{"id":10760,"date":"2016-04-01T15:04:25","date_gmt":"2016-04-01T10:04:25","guid":{"rendered":"http:\/\/kultur.az\/?p=10760"},"modified":"2016-04-01T15:04:25","modified_gmt":"2016-04-01T10:04:25","slug":"erm%c9%99nil%c9%99rin-naxcivanda-tor%c9%99tdikl%c9%99ri-soyqirimlarinin-p%c9%99rd%c9%99-arxasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kultur.az\/?p=10760","title":{"rendered":"Erm\u0259nil\u0259rin Nax\u00e7\u0131vanda t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri soyq\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n p\u0259rd\u0259 arxas\u0131"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #000000;\"><a href=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/ermeni.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-medium wp-image-10761\" src=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/ermeni-300x192.jpg\" alt=\"ermeni\" width=\"300\" height=\"192\" \/><\/a>Geosiyasi m\u00f6vqeyi bax\u0131m\u0131ndan b\u00f6y\u00fck bir \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259n q\u0259dim Nax\u00e7\u0131van diyar\u0131 b\u00fct\u00fcn t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131 birl\u0259\u015fdir\u0259n \u0259z\u0259li Az\u0259rbaycan torpa\u011f\u0131d\u0131r. Dahi Atat\u00fcrk\u00fcn ifad\u0259sil\u0259 des\u0259k, Nax\u00e7\u0131van \u201cT\u00fcrk\u00fcn qap\u0131s\u0131\u201dd\u0131r. Bu qap\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131q olmas\u0131 t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n beyn\u0259lxalq siyas\u0259td\u0259 g\u00fcc qazanmas\u0131, t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131 formala\u015fd\u0131ran d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin g\u00fccl\u0259nm\u0259si dem\u0259kdir.<\/span><br style=\"color: #000000;\" \/><img decoding=\"async\" style=\"color: #000000;\" title=\"Erm\u0259nil\u0259rin Nax\u00e7\u0131vanda t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri soyq\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n p\u0259rd\u0259 arxas\u0131\" src=\"http:\/\/nakhchivan.preslib.az\/nax_images\/mdn162.jpg\" alt=\"Erm\u0259nil\u0259rin Nax\u00e7\u0131vanda t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri soyq\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n p\u0259rd\u0259 arxas\u0131\" \/><br style=\"color: #000000;\" \/><span style=\"color: #000000;\">M\u0259hz bu bax\u0131mdan t\u00fcrk qap\u0131s\u0131n\u0131 aradan qald\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fan b\u00f6y\u00fck g\u00fccl\u0259r erm\u0259nil\u0259r\u0259 h\u0259rt\u0259r\u0259fli h\u0259rbi v\u0259 maddi yard\u0131m g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k b\u00f6lg\u0259d\u0259ki t\u00fcrk izl\u0259rini silm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flar. \u00d6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259, Nax\u00e7\u0131vana qar\u015f\u0131 inzibati-\u0259razi v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t bax\u0131m\u0131ndan iddialar ir\u0259li s\u00fcr\u0259n erm\u0259nil\u0259r XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Rusiya v\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259nin d\u0259 d\u0259st\u0259yini alaraq b\u00f6lg\u0259d\u0259 t\u00fcrk soyq\u0131r\u0131m\u0131 ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirdil\u0259r. O d\u00f6vrd\u0259 Rusiyan\u0131n Qafqazdak\u0131 cani\u015fini qraf Vorontsov-Da\u015fkov \u00e7ar II Nikolaya yazd\u0131\u011f\u0131 m\u0259ktubunda \u201cm\u00fcnaqi\u015f\u0259nin ba\u015flanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ki\u00e7ik bir b\u0259han\u0259nin kifay\u0259t ed\u0259c\u0259y\u201dini bildirmi\u015fdi. Bir n\u0259f\u0259rin q\u0259tl\u0259 yetirilm\u0259si il\u0259 yaranan ki\u00e7ik bir q\u0131\u011f\u0131lc\u0131m b\u00f6y\u00fck bir partlay\u0131\u015f\u0131n x\u0259b\u0259r\u00e7isi ola bil\u0259rdi. Bir n\u0259f\u0259rin \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259si il\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259 ba\u015flayacaq, sonra Rusiya h\u0259r iki t\u0259r\u0259fi d\u0259 silahland\u0131racaqd\u0131. Qafqaz xalqlar\u0131n\u0131n bir-birl\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n k\u0259silm\u0259l\u0259ri Rusiyan\u0131n maraqlar\u0131 bax\u0131m\u0131ndan son d\u0259r\u0259c\u0259 vacib idi.<\/span><br style=\"color: #000000;\" \/><br style=\"color: #000000;\" \/><span style=\"color: #000000;\">Erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 milli q\u0131r\u011f\u0131n 1905-ci il fevral ay\u0131n\u0131n ilk ong\u00fcnl\u00fcy\u00fcnd\u0259 Bak\u0131dan ba\u015fland\u0131 v\u0259 tezlikl\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n dig\u0259r b\u00f6lg\u0259l\u0259rin\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Nax\u00e7\u0131vana da yay\u0131ld\u0131. Nax\u00e7\u0131vandak\u0131 q\u0131r\u011f\u0131n da\u015fnaklar\u0131n v\u0259 \u00e7ar m\u0259murlar\u0131n\u0131n t\u0259hrikl\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 ba\u015f verdi. M\u0259qs\u0259dimiz erm\u0259nil\u0259rin soyq\u0131r\u0131m\u0131 cinay\u0259tl\u0259rini hans\u0131 formada ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirdikl\u0259rini t\u0259svir etm\u0259k deyil, bu cinay\u0259tl\u0259rin p\u0259rd\u0259 arxas\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131b ortaya qoymaqd\u0131r.<\/span><br style=\"color: #000000;\" \/><span style=\"color: #000000;\">Arxiv s\u0259n\u0259dl\u0259rind\u0259 d\u0259 rus kazaklar\u0131n\u0131n cinay\u0259tl\u0259rin t\u00f6r\u0259dilm\u0259sind\u0259 rol oynad\u0131qlar\u0131 g\u00f6st\u0259rilm\u0259kd\u0259dir. 17 iyun 1905-ci ild\u0259 Nax\u00e7\u0131van q\u0259zas\u0131n\u0131n Zeyn\u0259ddin k\u0259ndind\u0259 erm\u0259nil\u0259rl\u0259 m\u00fcs\u0259lmanlar aras\u0131nda ba\u015f vermi\u015f m\u00fcnaqi\u015f\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259dar Nax\u00e7\u0131vanda yerl\u0259\u015f\u0259n Qafqaz at\u0131c\u0131 batalyonunun komandiri 18 iyunda ba\u015f \u015ftaba g\u00f6nd\u0259rdiyi raportunda yaz\u0131r ki, \u201cerm\u0259nil\u0259rl\u0259 m\u00fcs\u0259lmanlar aras\u0131nda ba\u015f vermi\u015f m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131nda v\u0259t\u0259nda\u015f hakimiyy\u0259tin\u0259 k\u00f6m\u0259k etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 m\u0259n\u0259 h\u0259val\u0259 edilmi\u015f Nax\u00e7\u0131van \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n batalyon 17 iyun tarixind\u0259 ax\u015fam saat 8-d\u0259 silah i\u015fl\u0259tm\u0259y\u0259 m\u0259cbur olmu\u015f, n\u0259tic\u0259d\u0259, Zeyn\u0259ddin k\u0259ndinin 20-d\u0259n \u00e7ox m\u00fcs\u0259lman sakini \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr\u201d.<\/span><br style=\"color: #000000;\" \/><img decoding=\"async\" style=\"color: #000000;\" title=\"Erm\u0259nil\u0259rin Nax\u00e7\u0131vanda t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri soyq\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n p\u0259rd\u0259 arxas\u0131\" src=\"http:\/\/xeberdar.net\/uploads\/posts\/2016-04\/1459499035_1905.jpg\" alt=\"Erm\u0259nil\u0259rin Nax\u00e7\u0131vanda t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri soyq\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n p\u0259rd\u0259 arxas\u0131\" \/><br style=\"color: #000000;\" \/><span style=\"color: #000000;\">Dig\u0259r bir raportda is\u0259 h\u0259min il iyul ay\u0131n\u0131n 5-d\u0259 indiki Nursu k\u0259ndind\u0259 erm\u0259nil\u0259rl\u0259 m\u00fcs\u0259lmanlar aras\u0131nda olan m\u00fcnaqi\u015f\u0259d\u0259 rus kazaklar\u0131n\u0131n k\u0259nd\u0259 g\u00f6nd\u0259rilm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 da\u011flarda gizl\u0259nib \u00f6zl\u0259rini erm\u0259nil\u0259rd\u0259n m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259n sakinl\u0259rd\u0259n 4 n\u0259f\u0259rin \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fcy\u00fc, 11 n\u0259f\u0259rin is\u0259 yaraland\u0131\u011f\u0131 haqda m\u0259lumat verilir.<\/span><br style=\"color: #000000;\" \/><span style=\"color: #000000;\">Diqq\u0259ti \u00e7\u0259k\u0259n \u0259n \u00f6n\u0259mli m\u0259qam ondan ibar\u0259tdir ki, raportlar\u0131n he\u00e7 birind\u0259 bir n\u0259f\u0259r d\u0259 olsun erm\u0259ninin \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fcy\u00fc qeyd olunmur.<\/span><br style=\"color: #000000;\" \/><span style=\"color: #000000;\">O d\u00f6vr\u00fcn yaz\u0131l\u0131 m\u0259nb\u0259l\u0259ri v\u0259 arxiv materiallar\u0131 1905-1907-ci ill\u0259rd\u0259 Nax\u00e7\u0131van, \u015e\u0259rur-D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259z v\u0259 Ordubad b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 erm\u0259nil\u0259rin Rusiyan\u0131n yard\u0131m\u0131 il\u0259 soyq\u0131r\u0131m\u0131 t\u00f6r\u0259tdikl\u0259rini isbat edir.<\/span><br style=\"color: #000000;\" \/><span style=\"color: #000000;\">Erm\u0259nil\u0259rin t\u00fcrk\u0259 olan nifr\u0259t psixologiyas\u0131 v\u0259 t\u00fcrk\u00fc \u00f6ld\u00fcrm\u0259kd\u0259n \u201cm\u0259n\u0259vi z\u00f6vqalma\u201d d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259si 1918-ci ild\u0259 d\u0259 davam etdi. Nax\u00e7\u0131vanda az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dil\u0259n soyq\u0131r\u0131m\u0131nda Andranik Ozanyan, Dro, Njde, Doluxanov v\u0259 dig\u0259r c\u0259lladlar\u0131n ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q etdikl\u0259ri d\u0259st\u0259l\u0259r b\u00f6y\u00fck rol oynam\u0131\u015flar. \u00d6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus v\u0259h\u015filiyi il\u0259 se\u00e7il\u0259n Andranik \u00f6z ad\u0131n\u0131 erm\u0259nil\u0259rin az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irdikl\u0259ri soyq\u0131r\u0131m\u0131 tarixin\u0259 x\u00fcsusi nifr\u0259tl\u0259 yazd\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r. M\u0259nb\u0259l\u0259r onun t\u00f6r\u0259tdiyi cinay\u0259tl\u0259r bar\u0259d\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r m\u0259lumatlar verir.<\/span><br style=\"color: #000000;\" \/><span style=\"color: #000000;\">Andranikin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 erm\u0259ni quldur d\u0259st\u0259l\u0259ri Araz \u00e7ay\u0131 sahilind\u0259ki 4 min n\u0259f\u0259r\u0259 yax\u0131n \u0259halisi olan Yayc\u0131 k\u0259ndini yerl\u0259-yeksan etmi\u015f, k\u0259nd \u0259halisinin 2000-2500 n\u0259f\u0259rini q\u0259tl\u0259 yetirmi\u015f v\u0259 Araz \u00e7ay\u0131na t\u00f6km\u00fc\u015fd\u00fcr. Andranikin Araz \u00e7ay\u0131na t\u00f6kd\u00fcy\u00fc insanlar\u0131n c\u0259s\u0259dl\u0259rini n\u00fcv\u0259dilil\u0259r \u00e7ay\u0131n k\u0259nd\u00adl\u0259rinin yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndan ke\u00e7\u0259n hiss\u0259sind\u0259 sahil\u0259 \u00e7\u0131xararaq d\u0259fn etmi\u015fdil\u0259r. C\u0259s\u0259dl\u0259rin say\u0131 o q\u0259d\u0259r \u00e7ox idi ki, b\u00f6y\u00fck bir q\u0259biristanl\u0131q yaranm\u0131\u015fd\u0131r. O vaxtdan h\u0259min \u0259razi Yayc\u0131 q\u0259biristanl\u0131\u011f\u0131 olaraq tarix\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fcr.<\/span><br style=\"color: #000000;\" \/><img decoding=\"async\" style=\"color: #000000;\" title=\"Erm\u0259nil\u0259rin Nax\u00e7\u0131vanda t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri soyq\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n p\u0259rd\u0259 arxas\u0131\" src=\"http:\/\/xeberdar.net\/uploads\/posts\/2016-04\/1459499049_05.jpg\" alt=\"Erm\u0259nil\u0259rin Nax\u00e7\u0131vanda t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri soyq\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n p\u0259rd\u0259 arxas\u0131\" \/><br style=\"color: #000000;\" \/><br style=\"color: #000000;\" \/><span style=\"color: #000000;\">Dig\u0259r bir fakt: Andranikin qo\u015funlar\u0131 Sirab k\u0259ndin\u0259 istiqam\u0259t ald\u0131\u011f\u0131 vaxt Sirab k\u0259ndi \u0259traf\u0131nda \u00e7oxlu qa\u00e7q\u0131n topla\u015fm\u0131\u015fd\u0131. Onlar k\u0259ndin \u00f6z\u00fcnd\u0259n, habel\u0259 uzaq v\u0259 \u0259traf k\u0259ndl\u0259rd\u0259n g\u0259l\u0259nl\u0259r idi. 15 mind\u0259n art\u0131q erm\u0259ni quldurunun silahs\u0131z, m\u00fcdafi\u0259siz insanlar\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 h\u00fccumu n\u0259tic\u0259sind\u0259 bir g\u00fcn \u0259rzind\u0259 10 mind\u0259n art\u0131q g\u00fcnahs\u0131z insan q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015fdir. Bu vaxt Duzda\u011f t\u0259r\u0259fd\u0259n a\u00e7\u0131lan top at\u0259\u015fl\u0259rinin s\u0259sini Andranik e\u015fitm\u0259s\u0259ydi, orada bir n\u0259f\u0259r d\u0259 sa\u011f qalmayacaqd\u0131.<\/span><br style=\"color: #000000;\" \/><span style=\"color: #000000;\">Andranik v\u0259 onun d\u0259st\u0259sinin h\u00fccumlar\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 Ordubad \u0259traf\u0131, \u018flinc\u0259\u00e7ay boyu, \u015eahbuz k\u0259ndl\u0259rinin \u0259halisi t\u0259rksilah olunmu\u015f, xeyli hiss\u0259si q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015fdir. Nursu, Kolan\u0131, H\u0259nz\u0259r, Mahmudoba, \u018fbr\u0259qunus, Qazan\u00e7\u0131, Parada\u015f, Xan\u0259gah, B\u0259n\u0259niyar, Camald\u0131n, \u018fr\u0259zin, K\u0131rna k\u0259ndl\u0259rind\u0259 d\u0259 d\u0259h\u015f\u0259tli q\u0131r\u011f\u0131nlar t\u00f6r\u0259dilmi\u015fdir.<\/span><br style=\"color: #000000;\" \/><span style=\"color: #000000;\">Faktlar\u0131n say\u0131n\u0131 art\u0131rmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Amma m\u0259s\u0259l\u0259 buras\u0131ndad\u0131r ki, 1918-1920-ci ill\u0259rd\u0259 erm\u0259nil\u0259rin Az\u0259rbaycanda, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Nax\u00e7\u0131vanda t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri cinay\u0259tl\u0259rin arxas\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t dayan\u0131rd\u0131? Xarici d\u0259st\u0259k olmasayd\u0131, erm\u0259nil\u0259r bel\u0259 cinay\u0259tl\u0259r\u0259 \u0259l ata bil\u0259rdil\u0259rmi?<\/span><br style=\"color: #000000;\" \/><span style=\"color: #000000;\">Faktlara m\u00fcraci\u0259t ed\u0259k. \u018fld\u0259 edil\u0259n m\u0259lumatlara g\u00f6r\u0259, 4 dekabr 1917-ci ild\u0259 London \u0130ngilis-Erm\u0259ni Komit\u0259sinin s\u0259dri v\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259 Parlamentinin \u00fczv\u00fc Anurin Uilyams \u0130ngilt\u0259r\u0259nin m\u0259\u015fhur diplomatlar\u0131ndan olan, eyni zamanda Mill\u0259tl\u0259r C\u0259miyy\u0259tinin qurucusu Lord Robert Sesil\u0259 g\u00f6nd\u0259rdiyi m\u0259ktubda erm\u0259nil\u0259r\u0259 yard\u0131m g\u00f6st\u0259rilm\u0259sinin vacib oldu\u011funu bildirirdi. Anurin Uilyams h\u0259tta erm\u0259nil\u0259rin silahland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 v\u0259 Andranik kimi silahl\u0131 d\u0259st\u0259 liderl\u0259rind\u0259n istifad\u0259 edilm\u0259sini d\u0259 z\u0259ruri hesab edirdi. M\u0259ktubda ingilis, frans\u0131z v\u0259 Amerika h\u00f6kum\u0259tl\u0259rinin d\u0259 erm\u0259ni ordusuna maddi d\u0259st\u0259k verm\u0259l\u0259rinin vacib oldu\u011fu bildirilmi\u015f, s\u0259rh\u0259dl\u0259rd\u0259n k\u0259narda ya\u015fayan erm\u0259nil\u0259rin pul yard\u0131m\u0131 il\u0259 C\u0259nubi Qafqaza g\u0259tirilm\u0259l\u0259rinin qa\u00e7\u0131lmaz oldu\u011fu yaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. N\u0259tic\u0259d\u0259, \u0130ngilt\u0259r\u0259nin M\u00fcharib\u0259 Kabineti \u00f6z\u00fcn\u00fcn 7 dekabr 1917-ci il tarixli iclas\u0131nda erm\u0259nil\u0259r\u0259 maliyy\u0259 d\u0259st\u0259yi verilm\u0259si haqda q\u0259rar q\u0259bul etmi\u015fdir. Bununla birlikd\u0259, erm\u0259ni k\u00f6n\u00fcll\u00fc d\u0259st\u0259l\u0259rinin d\u0259 Qafqaza f\u0259rqli yollardan g\u0259lm\u0259sin\u0259 icaz\u0259 verilmi\u015fdir. \u0130ngilt\u0259r\u0259 t\u0259r\u0259find\u0259n erm\u0259nil\u0259rin d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn ayr\u0131lan yard\u0131m 20 milyon sterlinq idi. 1917-ci ilin sonlar\u0131 v\u0259 1918-ci ilin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259 t\u0259r\u0259find\u0259n Tehrandan Bak\u0131ya, oradan da erm\u0259nil\u0259r\u0259 verilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn Tiflis\u0259 k\u00fclli miqdarda q\u0131z\u0131l v\u0259 pul g\u00f6nd\u0259rilmi\u015fdi.<\/span><br style=\"color: #000000;\" \/><span style=\"color: #000000;\">Sad\u0259c\u0259, pul deyil, m\u00fcxt\u0259lif silah v\u0259 sursat da erm\u0259nil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259dar\u00fck edilmi\u015fdir. Bu yard\u0131mlar a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 Versaldak\u0131 Antanta Ali M\u00fcharib\u0259 \u015euras\u0131 ingilis h\u0259rbi m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rinin 1917-ci ilin dekabr ay\u0131ndak\u0131 memorandumunda g\u00f6st\u0259rilm\u0259kd\u0259dir: \u201cErm\u0259nil\u0259r\u0259 h\u0259r v\u0259ziyy\u0259td\u0259 i\u015f\u011fal etdikl\u0259ri b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 pul, silah v\u0259 sursat t\u0259dar\u00fck\u00fc ingilis siyas\u0259tinin maraqlar\u0131 daxilind\u0259dir. Bu t\u0259cr\u00fcb\u0259nin u\u011furlu olmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 erm\u0259ni q\u00fcvv\u0259l\u0259rind\u0259n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 t\u00fcrkl\u0259rin diz \u00e7\u00f6km\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn faydalanmaq olar\u201d.<\/span><br style=\"color: #000000;\" \/><img decoding=\"async\" style=\"color: #000000;\" title=\"Erm\u0259nil\u0259rin Nax\u00e7\u0131vanda t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri soyq\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n p\u0259rd\u0259 arxas\u0131\" src=\"http:\/\/1905.az\/wp-content\/uploads\/2015\/01\/andronik.jpg\" alt=\"Erm\u0259nil\u0259rin Nax\u00e7\u0131vanda t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri soyq\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n p\u0259rd\u0259 arxas\u0131\" \/><br style=\"color: #000000;\" \/><span style=\"color: #000000;\">\u0130ngilisl\u0259rin bu d\u0259st\u0259yi say\u0259sind\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t qabiliyy\u0259tl\u0259rini art\u0131ran, k\u00fclli miqdarda silah v\u0259 sursat \u0259ld\u0259 ed\u0259n erm\u0259nil\u0259r Az\u0259rbaycanda soyq\u0131r\u0131m\u0131 siyas\u0259tini ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirdil\u0259r. Az\u0259rbaycan\u0131n bir \u00e7ox b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Nax\u00e7\u0131vanda t\u00fcrk-m\u00fcs\u0259lman soyq\u0131r\u0131m\u0131 t\u00f6r\u0259dilmi\u015fdir. M\u0259nb\u0259l\u0259rin verdiyi m\u0259lumatlara g\u00f6r\u0259, 1918-1921-ci ill\u0259r aras\u0131nda Nax\u00e7\u0131vanda 73 min 727 n\u0259f\u0259r erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015fdir.<\/span><br style=\"color: #000000;\" \/><span style=\"color: #000000;\">Bu cinay\u0259tl\u0259r erm\u0259nil\u0259rd\u0259 nifr\u0259t psixologiyas\u0131n\u0131n bariz n\u0259tic\u0259si olsa da, soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n arxas\u0131nda b\u00f6y\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin d\u0259st\u0259yi oldu\u011fu, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259 t\u0259r\u0259find\u0259n veril\u0259n q\u0131z\u0131l, sterlinql\u0259r v\u0259 silahlar\u0131n t\u0259siri d\u0259 x\u00fcsusil\u0259 qeyd edilm\u0259lidir.<\/span><br style=\"color: #000000;\" \/><span style=\"color: #000000;\">G\u0259lin\u0259n n\u0259tic\u0259 bundan ibar\u0259tdir ki, 1905-1907-ci ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycanda v\u0259 onun ayr\u0131lmaz par\u00e7as\u0131 olan Nax\u00e7\u0131vanda erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n t\u00f6r\u0259dil\u0259n cinay\u0259tl\u0259rin arxas\u0131nda birba\u015fa Rusiya dayan\u0131rd\u0131sa, 1918-1920-ci ill\u0259rd\u0259 ba\u015f ver\u0259n soyq\u0131r\u0131m\u0131 cinay\u0259tl\u0259rinin arxas\u0131nda \u0130ngilt\u0259r\u0259 dayanm\u0131\u015fd\u0131r. M\u0259hz b\u00f6y\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin gizli v\u0259 a\u00e7\u0131q d\u0259st\u0259yinin n\u0259tic\u0259sidir ki, ke\u00e7mi\u015fd\u0259 oldu\u011fu kimi, yax\u0131n tarixd\u0259 d\u0259 erm\u0259nil\u0259r eyni ssenari \u00fczr\u0259 cinay\u0259tl\u0259r t\u00f6r\u0259tmi\u015f, Az\u0259rbaycan\u0131n 20 faiz \u0259razisi Erm\u0259nistan\u0131n i\u015f\u011fal\u0131 alt\u0131na d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fcr.<\/span><br style=\"color: #000000;\" \/><br style=\"color: #000000;\" \/><b style=\"color: #000000;\">Emin \u015eIX\u018fL\u0130YEV<br \/>\ntarix \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru, dosent<br \/>\nXeberdar.net<\/b><\/p>\n<p class=\"bawpvc-ajax-counter\" data-id=\"10760\">Yaz\u0131ya 734 d\u0259f\u0259 bax\u0131l\u0131b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Geosiyasi m\u00f6vqeyi bax\u0131m\u0131ndan b\u00f6y\u00fck bir \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259n q\u0259dim Nax\u00e7\u0131van diyar\u0131 b\u00fct\u00fcn t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131 birl\u0259\u015fdir\u0259n \u0259z\u0259li Az\u0259rbaycan torpa\u011f\u0131d\u0131r. Dahi Atat\u00fcrk\u00fcn ifad\u0259sil\u0259 des\u0259k, Nax\u00e7\u0131van \u201cT\u00fcrk\u00fcn qap\u0131s\u0131\u201dd\u0131r. Bu qap\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131q olmas\u0131 t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n beyn\u0259lxalq siyas\u0259td\u0259 g\u00fcc qazanmas\u0131, t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131 formala\u015fd\u0131ran d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin g\u00fccl\u0259nm\u0259si dem\u0259kdir.M\u0259hz bu bax\u0131mdan t\u00fcrk qap\u0131s\u0131n\u0131 aradan qald\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fan b\u00f6y\u00fck g\u00fccl\u0259r erm\u0259nil\u0259r\u0259 h\u0259rt\u0259r\u0259fli h\u0259rbi v\u0259 maddi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[11],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10760"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10760"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10760\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10762,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10760\/revisions\/10762"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10760"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10760"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10760"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}