{"id":10669,"date":"2016-03-25T22:15:57","date_gmt":"2016-03-25T18:15:57","guid":{"rendered":"http:\/\/kultur.az\/?p=10669"},"modified":"2016-03-25T22:15:57","modified_gmt":"2016-03-25T18:15:57","slug":"akif-abbasov-sultan-ii-muradin-bizans-imperatoru-ii-manuil%c9%99-cavabi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kultur.az\/?p=10669","title":{"rendered":"Akif ABBASOV  &#8211; SULTAN II MURADIN  B\u0130ZANS \u0130MPERATORU II MANU\u0130L\u018f CAVABI"},"content":{"rendered":"<p><strong><span><a href=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/AK\u0130F-SON-\u015e\u018fK\u0130L.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignright wp-image-8979\" src=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/AK\u0130F-SON-\u015e\u018fK\u0130L-199x300.jpg\" alt=\"AK\u0130F SON \u015e\u018fK\u0130L\" width=\"210\" height=\"317\" \/><\/a>\u00a0<\/span><\/strong><strong><span>(\u201c\u0130stanbulun f\u0259thi\u201d roman\u0131ndan)<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><em><span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 (\u0259vv\u0259li var)<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em><span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/em><\/strong><span>Sultan II Murad xeyirxah, r\u0259hmli, alic\u0259nab bir insan v\u0259 h\u00f6kmdar idi. Dava-dala\u015fla aras\u0131 yox idi. Amma \u00e7ox vaxt m\u0259cbur qal\u0131rd\u0131. Onu ist\u0259m\u0259diyi halda yerind\u0259n oynad\u0131r, q\u0259z\u0259bl\u0259ndirirdil\u0259r. Sultan II Murad xan\u0131n\u00a0 II Manuill\u0259 d\u0259 i\u015fi yox idi. Amma Bizans imperatoru dinc durmurdu. Onun \u0259s\u0259bl\u0259ri il\u0259 oynay\u0131rd\u0131.<\/span><\/p>\n<p><span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u0130ndi\u00a0 Sultan cin at\u0131na minmi\u015fdi, hal\u0131ndan, v\u0259ziyy\u0259tind\u0259n bel\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcrd\u00fc ki, bu tezlikl\u0259 cin at\u0131ndan d\u00fc\u015fm\u0259y\u0259c\u0259kdi. II Manuilin qaras\u0131nca deyinirdi: \u201cM\u0259ni h\u0259l\u0259 yax\u015f\u0131 tan\u0131may\u0131r! Qazd\u0131\u011f\u0131 quyuya \u00f6z\u00fc d\u00fc\u015f\u0259c\u0259k!\u201d<\/span><\/p>\n<p><span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 II Murad xan inc\u0259 q\u0259lbli \u015f\u0259xs idi. Bu xasiyy\u0259t ona atas\u0131ndan \u2013 I Mehm\u0259t \u00c7\u0259l\u0259bid\u0259n ke\u00e7mi\u015fdi.<\/span><\/p>\n<p><span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Sultan II Murad xan II Manuil Paleloqun\u00a0 dabba\u011fda g\u00f6n\u00fcn\u0259 b\u0259l\u0259d idi. Bilirdi ki, o, bel ba\u011flamal\u0131 adam deyil. II Manuil Bizans imperiyas\u0131n\u0131n \u0259ks\u0259r hiss\u0259sinin t\u00fcrkl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n tutuldu\u011fu bir vaxtda taxta \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131. O, Sultan I B\u0259yazidin vassal\u0131 olmu\u015fdu.<\/span><\/p>\n<p><span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 O zaman\u00a0 Manuilin \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 il\u0259 yard\u0131ma g\u0259l\u0259n xa\u00e7l\u0131lar Nikokolyada a\u011f\u0131r m\u0259\u011flubiyy\u0259t\u0259 u\u011fram\u0131\u015fd\u0131lar. Manuil k\u00f6m\u0259y\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259ni, \u0130taliya v\u0259 Fransan\u0131 \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131. Ankara m\u00fcharib\u0259sind\u0259 \u018fmir Teymurun q\u0259l\u0259b\u0259si Manuilin \u0259l-qolunu a\u00e7d\u0131, qorxusu-h\u00fcrk\u00fcs\u00fc ke\u00e7di. O, Pelopennesd\u0259 \u00f6z m\u00f6vqel\u0259rini m\u00f6hk\u0259ml\u0259tdi. H\u0259tta Fessaloniki Bizans imperiyas\u0131na qaytarma\u011fa m\u00fcv\u0259ff\u0259q oldu. Lakin iyirmi il sonra yenid\u0259n t\u00fcrkl\u0259r\u0259 bac-x\u0259rac, vergi \u00f6d\u0259m\u0259li oldu. Sonralar \u2013 \u00f6mr\u00fcn\u00fcn son g\u00fcnl\u0259rind\u0259 s\u0259lt\u0259n\u0259td\u0259n \u0259l g\u00f6t\u00fcr\u00fcb sa\u00e7lar\u0131n\u0131 rahib kimi k\u0259sdirdi v\u0259 t\u0259rk-d\u00fcnya oldu.<\/span><\/p>\n<p><span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Manuil\u00a0 V \u0130oan\u0131n ki\u00e7ik o\u011flu idi. V \u0130oan onu Bizans h\u0259bsxanas\u0131na d\u00fc\u015fm\u0259kd\u0259n\u00a0\u00a0 qurtard\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6z varisi v\u0259 h\u0259mimperator elan etmi\u015fdi. H\u0259m d\u0259 demi\u015fdi ki, \u00f6z\u00fcnd\u0259n sonra taxt-tac\u0131n onun olacaq.<\/span><\/p>\n<p><span>V \u0130oan b\u00f6y\u00fck o\u011flu Androniki taxta sahib olmaq h\u00fcququndan m\u0259hrum etmi\u015fdi. Buna s\u0259b\u0259b Andronikin\u00a0 ona qar\u015f\u0131 x\u0259yan\u0259ti v\u0259 \u00f6z atas\u0131na k\u00f6m\u0259k \u0259lini uzatmamas\u0131 idi.<\/span><\/p>\n<p><span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Andronik ac\u0131\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcb ba\u015f\u0131na adamlar y\u0131\u011f\u0131b, \u00e7evrili\u015f etdi, hakimiyy\u0259ti \u0259l\u0259 ke\u00e7irib, atas\u0131 il\u0259 qarda\u015f\u0131 Manuili\u00a0 Aneme qalas\u0131nda dustaq kimi saxlatd\u0131rd\u0131. H\u0259bsxana h\u0259yat\u0131 haradasa \u00fc\u00e7 il \u00e7\u0259kdi. Xo\u015f t\u0259sad\u00fcf onlar\u0131n \u00fcz\u00fcn\u0259 g\u00fcld\u00fc \u2013 ata-bala zindandan qa\u00e7a bildil\u0259r, \u0259l-\u0259l\u0259 verib Konstantinopolu geri ald\u0131lar.<\/span><\/p>\n<p><span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 V \u0130oan yenid\u0259n taxta \u00e7\u0131xanda Manuil Sultan B\u0259yazidin Bursadak\u0131 saray\u0131nda f\u0259xri girov kimi saxlan\u0131ld\u0131.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Bizans imperatorlu\u011funun Osmanl\u0131 d\u00f6vl\u0259ti qar\u015f\u0131s\u0131nda vassall\u0131qdan ir\u0259li g\u0259l\u0259n v\u0259zif\u0259l\u0259ri vard\u0131. Manuil girov oldu\u011fu vaxtlarda Anadoludak\u0131 son Bizans anklav\u0131 Filadelfiyan\u0131n m\u00fchasir\u0259sind\u0259 i\u015ftirak etdi.<\/span><\/p>\n<p><span>II Manuil sonralar\u00a0 yana-yana, odlana-odlana deyirmi\u015f: \u201cM\u0259n t\u00fcrk \u0259sg\u0259rl\u0259ri il\u0259 birlikd\u0259 v\u0259 onlar\u0131n xeyrin\u0259 vuru\u015furdum. Bilirsiniz bu n\u0259 dem\u0259k idi?\u00a0 Bu, o dem\u0259k idi ki, t\u00fcrkl\u0259rin g\u00fcc\u00fcn\u00fc art\u0131r\u0131r, \u00f6z g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fc z\u0259ifl\u0259dirdik\u201d.<\/span><\/p>\n<p><span>\u00a01391-ci il idi. II Manuil atas\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm x\u0259b\u0259rini e\u015fidib Sultan I B\u0259yazidin saray\u0131ndan qa\u00e7d\u0131. Qarda\u015f\u0131 o\u011flu VII \u0130oana s\u0131\u011f\u0131nd\u0131 v\u0259 s\u0259lt\u0259n\u0259t\u0259 yiy\u0259l\u0259nm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn onun b\u00fct\u00fcn t\u0259l\u0259bl\u0259rini yerin\u0259 yetirdi. Hakimiyy\u0259ti \u0259l\u0259 ke\u00e7ir\u0259n kimi Andrinikin o\u011flu VII \u0130oan\u0131\u00a0 qovub paytaxtdan \u00e7\u0131xard\u0131. Onlar aras\u0131nda s\u0259kkiz il qanl\u0131 \u00e7arp\u0131\u015fmalar oldu.<\/span><\/p>\n<p><span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Sultan \u0130ld\u0131r\u0131m B\u0259yazid Konstantinopola y\u00fcr\u00fc\u015f ed\u0259rk\u0259n \u0130mperator II Manuil\u0259 bel\u0259 bir ultimatum g\u00f6nd\u0259rmi\u015fdi: \u201cM\u0259n\u0259 ita\u0259t etm\u0259k ist\u0259mirs\u0259ns\u0259, \u00f6z \u015f\u0259h\u0259rinin darvazalar\u0131n\u0131 i\u00e7\u0259rid\u0259n ba\u011fla. S\u0259nin divarlar\u0131ndan k\u0259narda qalanlar\u0131n ham\u0131s\u0131 m\u0259nimdir\u201d.<\/span><\/p>\n<p><span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 II Manuil boyun qa\u00e7\u0131rd\u0131. Ondan yox cavab\u0131 alan kimi Sultan I B\u0259yazid m\u00fcharib\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131.<\/span><\/p>\n<p><span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Sultan II Murad d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rinin p\u0259nc\u0259sind\u0259n qopub p\u0259nc\u0259r\u0259y\u0259 do\u011fru getdi v\u0259 \u00e7\u00f6l\u0259 baxd\u0131. \u018ftrafda sakitlik idi. M\u00fchafiz\u0259\u00e7il\u0259r saray\u0131n h\u0259y\u0259tind\u0259 g\u0259zi\u015firdil\u0259r. Ba\u015f v\u0259zir \u00c7andarl\u0131zad\u0259 \u0130brahim Pa\u015fa uzun libas\u0131n\u0131n \u0259t\u0259kl\u0259ri sa\u011fa-sola yell\u0259ndiyi halda belini dik tutaraq g\u0259lirdi. Ayaq saxlay\u0131b m\u00fchafiz\u0259 r\u0259isin\u0259 n\u0259s\u0259 dedi. O, qulaq as\u0131b t\u0259zim etdi.<\/span><\/p>\n<p><span>S\u0259rin meh \u0259sirdi. T\u0259miz hava saray\u0131n p\u0259nc\u0259r\u0259sind\u0259n salona dolur, rahatl\u0131q, dinclik, sakitlik g\u0259tirir, adam\u0131n ruhunu ox\u015fay\u0131rd\u0131. Saray\u0131n ba\u011f\u00e7as\u0131nda c\u00fcrb\u0259c\u00fcr a\u011faclar vard\u0131. Onlar \u00e7i\u00e7\u0259k a\u00e7m\u0131\u015fd\u0131lar. Ba\u011f\u00e7a \u0259tirli \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259rl\u0259 dolu idi. H\u0259m g\u00fcl-\u00e7i\u00e7\u0259yin rayih\u0259si, h\u0259m d\u0259 \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259n\u0259n a\u011faclar\u0131n xo\u015f \u0259tri insan\u0131 bihu\u015f edirdi. Yas\u0259m\u0259n a\u011faclar\u0131 daha g\u00f6z\u0259l g\u00f6r\u00fcn\u00fcrd\u00fc. Eyni a\u011faclar olsalar da, \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259ri f\u0259rqli r\u0259ngl\u0259rd\u0259 idi.<\/span><\/p>\n<p><span>Ba\u011f\u00e7an\u0131n ortas\u0131ndak\u0131 fontanlar suyu \u0259trafa s\u0259p\u0259l\u0259yir, ba\u011f-ba\u011f\u00e7an\u0131n, h\u0259y\u0259t-bacan\u0131n g\u00f6z\u0259lliyini v\u0259 s\u0259rinliyini art\u0131r\u0131rd\u0131. Bir az aral\u0131da b\u0131\u011f yerl\u0259ri t\u0259z\u0259c\u0259 t\u0259rl\u0259y\u0259n cavan d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259r qur\u015faq tutub g\u00fcl\u0259\u015firdil\u0259r. \u00d6z q\u00fcvv\u0259l\u0259rini, qo\u00e7aql\u0131qlar\u0131n\u0131, c\u0259ldlk, m\u0259har\u0259t v\u0259 \u00e7eviklikl\u0259rini q\u0131l\u0131nc \u00e7almaq, qalxan tutmaq, niz\u0259 v\u0259 ox atmaqla s\u0131nayanlar da vard\u0131.<\/span><\/p>\n<p><span>Sultan d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc: \u201cH\u0259r t\u0259r\u0259f al-\u0259lvand\u0131r. \u0130nsanlar da sevincli, g\u00fcl\u0259r\u00fcz. H\u0259yatlar\u0131ndan raz\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u0259r. Onlar\u0131n xo\u015fb\u0259xtliyin\u0259, b\u0259xtiyarl\u0131\u011f\u0131na q\u0259sd etm\u0259k g\u00fcnahd\u0131r. Amma\u00a0 b\u0259z\u0259n s\u0259nd\u0259n as\u0131l\u0131 olmur\u201d.<\/span><\/p>\n<p><span>Sultan ba\u015f v\u0259ziri h\u00fczuruna \u00e7a\u011f\u0131rtd\u0131rd\u0131. \u0130brahim Pa\u015fa t\u0259zim edib \u0259mr\u0259 m\u00fcnt\u0259zir dayand\u0131. II Murad \u0259linin i\u015far\u0259si il\u0259 m\u00fchafiz\u0259\u00e7i bir k\u0259nara at\u0131lm\u0131\u015f nam\u0259ni qald\u0131r\u0131b \u0130brahim Pa\u015faya uzatd\u0131. Ba\u015f v\u0259zir al\u0131b g\u00f6zd\u0259n ke\u00e7irdi. Sultan g\u00f6z\u00fcn\u00fc ba\u015f v\u0259zird\u0259n \u00e7\u0259km\u0259d\u0259n:<\/span><\/p>\n<p><span>-Fikrin n\u0259dir? Bizans imperatoruna yen\u0259 inanaq? \u2013 dey\u0259 soru\u015fdu.<\/span><\/p>\n<p><span>\u0130brahim Pa\u015fa h\u0259y\u0259canl\u0131 bir s\u0259sl\u0259 cavab verdi:<\/span><\/p>\n<p><span>-H\u00fcnkar\u0131m, bu, bir k\u0259l\u0259k v\u0259 hiyl\u0259dir ki, \u0259l at\u0131b, &#8211; dedi. -Yen\u0259 \u00e7\u0259tin\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcb. Sizin q\u0259z\u0259biniz\u0259 tu\u015f g\u0259l\u0259c\u0259yind\u0259n qorxur. Niyy\u0259ti vaxt qazanmaq\u0131r. D\u00fczm\u0259c\u0259 Mustafa meydan sulayanda s\u0259sini \u00e7\u0131xarm\u0131rd\u0131. \u018fl alt\u0131ndan ona k\u00f6m\u0259k edirdi.<\/span><\/p>\n<p><span>II Murad xan:<\/span><\/p>\n<p><span>-M\u0259n d\u0259 bel\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m. Divan\u0131 \u00e7a\u011f\u0131r. M\u0259nim bir plan\u0131m var. M\u00fczakir\u0259 ed\u0259k. Divan \u00fczvl\u0259rinin fikrini d\u0259 \u00f6yr\u0259nm\u0259k ist\u0259yir\u0259m.<\/span><\/p>\n<p><span>Divan\u0131n iclas\u0131 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131ld\u0131. Sultan ke\u00e7ib taxt\u0131nda \u0259yl\u0259\u015fdi. Ba\u015f v\u0259zir, v\u0259zirl\u0259r, \u0259yanlar ayaq \u00fcst\u0259 s\u0131raland\u0131lar.<\/span><\/p>\n<p><span>&#8211; \u0130brahim Pa\u015fa, Bizans imperatorunun nam\u0259si il\u0259 divan \u00fczvl\u0259rini tan\u0131\u015f el\u0259.<\/span><\/p>\n<p><span>Ba\u015f v\u0259zir nam\u0259ni oxudu. Sultan onlar\u0131n h\u0259r birini g\u00f6zd\u0259n ke\u00e7irdi. Divan \u00fczvl\u0259ri qa\u015f-qabaqlar\u0131n\u0131 t\u00f6km\u00fc\u015fd\u00fcl\u0259r. V\u0259zirl\u0259rd\u0259n biri:<\/span><\/p>\n<p><span>-H\u00fcnkar\u0131m, c\u0259sar\u0259tim\u0259 g\u00f6r\u0259 \u0259fv dil\u0259yir\u0259m. \u0130mperator a\u011f el\u0259yir. Tez-tez sif\u0259tini d\u0259yi\u015fir. Bilmirs\u0259n dostdur, bilmirs\u0259n d\u00fc\u015fm\u0259ndir.<\/span><\/p>\n<p><span>Ba\u015fqa v\u0259zir:<\/span><\/p>\n<p><span>-Bel\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, dost deyil, -dedi. -Amma \u00f6z\u00fcn\u00fc d\u00fc\u015fm\u0259n kimi d\u0259 q\u0259l\u0259m\u0259 verm\u0259k ist\u0259mir.<\/span><\/p>\n<p><span>\u0130brahim Pa\u015fa \u0259lav\u0259 etdi:<\/span><\/p>\n<p><span>-Q\u0259l\u0259m\u0259 verm\u0259k ist\u0259m\u0259m\u0259k \u2013 s\u00f6zd\u0259dir. H\u0259qiq\u0259td\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7iliyi daha \u00e7oxdur.<\/span><\/p>\n<p><span>Sultan II Murad xan onlar\u0131 diqq\u0259tl\u0259 dinl\u0259yib q\u0259ti s\u0259sl\u0259\u00a0 q\u0259rar\u0131n\u0131 bildirdi:<\/span><\/p>\n<p><span>-Ordunu d\u00f6y\u00fc\u015f haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131na g\u0259tirin. Konstantinopol \u00fcz\u0259rin\u0259 y\u00fcr\u00fc\u015f\u0259 ba\u015flay\u0131r\u0131q. Ba\u015fqa n\u0259 t\u0259klif var?<\/span><\/p>\n<p><span>Divan \u00fczvl\u0259ri bildirdil\u0259r ki, Sultan\u0131n q\u0259rar\u0131n\u0131 b\u0259y\u0259nirl\u0259r. II Murad xan:<\/span><\/p>\n<p><span>-Bizans imperatorunun el\u00e7il\u0259ri bizd\u0259n cavab g\u00f6zl\u0259yirl\u0259r. \u0130brahim Pa\u015fa, onlara de ki, gedib \u00f6z imperatorlar\u0131na desinl\u0259r ki, cavab\u0131 \u015f\u0259xs\u0259n m\u0259n \u00f6z\u00fcm g\u0259tir\u0259c\u0259y\u0259m. Ordumun ba\u015f\u0131nda Konstantinopola yeti\u015f\u0259nd\u0259 cavab\u0131n\u0131 alar.<\/span><\/p>\n<p><span>El\u00e7il\u0259r geri d\u00f6nm\u0259k ist\u0259y\u0259nd\u0259 Sultandan buyruq g\u0259ldi ki, g\u00f6zl\u0259sinl\u0259r. Onlar Konstantinopol s\u0259mtin\u0259 ordu il\u0259 birlikd\u0259 ged\u0259c\u0259kl\u0259r.<\/span><\/p>\n<p><span>Sultan II Murad xan at belind\u0259 Osmanl\u0131 ordusunun m\u00fc\u015fayi\u0259ti il\u0259 Konstantinopola yola d\u00fc\u015fd\u00fc. Otuz minlik ordu yol \u00fcz\u00fc getdikc\u0259 qar\u015f\u0131lar\u0131na y\u00fczl\u0259rl\u0259 insan \u00e7\u0131x\u0131r, Sultana bu s\u0259f\u0259rd\u0259 xeyir-dua verir,\u00a0 z\u0259f\u0259r dil\u0259yirdil\u0259r. Atlar\u0131n ayaqlar\u0131n\u0131n s\u0259si evl\u0259rd\u0259 s\u0259sl\u0259nirdi. Sultan II Murad at\u0131n\u0131n belind\u0259 q\u00fcrurla oturmu\u015fdu. Zirehli geyimd\u0259 idi, ba\u015f\u0131na sif\u0259tini v\u0259 qulaqlar\u0131n\u0131 tutan d\u0259mir d\u0259bilq\u0259 qoymu\u015fdu. Onunla bir c\u0259rg\u0259d\u0259 ba\u015f v\u0259zir \u0130brahim pa\u015fa, o biri v\u0259zirl\u0259r, bir c\u0259rg\u0259 arxada qo\u015fun birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rinin ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131, s\u0259rk\u0259rd\u0259l\u0259r\u00a0 idi.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span>\u018fsg\u0259rl\u0259r q\u0259l\u0259b\u0259 \u0259zmi il\u0259 silahlanm\u0131\u015fd\u0131lar. \u018fsg\u0259rl\u0259rin bir qismi d\u00f6y\u00fc\u015f toplar\u0131n\u0131, qala divarlar\u0131na z\u0259rb\u0259l\u0259r vurmaq, onlar\u0131 u\u00e7urmaq \u00fc\u00e7\u00fcn mancanaqlar\u0131 h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 g\u0259tirir, ordudan geri qalmama\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131lar. Lap qabaqda Osmanl\u0131 imperiyas\u0131n\u0131n \u015fanl\u0131-\u015f\u00f6hr\u0259tli bayra\u011f\u0131 apar\u0131l\u0131rd\u0131. Ox v\u0259 niz\u0259 atanlar h\u0259r biri\u00a0 ayr\u0131ca d\u0259st\u0259l\u0259r kimi ir\u0259lil\u0259yirdil\u0259r. S\u0259f\u0259rin n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7\u0259k\u0259c\u0259yini he\u00e7 kim, Sultan II Murad xan\u0131n \u00f6z\u00fc d\u0259 bilmirdi. Odur ki, h\u0259rbi sursat v\u0259 \u0259rzaq ehtiyat\u0131 t\u0259dbirl\u0259ri g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fc. Gec\u0259l\u0259m\u0259k, dinc\u0259lm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7oxsayl\u0131 \u00e7ad\u0131rlar g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fcl\u0259r.<\/span><\/p>\n<p><span>Xeyli getmi\u015fdil\u0259r. Atlar\u0131n b\u0259d\u0259nl\u0259rind\u0259n, burun p\u0259rl\u0259rind\u0259n bu\u011f qalx\u0131rd\u0131. Ax\u0131r g\u0259lib \u015f\u0259h\u0259rin divarlar\u0131na yeti\u015fdil\u0259r.<\/span><\/p>\n<p><span>Sultan II Murad qabaqcadan plan qurmu\u015fdu. D\u0259niz yolundan Bizansa g\u0259l\u0259c\u0259k k\u00f6m\u0259yin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6z\u00fc il\u0259 donanma g\u0259tirmi\u015fdi.<\/span><\/p>\n<p><span>\u018flveri\u015fli yerd\u0259 d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259 sald\u0131lar. Yava\u015f-yava\u015f ax\u015fam \u00e7\u00f6k\u00fcrd\u00fc. Bizansl\u0131 el\u00e7il\u0259ri \u00f6z h\u0259yatlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 d\u0259rin narahatl\u0131q v\u0259 h\u0259y\u0259can\u00a0 ke\u00e7irdikl\u0259ri anlarda Sultan II Murad xan\u0131n g\u00f6st\u0259ri\u015fi il\u0259 onlar\u0131 azad burax\u0131b dedil\u0259r:<\/span><\/p>\n<p><span>-Gedin, a\u011fan\u0131za deyin, onun nam\u0259sin\u0259 cavab\u0131 q\u00fcdr\u0259tli Sultan \u00f6z\u00fc g\u0259tirib. Cavab\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131nda ver\u0259c\u0259k. Manuil a\u011fl\u0131n\u0131 ba\u015f\u0131na y\u0131\u011fs\u0131n. N\u0259 q\u0259d\u0259r qan t\u00f6k\u00fclm\u0259yib Konstantinopolun a\u00e7arlar\u0131n\u0131 g\u0259tirib \u00f6z \u0259li il\u0259 Sultan II Murad xana t\u0259hvil versin.<\/span><\/p>\n<p><span>Osmanl\u0131lar\u0131n \u0259lind\u0259n sa\u011f-salamat qurtulduqlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn sevin\u0259n el\u00e7il\u0259r t\u0259l\u0259sdil\u0259r. Ordugahdan tez uzaqla\u015fmaq ist\u0259yirdil\u0259r. Qorxurdular ki, arxadan kims\u0259 oxla onlar\u0131 vurar. A\u011f\u0131llar\u0131 \u00f6zl\u0259rinkil\u0259r\u0259 getmi\u015fdi.<\/span><\/p>\n<p><span>El\u00e7il\u0259r art\u0131q Bizans imperatorunun h\u00fczurundayd\u0131lar.\u00a0 II Manuil naratat bir n\u0259z\u0259rl\u0259 onlar\u0131 s\u00fcz\u00fcrd\u00fc:<\/span><\/p>\n<p><span>-M\u0259n sizi bar\u0131\u015f\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6nd\u0259rmi\u015fdim. Siz is\u0259 gedib \u00fcst\u00fcm\u00fcz\u0259 ordu g\u0259tirdiniz. Vecsizl\u0259r! \u00c7\u00f6r\u0259k itir\u0259nl\u0259r! Di dill\u0259nin.<\/span><\/p>\n<p><span>\u00c7\u00f6hr\u0259sin\u0259 \u00f6l\u00fcm r\u0259ngi \u00e7\u00f6km\u00fc\u015f el\u00e7iba\u015f\u0131 qorxa-qorxa dedi:<\/span><\/p>\n<p><span>-C\u0259sar\u0259tim\u0259 g\u00f6r\u0259 ba\u011f\u0131\u015flay\u0131n m\u0259ni. Osmanl\u0131 pad\u015fah\u0131 nam\u0259nizi oxuyub bir k\u0259nara tullad\u0131. \u00c7ox ac\u0131qland\u0131.<\/span><\/p>\n<p><span>Belin\u0259 d\u0259y\u0259n yumruq z\u0259rb\u0259si onun s\u00f6z\u00fcn\u00fc a\u011fz\u0131nda qoydu.<\/span><\/p>\n<p><span>II Manuil dodaqalt\u0131 p\u0131\u00e7\u0131ldad\u0131:<\/span><\/p>\n<p><span>-Dem\u0259li, s\u00fclh yox, m\u00fcharib\u0259 ist\u0259yir. Neyn\u0259k.<\/span><\/p>\n<p><span>\u0130mperatorun i\u015far\u0259si il\u0259 el\u00e7il\u0259ri bay\u0131ra atd\u0131lar. El\u00e7il\u0259r II Manuilin q\u0259z\u0259bin\u0259 g\u0259lm\u0259dikl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259rind\u0259n n\u0259f\u0259s ald\u0131lar. Qorxurdular ki, \u0130mperator Sultan II Murad xan\u0131n ac\u0131\u011f\u0131n\u0131 onlardan \u00e7\u0131xar. Bu son zamanlarda onlar n\u0259 q\u0259d\u0259r h\u0259y\u0259can v\u0259 t\u0259la\u015f ke\u00e7irmi\u015fdil\u0259r. B\u0259lk\u0259 d\u0259 h\u0259r\u0259si ne\u00e7\u0259 il qocalm\u0131\u015fd\u0131, hans\u0131sa x\u0259st\u0259liy\u0259 tutulmu\u015fdu.<\/span><\/p>\n<p><span>Sultan II Murad xan \u00fcz\u00fcn\u00fc \u0130brahim Pa\u015faya tutaraq:<\/span><\/p>\n<p><span>-Bu, Konstantinopolun alt\u0131nc\u0131 m\u00fchasir\u0259sidir. Dua edin bizanslar\u0131n m\u00fcqavim\u0259tini q\u0131raq. Babam \u0130ld\u0131r\u0131m B\u0259yazid\u0259 d\u0259 n\u0259sib olmayan q\u0259l\u0259b\u0259ni biz qazanmal\u0131y\u0131q.<\/span><\/p>\n<p><span>II Murad xan\u00a0 s\u00f6z\u00fcn\u00fcn qaba\u011f\u0131na s\u00f6z \u00e7\u0131xaran\u0131 \u0259sla b\u0259y\u0259nm\u0259zdi. Odur ki, ba\u015f v\u0259zir \u00e7ar-na\u00e7ar raz\u0131la\u015fd\u0131:<\/span><\/p>\n<p><span>-\u0130n\u015fallah, \u00fcnkar\u0131m.\u00a0 Sizin q\u00fcdr\u0259tiniz qar\u015f\u0131s\u0131nda da\u011flar da acizdir.<\/span><\/p>\n<p><span>M\u00fcharib\u0259ni bilm\u0259k olmur. B\u0259z\u0259n az q\u00fcvv\u0259 il\u0259 d\u0259 z\u0259f\u0259r qazan\u0131l\u0131r, b\u0259z\u0259n \u00e7oxlu d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fc v\u0259 h\u0259rbi sursatla n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsan ist\u0259diyin\u0259 nail ola bilmirs\u0259n. Ona g\u00f6r\u0259 h\u0259rbi m\u0259har\u0259t, d\u00fczg\u00fcn strategiya v\u0259 taktikadan yararlanmaq, m\u00fcnasib q\u0259rar q\u0259bul etm\u0259k, \u0259sg\u0259rl\u0259rd\u0259 ruh y\u00fcks\u0259kliyi, q\u0259l\u0259b\u0259y\u0259 inam laz\u0131md\u0131r. A\u011f\u0131ll\u0131, t\u0259dbirli d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcn b\u00fct\u00fcn inc\u0259likl\u0259rini n\u0259z\u0259r\u0259 almaq vacibdir. Yaranm\u0131\u015f v\u0259ziyy\u0259td\u0259n as\u0131l\u0131 olaraq taktikan\u0131 d\u0259yi\u015fdir\u0259 bilm\u0259k d\u0259 bacar\u0131qdand\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><strong><em><span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 (ard\u0131 var)<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p class=\"bawpvc-ajax-counter\" data-id=\"10669\">Yaz\u0131ya 686 d\u0259f\u0259 bax\u0131l\u0131b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0(\u201c\u0130stanbulun f\u0259thi\u201d roman\u0131ndan) \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 (\u0259vv\u0259li var) \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Sultan II Murad xeyirxah, r\u0259hmli, alic\u0259nab bir insan v\u0259 h\u00f6kmdar idi. Dava-dala\u015fla aras\u0131 yox idi. Amma \u00e7ox vaxt m\u0259cbur qal\u0131rd\u0131. Onu ist\u0259m\u0259diyi halda yerind\u0259n oynad\u0131r, q\u0259z\u0259bl\u0259ndirirdil\u0259r. Sultan II Murad xan\u0131n\u00a0 II Manuill\u0259 d\u0259 i\u015fi yox idi. Amma Bizans imperatoru dinc durmurdu. Onun \u0259s\u0259bl\u0259ri il\u0259 oynay\u0131rd\u0131. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u0130ndi\u00a0 Sultan cin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[16],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10669"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10669"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10669\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10670,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10669\/revisions\/10670"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10669"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10669"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10669"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}