{"id":11327,"date":"2018-07-24T02:36:55","date_gmt":"2018-07-23T21:36:55","guid":{"rendered":"http:\/\/kultur.az\/?p=11327"},"modified":"2018-07-24T02:39:12","modified_gmt":"2018-07-23T21:39:12","slug":"irad%c9%99-aytel-odda-c%c9%99m%c9%99n-s%c9%99hrada-gul","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kultur.az\/?p=11327","title":{"rendered":"\u0130rad\u0259 Aytel &#8211; ODDA \u00c7\u018fM\u018fN, S\u018fHRADA G\u00dcL&#8230;"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/memmed-demirci.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft wp-image-6050 size-medium\" src=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/memmed-demirci-288x300.jpg\" alt=\"m\u0259mm\u0259d demirci\" width=\"288\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/memmed-demirci-288x300.jpg 288w, https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/memmed-demirci.jpg 692w\" sizes=\"(max-width: 288px) 100vw, 288px\" \/><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Dantenin \u201c<strong><em>\u0130lahi komediya<\/em><\/strong>\u201ds\u0131 yad\u0131ma d\u00fc\u015fd\u00fc. Antik \u0259d\u0259biyyat\u0131n dahi, azman \u015fairi Dante bu \u0259s\u0259ri yazanda 60 ya\u015f\u0131nda idi. 60 ya\u015fl\u0131 \u2013 m\u00fcdrik, filosof 25 ya\u015fl\u0131 Beatris\u0259 olan sevgisinin b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fcn\u00fc i\u00e7in\u0259 &#8211; d\u00fcnyalar s\u0131\u011f\u0131\u015fa bil\u0259c\u0259yi i\u00e7in\u0259 s\u0131\u011fd\u0131ra bilm\u0259yib d\u0259, bir \u0259s\u0259r\u0259 &#8211; \u201c<strong><em>\u0130lahi komediya<\/em><\/strong>\u201dya yerl\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 nail oldu.<\/p>\n<p>Bu m\u00fcqayis\u0259m b\u0259lk\u0259 d\u0259 yerin\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259y\u0259c\u0259k, amma, maraql\u0131d\u0131r ki, 60 ya\u015fl\u0131 M\u0259mm\u0259d D\u0259mir\u00e7io\u011flunun \u201cS\u0259hra g\u00fcll\u0259ri\u201dni oxuyanda bir anl\u0131q Dante ke\u00e7di x\u0259yal\u0131mdan \u2013 60 ya\u015fl\u0131 Dante!\u00a0 M\u00fc\u0259llifl\u0259rin m\u00fcqayis\u0259si bir t\u0259r\u0259f\u0259, \u0259s\u0259rl\u0259rini d\u0259 yan-yana qoydum. \u201c<strong><em>\u0130lahi komediya\u201dda<\/em><\/strong> da ilahi bir E\u015fq \u0259nginlikl\u0259rd\u0259n nur sa\u00e7\u0131r, \u201c<strong><em>S\u0259hra g\u00fcll\u0259ri<\/em><\/strong>\u201dnd\u0259 d\u0259. N\u0259 zaman, n\u0259 m\u0259kan, n\u0259 insan bu ruh qarda\u015flar\u0131n\u0131 bir-birind\u0259n ay\u0131ra bilmir. Ona g\u00f6r\u0259 ay\u0131ra bilmir ki, h\u0259r ikisinin Yaradan\u0131 \u2013 Yaradana ged\u0259n yolu eynidir.<\/p>\n<p>M\u0259n demir\u0259m ki, \u201c<strong><em>S\u0259hra g\u00fcll\u0259ri<\/em><\/strong>\u201d \u201c<strong><em>\u0130lahi komediya<\/em><\/strong>\u201dyla bir n\u00f6qt\u0259d\u0259dir, yox! Deyir\u0259m ki, indi m\u0259n\u0259 ondan\u0131 xat\u0131rlatd\u0131 v\u0259 bu xat\u0131rlamamdan z\u00f6vq ald\u0131m.<\/p>\n<p>M\u0259mm\u0259d D\u0259mir\u00e7io\u011flunu ilk d\u0259f\u0259 Ramiz H\u00fcmm\u0259tin m\u0259n\u0259 t\u0259qdim etdiyi kitabdan &#8211;\u00a0 \u201c<strong><em>S\u0259hra g\u00fcll\u0259ri<\/em><\/strong>\u201dnd\u0259n \u201cg\u00f6rd\u00fcm\u201d, tan\u0131d\u0131m, sevdim (<em>onu da deyim ki, Ramiz H\u00fcmm\u0259t q\u0259l\u0259m adam\u0131 olmasa da, s\u00f6z adam\u0131, saz adam\u0131, duz adam\u0131d\u0131r. H\u0259r \u015fairi, h\u0259r yazar\u0131 dilin\u0259, h\u0259r kitab\u0131 \u0259lin\u0259 almaz. Layiqlini layiq bil\u0259r. \u00a0D\u0259mir\u00e7io\u011flunun \u201c<strong>O nar\u0131 g\u00f6zl\u0259r<\/strong>\u201d t\u0259cnisini \u0259zb\u0259r bilm\u0259y\u0259n m\u0259nc\u0259 yoxdur. A\u015f\u0131qlar\u0131n da son zamanlar repert\u00fcar\u0131nda yer al\u0131b (ilk ifa\u00e7\u0131s\u0131 a\u015f\u0131q \u015e\u0259hriyar Qaraxanl\u0131d\u0131r). M\u0259n d\u0259 \u00e7ox sevir\u0259m bu t\u0259cnisi. Amma Ramiz H\u00fcmm\u0259t kimi bu t\u0259cnis\u0259 s\u0259sd\u0259, dild\u0259 can ver\u0259n ba\u015fqa birisi olamaz, el\u0259 m\u00fc\u0259llifin \u00f6z\u00fc d\u0259). <\/em>Kitab\u0131 birn\u0259f\u0259s\u0259 oxumad\u0131m, ona he\u00e7 n\u0259f\u0259s d\u0259 \u00e7atmaz. \u00c7\u00fcnki, bu kitabda t\u0259kc\u0259 D\u0259mir\u00e7io\u011flunun yox, Tanr\u0131n\u0131n n\u0259f\u0259si var, el\u0259 ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 n\u0259f\u0259simi d\u0259r\u0259-d\u0259r\u0259, d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259-d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259, heyr\u0259tl\u0259n\u0259-heyr\u0259tl\u0259n\u0259 kitaba el\u0259 vard\u0131m ki, (<em>etiraf g\u00f6z\u0259llikdir, etiraf edim ki, ilk olaraq \u0130rfan\u0131n d\u0259rinlikl\u0259rin\u0259 var\u0131rd\u0131m<\/em>) Tanr\u0131ya ged\u0259n yolun nuruna, bu yolun yol\u00e7ular\u0131na, el\u0259 M\u0259mm\u0259d D\u0259mir\u00e7io\u011fluya h\u0259s\u0259d apard\u0131m.<\/p>\n<p>D\u0259mir\u00e7io\u011flu ruhunu sevdiyim g\u00fcnd\u0259n bir m\u00fcdd\u0259t sonra onun \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6rm\u0259k d\u0259 qism\u0259tim oldu \u2013 \u201c<strong><em>S\u0259hra g\u00fcll\u0259ri<\/em><\/strong>\u201dnin t\u0259qdimat m\u0259rasimind\u0259. Do\u011frusu, i\u00e7imd\u0259 g\u00f6rd\u00fcy\u00fcm, sevdiyim, alil\u0259\u015fdirdiyim \u015fairl\u0259 fiziks\u0259l \u015fair aras\u0131nda f\u0259rqi anlad\u0131qca\u2026 yox, ki\u00e7ilm\u0259di, daha da b\u00f6y\u00fcd\u00fc, ona g\u00f6r\u0259 b\u00f6y\u00fcd\u00fc ki, m\u0259nim i\u00e7imd\u0259ki adamla, fiziks\u0259l adam\u0131n aras\u0131nda bir \u0130NSAN\u0131 g\u00f6rd\u00fcm. V\u0259\u2026 onda \u00f6z\u00fcm-\u00f6zl\u00fcy\u00fcmd\u0259 \u0259min oldum ki, \u0259sil ruh adam\u0131 o zaman \u0130NSANl\u0131q zirv\u0259sin\u0259 y\u00fcks\u0259lir ki, o, fiziks\u0259l olaraq da (<em>m\u0259n fiziks\u0259l dey\u0259nd\u0259 t\u0259kc\u0259 fiziki qurulu\u015fu, cismani g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc n\u0259z\u0259rd\u0259 tutmuram, buraya nitq m\u0259d\u0259niyy\u0259ti, dan\u0131\u015f\u0131q t\u0259rzi, s\u0259sin ah\u0259ngi, davran\u0131\u015f, yeri\u015f, duru\u015f, bax\u0131\u015f, \u00fcnsiyy\u0259t v\u0259 s daxildir<\/em>) i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131na g\u00fczg\u00fc tuta bilsin. Bax, onda insanlar aras\u0131nda \u0130NSAN g\u00f6rd\u00fcy\u00fcm\u0259, tan\u0131d\u0131\u011f\u0131ma, sevdiyim\u0259 \u00e7ox sevindim.<\/p>\n<p>M\u0259mm\u0259d D\u0259mir\u00e7io\u011flu, onun \u201c<strong><em>T\u0259s\u0259vv\u00fcf\u00fcn poeziyas\u0131 olan \u0130rfan poeziyas\u0131<\/em><\/strong>\u201dndan (<em>Vaqif Yusifli<\/em>) yazanlar \u00e7oxdu. H\u0259m d\u0259 onlar\u0131n aras\u0131nda el\u0259 \u00fcnl\u00fc, dinli, yanl\u0131-y\u00f6nl\u00fcl\u0259ri var ki, m\u0259n bu yaz\u0131ma ba\u015flayark\u0259n onlardan \u00f6z i\u00e7imd\u0259c\u0259 icaz\u0259 ald\u0131m. V\u0259 bu icaz\u0259d\u0259n sonra ilk olaraq M\u0259mm\u0259d D\u0259mir\u00e7io\u011flunun m\u0259\u015fhur, dill\u0259r \u0259zb\u0259ri olan, t\u0259nqid\u00e7il\u0259rin daha \u00e7ox m\u00fcraci\u0259t etdikl\u0259ri, \u00f6rn\u0259k g\u0259tirdikl\u0259ri \u015feirl\u0259rind\u0259n yox, \u00f6z\u00fc demi\u015f, \u201c<strong><em>saralm\u0131\u015f v\u0259r\u0259ql\u0259rd\u0259 dustaq qal\u0131b, g\u00f6zl\u0259ri yol g\u00f6zl\u0259y\u0259n<\/em><\/strong>\u201d &#8211; h\u0259l\u0259 s\u00f6z\u00fcn r\u0259smini yeni-yeni \u00e7\u0259km\u0259y\u0259 ba\u015flayan g\u0259nc M\u0259mm\u0259d D\u0259mir\u00e7io\u011flunun \u015feirl\u0259rind\u0259n \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259r toplayaraq, s\u00f6hb\u0259tim\u0259 xo\u015f g\u0259ldin \u00e7\u0259l\u0259ngi toxuma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fd\u0131m.. O g\u0259nc \u015feirl\u0259rd\u0259 m\u0259n h\u0259l\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc tapmayan b\u0259ndl\u0259rin, misralar\u0131n aras\u0131nda el\u0259 y\u00fcks\u0259k b\u0259dii boyalara, poetik fikirl\u0259r\u0259 rast g\u0259ldim ki, do\u011frusu heyr\u0259tl\u0259nm\u0259y\u0259 bilm\u0259dim. O misralar a\u015fkarca deyirdi: \u201c\u018fmin olun, \u0259min olun ki, m\u0259n ill\u0259r sonra \u0259sil bir \u015fairin yarad\u0131c\u0131l\u0131q m\u0259hsulunun n\u00fcbari olacam\u201d.<\/p>\n<p>Onlardan bir ne\u00e7\u0259 misal:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>\u2026Odu s\u00f6nm\u00fc\u015f k\u00fcl\u0259 d\u0259 baxma,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>M\u0259nim g\u00f6zl\u0259rim\u0259 baxd\u0131\u011f\u0131n kimi. <\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>V\u0259 yaxud:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>C\u0131\u011f\u0131rlar \u00e7i\u00e7\u0259kli boyunba\u011f\u0131 t\u0259k,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Qayadan sallanar d\u0259r\u0259y\u0259 sar\u0131.<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Daha bir misal:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Buludlar kom il\u0259 qa\u00e7ar yerind\u0259n,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Da\u011flar\u0131n ba\u015f\u0131nda \u00e7\u0259tir d\u0259yi\u015f\u0259r.<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>V\u0259:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>G\u0259zirdik, aram\u0131zda<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>S\u00fckut \u2013 h\u0259ya qur\u015fa\u011f\u0131.<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bu \u00f6rn\u0259kl\u0259r yetmi\u015finci ill\u0259rin yadigarlar\u0131d\u0131r. V\u0259:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Yazd\u0131\u011f\u0131m \u015feirl\u0259r qul xatas\u0131ym\u0131\u015f,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Allah, k\u0259r\u0259m eyl\u0259, qullar\u0131n yaz\u0131q.<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&#8211; kimi bitkin, poetik, \u0130rfani\u2026 misralar\u0131n m\u0259hz, yuxar\u0131daki misralardan ri\u015f\u0259l\u0259n\u0259r\u0259k s\u0259hrada g\u00fcl a\u00e7\u0131ncaya q\u0259d\u0259r g\u0259ldiyi yol&#8230; O s\u0259hrada ki (<em>bu fikr\u0259 ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131 Nizami Ta\u011f\u0131soyun s\u00f6zl\u0259ril\u0259 g\u0259tir\u0259c\u0259m<\/em>), \u201c<strong><em>\u018fr\u0259bistan s\u0259hras\u0131 deyil, Sayan-Altay, Tanr\u0131 da\u011f\u0131n\u0131n \u0259t\u0259kl\u0259ri, Qazax\u0131stan \u00e7\u00f6ll\u0259ri, T\u00fcrk\u00fcstan s\u0259hralar\u0131d\u0131r\u201d<\/em><\/strong>.<\/p>\n<p>Bilmir\u0259m, niy\u0259s\u0259 M\u0259mm\u0259d D\u0259mir\u00e7io\u011flunu oxuyandan sonra \u00d6l\u00fcm g\u00f6zl\u0259rimd\u0259 zirv\u0259l\u0259ndi (<em>m\u0259nim bir \u015feirimd\u0259 bel\u0259 bir misra var \u201c<strong>\u00d6l\u00fcm g\u00f6z\u00fcmd\u0259n d\u00fc\u015f\u0259c\u0259k<\/strong>\u201d yan\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131 d\u0259rk el\u0259dim<\/em>), \u00d6l\u00fcm \u00f6l\u00fcms\u00fczl\u0259\u015fdi, \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdi&#8230;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>\u015eamdanda \u015fam i\u015f\u0131\u011f\u0131,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Titr\u0259yir dilim kimi.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>G\u00fcl\u00fcms\u0259yir t\u0259nha g\u00fcl,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>G\u00fcldanda \u00f6l\u00fcm kimi.<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Burada b\u0259diyy\u0259t, s\u00f6z\u00fcn tablosu, s\u00f6z\u00fcn s\u0259si, musiqisi, dili pik n\u00f6qt\u0259d\u0259 olsa da, m\u0259ni ovsunlayan yuxar\u0131da \u00f6l\u00fcml\u0259 ba\u011fl\u0131 dediyim fikirl\u0259rin do\u011fulmas\u0131 oldu. \u015eam\u0131n da, \u015fam i\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n da, \u015fam i\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n titr\u0259\u015f\u0259n dill\u0259rinin d\u0259 (<em>sanki \u015famdan\u0131n a\u011fz\u0131nda dili yan\u0131rd\u0131, g\u00f6z\u0259l \u00d6l\u00fcm bu yan\u011f\u0131ya son qoymazm\u0131(?!)<\/em>, <em>\u015fam\u0131n \u00e7\u0259kdiyi iztirab, ayr\u0131l\u0131q, h\u0259sr\u0259t, a\u011fr\u0131-ac\u0131, i\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n s\u0259si \u2013 a\u011f\u0131s\u0131, i\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc yand\u0131ran, qam\u0259tini b\u00fck\u00fcm-b\u00fck\u00fcm ed\u0259n k\u00f6lg\u0259si \u015famla b\u0259rab\u0259r oxucunu da, yox, oxucu demir\u0259m, d\u0259rdda\u015f\u0131n\u0131, sirda\u015f\u0131n\u0131, m\u0259hr\u0259mini&#8230; d\u0259 yand\u0131rm\u0131rm\u0131?!),<\/em> torpaqda do\u011fulan, t\u0259nhal\u0131\u011fa m\u0259hkum olan, sev\u0259n, sevil\u0259n, birc\u0259 d\u0259rimlik h\u0259nirl\u0259 (<em>insan \u0259liyl\u0259<\/em>) sevi\u015f\u0259n, \u00d6l\u00fcm\u0259 yol alan, \u00d6l\u00fcmd\u0259 qocalan(?!) g\u00fcl\u00fcn d\u0259 \u0259slind\u0259 o zirv\u0259y\u0259 &#8211; \u00d6l\u00fcm zirv\u0259sin\u0259 g\u00fcl\u00fcms\u00fcn\u0259-g\u00fcl\u00fcms\u00fcn\u0259 can atmas\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcm (<em>\u0259lb\u0259tt\u0259, \u015famdandak\u0131 t\u0259bi\u0259t\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 o g\u00fcl, o canl\u0131, saraylarda, q\u0131z\u0131l te\u015ft\u0259 qan qusan z\u0259rif cinsin n\u00fcmay\u0259nd\u0259si d\u0259 ola bil\u0259r&#8230; H\u0259m d\u0259 t\u0259nha(!). v\u0259 \u0259ksin\u0259&#8230;).<\/em> Dem\u0259li, yaradan olsan da (<em>burada insan<\/em>), sevs\u0259n d\u0259, sevils\u0259n d\u0259, sevi\u015fs\u0259n d\u0259, h\u0259yatda h\u0259yat\u0131n \u00f6z\u00fc olsan da s\u0259nin zirv\u0259n \u00d6l\u00fcmd\u00fcr! O zirv\u0259ni tapmaq, o zirv\u0259y\u0259 tap\u0131nmaq g\u0259r\u0259kir!<\/p>\n<p>\u00d6l\u00fcm zirv\u0259sini m\u00fcq\u0259dd\u0259sl\u0259\u015fdir\u0259n, qutsalla\u015fd\u0131ran, ona ilk olaraq sevgi m\u0259ktubu yazan da el\u0259 D\u0259mir\u00e7io\u011flu deyilmi?! M\u0259n dey\u0259rdim ki, \u015fairin b\u00fct\u00fcn yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 k\u0259nara qoysaq, sad\u0259c\u0259 bu misras\u0131n\u0131 &#8211; \u201c<strong><em>\u00d6l\u00fcm\u0259 sevgi m\u0259ktubu<\/em><\/strong>\u201dnu (<em>el\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcy\u00fcm kimi d\u0259 yazacam<\/em>) Dantey\u0259, Nizamiy\u0259, \u015eekspir\u0259 (<em>s\u0131ralama siz\u0259 yad g\u0259lm\u0259sin<\/em>) \u201cg\u00f6nd\u0259rs\u0259k\u201d, onlar bira\u011f\u0131zdan \u201cdey\u0259rl\u0259r\u201d, \u201cbu, bizd\u0259ndir (<em>\u015fairdir<\/em>)!\u201d<\/p>\n<p>M\u0259mm\u0259d D\u0259mir\u00e7io\u011flu poeziyas\u0131n\u0131n f\u0259ls\u0259fi d\u0259rinlikl\u0259rin\u0259 ba\u015f vurark\u0259n, \u015f\u00fcuralt\u0131 qatlarda zorla ayd\u0131nlanan fikirl\u0259rd\u0259 bel\u0259, Az\u0259rbaycan dilinin s\u0259listliyi, \u015firinliyi d\u0259 k\u0259narda qalm\u0131r:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Neynir\u0259m \u015f\u0259h\u0259ri, k\u0259ndi?<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Neynir\u0259m \u015f\u0259k\u0259ri, q\u0259ndi?<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>\u00a0M\u0259nim i\u015fim k\u00f6n\u00fcln\u0259ndi,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>K\u00f6n\u00fcl ver, nu\u015f eyl\u0259 m\u0259ni. <\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Vaqif Yusifli deyir ki, \u201c<strong><em>qo\u015fma, g\u0259rayl\u0131 neyl\u0259sin ki, s\u00f6zbilm\u0259zl\u0259r \u0259lind\u0259 urvatdan d\u00fc\u015f\u00fcr<\/em><\/strong>\u201d. M\u0259mm\u0259d D\u0259mir\u00e7io\u011flunun \u015feirl\u0259rind\u0259 s\u00f6z\u00fcn h\u0259qiqi m\u0259nas\u0131nda urvat\u0131n\u0131 da g\u00f6r\u00fcr\u00fck.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>D\u0259mir\u00e7io\u011flu yaz\u0131r:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Bu s\u0259s k\u00f6hn\u0259, bu s\u00f6z q\u0259dim,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>S\u0259simi s\u00f6z\u0259 s\u00f6yk\u0259dim&#8230;<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>M\u0259n dey\u0259rdim ki, \u015fair, r\u0259ssam, \u0130NSAN D\u0259mir\u00e7io\u011flunun s\u0259sin\u0259 s\u00f6z \u00f6z\u00fc s\u00f6yk\u0259nir. El\u0259 s\u00f6yk\u0259nir ki, inamla, \u00fcmidl\u0259, sevin\u0259-sevin\u0259. Ax\u0131, s\u00f6z\u00fc s\u00f6z eyl\u0259m\u0259y\u0259 s\u0259s g\u0259r\u0259kir &#8211; \u0259sil s\u0259s, insan s\u0259si, \u00fcr\u0259yi dil a\u00e7an, Yaradandan sonra yaradan s\u0259si. Yaradan bir k\u0259lm\u0259 dedi: \u201cOL!\u201d v\u0259 yaranan oldu. Yaradandan sonra yaradan da (<em>burada \u015fair<\/em>) qorxmadan, \u00e7\u0259kinm\u0259d\u0259n \u201cOl!\u201d dedi:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>M\u0259n hardayam, s\u0259n harda,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Yoxu axtarma varda. <\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>M\u0259n yoxam oralarda,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Ol(!) bu al\u0259md\u0259, g\u0259l, g\u0259z.<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>D\u0259mir\u00e7io\u011flu qeyri-iradi olaraq tanr\u0131s\u0131ndan g\u0259l\u0259n v\u0259hyi s\u00f6z\u0259 bel\u0259 \u00e7evirir: \u201c<strong><em>H\u0259r qanad\u0131nda be\u015f l\u0259l\u0259k, sehirli qu\u015fdu \u0259ll\u0259rim<\/em><\/strong>\u201d (<em>g\u00f6z\u00fcm\u00fc a\u00e7andan evimizd\u0259 ulu k\u00f6k\u00fcmd\u0259n miras qalan bir tap\u0131n\u0131lan\u0131 \u2013 \u018fL\u0259mi g\u00f6rm\u00fc\u015f\u0259m. Onda qeyri-\u015f\u00fcuri olaraq bilirdim ki, \u0259l m\u00fcq\u0259dd\u0259sdir. Sonralar fiziks\u0259l h\u0259yat\u0131mda da, ruhs\u0259l bax\u0131\u015flar\u0131mda da (Tanr\u0131ya dua ed\u0259nd\u0259 ilk olaraq \u0259limizi Ulu g\u00f6yl\u0259r\u0259 a\u00e7\u0131r\u0131q) \u0259lin m\u00fcq\u0259dd\u0259sliyin\u0259 bir daha tap\u0131nd\u0131m). <\/em><\/p>\n<p>\u015eeirin son misras\u0131 bel\u0259dir: \u201c<strong><em>Yumruqla ba\u011fl\u0131 saxlad\u0131m, a\u00e7\u0131ld\u0131, u\u00e7du \u0259ll\u0259rim<\/em><\/strong>\u201d. Burada tan\u0131nm\u0131\u015f \u015fair\u0259-yaz\u0131\u00e7\u0131 Al\u0259mz\u0259r \u018flizad\u0259nin u\u015faqlar \u00fc\u00e7\u00fcn yazd\u0131\u011f\u0131 \u201c<strong><em>Ya\u015f\u0131m \u0259limi a\u00e7d\u0131<\/em><\/strong>\u201d hekay\u0259si d\u0259 yad\u0131ma d\u00fc\u015fd\u00fc. Bu iki \u0259s\u0259r aras\u0131nda (<em>be\u015f\u0131n alt\u0131nc\u0131ya Yolunda \u0259lin a\u00e7\u0131lmas\u0131<\/em>) mifik (<em>m\u0259n\u0259 g\u00f6r\u0259<\/em>) bir ba\u011fl\u0131l\u0131q g\u00f6rd\u00fcm. Bu bar\u0259d\u0259 n\u00f6vb\u0259ti yaz\u0131mda a\u00e7\u0131qlamam olacaq.<\/p>\n<p>Yuxar\u0131da qeyri-iradi s\u00f6z\u00fcn\u00fc ona g\u00f6r\u0259 dedim ki, D\u0259mir\u00e7io\u011flu \u00e7oxlar\u0131ndan f\u0259rqli, qutsal oldu\u011funu bil\u0259r\u0259kd\u0259n dem\u0259z. V\u0259 bu qutsall\u0131q \u201c<em>\u018fsdim, y\u0131x\u0131lmad\u0131m, k\u0259ndirbaz kimi ya\u015fad\u0131m \u00f6mr\u00fcm\u00fc q\u0131l k\u00f6rp\u00fcs\u00fcnd\u0259<\/em>\u201d misralar\u0131nda \u00f6z kluminasiyas\u0131n\u0131 tap\u0131r. Ad\u0259m \u00f6vlad\u0131n\u0131n q\u0131l k\u00f6rp\u00fcs\u00fcn\u0259 meydan oxumas\u0131 art\u0131q o ad\u0259min ruhunun Tanr\u0131ya can atmas\u0131, Tanr\u0131 d\u0259rgah\u0131na qutsall\u0131\u011f\u0131 il\u0259 haz\u0131r olmas\u0131, \u0130nam\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>D\u0259mir\u00e7io\u011flu deyir:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>Qaranl\u0131qda yan\u0131rd\u0131m, <\/em><\/p>\n<p><em>\u0130\u015f\u0131qda s\u00f6nd\u00fcm, Allah!<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bu misrada is\u0259 qaranl\u0131\u011f\u0131n (<em>ana b\u0259tninin<\/em>) nurlu (<em>Tanr\u0131 i\u015f\u0131ql\u0131, Tanr\u0131 n\u0259f\u0259sli<\/em>), m\u00fcq\u0259dd\u0259s oldu\u011funu, \u0130\u015f\u0131\u011f\u0131n (<em>do\u011fulandan sonra, fani d\u00fcnyan\u0131n<\/em>) Onun (<em>fanil\u0259rd\u0259n uzaq, sufi \u015fairin<\/em>) nurunu s\u00f6nd\u00fcrm\u0259k qorxusundan, g\u00f6yl\u0259r\u0259, \u0259b\u0259diyy\u0259t\u0259, qutsall\u0131\u011fa \u2013 TANRIya can atmas\u0131ndan s\u00f6z a\u00e7\u0131r.<\/p>\n<p>El\u0259 buradaca (<em>ba\u015fqa bir \u015feird\u0259<\/em>) \u00f6z\u00fcn\u00fcinkar da meydana \u00e7\u0131x\u0131r:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Haqq\u0131 g\u0259tirib dil\u0259,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Din\u0259nin sabah\u0131 yox!<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u015eairl\u0259rd\u0259, yarad\u0131c\u0131 adamlarda b\u0259z\u0259n (<em>b\u0259lk\u0259 d\u0259 \u00e7ox vaxt<\/em>) \u00f6z\u00fcn\u00fcinkar a\u015fkarca g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Haqqa tap\u0131nan, haqq\u0131 tapan (<em>asan deyil haqq\u0131 tapmaq, buna \u00e7ox az adam m\u00fcy\u0259ss\u0259r olur, onlardan biri d\u0259, D\u0259mir\u00e7io\u011flu M\u0259mm\u0259ddir<\/em>) adam bird\u0259n-bir\u0259 \u201c<strong><em>Haqq\u0131 g\u0259tirib dil\u0259, din\u0259nin sabah\u0131 yox<\/em><\/strong>!\u201d &#8211; deyir. Bax, bu b\u0259nd ham\u0131 yazd\u0131\u011f\u0131ndand\u0131, bunu yazan ham\u0131 kimidi (<em>bu b\u0259ndi yazan haa, D\u0259mir\u00e7io\u011flu yox<\/em>), \u0130rfan\u0131n o biri \u00fcz\u00fcd\u00fc bu b\u0259nd (?!). Yox, \u015fair sad\u0259c\u0259, oxucunun ruhunu birc\u0259 anl\u0131q g\u00f6yl\u0259rd\u0259n endirm\u0259k fikrind\u0259ymi\u015f. B\u0259lk\u0259, o ruhun bel\u0259 s\u00f6z\u00fcn tutumuna, a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131na tab g\u0259tir\u0259m\u0259y\u0259c\u0259yind\u0259n \u00e7\u0259kinirmi\u015f, ax\u0131 o yen\u0259 d\u0259 deyir (<em>h\u0259min \u015feirin final\u0131nda<\/em>):<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Bu g\u00fcn\u00fcn sabah\u0131 var,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>D\u00fcn\u0259nin sabah\u0131 yox.<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Yen\u0259 Tanr\u0131ya, Haqqa, \u0130\u015f\u0131\u011fa, Sabaha Yol!..<\/p>\n<p>\u0130nqilab \u0130saq (<em>G\u0259nc\u0259m yad\u0131ma d\u00fc\u015fd\u00fc<\/em>) deyir ki, \u201c<strong><em>M\u0259mm\u0259d \u00e7\u00f6r\u0259yini da\u015fdan, s\u00f6z\u00fcn\u00fc \u00fcr\u0259kd\u0259n \u00e7\u0131xaran halal Tanr\u0131 b\u0259nd\u0259sidir. Adi da\u015flara dil verir, r\u0259ngl\u0259rl\u0259 dan\u0131\u015f\u0131r &#8211; r\u0259ssamd\u0131r.\u00a0 Bu r\u0259ngar\u0259nglik onun \u015feirl\u0259rin\u0259, ruhani poeziyas\u0131na g\u00fcc-q\u00fcvv\u0259t verir<\/em><\/strong>\u201d. M\u0259ns\u0259 bura D\u0259mir\u00e7io\u011flunun h\u0259m d\u0259 b\u0259st\u0259kar oldu\u011funu, s\u00f6z\u00fc ritm \u00fcst\u0259 kokl\u0259diyini d\u0259 \u0259lav\u0259 edir\u0259m. A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 \u00f6rn\u0259kl\u0259r\u0259 diqq\u0259t ed\u0259k:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>E\u015fq \u0259hli olar, g\u00fcl qoxuyub, \u015fehli solanlar,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Bir ney s\u0259sidir, mey i\u00e7ib, d\u0259rd \u0259hli olanlar.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Ri\u015fx\u0259nd il\u0259 g\u00fclm\u0259z biz\u0259 m\u0259rd \u0259hli olanlar,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Xo\u015f \u0259tri il\u0259 d\u0259rdim\u0259 bigan\u0259 g\u00fcl\u0259n g\u00fcl.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n<p>V\u0259 yaxud:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Haqq\u0131n \u00fcz\u00fc, <\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>S\u00f6z\u00fcn d\u00fcz\u00fc,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>S\u00f6z var ki, k\u00f6z\u00fc<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Da\u011flar, a\u011flar.<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bir ba\u015fqa misal:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Yer-g\u00f6y aras\u0131 Allaha yoldu,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Yer cadar-cadar, g\u00f6y pu\u00e7ur-pu\u00e7ur.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Pak \u00fcr\u0259kl\u0259rd\u0259 nurlu dil\u0259kl\u0259r,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>N\u0259f\u0259sl\u0259 u\u00e7ur, g\u00f6yl\u0259ri qucur.<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Burada biz \u015feirin b\u0259dii v\u0259 f\u0259ls\u0259fi tutumundan ba\u015fqa, onun s\u0259sini, musiqisini, ritmini d\u0259 e\u015fidirik. Ax\u0131 s\u00f6zl\u0259rin d\u0259 qohumu-yad\u0131, o\u011flan\u0131-q\u0131z\u0131, qaras\u0131-a\u011f\u0131, \u201cDo\u201dsu-\u201cMi\u201dsi var. O\u011ful (<em>\u015fair, yaz\u0131\u00e7\u0131<\/em>) odur ki, bu s\u00f6zl\u0259ri yan-yana el\u0259 qoysun ki, r\u0259ngi, s\u0259si, tonu, \u201cmimikas\u0131\u201d\u2026 v\u0259 s. i\u015f\u0131qlans\u0131n. Onu da deyim ki, D\u0259mir\u00e7io\u011flu son zamanlarda yazd\u0131\u011f\u0131 \u015feirl\u0259rd\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u00e7\u0131lara, \u0259d\u0259bi t\u0259nqid\u00e7il\u0259r\u0259, s\u00f6z ustalar\u0131na sanki meydan oxuyur. Sonuncu \u00f6rn\u0259kl\u0259r\u0259 diqq\u0259t edin, \u015fair \u015feirin (<em>t\u00fcrk o\u011fuz \u015feiri, heca v\u0259zninin<\/em>) ah\u0259ngi olan b\u00f6lg\u00fcy\u0259, hecaya nec\u0259 z\u0259rg\u0259r s\u0259rrafl\u0131\u011f\u0131yla yana\u015f\u0131r. O, sanki Az\u0259rbaycan poeziya dilind\u0259 \u00e7\u0259tin say\u0131lan hecalarda (<em>alt\u0131, doqquz, on hecal\u0131<\/em>) da nec\u0259 ustal\u0131qla, nec\u0259 mahiran\u0259 b\u0259dii \u00e7alarlar, m\u00f6vzu b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc, s\u00fcjet x\u0259tti ver\u0259 bildiyini n\u00fcmayi\u015f etdirir (<em>yax\u015f\u0131 m\u0259nada<\/em>).<\/p>\n<p>\u00dcnl\u00fc turk (<em>m\u0259n ona t\u00fcrk deyir\u0259m. \u00c7\u00fcnki, dili, dini, m\u0259d\u0259niyy\u0259ti, torpa\u011f\u0131&#8230; hams\u0131 t\u00fcrk\u00fcnd\u00fc<\/em>) \u015fark\u0131\u00e7\u0131s\u0131 Ahmet Kayan\u0131n bir \u015fark\u0131s\u0131n\u0131n s\u00f6zl\u0259ri bel\u0259dir: \u201c<strong><em>N\u0259 \u0130stanbul anlad\u0131 beni, yar, ne de sen, oysa, ne \u00e7ok sevmi\u015fdim ikinizi de bilsen\u2026\u201d.<\/em><\/strong> \u00c7ox sevdiyim, \u015feirl\u0259rin\u0259 s\u0259cd\u0259 etdiyim Ramiz R\u00f6v\u015f\u0259n \u201c<strong><em>Qara paltarl\u0131 qad\u0131n<\/em><\/strong>\u201d \u015feirind\u0259 deyir: \u201c<strong><em>Bu d\u00fcnyada s\u0259n\u0259 \u0259n \u00e7ox a\u011flayan, \u0259n \u00e7ox a\u011flatd\u0131\u011f\u0131n qad\u0131n olacaq<\/em><\/strong>\u201d. D\u0259mir\u00e7io\u011flu is\u0259:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>S\u0259n dem\u0259, z\u0259h\u0259riymi\u015f<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>\u00d6mr\u00fcn bal dadanlar\u0131, <\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Ham\u0131dan \u00e7ox sevmi\u015f\u0259m<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>M\u0259ni aldadanlar\u0131. <\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&#8211;\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 deyir. M\u0259\u011fz eynidi.<\/p>\n<p>A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 b\u0259nd\u0259 diqq\u0259t ets\u0259k, D\u0259mir\u00e7io\u011flunun \u0259ks\u0259r \u015feirl\u0259rind\u0259 oldu\u011fu kimi burada da yeni metaforan\u0131n, yeni t\u0259\u015fbehin, bir s\u00f6zl\u0259, \u00f6z\u0259llik tablosunun sehrin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259c\u0259yik:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Bu gec\u0259 ya\u011f\u0131\u015f\u0131 k\u00fcl\u0259kl\u0259 g\u0259ldi,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Sular p\u0259nc\u0259r\u0259md\u0259 sa\u00e7aq-sa\u00e7aqd\u0131r.<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>H\u0259min \u015feirin ba\u015fqa bir b\u0259ndin\u0259 n\u0259z\u0259r salaq:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>\u015eim\u015f\u0259k i\u015f\u0131\u011f\u0131nda q\u0131z\u0131l ilan t\u0259k,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>\u015e\u0131r\u0131mlar a\u015fa\u011f\u0131 im\u0259kl\u0259r ya\u011f\u0131\u015f.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Balal\u0131 qu\u015flar\u0131n yuvalar\u0131nda,<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>G\u00f6z ya\u015flar\u0131 kimi \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259r ya\u011f\u0131\u015f.<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Nec\u0259 d\u0259 g\u00f6z\u0259ldir, \u015f\u0131m\u015f\u0259kd\u0259n sonra im\u0259kl\u0259y\u0259n, birazdan ayaq tutacaq ya\u011f\u0131\u015f\u0131n tablosu. Bilmir\u0259m, b\u0259lk\u0259 d\u0259 burada da bir mif gizl\u0259nir. Sudan yaranan canl\u0131n\u0131n im\u0259kl\u0259y\u0259-im\u0259kl\u0259y\u0259 ayaq a\u00e7mas\u0131, n\u0259hay\u0259t sivilizasiyaya \u00e7atmas\u0131. Axi bu b\u0259ndd\u0259c\u0259 baladan, do\u011fumdan, do\u011fulu\u015fdan, yaran\u0131\u015fdan, \u0259z\u0259ld\u0259n v\u0259 \u0259b\u0259did\u0259n (<em>ya\u011f\u0131\u015f<\/em>) dan\u0131\u015f\u0131l\u0131r. H\u0259m d\u0259 g\u00f6z\u0259l bir s\u00f6z r\u0259smi \u00fcst\u00fcnd\u0259. Qu\u015f yuvalar\u0131n\u0131n ad\u0259t\u0259n otdan, budaqdan oldu\u011funu bilirik. Burada \u015fair o otun, \u00e7i\u00e7\u0259yin \u00fcst\u00fcn\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n damlalar\u0131 \u2013 ya\u011f\u0131\u015f \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259rini nec\u0259 pe\u015f\u0259karcas\u0131na v\u0259sf edib. Eyni zamanda, g\u00f6z ya\u015flar\u0131\u2026 sanki ruhla cisim, olanla \u00f6l\u0259n, g\u00fcl\u0259nl\u0259 a\u011flayan\u2026 aras\u0131ndak\u0131 harmoniyan\u0131 not ed\u0259r\u0259k \u00fcz\u0259rind\u0259 s\u00f6z oynad\u0131r\u2026<\/p>\n<p>&#8230;M\u0259mm\u0259d D\u0259mir\u00e7io\u011flunu ikinci d\u0259f\u0259 yen\u0259 d\u0259 onun m\u00fcbar\u0259k g\u00fcn\u00fcnd\u0259 &#8211; 60 illik yubileyind\u0259 g\u00f6rd\u00fcm. Orada bu b\u00f6y\u00fck \u0130NSAN\u0131 daha \u00e7ox sevdim. Bilirsiniz niy\u0259, bu sevgini m\u0259n\u0259 onun xan\u0131m-xatun \u00f6m\u00fcr-g\u00fcn yolda\u015f\u0131 Zenfira xan\u0131m a\u015f\u0131lad\u0131 (<em>g\u00f6z\u0259ldi Zenfira xan\u0131m, sanki, bu ill\u0259r onun \u00fcst\u00fcnd\u0259n yaln\u0131z v\u0259 yaln\u0131z g\u00f6z\u0259lliyini cilalamaq \u00fc\u00e7\u00fcn ke\u00e7ib<\/em>). Onlar m\u0259ni g\u00f6r\u00fcb duymasalar da, m\u0259n onlar\u0131 g\u00f6r\u00fcr, duyur, ill\u0259rin solmayan sevgi \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259rin\u0259 \u0259b\u0259diyy\u0259t arzulay\u0131r, \u201c<strong><em>sevgi \u00e7\u0259l\u0259ngi \u00f6vladlar\u0131na<\/em><\/strong>\u201d (<em>Zenfira xan\u0131m\u0131n \u015feirind\u0259n<\/em>) ata k\u00f6lg\u0259sind\u0259n, ana istisind\u0259n m\u0259hrum olmama\u011f\u0131 arzu edirdim.<\/p>\n<p>Bu idi m\u0259nim t\u0259brikim&#8230;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>P.S.<\/strong> U\u015faql\u0131qdan \u00fcz\u00fcb\u0259ri bu s\u00f6z\u00fc e\u015fitmi\u015fdim: \u0130brahim X\u0259lil (\u0259.s) pey\u011f\u0259mb\u0259r aya\u011f\u0131n\u0131 alovun \u00fcst\u00fcn\u0259 basanda, alov ya\u015f\u0131l \u00e7\u0259m\u0259n\u0259 \u00e7evril\u0259rmi\u015f. N\u0259q\u015fib\u0259ndi ara\u015fd\u0131rma\u00e7\u0131s\u0131 \u0130smay\u0131l \u0130lm\u0259zli, m\u0259hz, bu fikri \u00f6n\u0259 \u00e7\u0259k\u0259r\u0259k deyir: \u201c<strong><em>M.D\u0259mir\u00e7io\u011flu aya\u011f\u0131n\u0131 hans\u0131 s\u0259n\u0259t s\u0259hras\u0131na atsa, o s\u0259hran\u0131n qumlar\u0131 q\u0131z\u0131l, g\u00fcll\u0259ri l\u0259l olar<\/em><\/strong>\u201d. H\u0259mi\u015f\u0259 inanmaq ist\u0259diyim bu mistik fikr\u0259 \u0130smay\u0131l \u0130lm\u0259zlinin dedikl\u0259ri il\u0259 c\u0131\u011f\u0131r salaraq, ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirdim. Dem\u0259li, bax, bel\u0259c\u0259 odda \u00e7\u0259m\u0259n, s\u0259hrada g\u00fcl a\u00e7arm\u0131\u015f&#8230;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/26168538_1973881102625558_3805349614218759972_n.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft size-thumbnail wp-image-11328\" src=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/26168538_1973881102625558_3805349614218759972_n-150x150.jpg\" alt=\"26168538_1973881102625558_3805349614218759972_n\" width=\"150\" height=\"150\" \/><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u0130rad\u0259 Aytel<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p class=\"bawpvc-ajax-counter\" data-id=\"11327\">Yaz\u0131ya 1358 d\u0259f\u0259 bax\u0131l\u0131b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Dantenin \u201c\u0130lahi komediya\u201ds\u0131 yad\u0131ma d\u00fc\u015fd\u00fc. Antik \u0259d\u0259biyyat\u0131n dahi, azman \u015fairi Dante bu \u0259s\u0259ri yazanda 60 ya\u015f\u0131nda idi. 60 ya\u015fl\u0131 \u2013 m\u00fcdrik, filosof 25 ya\u015fl\u0131 Beatris\u0259 olan sevgisinin b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fcn\u00fc i\u00e7in\u0259 &#8211; d\u00fcnyalar s\u0131\u011f\u0131\u015fa bil\u0259c\u0259yi i\u00e7in\u0259 s\u0131\u011fd\u0131ra bilm\u0259yib d\u0259, bir \u0259s\u0259r\u0259 &#8211; \u201c\u0130lahi komediya\u201dya yerl\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 nail oldu. Bu m\u00fcqayis\u0259m b\u0259lk\u0259 d\u0259 yerin\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259y\u0259c\u0259k, amma, maraql\u0131d\u0131r ki, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6050,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1,16,14,17,3],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11327"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11327"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11327\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11330,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11327\/revisions\/11330"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6050"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11327"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11327"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11327"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}