{"id":10818,"date":"2016-04-07T16:41:22","date_gmt":"2016-04-07T11:41:22","guid":{"rendered":"http:\/\/kultur.az\/?p=10818"},"modified":"2016-04-07T16:41:22","modified_gmt":"2016-04-07T11:41:22","slug":"tofiq-tagizad%c9%99-m%c9%99lik-dadasovu-c%c9%99kilis-meydancasindan-niy%c9%99-qovdu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kultur.az\/?p=10818","title":{"rendered":"Tofiq Ta\u011f\u0131zad\u0259 M\u0259lik Dada\u015fovu \u00e7\u0259kili\u015f meydan\u00e7as\u0131ndan niy\u0259 qovdu?"},"content":{"rendered":"<div><a href=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/melik.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-medium wp-image-10819\" src=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/melik-300x214.jpg\" alt=\"melik\" width=\"300\" height=\"214\" \/><\/a>Bu g\u00fcn \u201cMoll N\u0259sr\u0259ddin\u201d jurnal\u0131n\u0131n yaranmas\u0131ndan 110 il \u00f6t\u00fcr. 1906-c\u0131 il aprel ay\u0131n\u0131n 7-d\u0259 ilk say\u0131 i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6r\u0259n \u00a0jurnal \u201cSizi deyib g\u0259lmi\u015f\u0259m, ey m\u0259nim m\u00fcs\u0259lman qarda\u015flar\u0131m\u201d \u015f\u00fcar\u0131 il\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn b\u00fct\u00fcn ideologiyas\u0131n\u0131 b\u0259yan etdi. Mirz\u0259 C\u0259lil M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259nin \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259tirdiyi jurnal Az\u0259rbaycan ictimai fikir tarixinin \u0259n u\u011furlu m\u0259rh\u0259l\u0259si oldu.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><a title=\"\" href=\"http:\/\/Moderator.az\" target=\"\">Moderator.az<\/a> \u201cKino-kuryoz\u201d layih\u0259sind\u0259 d\u0259 bu g\u00fcn m\u0259xsusi olaraq Mirz\u0259 C\u0259lil yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan b\u0259hs ed\u0259n, onun \u015fah \u0259s\u0259ri \u201c\u00d6l\u00fcl\u0259r\u201d pyesi \u0259sas\u0131nda lent\u0259 al\u0131nan \u201cO d\u00fcnyadan salam\u201d filmind\u0259n dan\u0131\u015facaq.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><b>Rejissor film\u0259 qada\u011fa qoydu<\/b><\/div>\n<div><\/div>\n<div>1992-ci il kimi a\u011f\u0131r bir d\u00f6n\u0259md\u0259 min bir \u00e7\u0259tinlikl\u0259 film \u00e7\u0259kib sonra h\u0259min film\u0259 qada\u011fa qoyacaq rejissor sizc\u0259 kim ola bil\u0259r? Kino bilicil\u0259ri \u00e7ox d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259d\u0259n Tofiq Ta\u011f\u0131zad\u0259 cavab\u0131n\u0131 ver\u0259c\u0259kl\u0259r. H\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 \u00e7ox prinsipial insan olan Tofiq Ta\u011f\u0131zad\u0259 \u00f6mr\u00fcn\u00fcn sonlar\u0131nda \u00e7\u0259kdiyi iki filmi ekranlara qoymur. Daha do\u011frusu, birini- y\u0259ni \u201cO d\u00fcnyadan salam\u201d\u0131, \u00f6z\u00fc , dig\u0259rini \u2013 \u201cK\u00f6p\u0259k\u201d filmini is\u0259 ba\u015fqalar\u0131 televiziya \u00fc\u00e7\u00fcn qada\u011fan edir. Halbuki rejissor &#8220;O d\u00fcnyadan salam&#8221; filminin \u00e7\u0259kili\u015find\u0259 xeyli \u0259ziyy\u0259tl\u0259r\u0259 qatla\u015fm\u0131\u015fd\u0131. \u018fn az\u0131ndan M\u0259lik Dada\u015fov, Mirz\u0259 Babayev, \u018flabbas Q\u0259dirov, Mikay\u0131l Mirz\u0259 kimi aktyorlarla \u00fcz-g\u00f6z olmu\u015fdu. \u0130\u015f o yer\u0259 \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131 ki&#8230; Kefli \u0130sg\u0259nd\u0259ri oynayan t\u00fcrk rejissoru Y\u0131lmaz Durunun qonarar\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259k olmas\u0131 bel\u0259 aktyorlar\u0131n rejissorla dala\u015fmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xard\u0131. Bu haqda az sonra. \u0130ndi is\u0259 rejissorun niy\u0259 bu c\u00fcr \u00e7\u0259tinlik hesab\u0131na \u00e7\u0259kdiyi film\u0259 qada\u011fa qoymas\u0131ndan dan\u0131\u015faq:<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Filmin lent\u0259 al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 1992-ci ilin qan\u0131-qadas\u0131 haqq\u0131nda dan\u0131\u015fmaq \u0259b\u0259sdir. B\u0259zi m\u0259tl\u0259bl\u0259ri m\u0259nd\u0259n d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 g\u00f6z\u0259l bilirsiniz. Qorba\u00e7ovun r\u0259hb\u0259rlik etdiyi n\u0259h\u0259ng \u201cxalqlar h\u0259bsxanas\u0131\u201d s\u00fcqut etmi\u015f, yenic\u0259 m\u00fcst\u0259qil olan \u00f6lk\u0259y\u0259 is\u0259 ya\u011f\u0131lar g\u00f6z dikmi\u015fdi. Filmd\u0259 \u00f6l\u00fcl\u0259rin q\u0259birl\u0259rind\u0259n \u00e7\u0131x\u0131b bir-bir \u00f6z evl\u0259rin\u0259 qa\u00e7\u0131\u015f s\u0259hn\u0259sini d\u0259 rejissor d\u00f6vr\u00fcn siyasi m\u0259nz\u0259r\u0259sin\u0259 replika olaraq \u00e7\u0259kmi\u015fdi. Y\u0259ni, \u201c\u00f6l\u00fcl\u0259r\u201d -15 respublika dirilir, azad olur, \u00f6z evl\u0259rin\u0259 qa\u00e7\u0131rlar. Bu replikalara v\u0259 aktual probleml\u0259rin if\u015fas\u0131na g\u00f6r\u0259 rejissor \u00f6z filmin\u0259 vurulur. Onu kinoteatrlara t\u0259qdim edir. Lakin s\u0131f\u0131rdan da a\u015fa\u011f\u0131 mara\u011f\u0131n oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcb k\u00fcs\u00fcr. \u201cO d\u00fcnyadan salam\u201d filminin g\u00f6zd\u0259n d\u00fc\u015fm\u0259sin\u0259 yol ver\u0259 bilm\u0259r\u0259m\u201d deyib, televiziyaya qada\u011fa qoyur. Yaln\u0131z o r\u0259hm\u0259t\u0259 ged\u0259nd\u0259n uzun ill\u0259r sonra film televiziyada yay\u0131mlan\u0131r.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Ad\u0131n\u0131 \u00e7\u0259kdiyimiz filmi rejissor MDB, T\u00fcrkiy\u0259, Orta Asiya, \u015e\u0259rqi Avropa co\u011frafiyas\u0131na \u00e7\u0131xarmaq ist\u0259yirdi. \u0130sg\u0259nd\u0259ri az qala g\u00f6zd\u0259n salan t\u00fcrk aktyorunun \u00e7a\u011f\u0131r\u0131lmas\u0131 da o s\u0259b\u0259bd\u0259n idi. Bu haqda da bir az sonra. Amma indi qay\u0131daq, bayaq dediyimiz m\u00fcbahis\u0259l\u0259r\u0259&#8230;<\/div>\n<div><\/div>\n<div><b>Rejissor M\u0259lik Dada\u015fovu \u00e7\u0259kili\u015f meydan\u00e7as\u0131ndan qovur\u00a0<\/b><\/div>\n<div><\/div>\n<div>Filmin \u00e7\u0259kili\u015fl\u0259ri ba\u015flayandan ta sonuna q\u0259d\u0259r \u015eeyx N\u0259srullah rolunun ifa\u00e7\u0131s\u0131 M\u0259lik Dada\u015fovla rejissor aras\u0131nda k\u0259skin m\u00fcbahis\u0259l\u0259r olur. M. Dada\u015fov s\u0259hn\u0259d\u0259 \u015eeyx N\u0259srullah\u0131n \u0259v\u0259zedilm\u0259z ifa\u00e7\u0131s\u0131 idi. O, bu rolda s\u0259rb\u0259st davranma\u011fa v\u0259rdi\u015f etmi\u015fdi. Teatrda rejissorlar ona he\u00e7 n\u0259 demirdil\u0259r. Amma Tofiq Ta\u011f\u0131zad\u0259 d\u0259 Tofiq Ta\u011f\u0131zad\u0259 idi. Filmd\u0259 o, M\u0259lik Dada\u015fova imkan vermirdi. T\u0259s\u0259vvv\u00fcr edin ki, \u00e7\u0259kili\u015f ged\u0259-ged\u0259 \u015eeyx N\u0259srullah q\u0259fild\u0259n d\u00f6n\u00fcb yenid\u0259n M\u0259lik Dada\u015fov olurdu v\u0259 deyirdi ki, Tofiq bu n\u0259dir, m\u0259n mollan\u0131 yox, \u015feyxi oynay\u0131ram.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 m\u00f6hk\u0259m dala\u015f\u0131rlar. Amma i\u015f-i\u015fd\u0259n ke\u00e7diyind\u0259n, filmin yar\u0131dan \u00e7oxunun \u00e7\u0259kildiyind\u0259n rejissor Dada\u015fova bir s\u00f6z dey\u0259 bilmir. Amma bir g\u00fcn s\u0259bri da\u015f\u0131r. Kefli \u0130sg\u0259nd\u0259ri oynayan t\u00fcrk aktyoru Y\u0131lmaz Duruya q\u0259biristanl\u0131q s\u0259hn\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 qonorar h\u0259ddind\u0259n art\u0131q \u00e7ox yaz\u0131l\u0131r. Amma o s\u0259hn\u0259nin yaln\u0131z ax\u0131r\u0131nda bu aktyor \u00e7\u0259kilmi\u015fdi. Ba\u015fda Mirz\u0259 Babayev olmaqla, bir ne\u00e7\u0259 aktyor rejissorla buna g\u00f6r\u0259 m\u00fcbahis\u0259 edir. Amma aran\u0131 birth\u0259r sakitl\u0259\u015fdirirl\u0259r. El\u0259 bu d\u0259m, bayaqdan \u0259s\u0259bl\u0259rini cilovlayan M\u0259lik Dada\u015fov s\u0259rt \u015f\u0259kild\u0259 m\u00fcbahis\u0259ni q\u0131z\u0131\u015fd\u0131r\u0131r. Rejissor da \u0259s\u0259bl\u0259\u015f\u0259r\u0259k ona \u00e7\u0259kili\u015fi t\u0259rk etm\u0259k \u0259mri verir. M\u0259lik Dada\u015fov da a\u011f\u0131na-bozuna baxmadan pavilyondan uzaqla\u015f\u0131r. Hadis\u0259 filmi az qala \u015fik\u0259st edir. D\u00fcz 38 aktyor v\u0259 yarad\u0131c\u0131 hey\u0259t \u00fczv\u00fc filmd\u0259n inciy\u0259r\u0259k Dada\u015fovun arxas\u0131yca gedir.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Amma bir ne\u00e7\u0259 aydan sonra Ta\u011f\u0131zad\u0259 il\u0259 M\u0259lik Dada\u015fov bar\u0131\u015f\u0131rlar. Filmi bu bar\u0131\u015f\u0131q xilas edir.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><b>Kefli \u0130sg\u0259nd\u0259ri \u00f6ld\u00fcr\u0259n Y\u0131lmaz Duru<\/b><\/div>\n<div><\/div>\n<div>\u018fslind\u0259 onun film\u0259 d\u0259v\u0259t olunma\u011f\u0131n\u0131n tam ba\u015fqa bir s\u0259b\u0259bi var idi. \u0130xtisasca rejissor olan Y\u0131lmaz Duru h\u0259m d\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 stusiya r\u0259hb\u0259ri idi. Rejissor Ta\u011f\u0131zad\u0259 onunla \u015f\u0259rt k\u0259sir ki, \u0259sas obraz olan Kefli \u0130sg\u0259nd\u0259ri oynayacaq v\u0259 m\u00fctl\u0259q \u00f6z studiyas\u0131nda filmi dublyaj edib T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 t\u0259bli\u011f ed\u0259c\u0259k. Bu gizli s\u00f6vd\u0259l\u0259\u015fm\u0259d\u0259n \u00e7oxlar\u0131n\u0131n x\u0259b\u0259ri yox idi. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 yarad\u0131c\u0131 hey\u0259tin az qala ham\u0131s\u0131 t\u00fcrk aktyora g\u00f6r\u0259 rejissorla m\u00fcbahis\u0259 edirdi. Ona qonorar\u0131n ikiqat verilm\u0259si is\u0259 s\u0259bri da\u015f\u0131d\u0131rd\u0131.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>S\u0131naq \u00e7\u0259kili\u015fl\u0259rind\u0259 \u0259sas rol \u00fc\u00e7\u00fcn i\u015ftirak ed\u0259n Mikay\u0131l Mirz\u0259ni ham\u0131 Kefli \u0130sg\u0259nd\u0259r kimi g\u00f6r\u00fcrd\u00fc. Onun s\u0259s imkanlar\u0131 da buna imkan verirdi. Amma Y\u0131lmaz Duruya uduzmas\u0131n\u0131 aktyor he\u00e7 c\u00fcr q\u0259bul ed\u0259 bilmirdi. Ta\u011f\u0131zad\u0259 is\u0259 onu i\u015fsiz qoymad\u0131. Y\u0131lmaz Durunu m\u0259hz o s\u0259sl\u0259ndirdi. Mikay\u0131l Mirz\u0259 sonradan m\u0259tbuata verdiyi a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda h\u0259min obraz\u0131 b\u00f6y\u00fck q\u0259z\u0259b hiss alt\u0131nda s\u0259sl\u0259ndirdiyini b\u0259yan edirdi.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><b>Filmd\u0259ki kuryozlar<\/b><\/div>\n<div><\/div>\n<div>Filmd\u0259 Siyavu\u015f Aslan\u0131n oynad\u0131\u011f\u0131 Hac\u0131 H\u0259s\u0259n (\u0130sg\u0259nd\u0259rin atas\u0131) roluna \u0259slind\u0259 \u00a0\u018flabbas Q\u0259dirov t\u0259sdiq edilmi\u015fdi. Lakin sonradan nec\u0259 oldusa rol S\u0259yavu\u015f Aslana verildi. Bu \u201cnec\u0259 oldusa\u201dlardan Az\u0259rbaycan film tarixind\u0259 \u00e7ox olub&#8230;<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Bu filmd\u0259n sonra Tofiq Ta\u011f\u0131zad\u0259 c\u0259mi bir film \u00e7\u0259kdi. Amma he\u00e7 birini ekranlara verm\u0259di. Sonradan sanki ham\u0131dan k\u00fcsd\u00fc. R\u0259hm\u0259t\u0259 ged\u0259nd\u0259 d\u0259 birc\u0259 televiziya kanal\u0131 v\u0259 radio bel\u0259 onun \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc i\u015f\u0131qlnad\u0131rmad\u0131.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Film m\u00fcst\u0259qillik ill\u0259rind\u0259 d\u00fcnya arenas\u0131na \u00e7\u0131xmaqdan \u00f6tr\u00fc edil\u0259n ilk c\u0259hd idi. T\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259r olsun ki, he\u00e7 Az\u0259rbaycan arenas\u0131na da \u00e7\u0131xa bilm\u0259di.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Yaln\u0131z bir festivala \u2013 T\u00fcrkm\u0259nistandak\u0131 \u201cG\u00fcm\u00fc\u015f Aypara\u201d festival\u0131na g\u00f6nd\u0259rildi. Onda da birinci yeri tutdu.<\/div>\n<div><b>\u00a0<\/b><\/div>\n<div><b>Qeyd: Yaz\u0131da kino\u015f\u00fcnas Ulduz\u0259 Can\u0131yevan\u0131n \u201cAz\u0259rbaycan filiml\u0259rinin yaranma tarixind\u0259n\u201d kitab\u0131ndan, Ayd\u0131n Kaz\u0131mzad\u0259nin m\u0259qal\u0259l\u0259rind\u0259n v\u0259 &#8220;M\u0259d\u0259niyy\u0259t&#8221; kanal\u0131n\u0131n film\u0259 h\u0259sr etdiyi proqramdan istifad\u0259 edilib.\u00a0<\/b><\/div>\n<div><b>\u00a0<\/b><\/div>\n<div><b>Elmin Nuri<\/b><\/div>\n<p class=\"bawpvc-ajax-counter\" data-id=\"10818\">Yaz\u0131ya 663 d\u0259f\u0259 bax\u0131l\u0131b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu g\u00fcn \u201cMoll N\u0259sr\u0259ddin\u201d jurnal\u0131n\u0131n yaranmas\u0131ndan 110 il \u00f6t\u00fcr. 1906-c\u0131 il aprel ay\u0131n\u0131n 7-d\u0259 ilk say\u0131 i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6r\u0259n \u00a0jurnal \u201cSizi deyib g\u0259lmi\u015f\u0259m, ey m\u0259nim m\u00fcs\u0259lman qarda\u015flar\u0131m\u201d \u015f\u00fcar\u0131 il\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn b\u00fct\u00fcn ideologiyas\u0131n\u0131 b\u0259yan etdi. Mirz\u0259 C\u0259lil M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259nin \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259tirdiyi jurnal Az\u0259rbaycan ictimai fikir tarixinin \u0259n u\u011furlu m\u0259rh\u0259l\u0259si oldu. Moderator.az \u201cKino-kuryoz\u201d layih\u0259sind\u0259 d\u0259 bu g\u00fcn m\u0259xsusi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10818"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10818"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10818\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10820,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10818\/revisions\/10820"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10818"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10818"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10818"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}