\u0131s\u0131 il\u0259 yaz\u0131\u00e7\u0131 qad\u0131n\u0131 yox, onu b\u0259db\u0259xt ed\u0259n \u015f\u0259raiti l\u0259n\u0259tl\u0259yir. O, sanki qad\u0131nlarla u\u015faqlar\u0131eynil\u0259\u015fdirir v\u0259 qad\u0131nlardak\u0131 m\u0259nfi c\u0259h\u0259tl\u0259ri d\u00fc\u00e7ar olduqlar\u0131 a\u011f\u0131r \u015f\u0259rait\u0259 uy\u011funla\u015fmamaq refleksiyas\u0131 kimi izah edir. \u00d6lm\u0259m\u0259k m\u00fcmk\u00fcn is\u0259 \u00f6l\u00fcm\u00fcn g\u00f6z\u00fcn\u0259 nec\u0259 sakit baxmaq olar? Katerina \u0130vanovna \u0259rinin \u0259yya\u015fl\u0131\u011f\u0131 ucbat\u0131ndan \u0259s\u0259bi x\u0259st\u0259, ac-yalavac qald\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn v\u0259r\u0259mli deyildimi?<\/div>\n<div style=\"color: #000000;\"><\/div>\n<div style=\"color: #000000;\">Sonya t\u0259hsil almasa da, \u0130ncili oxuma\u011f\u0131 sevir. G\u00f6z a\u00e7d\u0131\u011f\u0131 m\u00fchitin v\u0259 \u0130ncilin t\u0259siridir ki, o, d\u00f6zm\u0259yi yax\u015f\u0131 bacar\u0131r. \u00d6z h\u00fcquqlar\u0131 haqq\u0131nda susub \u00f6zg\u0259h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 qanun ke\u015fik\u00e7isi kimi m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259n sar\u0131 biletli q\u0131z, b\u0259lk\u0259d\u0259, bu x\u00fcsusiyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 oxucuda nifr\u0259t hissi oyatm\u0131r.<\/div>\n<div style=\"color: #000000;\">Raskolnikovun bulvarda rast g\u0259ldiyi s\u0259rxo\u015f q\u0131z\u0131n ac\u0131nacaql\u0131 v\u0259ziyy\u0259tiki\u015fi xisl\u0259tinin f\u00fcrs\u0259t d\u00fc\u015f\u0259n kimi ist\u0259yini h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k r\u0259zilliyinin n\u00fcmun\u0259sidir. Bel\u0259 anlarda q\u0259ddarl\u0131\u011f\u0131n h\u0259ddi-h\u00fcdudu olmur.<\/div>\n<div style=\"color: #000000;\"><\/div>\n<div style=\"color: #000000;\">Lizavetta yarad\u0131l\u0131\u015f etbar\u0131 il\u0259 ev heyvan\u0131ndan f\u0259rql\u0259nmir. Zaman-zamanv\u0259h\u015fil\u0259\u015f\u0259 d\u0259 bil\u0259r. Lakin h\u0259mi\u015f\u0259 heyvan qalacaq. \u00c7\u00fcnki \u00f6z\u00fcn\u00fc insan kimi idar\u0259 etm\u0259k \u015f\u00fcurunda do\u011fulmay\u0131b.<\/div>\n<div style=\"color: #000000;\">Tipik rus qad\u0131n\u0131 Nastasiya adic\u0259 qulluq\u00e7udur. Raskolnikova \u00fcr\u0259yiyananl\u0131q etm\u0259si, h\u0259m t\u0259bi\u0259tind\u0259n, h\u0259m d\u0259 \u0259ks cins\u0259 duydu\u011fu ehtiyacdan qaynaqlan\u0131r. \u0130st\u0259s\u0259 bel\u0259,\u00e7i\u00e7\u0259k tarlas\u0131na tikan toxumu s\u0259p\u0259 bilm\u0259z.<\/div>\n<div style=\"color: #000000;\">\u018fs\u0259rd\u0259 he\u00e7 kim\u0259 z\u0259r\u0259r vurmaq niyy\u0259tind\u0259 olmayan Alyona \u0130vanovnan\u0131n r\u0259hmsizliyi n\u0259z\u0259rd\u0259n yay\u0131nm\u0131r. Onu \u201ccuhud kimi pullu\u201d oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6ld\u00fcr\u00fcrl\u0259r.<\/div>\n<div style=\"color: #000000;\"><\/div>\n<div style=\"color: #000000;\">Praskovya Pavlovna\u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kir, lakin sahib\u0259y\u0259 sonyalar\u0131n, katerinalar\u0131n d\u00fc\u00e7ar olduqlar\u0131 yoxsulluq yox, t\u0259min olunmam\u0131\u015f hissl\u0259ri \u0259zab verir. Raskolnikov qad\u0131n\u0131n \u201cxo\u015f damar\u0131n\u0131 tutmaq\u201d ist\u0259s\u0259ydi, \u00e7ox g\u00fcman ki, onlar aras\u0131nda he\u00e7 bir m\u00fcnaqi\u015f\u0259 ya\u015fanmayacaqd\u0131.<\/div>\n<div style=\"color: #000000;\"><\/div>\n<div style=\"color: #000000;\">Pulxerya Aleksandrovna f\u0259dakar anad\u0131r. Raskolnikovun t\u0259hsilini ba\u015fa vurmas\u0131, m\u00fcvafiq qulluqda \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcmk\u00fcn olan b\u00fct\u00fcn vasit\u0259l\u0259rd\u0259n yararlanma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fan qad\u0131n o\u011flunun h\u0259bsxanaya d\u00fc\u015fm\u0259sin\u0259 tab g\u0259tirm\u0259yib \u00f6l\u00fcr.<\/div>\n<div style=\"color: #000000;\">Fikirlioldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn yoldan \u00e7\u0131xmayan Raskolnikovun kareta\u00e7\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n \u015fallaqlanmas\u0131 tacir arvad\u0131n\u0131n \u00fcr\u0259yin\u0259 toxunur. O, m\u0259rh\u0259m\u0259tini \u201cideya\u00e7\u0131n\u0131n\u201dovcuna pul qoymaqla ifad\u0259 el\u0259yir.<\/div>\n<div style=\"color: #000000;\">H\u0259tta Svidriqaylovun haqq\u0131nda \u201carvadlar h\u0259r \u015fey\u0259 qabildir\u201d, s\u00f6yl\u0259diyi Marfa Petrovna da m\u0259krli qad\u0131n obraz\u0131 deyil. O, g\u00fcnahs\u0131z Dunyan\u0131 v\u0259 g\u00fcnahkar Svidriqaylovu t\u0259miz\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131r. Savab il\u0259 g\u00fcnah bir-birini islah etdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131 sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 qatilin n\u00f6vb\u0259ti qurban\u0131 \u00f6z\u00fc olur. \u00c7\u00fcnki canini c\u0259zadan yay\u0131nd\u0131rmaqla, onun g\u00fcnah\u0131n\u0131 \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 alm\u0131\u015fd\u0131.<\/div>\n<div style=\"color: #000000;\">Haqs\u0131zl\u0131\u011fa u\u011frayan Avdotya Romanovnaxeyirxah, \u0259dal\u0259tli, t\u0259k\u0259bb\u00fcrd\u0259n uzaq, h\u0259yat sev\u0259rdir. Qarda\u015f\u0131n\u0131n taleyin\u0259 bigan\u0259 qala bilm\u0259diyi \u00fc\u00e7\u00fcn ona k\u00f6m\u0259k m\u0259qs\u0259di il\u0259 v\u0259ziyy\u0259td\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f yolunu Lujin\u0259 \u0259r\u0259 getm\u0259kd\u0259 g\u00f6r\u00fcr. Lakin son anda l\u0259yaq\u0259tini izdivac\u0131ndan \u00fcst\u00fcn tutan Dunya sonsuz ehtiyaclar\u0131na baxmayaraq, Svidriqaylovun da pulundan imtina edir.<\/div>\n<div style=\"color: #000000;\"><\/div>\n<div style=\"color: #000000;\">Svidriqaylov Peterburqa Avdotya Romanovnan\u0131n ard\u0131nca g\u0259lmi\u015fdi. O, bu qad\u0131n\u0131 sevirmi, yaxud sevgi hissi ona tan\u0131\u015fd\u0131rm\u0131? \u018flb\u0259tt\u0259, oxucu \u0259s\u0259rin ya\u015fatd\u0131\u011f\u0131 duy\u011fulara istinad\u0259n \u201cyox\u201d, dey\u0259 cavab ver\u0259c\u0259k. \u00c7\u00fcnki Svidriqaylovda \u201cki\u015fi x\u0259st\u0259liyi\u201d var. Bu x\u0259st\u0259liy\u0259 yoluxanlar, barmaqlar\u0131n\u0131 tu\u015flad\u0131qlar\u0131 qad\u0131nlara maksimun yax\u0131nla\u015fmaq c\u0259hdind\u0259n, \u00f6zl\u0259rini saxlaya bilmirl\u0259r. N\u0259tic\u0259d\u0259 \u201csevdikl\u0259rini\u201d olmaz\u0131n m\u0259hrumiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 d\u00fc\u00e7ar edirl\u0259r ki, Svidriqaylovun timsal\u0131nda Dostoyevski bu yaramazl\u0131\u011f\u0131 \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus ustal\u0131qla c\u0259r\u0259yan etdirir. Lakin \u0259s\u0259rd\u0259 diqq\u0259td\u0259n yay\u0131nmayan \u00e7ox inc\u0259 m\u0259qam var. Svidriqaylov t\u0259cav\u00fcz etm\u0259kd\u0259n son anda \u00f6z\u00fcn\u00fc saxlay\u0131r. \u018flb\u0259tt\u0259, insani n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n, bu, bel\u0259 olmal\u0131d\u0131r. H\u0259tta iki qad\u0131n\u0131 baltalayan Raskolnikov da qad\u0131n zorlama\u011f\u0131, z\u0259nnimc\u0259, bacarmazd\u0131. Bu anlarda Fyodor Mixaylovi\u00e7in ecazkar q\u0259l\u0259mi insani s\u0259rh\u0259dl\u0259ri a\u015fa bilmir. Yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n qad\u0131n toxunulmazl\u0131\u011f\u0131 ideyas\u0131, qad\u0131n\u0131 hifz etm\u0259 maneras\u0131\u0259s\u0259rin ana x\u0259ttin\u0259 \u00e7evrilir. Dostoyevski qad\u0131n obrazlar\u0131n\u0131 m\u00fcvafiq \u015f\u0259raitin t\u0259l\u0259bin\u0259 uy\u011fun olaraq, lakin ist\u0259m\u0259d\u0259n, sev\u0259-sev\u0259 \u00f6ld\u00fcr\u00fcr.<\/div>\n<div style=\"color: #000000;\">Fyodor Mixaylovi\u00e7in g\u0259rgin h\u0259yat\u0131, a\u011f\u0131r ail\u0259 v\u0259ziyy\u0259ti, borclu d\u00fc\u015fm\u0259si \u0259s\u0259rin ruhuna t\u0259sirsiz \u00f6t\u00fc\u015fm\u00fcr. \u201cCinay\u0259t v\u0259 c\u0259za\u201d bir qrup yoxsul, x\u0259st\u0259, i\u015fsiz adamlar\u0131n timsal\u0131nda \u00f6z d\u00f6vr\u00fcn\u0259v\u0259 \u00f6z d\u00f6vr\u00fcnd\u0259n \u0259n uzaq g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259kimi davam ed\u0259c\u0259k h\u0259yati ger\u00e7\u0259kliyi \u0259ks etdirir. \u018fs\u0259rin \u0259d\u0259bi \u00f6lm\u0259zliyin\u0259 s\u0259b\u0259b\u0259b\u0259di aktuall\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/div>\n<div style=\"color: #000000;\"><\/div>\n<div style=\"color: #000000;\">Dostoyevski polis \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131n\u0131, yax\u015f\u0131 v\u0259 pis c\u0259h\u0259tl\u0259rind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq, qanunun m\u00fcs\u0259ll\u0259h \u0259sg\u0259rl\u0259ri kimi t\u0259qdim edir. Bu bar\u0259d\u0259 yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n \u015f\u00fcbh\u0259 do\u011furmayan \u00a0s\u0259mimiyy\u0259ti oxucuda \u015f\u00fcbh\u0259 oyad\u0131r: \u201c\u018fg\u0259r qanun ke\u015fik\u00e7il\u0259ri qanunun icras\u0131n\u0131 l\u0259yaq\u0259tl\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irirs\u0259, onda cinay\u0259tin \u00e7oxalmas\u0131na s\u0259b\u0259b n\u0259dir?\u201dRomanda c\u0259r\u0259yan ed\u0259n hadis\u0259l\u0259r inqilabi \u015f\u0259raitd\u0259n x\u0259b\u0259r verir, lakin Dostoyevskiqurtulu\u015f yolunuinqilabda g\u00f6rm\u00fcr.<\/div>\n<div style=\"color: #000000;\">S\u00fcjetin t\u0259lqin etdiyi m\u00fch\u00fcm c\u0259h\u0259tl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 odur ki, c\u0259miyy\u0259tin nec\u0259 olmas\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmayaraq, g\u00fcnahkar insan\u0131n \u00f6z\u00fcd\u00fcr. \u0130nsan haqq\u0131 unutmamal\u0131, dini qaydalara \u0259m\u0259l etm\u0259li, Allaha ita\u0259tkar olmal\u0131d\u0131r. \u018flb\u0259tt\u0259, ita\u0259tkarl\u0131q insana xo\u015fb\u0259xtlik v\u0259d etm\u0259y\u0259c\u0259k, \u0259v\u0259zind\u0259 vicdan t\u0259mizliyi b\u0259x\u015fi\u015f ed\u0259c\u0259k ki, onu cani olmaqdan qoruyacaq.<\/div>\n<div style=\"color: #000000;\">Raskolnikovun qad\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrm\u0259mi\u015fd\u0259n \u0259vv\u0259l t\u0259r\u0259dd\u00fcd etm\u0259si, \u00f6z \u0259m\u0259lini pisl\u0259m\u0259siilk d\u0259f\u0259 cinay\u0259t ed\u0259n ist\u0259nil\u0259n adamda ola bil\u0259r. \u00c7\u00fcnki adamlar anadan cani do\u011fulmur, cinay\u0259t ed\u0259-ed\u0259 g\u00fcnaha al\u0131\u015f\u0131rlar. Cinay\u0259tkar\u0131n t\u0259\u015fvi\u015f\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259sinin dig\u0259r s\u0259b\u0259bi qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259nlikdir. Qanunususduracaq arxas\u0131 olmayan caninin\u0259tic\u0259nin nec\u0259 olaca\u011f\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 qorxutmal\u0131d\u0131r.<\/div>\n<div style=\"color: #000000;\">D\u00fcr\u00fcst olmayan insan\u0131n beyni ist\u0259nil\u0259n irad\u0131n m\u00fcqabilind\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc m\u00fcdafi\u0259 \u201cbarrikadas\u0131\u201d qurur. Y\u0259ni d\u00fczg\u00fcn olmayan h\u0259r\u0259k\u0259tin\u0259 el\u0259 \u201ctutarl\u0131\u201d s\u0259b\u0259b g\u00f6st\u0259rir ki, irad tutan\u0131n raz\u0131la\u015fmaqdan ayr\u0131 yolu qalm\u0131r. \u018fs\u0259rd\u0259 polisl\u0259rl\u0259 m\u00fct\u0259himl\u0259r aras\u0131nda ged\u0259nv\u0259 bir \u00e7ox dig\u0259r \u00a0m\u00fcbahis\u0259l\u0259rd\u0259n ayd\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, bel\u0259l\u0259rin\u0259 haql\u0131 olmad\u0131qlar\u0131n\u0131ba\u015fa salmaqetdikl\u0259ri cinay\u0259ti s\u00fcbut etm\u0259kd\u0259n qat-qat \u00e7\u0259tindir.<\/div>\n<div style=\"color: #000000;\"><\/div>\n<div style=\"color: #000000;\">Raskolnikov \u201cBudda saya\u011f\u0131\u201d \u201cd\u00fcnyan\u0131 seyr\u201d el\u0259y\u0259nd\u0259n sonra bel\u0259 n\u0259tic\u0259y\u0259 g\u0259lir: \u201c\u018fg\u0259r m\u0259n s\u0259hv edir\u0259ms\u0259, \u0259g\u0259r do\u011frudan da, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, b\u00fct\u00fcn b\u0259ni-ad\u0259m, y\u0259ni insan \u00f6vlad\u0131 al\u00e7aq deyils\u0259, dem\u0259li onda yerd\u0259 qalan h\u0259r \u015fey m\u00f6vh\u00fcmatd\u0131r, yaln\u0131z qorxudur, he\u00e7 bir h\u00fcdud-filan yoxdur v\u0259 el\u0259 bel\u0259 d\u0259 olmal\u0131d\u0131r\u201d. Bu yerd\u0259 Dostoyevski d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rinin f\u0259ls\u0259fi labirintin\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr. Oxucu yenid\u0259n \u00f6z\u00fcn\u00fc qap\u0131lar\u0131n\u0131n ham\u0131s\u0131 q\u0131f\u0131ll\u0131 evd\u0259 hiss edir. A\u00e7\u0131q qap\u0131 tapmaq \u00fcmidi il\u0259 f\u0131rlanan m\u00fctali\u0259\u00e7i h\u0259r d\u00f6vriyy\u0259d\u0259n sonra ba\u015flan\u011f\u0131ca qay\u0131d\u0131r. Yaz\u0131\u00e7\u0131 labirintd\u0259n yegan\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f yolunuAllaha m\u0259h\u0259bb\u0259td\u0259 g\u00f6r\u00fcr.Allaha ged\u0259n yol q\u0259lbin s\u0259yah\u0259tind\u0259n ba\u015flay\u0131r. Adi g\u00f6zl\u0259 g\u00f6r\u00fcnm\u0259diyi \u00fc\u00e7\u00fcnba\u011flanmaqt\u0259hl\u00fck\u0259sid\u0259 yoxdur v\u0259 b\u00fct\u00fcn qap\u0131lar ba\u011fl\u0131 olanda \u00a0yegan\u0259 a\u00e7\u0131q qap\u0131d\u0131r ki, iman g\u0259tir\u0259nl\u0259r\u0259 \u0259b\u0259di yard\u0131m\u00e7\u0131olur.<\/div>\n<div style=\"color: #000000;\"><\/div>\n<div style=\"color: #000000;\">Obraz\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 sinifl\u0259r i\u00e7\u0259risind\u0259 soy\u011fun\u00e7uluq v\u0259 yan\u011f\u0131nlar\u0131n artmas\u0131ndan deyil, ali sinifl\u0259r aras\u0131nda \u00e7oxalmas\u0131ndan t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259nm\u0259yiyaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259ndirir. M\u0259g\u0259r a\u015fa\u011f\u0131 v\u0259 yuxar\u0131 sinifl\u0259r m\u00f6vcud c\u0259miyy\u0259tin qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 h\u0259r\u0259k\u0259td\u0259 olan m\u00fcxt\u0259lif qollar\u0131 deyilmi? Onlardan birini dig\u0259ri olmadan nec\u0259 t\u0259s\u0259vv\u00fcr etm\u0259k olar? Dostoyevskiy\u0259 g\u00f6r\u0259, inki\u015faf, t\u0259r\u0259qqi a\u015fa\u011f\u0131dan ba\u015flay\u0131rsa, quldurluq, qar\u0259t, soy\u011fun\u00e7uluq v\u0259 s. \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 yuxar\u0131dan ba\u015flamal\u0131d\u0131r. T\u0259n\u0259zz\u00fcl t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcl\u00fc, t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcl t\u0259n\u0259zz\u00fcl\u00fc \u00f6ld\u00fcr\u0259n silahd\u0131r. Normal c\u0259miyy\u0259tl\u0259r onlar aras\u0131nda ortaq m\u0259xr\u0259c\u0259 g\u0259lm\u0259yi bacar\u0131r.<\/div>\n<div style=\"color: #000000;\">Q\u0259tll\u0259rin, intiharlar\u0131n artmas\u0131nda c\u0259miyy\u0259tin rolu n\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir? Dostoyevski bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 yen\u0259 d\u0259 insana xitab el\u0259yir. O, t\u0259krar-t\u0259krar oxucunun n\u0259z\u0259rin\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq ist\u0259yir ki, \u00a0c\u0259miyy\u0259tin nec\u0259 olmas\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmayaraq, insan cinay\u0259t etm\u0259m\u0259lidir. \u018flb\u0259tt\u0259, h\u0259r k\u0259s c\u0259zas\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fc \u00e7\u0259kir. Lakin yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n t\u0259la\u015f\u0131 insanilikm\u0259nada deyil. \u0130nsanbil\u0259r\u0259kd\u0259n cinay\u0259t etm\u0259z. Onu qorxudan cinay\u0259t \u00fcns\u00fcrl\u00fc m\u0259xluqlar\u0131 f\u0259alla\u015fd\u0131ran c\u0259miyy\u0259tl\u0259rin yaranmas\u0131d\u0131r.<\/div>\n<div style=\"color: #000000;\"><\/div>\n<div style=\"color: #000000;\">Fyodor Mixaylovi\u00e7 hadis\u0259l\u0259ri psixiloq kimi m\u00fc\u015fahid\u0259 el\u0259yir. \u018fslind\u0259 yaz\u0131\u00e7\u0131 varl\u0131\u011f\u0131n h\u00fcquqi toxunulmazl\u0131q prinsipin\u0259 sadiq qalma\u011f\u0131 t\u00f6vsiyy\u0259 edir. Alim ol, yaz\u0131\u00e7\u0131 ol, dahi ol, s\u0259rk\u0259rd\u0259 ol, f\u0259hl\u0259 ol, f\u0259rqi yoxdur, ayr\u0131-ayr\u0131 insan t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259rinin ham\u0131s\u0131na aid olan h\u00fcquq m\u00fcst\u0259visi dey\u0259bir anlay\u0131\u015f\u0131var. Bu, insan\u0131n, sad\u0259c\u0259 ya\u015famaq h\u00fcququdur v\u0259 qorunmas\u0131 c\u0259miyy\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7irilir. Raskolnikov deyir: \u201c &#8230; X\u00fclas\u0259, m\u0259n bu n\u0259tic\u0259y\u0259 g\u0259lir\u0259m ki, n\u0259inki b\u00f6y\u00fck adamlar, h\u0259tta adi v\u0259ziyy\u0259td\u0259n lap azca k\u0259nara \u00e7\u0131xan, y\u0259ni t\u0259z\u0259c\u0259 bir s\u00f6z dem\u0259y\u0259 qabil olan \u015f\u0259xsl\u0259r d\u0259, \u00f6z t\u0259bi\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 m\u00fctl\u0259q az v\u0259 \u00e7ox d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 cani olmal\u0131d\u0131rlar\u201d.Dostoyevski bel\u0259l\u0259rini bir obrazda c\u0259ml\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k oxucular\u0131n \u00a0ixtiyar\u0131na burax\u0131r v\u0259 onu da \u0259lav\u0259 etm\u0259k ist\u0259yir ki, insanlar n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7ox g\u00fcnahkar olurlarsa, arxas\u0131nda gizl\u0259nm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn o q\u0259d\u0259r d\u0259 uzun, t\u0259sirli monoloqlar haz\u0131rlay\u0131rlar.<\/div>\n<div style=\"color: #000000;\">Raskolnikov corab\u0131ndak\u0131 qan l\u0259k\u0259sini Sonyan\u0131n corab\u0131n\u0131 \u00f6pm\u0259kl\u0259 yuma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Sonya o\u011flan\u0131 l\u0259k\u0259 il\u0259 q\u0259bul etmir v\u0259 g\u00fcnah\u0131n\u0131 c\u0259za\u00e7\u0259km\u0259 m\u00fc\u0259ss\u0259sind\u0259 yuma\u011f\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fcr. Onun \u00a0qar\u015f\u0131s\u0131nda \u0259yilib torpaq b\u0259rab\u0259ri olan g\u0259nc s\u0259cd\u0259 etm\u0259yinin \u0259sil s\u0259b\u0259bini gizl\u0259tm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r: \u201cM\u0259n siz\u0259 t\u0259zim etm\u0259dim, m\u0259n insanlar\u0131n \u00e7\u0259kdiyi \u0259zaba t\u0259zim etdim\u201d. Guya s\u0259l\u0259m\u00e7i qad\u0131n baltaland\u0131\u011f\u0131 anlarda \u0259zab yox, c\u0259nn\u0259t keyfi ya\u015fay\u0131b. Ana-bac\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6r\u0259nd\u0259 ruhi \u0259zab \u00e7\u0259k\u0259n sabiq t\u0259l\u0259b\u0259 Sonyan\u0131n yan\u0131nda rahatla\u015f\u0131r. H\u0259tta o q\u0259d\u0259r rahatla\u015f\u0131r ki, etdiyi cinay\u0259ti d\u0259 boynuna al\u0131r. \u018flb\u0259tt\u0259, bu sevgi hissidir.G\u00f6r\u00fcn\u00fcr, anadang\u0259lm\u0259 sevgil\u0259rin intihar\u0131 ba\u015f ver\u0259nd\u0259 sonradan qazan\u0131lanlar suda bo\u011fulan adam \u00fc\u00e7\u00fcn saman \u00e7\u00f6p\u00fc rolunu oynay\u0131rm\u0131\u015f. Sabiq t\u0259l\u0259b\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc inand\u0131r\u0131r ki, Sonya \u0259xlaqs\u0131z ola bilm\u0259z, \u00e7irkl\u0259n\u0259n q\u0131z\u0131n b\u0259d\u0259nidir, m\u0259n\u0259n, ruh\u0259n o, h\u0259l\u0259 d\u0259 pakd\u0131r. M\u00fcq\u0259dd\u0259slik, y\u0259ni ruhun y\u00fcks\u0259lm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn insan\u0131n fiziki ehtiyaclardan m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r t\u0259mizl\u0259nm\u0259si \u0259sas \u015f\u0259rt say\u0131lsa da, Dostoyevski bizi Raskolnikova inanma\u011fa s\u0259sl\u0259yir.<\/div>\n<div style=\"color: #000000;\"><\/div>\n<div style=\"color: #000000;\">Romanda c\u0259r\u0259yan el\u0259y\u0259n hadis\u0259l\u0259rd\u0259n o q\u0259na\u0259t\u0259 g\u0259lirik ki, ist\u0259r z\u0259hm\u0259tl\u0259, ist\u0259r z\u0259hm\u0259tsiz qazan\u0131la, kas\u0131blar varl\u0131lara \u00f6z d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259ri kimi baxm\u0131\u015f v\u0259 baxmaqdad\u0131rlar. Bu m\u0259na etbar\u0131 il\u0259 b\u0259rab\u0259rsizliyin \u0259b\u0259di qanunudur. Raskolnikovun \u00f6z\u00fcnd\u0259n olmayanlara qar\u015f\u0131 duydu\u011fu kinin n\u0259tic\u0259si idi ki, o v\u0259 onun kimil\u0259ri \u00f6zl\u0259rini inand\u0131rm\u0131\u015fd\u0131lar ki, s\u0259l\u0259m\u00e7i qad\u0131n\u0131n ya\u015famaq h\u00fcququ yoxdur.<\/div>\n<div style=\"color: #000000;\">Dostoyevski \u201cCinay\u0259t v\u0259 c\u0259za\u201dn\u0131 q\u0259tll\u0259rin&#8230; intiharlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq m\u0259qs\u0259di il\u0259 yaz\u0131b. \u00a0\u018fs\u0259r oxucuda m\u00fcv\u0259qq\u0259ti b\u0259dbinlik hissi yarada bil\u0259r, lakin cinay\u0259tin \u00e7oxalmas\u0131na s\u0259b\u0259b olmayacaq. \u00c7\u00fcnki h\u0259yat\u0131 \u0259ks etdir\u0259n \u0259s\u0259rl\u0259r oxucunu z\u00f6vq\u00fcn\u0259, ist\u0259yin\u0259 g\u00f6r\u0259 b\u0259h\u0259rl\u0259ndirir.<\/div>\n<div style=\"color: #000000;\">Cin\u0259yatkar\u0131n cani ruhunu c\u0259za da yum\u015falda bilmir. Raskolnikov uzaq Sibird\u0259 d\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00fcnahs\u0131z hesab edir. Sanki qan t\u00f6km\u0259kl\u0259 cinay\u0259t aras\u0131nda ba\u011fl\u0131l\u0131q yox imi\u015f: \u201cO qan\u0131 ki, ham\u0131 t\u00f6k\u00fcr; o qan\u0131 ki, d\u00fcnyada bir \u015f\u0259lal\u0259 kimi t\u00f6k\u00fcrl\u0259r, h\u0259mi\u015f\u0259 d\u0259 t\u00f6k\u00fcbl\u0259r; o qan\u0131 ki, bir \u015fampan \u015f\u0259rab\u0131 kimi t\u00f6k\u00fcrl\u0259r, bunun \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 Kapitolid\u0259 adamlara m\u00fckafat verilir, sonra da onlara b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin v\u0259li-nem\u0259ti deyirl\u0259r\u201d.<\/div>\n<div style=\"color: #000000;\"><\/div>\n<div style=\"color: #000000;\">Raskolnikovun aqib\u0259ti t\u0259bi\u0259t\u0259 zidd \u00e7\u0131xanlar\u0131n t\u0259bi\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n c\u0259zalanmas\u0131na \u0259yani misald\u0131r ki, h\u00fcquqi c\u0259zan\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 k\u00f6lg\u0259d\u0259 qoyur. Ataca\u011f\u0131 add\u0131m\u0131n s\u0259b\u0259bi ham\u0131ya m\u0259lumdur.Ba\u015flan\u011f\u0131cda n\u0259tic\u0259ni g\u00f6rm\u0259kham\u0131ya m\u00fcy\u0259ss\u0259r olmur. Dostoyevskinin oxucuya a\u015f\u0131lamaq ist\u0259diyi h\u0259qiq\u0259t m\u0259hz bundan ibar\u0259tdir ki, h\u0259r hans\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259 haqq\u0131nda alternativsiz fikir s\u00f6yl\u0259m\u0259k dahil\u0259r\u0259 m\u0259xsusdur, y\u0259ni b\u00fct\u00fcn f\u0259lak\u0259t, q\u0259tl, intihar v\u0259 sava\u015flara s\u0259b\u0259b d\u0259rk olunmam\u0131\u015f ideyalard\u0131r.<\/div>\n<div style=\"color: #000000;\">Svidriqaylovun Avdotya Romanovna il\u0259 \u201cduel\u201d s\u0259hn\u0259sind\u0259 s\u00f6yl\u0259diyi fikirl\u0259r \u0259s\u0259rin b\u00fct\u00fcn \u00fcst v\u0259 alt qat\u0131, m\u0259na v\u0259 m\u0259zmunu, girintili v\u0259 \u00e7\u0131x\u0131nt\u0131l\u0131 hiss\u0259l\u0259rinin \u00fcst\u00fcnd\u0259n q\u0131rm\u0131z\u0131 x\u0259tt kimi ke\u00e7ir: \u201c&#8230; ruslar geni\u015f t\u0259bi\u0259t\u0259 malik adamlard\u0131r; onlar\u0131n t\u0259bi\u0259ti \u00f6z torpaqlar\u0131 kimi geni\u015fdir; onlar a\u011fla s\u0131\u011fmayan fantastik \u015feyl\u0259r\u0259, nizams\u0131zl\u0131\u011fa son d\u0259r\u0259c\u0259 meyil edirl\u0259r; lakin&#8230;\u201d \u00a0Svidriqaylov milliy\u0259tc\u0259 rus oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn \u201cruslar\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fc i\u015fl\u0259tm\u0259kl\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259nin b\u0259\u015f\u0259ri \u0259hat\u0259sini ki\u00e7iltm\u0259yin f\u0259rqind\u0259 olmasa da, \u00a0Dostoyevskini varl\u0131\u011f\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck problemi haqq\u0131nda \u0259n d\u00fczg\u00fcn f\u0259ls\u0259fi n\u0259z\u0259riyy\u0259y\u0259 \u0259n yax\u0131n m\u0259saf\u0259d\u0259 hiss edirik: \u201c&#8230; lakin laz\u0131mi dahilik olmayan yerd\u0259 geni\u015f t\u0259bi\u0259t\u0259<\/div>\n<div style=\"color: #000000;\">malik olmaq f\u0259lak\u0259tdir\u201d&#8230;<\/div>\n<div style=\"color: #000000;\"><\/div>\n<div style=\"color: #000000;\"><b>G\u00f6y\u0259r\u00e7in K\u0259rimi<\/b><\/div>\n<p class=\"bawpvc-ajax-counter\" data-id=\"10527\">Yaz\u0131ya 692 d\u0259f\u0259 bax\u0131l\u0131b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cM\u0259nim al\u00e7ald\u0131lm\u0131\u015flar\u0131n xilaskar\u0131, z\u0259ifl\u0259rin\u00a0 t\u0259s\u0259llisi olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r hans\u0131 \u0259xlaq\u00a0 qanununu pozmaq kimi h\u00fcququm varm\u0131?\u201d\u00a0 \u201c\u0130\u00e7ir\u0259m, \u00e7\u00fcnki b\u0259rk \u0259zab \u00e7\u0259km\u0259k ist\u0259yir\u0259m\u201d. \u201c\u041e, \u00e7\u043e\u0445 uza\u011fa getm\u0259y\u0259c\u0259kdi; o, h\u0259tta ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 evin darvazas\u0131ndan oraya ne\u00e7\u0259 add\u0131m oldu\u011funu da bilirdi: d\u00fcz yeddi y\u00fcz otuz add\u0131m idi\u201d. Bu c\u00fcml\u0259l\u0259r Fyodor Mixaylovi\u00e7 Dostoyevskinin m\u0259h\u015fur \u201cCinay\u0259t v\u0259 c\u0259za\u201d roman\u0131ndand\u0131r. Roman\u0131n personajlar\u0131 m\u00fcxt\u0259lif [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[17,3],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10527"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10527"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10527\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10529,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10527\/revisions\/10529"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10527"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10527"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10527"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}