{"id":10606,"date":"2016-03-22T18:35:20","date_gmt":"2016-03-22T14:35:20","guid":{"rendered":"http:\/\/kultur.az\/?p=10606"},"modified":"2016-03-22T18:35:20","modified_gmt":"2016-03-22T14:35:20","slug":"soz-allahin-silahi-iblisin-haqqi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kultur.az\/?p=10606","title":{"rendered":"S\u00f6z &#8211; Allah\u0131n silah\u0131, \u0130blisin haqq\u0131"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/sozhaqqi.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-medium wp-image-10607\" src=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/sozhaqqi-300x211.jpg\" alt=\"sozhaqqi\" width=\"300\" height=\"211\" \/><\/a>Dinind\u0259n, dilind\u0259n, tarixi inki\u015faf yolundan, milli ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq, h\u0259r bir xalq\u0131n, h\u0259r bir d\u00f6vl\u0259tin demokratik inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn s\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259lahidd\u0259 \u00f6n\u0259m k\u0259sb etdiyi, h\u0259yati z\u0259rur\u0259t da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 \u015f\u00fcbh\u0259sizdir. \u00dcmumilikd\u0259, ist\u0259nil\u0259n toplumun demokratik inki\u015faf\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndir\u0259n bir \u00e7ox amil m\u00f6vcud olsa da, s\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131 bu inki\u015faf\u0131n \u00f6z\u00fcl\u00fcn\u00fc, n\u00fcv\u0259sini t\u0259\u015fkil edir.<\/p>\n<p>S\u00f6z\u00fcn, s\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131n nec\u0259 b\u00f6y\u00fck, \u0259v\u0259zsiz v\u0259 toxunulmaz bir nem\u0259t oldu\u011fu Allah\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fcn s\u00f6z\u0259 m\u00fcnasib\u0259tind\u0259 ayd\u0131n \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6rs\u0259nm\u0259kd\u0259dir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Yaradan\u0131n h\u0259yat v\u0259 \u00f6l\u00fcm silah\u0131 s\u00f6zd\u00fcr!<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Allah\u0131n s\u00f6z\u0259 hans\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259 d\u0259y\u0259r verdiyini, s\u00f6z\u00fcn yaradan \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 dem\u0259k oldu\u011funu anlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn Qurani-K\u0259rimd\u0259ki b\u0259zi ay\u0259l\u0259r\u0259 n\u0259z\u0259r salmaq kifay\u0259tdir.\u00a0Qurani-K\u0259rimin \u018fnam \u018fl-\u018fnam sur\u0259sinin 73-c\u00fc ay\u0259sind\u0259 deyilir: \u201cG\u00f6yl\u0259ri v\u0259 yeri haqq olaraq x\u0259lq ed\u0259n Odur.\u00a0O: \u201cOl!\u201d\u2013 dediyi g\u00fcn (h\u0259r \u015fey) olar. Onun S\u00f6z\u00fc haqd\u0131r. Sur \u00fcf\u00fcr\u00fcl\u0259c\u0259yi g\u00fcn h\u00f6km (yaln\u0131z) Ona m\u0259xsus olacaqd\u0131r. Qeybi v\u0259 a\u015fkar\u0131 Bil\u0259n d\u0259 Odur. O, M\u00fcdrikdir, (h\u0259r \u015feyd\u0259n) X\u0259b\u0259rdard\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>Yasin sur\u0259sinin 82-ci ay\u0259sind\u0259 is\u0259 bildirilir: \u201cBir \u015feyi (yaratmaq) ist\u0259dikd\u0259 ona t\u0259kc\u0259: \u201cOl!\u201d dey\u0259r, o da olar\u201d.<\/p>\n<p>\u0130slam dinin \u0259n b\u00f6y\u00fck simalar\u0131ndan biri olan H\u0259zr\u0259ti \u018fli is\u0259 Allah\u0131n s\u00f6z\u0259 olan m\u00fcnasib\u0259ti haqq\u0131nda deyib:\u00a0 \u201cAllah\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 ilk \u015fey q\u0259l\u0259mdir. Sonra ona \u0259mr verdi v\u0259 q\u0259l\u0259m yaranmal\u0131 olan h\u0259r bir \u015feyi yazd\u0131\u201d.<\/p>\n<p>Sad\u0259c\u0259, bu faktlar s\u00f6z\u00fcn Allah\u0131n silah\u0131 oldu\u011funu, uca yaradan\u0131n b\u00fct\u00fcn ist\u0259k v\u0259 \u0259mrl\u0259rini s\u00f6z vasit\u0259si il\u0259 ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirdiyini g\u00f6st\u0259rir. \u018fslind\u0259 Allah\u0131n s\u00f6z\u0259 olan m\u00fcnasib\u0259ti s\u00f6z\u00fcn ucal\u0131q sirrinin b\u0259lk\u0259 d\u0259 \u0259n m\u00fck\u0259mm\u0259l izah\u0131 say\u0131la bil\u0259r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u00a0H\u0259r k\u0259sin s\u00f6z haqq\u0131 var, h\u0259tta \u0130blisin d\u0259&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Maraql\u0131d\u0131r ki, Allah h\u0259r \u015fey\u0259 qadir olsa da, \u00f6z\u00fcn\u00fcn v\u0259 insanl\u0131\u011f\u0131n d\u00fc\u015fm\u0259ni olan \u015eeytana s\u00f6z haqq\u0131ndan faydalanma\u011fa, onun \u00f6z fikirl\u0259rini s\u0259rb\u0259st \u015f\u0259kild\u0259, h\u0259tta meydanoxuyurmu\u015f kimi ifad\u0259 etm\u0259sin\u0259 mane olmur. \u018fksin\u0259, ona qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xan, verdiyi \u0259mri icra etm\u0259y\u0259n \u015eeytan\u0131n \u00f6z \u0259m\u0259lini \u0259sasland\u0131rmas\u0131na, onu t\u0259hdid etm\u0259sin\u0259 bel\u0259 imkan verir.<\/p>\n<p>Qurani-K\u0259rimin \u018fl-B\u0259q\u0259r\u0259 sur\u0259sinin 34-c\u00fc ay\u0259sind\u0259 deyilir: \u201cAd\u0259m\u0259 s\u0259cd\u0259 edin! \u2013 dedikd\u0259 \u0130blisd\u0259n ba\u015fqa (ham\u0131s\u0131) s\u0259cd\u0259 etdi. (Yaln\u0131z) o, lov\u011falanaraq (s\u0259cd\u0259 etm\u0259kd\u0259n) imtina etdi v\u0259 kafirl\u0259rd\u0259n oldu\u201d.<\/p>\n<p>Allah \u0130blisd\u0259n ita\u0259t etm\u0259m\u0259sinin s\u0259b\u0259bini soru\u015fanda is\u0259 \u0130blis Ad\u0259\u00e7min gild\u0259n, \u00f6z\u00fcn\u00fcn is\u0259 oddan yarand\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 ondan \u00fcst\u00fcn oldu\u011funu deyir v\u0259 Allah onu \u00f6z d\u0259rgah\u0131nan qovan zaman \u0130blis s\u00f6z haqq\u0131ndan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k yaradandan m\u00f6hl\u0259t ist\u0259yir: \u201cBel\u0259 is\u0259 m\u0259ni azd\u0131rd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259, m\u0259n d\u0259 m\u00fctl\u0259q S\u0259nin d\u00fcz yolunun ba\u015f\u0131nda, onlar\u0131n pusuqusunda oturaca\u011fam. Sonra qar\u015f\u0131lar\u0131ndan, arxalar\u0131ndan, sa\u011f t\u0259r\u0259fl\u0259rind\u0259n v\u0259 sol t\u0259r\u0259fl\u0259rind\u0259n onlar\u0131n yan\u0131na g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259m v\u0259 onlar\u0131n \u00e7oxunu \u015f\u00fckr ed\u0259n g\u00f6rm\u0259y\u0259c\u0259ks\u0259n\u201d.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, Allah \u015feytanla dialoqu sona q\u0259d\u0259r apararaq onun \u00f6z fikirl\u0259rini azad \u015f\u0259kild\u0259 ifad\u0259 etm\u0259sin\u0259 mane olmur, \u0259ksin\u0259 ona \u00f6z iddias\u0131n\u0131 s\u00fcbut etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00f6hl\u0259t bel\u0259 verir.<\/p>\n<p>Bir t\u0259k yuxar\u0131dak\u0131 iki fakt Allah\u0131n bel\u0259 n\u0259yis\u0259 yaratmaq v\u0259 ya \u00f6z yaratd\u0131qlar\u0131 il\u0259 \u00fcnsiyy\u0259t qurmaq \u00fc\u00e7\u00fcn s\u00f6z\u0259 m\u00f6htac oldu\u011funu, habel\u0259, qar\u015f\u0131 t\u0259r\u0259fin d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 v\u0259 zehniyy\u0259tinin n\u0259d\u0259n ibar\u0259t olmas\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmayaraq, onlar\u0131n fikirl\u0259rini azad \u015f\u0259kild\u0259\u00a0 &#8211; he\u00e7 bir qorxu v\u0259 t\u0259hdid alt\u0131nda olmadan ifad\u0259 etm\u0259sini vacib hesab etdiyini g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>Bu bax\u0131mdan insan o\u011flunun da bundan n\u00fcmun\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u0259si z\u0259ruridir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Qandi x\u0259b\u0259rdarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n f\u0259ls\u0259f\u0259si \u2013 s\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131 bo\u011fulanda n\u0259 ba\u015f verir?<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bug\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r ba\u015f ver\u0259n ictimai-siyasi prosesl\u0259r, says\u0131z-hesabs\u0131z tarixi faktlar g\u00f6st\u0259rir ki, ist\u0259nil\u0259n \u00f6lk\u0259d\u0259 s\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131n pozulmas\u0131 sad\u0259c\u0259 h\u00fcquq pozuntusu olaraq qalm\u0131r, b\u0259lli bir m\u00fcdd\u0259td\u0259n sonra ciddi t\u0259lat\u00fcml\u0259r\u0259, qar\u015f\u0131durmalara s\u0259b\u0259b olur. M\u0259\u015fhur Hindistan siays\u0259t\u00e7isi Qandi s\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bo\u011fulmas\u0131 c\u0259hdini co\u015f\u011fun da\u011f \u00e7ay\u0131n\u0131n do\u011furdu\u011fu seli \u00f6nl\u0259m\u0259k c\u0259hdi il\u0259 m\u00fcqayis\u0259 edir. O, iddia edir ki, selin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 k\u0259sm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn edil\u0259n c\u0259hdl\u0259r h\u0259min seli m\u00fcv\u0259qq\u0259ti olaraq yubada, onu m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u0259d\u0259r \u0259ng\u0259ll\u0259y\u0259 bil\u0259r. Lakin bu, sonda selin b\u00fct\u00fcn b\u0259ndl\u0259ri a\u015fmas\u0131, b\u00fct\u00fcn s\u0259dl\u0259ri da\u011f\u0131tmas\u0131 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259n bir proses olur ki, n\u0259tic\u0259d\u0259 da\u011f\u0131nt\u0131 v\u0259 itki daha \u00e7ox olur. Odur ki, Qandi d\u00f6vl\u0259t v\u0259 hakimiyy\u0259tin maraqlar\u0131 bax\u0131m\u0131ndan xo\u015fag\u0259lm\u0259z hallarda bel\u0259 s\u00f6z v\u0259 fikir azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bo\u011fmaqdan \u00e7\u0259kinm\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r, pl\u00fcralizmin inki\u015faf\u0131n\u0131n vacibliyini vur\u011fulay\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Az\u0259rbaycanda s\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131n v\u0259ziyy\u0259ti q\u0259na\u0259tb\u0259x\u015fdirmi?<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda s\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131n m\u00f6vcud durumu il\u0259 ba\u011fl\u0131 ictimai r\u0259yd\u0259 birm\u0259nal\u0131 fikir m\u00f6vcud deyil. M\u00fcxalif siyasil\u0259r v\u0259 b\u0259zi media t\u0259msil\u00e7il\u0259ri hesab edir ki, \u00f6lk\u0259d\u0259 s\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131n v\u0259ziyy\u0259ti o q\u0259d\u0259r d\u0259 \u00fcr\u0259ka\u00e7an deyil. Lakin hakimiyy\u0259t t\u0259msil\u00e7il\u0259ri, habel\u0259 b\u0259zi mill\u0259t v\u0259kill\u0259ri tamamil\u0259 ba\u015fqa fikird\u0259dir. M\u0259s\u0259l\u0259n, YAP-\u0131n icra katibinin m\u00fcavini, mill\u0259t v\u0259kili Siyavu\u015f Novruzov hesab edir ki, Az\u0259rbaycanda s\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131 sah\u0259sind\u0259 he\u00e7 bir problem yoxdur. \u018fksin\u0259, Az\u0259rbaycanda s\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131n m\u00f6vcud durumu dig\u0259r \u00f6k\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn n\u00fcmun\u0259 hesab edil\u0259 bil\u0259r: \u201cAz\u0259rbaycanda b\u00fct\u00fcn demokratik azadl\u0131qlar, konstitusyon h\u00fcquqlar kimi s\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131 da t\u0259min edilib. Bu g\u00fcn \u00f6lk\u0259d\u0259 n\u0259\u015fr edil\u0259n q\u0259zetl\u0259rin say\u0131, \u00e7e\u015fidi, internet medias\u0131n\u0131n v\u0259ziyy\u0259ti, t\u0259nqidi median\u0131n durumu bunu s\u00f6yl\u0259m\u0259y\u0259 \u0259sas verir. Bundan ba\u015fqa, d\u00f6vl\u0259t median\u0131n inki\u015faf\u0131na d\u0259st\u0259k m\u0259qs\u0259di il\u0259 ciddi add\u0131mlar at\u0131r ki, bunlardan da biri apar\u0131c\u0131 media orqanlar\u0131n\u0131n maddi bazas\u0131n\u0131n m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>Mill\u0259t v\u0259kili R\u00f6v\u015f\u0259n Rzayev d\u0259 Az\u0259rbaycanda fikir pl\u00fcralizminin m\u00f6vcudlu\u011funu vur\u011fulad\u0131: \u201cAz\u0259rbaycanda s\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131n m\u00f6vcudlu\u011fu inkaredilm\u0259zdir. H\u0259r k\u0259s\u0259 \u00f6z fikrini azad \u015f\u0259kild\u0259 oratya qoymaq imkan\u0131 yarad\u0131l\u0131b. Az\u0259rbaycan s\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131n v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259, d\u00fcnyan\u0131n qabqc\u0131l demokratik d\u00f6vl\u0259tl\u0259rind\u0259n geri qalm\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>S\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131 ictimai c\u0259rrah rolunda<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>S\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131n demokratik c\u0259miyy\u0259tin formala\u015fmas\u0131ndak\u0131 \u0259n b\u00f6y\u00fck xidm\u0259tl\u0259rind\u0259n biri onun ictimai c\u0259rrah rolunda \u00e7\u0131x\u0131\u015f etm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. S\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131n m\u00f6vcud oldu\u011fu \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 media b\u00fct\u00fcn proses v\u0259 hadis\u0259l\u0259ri qeyri-adi amans\u0131zl\u0131q v\u0259 diqq\u0259tl\u0259 t\u0259fti\u015f edir. He\u00e7 bir eyb\u0259c\u0259rlik, he\u00e7 bir \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131q, he\u00e7 bir neqativ meyl onun n\u0259z\u0259rind\u0259n yay\u0131nm\u0131r. O, h\u0259l\u0259 ba\u015flan\u011f\u0131c \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 olan ist\u0259nil\u0259n problemi, onu do\u011furan s\u0259b\u0259bl\u0259ri a\u00e7\u0131b g\u00f6st\u0259rir. Bu problemin artmas\u0131na, geni\u015fl\u0259nm\u0259sin\u0259, tendensiyaya \u00e7evrilm\u0259sin\u0259 imkan vermir.<\/p>\n<p>S\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131 mediaya hadis\u0259 v\u0259 prosesl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, b\u00fct\u00fcn r\u0259smi v\u0259 qeyri-r\u0259smi qurumlar\u0131n\u0131 n\u0259zar\u0259td\u0259 saxlama\u011fa, onlar\u0131n qanunun m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirdiyi relsl\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t etm\u0259sini t\u0259min etm\u0259y\u0259 vadar edir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 s\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, pl\u00fcralizmin inki\u015faf\u0131 ictimai maraqlar\u0131n m\u00fcdafi\u0259si, a\u015fkarl\u0131q v\u0259 \u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131, demokratik d\u0259y\u0259rl\u0259rin formala\u015fmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir.<\/p>\n<p>S\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131n dig\u0259r m\u00fcst\u0259sna \u00f6z\u0259lliyi onun qalan dig\u0259r azadl\u0131qlar\u0131n n\u00fcv\u0259si rolunda \u00e7\u0131x\u0131\u015f etm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259 des\u0259k s\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn demokratik azadl\u0131qlar\u0131n n\u00fcv\u0259sini t\u0259\u015fkil edir. B\u00fct\u00fcn demokratik azadl\u0131qlar s\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u201ck\u00f6lg\u0259si alt\u0131nda\u201d inki\u015faf edir, \u015fax\u0259l\u0259nir. O yerd\u0259 ki, ger\u00e7\u0259k s\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131 yoxdur, orada h\u0259r hans\u0131 demokratik azadl\u0131\u011f\u0131n olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcns\u00fczd\u00fcr. M\u0259hz bu bax\u0131mdan ist\u0259nil\u0259n d\u00f6vl\u0259t v\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259 demokratiyan\u0131n durumunu, demokratik azadl\u0131qlar\u0131n v\u0259ziyy\u0259tini ara\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn sad\u0259c\u0259 s\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131 sah\u0259sind\u0259ki v\u0259ziyy\u0259ti t\u0259hlil etm\u0259k kifay\u0259tdir. \u00c7\u00fcnki b\u00fct\u00fcn dig\u0259r demokratik h\u00fcquqlar\u0131n v\u0259ziyy\u0259ti s\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131n durumu il\u0259 d\u00fcz m\u00fct\u0259nasibdir. O yerd\u0259 ki, s\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131 var, orada b\u00fct\u00fcn demokratik azadl\u0131qlar\u0131n m\u00f6vcud oldu\u011fu \u015f\u00fcbh\u0259sizdir. O yerd\u0259 ki, s\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131 yoxdur, o yerd\u0259 ki, s\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131 ad\u0131na yaln\u0131z imitasiya m\u00f6vcuddur, orada h\u0259r c\u00fcr demokratik azadl\u0131\u011f\u0131n d\u0259fn edildiyind\u0259n \u0259min olmaq olar. M\u0259hz bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 d\u00fcnyan\u0131n b\u00fct\u00fcn dempkratik \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 t\u0259nqidi median\u0131n inki\u015faf\u0131na, onun h\u0259r c\u00fcr h\u00fccum v\u0259 t\u0259zyiqd\u0259n, el\u0259c\u0259 d\u0259 d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131n\u0131n basq\u0131s\u0131ndan qorunmas\u0131na b\u00f6y\u00fck diqq\u0259t yetirilir. Sivil \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 yax\u015f\u0131 ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcrl\u0259r ki, s\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131, bu azadl\u0131\u011f\u0131n g\u00f6st\u0259ricisi olan azad media anti-demokratik meyl v\u0259 davran\u0131\u015flar\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc k\u0259s\u0259n \u0259n b\u00f6y\u00fck qalad\u0131r. Bu qala yenik d\u00fc\u015f\u0259rs\u0259, o zaman he\u00e7 bir q\u00fcvv\u0259 demokratiyan\u0131n t\u0259n\u0259zz\u00fcl\u00fcn\u00fc \u0259ng\u0259ll\u0259y\u0259 bilm\u0259z.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>S\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 g\u00fcnah v\u0259 qanun pozuntusu aras\u0131ndak\u0131 \u201cTolstoy s\u0259ddi\u201d<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>B\u0259lli bir m\u00fcdd\u0259tdir ki, \u00f6lk\u0259d\u0259 diffamasiya haqq\u0131nda qanuna haz\u0131rl\u0131q gedir ki, bu qanunun q\u0259bulunun s\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131na daha b\u00f6y\u00fck t\u00f6hf\u0259 ver\u0259c\u0259yi g\u00f6zl\u0259nilir. \u00c7\u00fcnki bu qanun media \u0259m\u0259ka\u015flar\u0131n\u0131n yazd\u0131qlar\u0131 m\u0259qal\u0259y\u0259, s\u0259sl\u0259ndirdikl\u0259ri fikirl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 h\u0259bs edilm\u0259sini \u0259ng\u0259ll\u0259yir. Lakin s\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 bu azadl\u0131\u011f\u0131n h\u00fcquqda t\u0259sdiql\u0259n\u0259n statusu media \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259llifi olduqlar\u0131 fikr\u0259 g\u00f6r\u0259 m\u0259n\u0259vi v\u0259 h\u00fcquqi m\u0259suliyy\u0259td\u0259n azad etmir.<\/p>\n<p>\u018fslind\u0259 s\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 s\u00f6z\u0259, ictimai maraqlara x\u0259yan\u0259t aras\u0131nda inc\u0259 v\u0259 ayd\u0131n bir s\u0259dd m\u00f6vcuddur. Hans\u0131 ki, bu s\u0259ddi \u201cTolstoy\u201d s\u0259ddi d\u0259 adland\u0131rmaq olar. \u00c7\u00fcnki m\u0259hz m\u0259\u015fhur rus yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131 Tolstoy bu inc\u0259 s\u0259ddi q\u0131sa v\u0259 anlaml\u0131 ifad\u0259 il\u0259 heyr\u0259tamiz d\u0259qqilikl\u0259 t\u0259svir ed\u0259r\u0259k deyir: \u201cYer \u00fcz\u00fcn\u00fcn-\u0259n a\u011f\u0131r g\u00fcnah\u0131 \u2013 s\u00f6zl\u0259 zinal\u0131q etm\u0259kdir!\u201d<\/p>\n<p>B\u0259li, s\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131 bu azadl\u0131qdan sui-istifad\u0259 olundu\u011fu el\u0259 ilk c\u0259hdd\u0259 ciddi qanun pozuntusuna, a\u011f\u0131r m\u0259suliyy\u0259t\u0259, m\u0259n\u0259vi su\u00e7a \u00e7evrilir. Bu, Tolstoy d\u00fcnyas\u0131na g\u00f6r\u0259, yer \u00fcz\u00fcn\u00fcn \u0259n a\u011f\u0131r, \u0259n b\u00f6y\u00fck g\u00fcnah\u0131d\u0131r. Odur ki, h\u0259r bir media \u0259m\u0259kda\u015f\u0131 s\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 diqq\u0259tli olmal\u0131, bu azadl\u0131\u011f\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fcn d\u0259 qalan b\u00fct\u00fcn azadl\u0131qlar kimi b\u0259lli bir s\u0259rh\u0259d\u0259 malik oldu\u011funu unutmamal\u0131d\u0131r. Unutmamal\u0131d\u0131r ki, b\u00fct\u00fcn g\u00fcnahlar v\u0259 qanun pozuntular\u0131 kimi s\u00f6zl\u0259 zinal\u0131q da bumeranq effektin\u0259 malikdir v\u0259 gec-tez h\u00f6km\u0259n \u00f6z sahibin\u0259 geri d\u00f6n\u00fcr. H\u0259m d\u0259 b\u00fct\u00fcn \u015fidd\u0259t v\u0259 \u0259z\u0259m\u0259ti il\u0259&#8230;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Seymur \u018fliyev<\/strong><\/p>\n<p class=\"bawpvc-ajax-counter\" data-id=\"10606\">Yaz\u0131ya 569 d\u0259f\u0259 bax\u0131l\u0131b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dinind\u0259n, dilind\u0259n, tarixi inki\u015faf yolundan, milli ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq, h\u0259r bir xalq\u0131n, h\u0259r bir d\u00f6vl\u0259tin demokratik inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn s\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259lahidd\u0259 \u00f6n\u0259m k\u0259sb etdiyi, h\u0259yati z\u0259rur\u0259t da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 \u015f\u00fcbh\u0259sizdir. \u00dcmumilikd\u0259, ist\u0259nil\u0259n toplumun demokratik inki\u015faf\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndir\u0259n bir \u00e7ox amil m\u00f6vcud olsa da, s\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131 bu inki\u015faf\u0131n \u00f6z\u00fcl\u00fcn\u00fc, n\u00fcv\u0259sini t\u0259\u015fkil edir. S\u00f6z\u00fcn, s\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131n nec\u0259 b\u00f6y\u00fck, \u0259v\u0259zsiz v\u0259 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[11],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10606"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10606"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10606\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10608,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10606\/revisions\/10608"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10606"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10606"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10606"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}