{"id":10992,"date":"2016-04-29T20:39:38","date_gmt":"2016-04-29T15:39:38","guid":{"rendered":"http:\/\/kultur.az\/?p=10992"},"modified":"2016-04-29T20:39:38","modified_gmt":"2016-04-29T15:39:38","slug":"agalar-m%c9%99mm%c9%99dov-col-qaladan-yazir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kultur.az\/?p=10992","title":{"rendered":"A\u011falar M\u0259mm\u0259dov \u201c\u00c7\u00f6l Qala\u201ddan yaz\u0131r&#8230;"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/agalar.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft size-medium wp-image-10993\" src=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/agalar-300x225.jpg\" alt=\"agalar\" width=\"300\" height=\"225\" \/><\/a>Vahid Qazinin \u201c\u00c7\u00f6l Qala\u201d povesti haqda<\/p>\n<div><\/div>\n<div>L. Wittgenstein-\u0131n bel\u0259 bir aforizmi var: \u201cU\u015faqlar q\u0259l\u0259m tutma\u011f\u0131 yeni-yeni \u00f6yr\u0259nm\u0259y\u0259 ba\u015flayan \u00e7a\u011flar\u0131nda a\u011f ka\u011f\u0131za c\u00fcrb\u0259c\u00fcr c\u0131zma-qaralar \u00e7\u0259kib, ata-analar\u0131na g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k, soru\u015furlar: \u201cBax\u0131n, m\u0259n bura n\u0259 \u00e7\u0259kmi\u015f\u0259m?\u201d (Yad\u0131mdad\u0131r ki, m\u0259n d\u0259 h\u0259rfl\u0259ri yeni \u00f6yr\u0259ndiyim vaxtlarda onlar\u0131 ard-arda d\u00fcz\u00fcb, \u201cBura n\u0259 yazm\u0131\u015fam?\u201d, \u2013 dey\u0259 evimizd\u0259kil\u0259rd\u0259n soru\u015fardum \u2013 A. M.). Filosoflar da bir n\u0259z\u0259riyy\u0259 qurub, \u00f6z\u00fcnd\u0259n sonrak\u0131lardan soru\u015furlar: \u201cSizc\u0259, n\u0259dir bu, \u00e7\u0259kdiyim, yazd\u0131\u011f\u0131m..?\u201d \u201dBir s\u00f6zl\u0259, \u201cSizc\u0259, n\u0259dir bu?\u201d sual\u0131 u\u015faql\u0131\u011f\u0131m\u0131zda \u00e7\u0259kdiyimiz c\u0131zma-qaralardandan ba\u015flay\u0131r, yetkin ya\u015flar\u0131m\u0131zda yaratd\u0131\u011f\u0131m\u0131z b\u00f6y\u00fck \u0259s\u0259rl\u0259r\u0259d\u0259k davam edir.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Bir r\u0259ssam, bir \u015fair, bir yaz\u0131\u00e7\u0131 \u2026 da dey\u0259nd\u0259 ki, bu \u0259s\u0259rim haqq\u0131nda n\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrs\u00fcn\u00fcz, \u00a0o da bizd\u0259n Wittgenstein-\u0131n sual\u0131n\u0131 soru\u015fmu\u015f olur: \u201cBu, sizc\u0259, n\u0259dir?\u201d S\u00f6z yox ki, m\u00fc\u0259llifin \u00f6z\u00fcn\u00fcn cavab\u0131 var bu suala, ancaq onu q\u0131raqdan, uzaqdan g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f d\u0259 maraqland\u0131r\u0131r bir s\u0131ra hallarda. \u0130ndi m\u0259n d\u0259 \u00f6z pay\u0131ma \u201c\u00c7\u00f6l Qala\u201d \u0259s\u0259rinin (m\u0259nz\u0259r\u0259sinin!) n\u0259 oldu\u011funa dair bel\u0259 bir suala cavab verm\u0259liy\u0259m. Cavab ver\u0259 bil\u0259r\u0259mmi, bel\u0259 bir suala cavab ver\u0259c\u0259k \u015f\u0259xs m\u0259n\u0259mmi, m\u0259nim ver\u0259c\u0259yim, ya da \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 bel\u0259 bir cavab\u0131n ba\u015fqa bir oxucu \u00fc\u00e7\u00fcn hans\u0131sa \u0259h\u0259miyy\u0259ti v\u0259 d\u0259y\u0259ri varm\u0131? O biri yandan is\u0259 burada valideyn kimi \u201cu\u015faqba\u015f\u0131aldatd\u0131\u201d s\u0259pkisind\u0259 v\u0259 ev i\u00e7ind\u0259 gizli qalan bir cavab verm\u0259k d\u0259 olmur, \u00e7\u00fcnki s\u0259nin verdiyin cavab\u0131n \u00f6z\u00fcn\u0259 d\u0259 ba\u015fqalar\u0131 qiym\u0259t ver\u0259 bil\u0259rl\u0259r.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>M\u0259n \u201c\u00c7\u00f6l Qala\u201d \u0259s\u0259rini \u015f\u0259rti olaraq b\u00f6y\u00fck hekay\u0259 adland\u0131rard\u0131m. Bu, ikiqatl\u0131 b\u00f6y\u00fck hekay\u0259dir: bir qat\u0131nda \u2013 virtual qatda da bir ki\u015fi il\u0259 bir qad\u0131n var, o biri qat\u0131nda \u2013 real qatda da. Virtual qatda ba\u015f ver\u0259n \u2013 iki \u015f\u0259xsin \u2013 g\u0259nc v\u0259 dul qad\u0131nla evli ya\u015fl\u0131 ki\u015finin bir-birini g\u00f6rm\u0259d\u0259n yaz\u0131\u015fmas\u0131d\u0131r. B\u00fct\u00fcn hekay\u0259 onlar\u0131n yaz\u0131\u015fmas\u0131ndan ibar\u0259tdir. Hekay\u0259nin d\u00f6rd personaj\u0131 aras\u0131nda \u0259s\u0259rin \u0259sas q\u0259hr\u0259man\u0131, m\u0259nc\u0259, virtual qatdak\u0131 qad\u0131nd\u0131r. \u00a0Onlar\u0131n aras\u0131nda, \u0259sl reall\u0131qda hadis\u0259 ba\u015f vermir. Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, bu qatlar bir-birin\u0259 birl\u0259\u015fs\u0259l\u0259r d\u0259, aralar\u0131nda ke\u00e7id ba\u015f tutmur. Bunun s\u0259b\u0259bkar\u0131 virtualdak\u0131 qad\u0131n olur.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Virtual reall\u0131\u011f\u0131n qad\u0131n\u0131n\u0131n h\u0259yat\u0131nda yegan\u0259 maraql\u0131 olan \u2013 real h\u0259yat\u0131nda u\u011frad\u0131\u011f\u0131 \u201cikiqat\u201d x\u0259yan\u0259tdir: o, ona anal\u0131q etmi\u015f do\u011fma bac\u0131s\u0131yla \u00f6z \u0259rini yataqda tutur. Qad\u0131n\u0131n xarakteri gah standart, dar\u0131xd\u0131r\u0131c\u0131, yekn\u0259s\u0259q, gah da ikili, maskal\u0131, qorxaq h\u0259yat. O, ancaq yas tuta bilir. Ona el\u0259 g\u0259lir ki, gizl\u0259nir, ancaq \u0259slind\u0259 qapal\u0131 ya\u015fay\u0131r. Amma onlar\u0131n yaz\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n \u00fcmumi fonunda qad\u0131n ki\u015fini intim m\u00f6vzuda, n\u0259d\u0259ns\u0259, qabaqlay\u0131r, ki\u015fiy\u0259 \u00f6p\u00fc\u015fl\u0259r g\u00f6nd\u0259rir, daha do\u011frusu, ilk \u00f6p\u00fc\u015f g\u00f6nd\u0259r\u0259n qad\u0131n olur, bir d\u0259 g\u00f6r\u00fcrs\u0259n, q\u0259fil erotik sferaya adlay\u0131r, ki\u015finin bahal\u0131 h\u0259diyy\u0259sini q\u0259bul edir, b\u00fct\u00fcn bunlara baxmayaraq bir d\u00fcrl\u00fc ki\u015fi il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259 \u00e7\u0131xm\u0131r; y\u0259ni \u00f6z\u00fcn\u00fcn x\u0259b\u0259ri olmasa da, klassik \u015f\u0259rq poeziyas\u0131ndan tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u0259n\u0259n\u0259vi \u201c\u00fcrk\u0259k ceyran\u201d rolunu oynay\u0131r, ki\u015finin inadkarcas\u0131na \u201cg\u00f6r\u00fc\u015f\u0259k\u201d t\u0259klif v\u0259 t\u0259kidl\u0259rin\u0259 standart \u201cSa\u011fl\u0131q olsun\u201d s\u00f6z\u00fcyl\u0259 yar\u0131mromantik umudlar verir. Bir s\u00f6zl\u0259, bu qad\u0131n ikili xarakter da\u015f\u0131y\u0131r. Amma bu, \u0259n\u0259n\u0259vi \u015f\u0259rqli ki\u015fini bezdirmir, \u0259ksin\u0259, qad\u0131n\u0131n bel\u0259liyi ki\u015finin d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sind\u0259 \u201cNaz et, m\u0259n\u0259\u2026\u201d striptiz effekti do\u011furur.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>M\u0259n m\u00fc\u0259llif-yaz\u0131\u00e7\u0131 Vahid Qazinin \u201c\u00c7\u00f6l Qala\u201d hekay\u0259sini, q\u0131saca, bel\u0259 \u201ct\u0259rc\u00fcm\u0259\u201d ed\u0259rdim: Virtual sfera \u00e7adral\u0131-qapal\u0131-az\u0259ri qad\u0131n\u0131n \u201cya\u015fama sah\u0259si\u201dni geni\u015fl\u0259ndirm\u0259yib, onu sad\u0259c\u0259 \u0259v\u0259zl\u0259yib. O, indi bu virtual f\u0259zada ya\u015fay\u0131r. \u00c7adral\u0131sev\u0259r-m\u00fcs\u0259lman-az\u0259ri ki\u015fi \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 virtual reall\u0131q \u201cya\u015fama sah\u0259si\u201dnin \u0259v\u0259zl\u0259yicisi yox, geni\u015fl\u0259ndiricisidir. O, virtual reall\u0131qdan \u00e7\u0131x\u0131b \u0259sl reall\u0131\u011fa g\u0259lm\u0259k \u2013 ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fm\u0259k d\u0259 ist\u0259yir (t\u0259kidl\u0259 qad\u0131nla g\u00f6r\u00fc\u015fm\u0259k ist\u0259yir). Qad\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 virtual reall\u0131q t\u0259s\u0259llidir, t\u0259skinlik m\u0259nb\u0259yidir, surroqatd\u0131r. Bu qad\u0131n\u0131n timsal\u0131nda biz yaz\u0131q, qorxaq, x\u0259yan\u0259t\u0259 u\u011fram\u0131\u015f, b\u0259db\u0259xt, virtuall\u0131qda v\u0259 virtuall\u0131qla ya\u015fay\u0131b t\u0259s\u0259lli tapan bir \u0259n\u0259n\u0259vi az\u0259ri-\u015f\u0259rq qad\u0131n\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fck. N\u0259d\u0259ns\u0259, m\u0259n \u0259s\u0259r boyu 30 ya\u015fl\u0131 bu qad\u0131n\u0131 he\u00e7 b\u0259y\u0259nm\u0259dim, onu x\u0259st\u0259, azac\u0131q urlu, k\u00f6k v\u0259 t\u0259rli t\u0259s\u0259vv\u00fcr etdim, sonda da b\u0259lli oldu ki, do\u011frudan da \u00f6l\u00fcmc\u00fcl x\u0259st\u0259ymi\u015f. Bu qad\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259si \u00e7adral\u0131 g\u00f6r\u00fcnd\u00fc m\u0259n\u0259. Virtuall\u0131q \u2013 onun \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7adran\u0131n alt\u0131d\u0131r, m\u0259hr\u0259m sferad\u0131r! \u018fs\u0259rin \u00e7adral\u0131sev\u0259r-m\u00fcs\u0259lman-az\u0259ri ki\u015fisi is\u0259 bel\u0259 bir qad\u0131na vurulub, onun maskal\u0131 naz\u0131na, x\u0259st\u0259 friqidliyin\u0259, yasl\u0131 sirrin\u0259, ikili xarakterin\u0259 bay\u0131l\u0131r\u2026 O, \u00f6z\u00fc d\u0259 ikili adamd\u0131r.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>M\u0259s\u0259l\u0259 buras\u0131ndad\u0131r ki, \u0259s\u0259rin real qat\u0131ndak\u0131 dul qad\u0131nla ona meyli olan ki\u015finin m\u00fcnasib\u0259ti d\u0259 virtual qatdak\u0131 ki\u015fiyl\u0259 qad\u0131n\u0131n m\u00fcnasib\u0259tind\u0259n \u00e7ox da f\u0259rql\u0259nmir. Burada virtuall\u0131qla reall\u0131q bir-birl\u0259rinin g\u00fczg\u00fcd\u0259ki simmetrik \u0259ksl\u0259ri kimidirl\u0259r, hans\u0131n\u0131n orijinal, hans\u0131n\u0131n proyeksiya oldu\u011fu b\u0259lli olmur. Qoy, buna h\u0259r bir oxucu \u00f6z\u00fc q\u0259rar versin. S\u0259n\u0259tin ustal\u0131\u011f\u0131 m\u0259hz budur: \u00e7oxyozumluluq. Bu, biz\u0259 Zhuangzi-nin (\u00c7juan \u00c7jou) m\u0259\u015fhur k\u0259p\u0259n\u0259k alleqoriyas\u0131n\u0131 xat\u0131rlad\u0131r. \u201cBir c\u00fcml\u0259 il\u0259 sinxron olaraq be\u015f m\u0259na yarada bilm\u0259y\u0259n kims\u0259 g\u0259r\u0259k b\u0259dii yaz\u0131 yazmas\u0131n\u201d (J. P. Sartre). Bu m\u0259nada \u201c\u00c7\u00f6l Qala\u201d \u0259s\u0259ri b\u0259dii s\u0259n\u0259tin \u201csartrean\u201d \u015f\u0259rtini b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u0259 \u00f6d\u0259yir. Yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n ustal\u0131\u011f\u0131 h\u0259m d\u0259 onda g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, o, b\u0259dii-virtual hekay\u0259ni s\u0259n\u0259dli-real hadis\u0259 kimi dan\u0131\u015fa bilmi\u015fdir. Bel\u0259 ki, \u0259s\u0259rin m\u0259zmunca virtual-real ikiqatl\u0131l\u0131\u011f\u0131, onun formaca b\u0259dii-s\u0259n\u0259dli \u00fcslubuna paraleldir. G\u00f6rd\u00fcy\u00fcn\u00fcz kimi, yen\u0259 d\u0259 ikilik. Oxucu hekay\u0259 boyu daim bu ikililiy\u0259 \u015fahid olacaqd\u0131r.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>M\u0259n Vahid b\u0259yd\u0259n yen\u0259 d\u0259, par\u00e7alanm\u0131\u015f reall\u0131qlarda ya\u015fayan m\u00fcasir insan(\u0131m\u0131z)\u0131n yeni h\u0259yat\u0131n\u0131 \u201c\u00e7\u0259k\u0259n\u201d, bel\u0259 maraql\u0131 \u0259s\u0259rl\u0259r g\u00f6zl\u0259yir v\u0259 ona bu yolda ancaq u\u011furlar dil\u0259yir\u0259m.<\/div>\n<p class=\"bawpvc-ajax-counter\" data-id=\"10992\">Yaz\u0131ya 695 d\u0259f\u0259 bax\u0131l\u0131b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Vahid Qazinin \u201c\u00c7\u00f6l Qala\u201d povesti haqda L. Wittgenstein-\u0131n bel\u0259 bir aforizmi var: \u201cU\u015faqlar q\u0259l\u0259m tutma\u011f\u0131 yeni-yeni \u00f6yr\u0259nm\u0259y\u0259 ba\u015flayan \u00e7a\u011flar\u0131nda a\u011f ka\u011f\u0131za c\u00fcrb\u0259c\u00fcr c\u0131zma-qaralar \u00e7\u0259kib, ata-analar\u0131na g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k, soru\u015furlar: \u201cBax\u0131n, m\u0259n bura n\u0259 \u00e7\u0259kmi\u015f\u0259m?\u201d (Yad\u0131mdad\u0131r ki, m\u0259n d\u0259 h\u0259rfl\u0259ri yeni \u00f6yr\u0259ndiyim vaxtlarda onlar\u0131 ard-arda d\u00fcz\u00fcb, \u201cBura n\u0259 yazm\u0131\u015fam?\u201d, \u2013 dey\u0259 evimizd\u0259kil\u0259rd\u0259n soru\u015fardum \u2013 A. M.). Filosoflar da [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[17],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10992"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10992"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10992\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10994,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10992\/revisions\/10994"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10992"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10992"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10992"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}