{"id":12368,"date":"2019-03-25T21:39:37","date_gmt":"2019-03-25T17:39:37","guid":{"rendered":"http:\/\/kultur.az\/?p=12368"},"modified":"2019-03-25T21:39:37","modified_gmt":"2019-03-25T17:39:37","slug":"m%c9%99mm%c9%99d-araz-uc-ogul-anasi-poema","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kultur.az\/?p=12368","title":{"rendered":"M\u0259mm\u0259d Araz &#8211; \u00dc\u00c7 O\u011eUL ANASI (poema)"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2014\/06\/mc999mmc999d-araz6.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft size-medium wp-image-5997\" src=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2014\/06\/mc999mmc999d-araz6-300x205.jpg\" alt=\"mc999mmc999d-araz6\" width=\"300\" height=\"205\" srcset=\"https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2014\/06\/mc999mmc999d-araz6-300x205.jpg 300w, https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2014\/06\/mc999mmc999d-araz6.jpg 600w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>K\u0259ndd\u0259n ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131m ne\u00e7\u0259 il olar,<br \/>\nQoy yen\u0259 da\u011f yeli dara\u011f\u0131m olsun.<br \/>\nYov\u015fanl\u0131 d\u00fcz\u0259nl\u0259r, \u00e7i\u00e7\u0259kli yollar<br \/>\nT\u0259bi\u0259t b\u0259x\u015f ed\u0259n vara\u011f\u0131m olsun.<\/p>\n<p>\u00c7oxdand\u0131r dumanl\u0131, qarl\u0131 da\u011flar\u0131n<br \/>\n\u00dcst\u00fcnd\u0259n atlan\u0131b ke\u00e7m\u0259mi\u015f\u0259m m\u0259n.<br \/>\nYa\u015f\u0131l g\u00f6z\u0259d\u0259ki buz bulaqlar\u0131n<br \/>\n\u018fyilib g\u00f6z\u00fcnd\u0259n i\u00e7m\u0259mi\u015f\u0259m m\u0259n.<\/p>\n<p>Qoy \u00e7\u00f6ll\u0259r qoynunda a\u00e7\u0131m s\u0259h\u0259ri<br \/>\nQ\u0259lbimd\u0259 qalmas\u0131n n\u0259 h\u0259sr\u0259t, n\u0259 q\u0259m;<br \/>\nG\u00f6r\u00fcm u\u015faql\u0131\u011f\u0131m it\u0259n yerl\u0259ri<br \/>\nOnsuz da \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6rm\u0259y\u0259c\u0259y\u0259m.<\/p>\n<p>Ke\u00e7im dar ke\u00e7idi, \u00f6t\u00fcm gen d\u00fcz\u00fc,<br \/>\nSular\u0131n s\u0259sin\u0259 qulaq as\u0131m m\u0259n,<br \/>\nTorpa\u011f\u0131n e\u015fqiyl\u0259 qopan h\u0259r s\u00f6z\u00fc<br \/>\nTorpa\u011fa yaz\u0131m m\u0259n, da\u015fa yaz\u0131m m\u0259n.<\/p>\n<p>Han\u0131 ki\u015fn\u0259y\u0259n at, m\u0259l\u0259y\u0259n quzu,<br \/>\nHan\u0131 sar\u0131 b\u00fclb\u00fcl? &#8211; yoxsa k\u00f6\u00e7\u00fcbd\u00fcr&#8230;<br \/>\nE\u015fqi oyun bilm\u0259, ay qon\u015fu q\u0131z\u0131,<br \/>\nTop-top oynad\u0131\u011f\u0131n v\u0259d\u0259 ke\u00e7ibdir.<\/p>\n<p>Atm\u0131\u015fam sapand\u0131, bo\u015fdur \u0259ll\u0259rim,<br \/>\nU\u00e7mas\u0131n qaranqu\u015f, h\u00fcrkm\u0259sin \u0259lik&#8230;<br \/>\nG\u0259lmi\u015f\u0259m, t\u0259r-t\u0259z\u0259 b\u0259n\u00f6v\u015f\u0259 d\u0259r\u0259m,<br \/>\nS\u0259ni tapdamaram, ay b\u0259n\u00f6v\u015f\u0259lik!<\/p>\n<p>Bir an bu e\u015fqiml\u0259 ka\u015f u\u015faq olum,<br \/>\nYad\u0131ma n\u0259 \u015firin bir zaman d\u00fc\u015f\u00fcr&#8230;<br \/>\nBulan\u0131r x\u0259yal\u0131m, el\u0259 ki, yolum<br \/>\nG\u0259lib q\u0259bristan\u0131n yan\u0131ndan d\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcnm\u00fcr g\u00f6z\u00fcm\u0259 n\u0259 g\u00fcl, n\u0259 g\u00fcl\u015f\u0259n:<br \/>\nBa\u015f\u0131mdan k\u00fcl\u0259kl\u0259r p\u00fcl\u0259yib ke\u00e7ir.<br \/>\nBax\u0131ram bu yana, h\u0259r yolu d\u00fc\u015f\u0259n<br \/>\nBir t\u0259z\u0259 m\u0259zara ba\u015f \u0259yib ke\u00e7ir.<\/p>\n<p>\u00dcst\u00fcnd\u0259 n\u0259 heyk\u0259l, n\u0259 m\u0259qb\u0259r\u0259 var,<br \/>\nOtlarla b\u0259z\u0259yib t\u0259bi\u0259t ancaq.<br \/>\nG\u00f6r\u0259s\u0259n kimindir o sad\u0259 m\u0259zar?<br \/>\nOnun heyk\u0259lini kim yaradacaq?<\/p>\n<p>O adi bir insan, ip\u0259k bir qar\u0131,<br \/>\nSoru\u015fdum, \u00f6yr\u0259ndim kim oldu\u011funu.<br \/>\n\u00c7a\u011f\u0131r\u0131n, \u00e7a\u011f\u0131r\u0131n ild\u0131r\u0131mlar\u0131,<br \/>\nGur s\u0259sl\u0259 oyatmaq m\u00fcmk\u00fcns\u0259 onu&#8230;<\/p>\n<p>M\u0259n ona bir zaman ana demi\u015f\u0259m,<br \/>\nG\u00f6rm\u00fc\u015f\u0259m g\u00fcl\u0259r\u00fcz, \u015f\u0259n \u00e7a\u011f\u0131n\u0131 da.<br \/>\nN\u0259n\u0259m Z\u00f6hr\u0259 il\u0259 birg\u0259 yemi\u015f\u0259m<br \/>\nOnun n\u0259misinin qayma\u011f\u0131n\u0131 da.<\/p>\n<p>Ona \u00f6z borcumu verm\u0259kdi d\u0259rdim,<br \/>\nYaz \u00fcr\u0259k qan\u0131nla, \u015fair, yaz onu.<br \/>\nG\u00f6z\u00fcmd\u0259n Araz\u0131, K\u00fcr\u00fc t\u00f6k\u0259rdim,<br \/>\nNeynim ki, g\u00f6z ya\u015f\u0131 ay\u0131ltmaz onu.<\/p>\n<p>Q\u0259lbim s\u00f6z i\u00e7ind\u0259 qovruldu yen\u0259,<br \/>\nEl\u0259 bil sin\u0259si yanar da\u011fam m\u0259n.<br \/>\nBu g\u00fcnk\u00fc dava-qan h\u0259risl\u0259rin\u0259<br \/>\nBir nifr\u0259t dastan\u0131 yazaca\u011fam m\u0259n&#8230;<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Yumdu g\u00f6zl\u0259rini o\u011fulsuz ana,<br \/>\nYumdu g\u00f6zl\u0259rini G\u00fcls\u0259n\u0259m qar\u0131.<br \/>\nSahibsiz bir ev\u0259 ba\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na<br \/>\nG\u0259ldi d\u0259st\u0259-d\u0259st\u0259 k\u0259nd adamlar\u0131.<\/p>\n<p>\u00dcst\u00fcnd\u0259 y\u00fcz cavan ba\u015f \u0259ydi az\u0131,<br \/>\n\u00dcr\u0259kl\u0259r yen\u0259 d\u0259 duydu bu d\u0259rdi:<br \/>\n\u00dc\u00e7 aslan bil\u0259kli o\u011ful anas\u0131<br \/>\n\u00d6zg\u0259l\u0259r \u00e7iynind\u0259 gora gedirdi&#8230;<\/p>\n<p>Boranlar, tufanlar qopdu sin\u0259md\u0259,<br \/>\nQ\u0259lbimi ka\u011f\u0131za bo\u015fald\u0131m bar\u0131.<br \/>\nG\u0259lib g\u00f6zl\u0259rimd\u0259n ke\u00e7di bu d\u0259md\u0259<br \/>\nG\u00fcls\u0259n\u0259m qar\u0131n\u0131n \u00f6m\u00fcr yollar\u0131&#8230;<\/p>\n<p>D\u00fcnyadan doymu\u015fam dey\u0259n k\u0259s han\u0131?<br \/>\nH\u0259r insan q\u0259lbind\u0259 min arzu yan\u0131r.<br \/>\nB\u0259z\u0259n vaxts\u0131z \u00f6l\u00fcm k\u0259sir qap\u0131n\u0131,<br \/>\nN\u0259 qocal\u0131q qan\u0131r, n\u0259 g\u0259nclik qan\u0131r.<\/p>\n<p>D\u00fc\u015f\u00fcn kainat\u0131n min sirrini s\u0259n,<br \/>\nBir bayqu\u015f \u00fc\u00e7 y\u00fcz il qal\u0131r d\u00fcnyada,<br \/>\n\u00d6lm\u0259li olan\u0131n yerin\u0259 b\u0259z\u0259n<br \/>\n\u00d6lm\u0259li olmayan \u00f6l\u00fcr d\u00fcnyada.<\/p>\n<p>N\u0259 b\u00f6y\u00fck, n\u0259 ki\u00e7ik tan\u0131m\u0131r m\u0259zar,<br \/>\nBabalar demi\u015fk\u0259n \u00f6l\u00fcm ki, haqd\u0131r.<br \/>\n\u201c\u015e\u00f6hr\u0259ti d\u00fcnyaya s\u0131\u011f\u0131\u015fmayanlar,<br \/>\nBir qar\u0131\u015f m\u0259zara s\u0131\u011f\u0131\u015facaqd\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>B\u0259li, tez itirdi, o, \u00f6z \u0259rini,<br \/>\nQ\u0259lbin\u0259 od d\u00fc\u015fd\u00fc yax\u0131n\u0131n, yad\u0131n.<br \/>\nG\u00fcls\u0259n\u0259m \u00e7irm\u0259yib bil\u0259kl\u0259rini<br \/>\n\u00c7\u00f6ld\u0259 ki\u015fi oldu, evd\u0259 d\u0259 qad\u0131n.<\/p>\n<p>\u00dc\u00e7 o\u011ful b\u00f6y\u00fctd\u00fc &#8211; qam\u0259ti \u00e7inar,<br \/>\nM\u0259h\u0259bb\u0259ti d\u0259rin, nifr\u0259ti d\u0259rin.<br \/>\n\u00dc\u00e7 o\u011ful b\u00f6y\u00fctd\u00fc &#8211; k\u00f6kl\u00fc qayalar<br \/>\nA\u015fard\u0131 g\u00fcc\u00fcnd\u0259n bil\u0259kl\u0259rinin.<\/p>\n<p>Ana toy e\u015fqiyl\u0259 \u00e7\u0131rp\u0131nd\u0131 h\u0259r an,<br \/>\nX\u0259yal\u0259n s\u0259s verdi n\u0259v\u0259 s\u0259sin\u0259.<br \/>\n\u00dcz\u00fck, boyunba\u011f\u0131&#8230; birmi sayasan,<br \/>\nY\u0131\u011fd\u0131, min-min y\u0131\u011fd\u0131 d\u00fcy\u00fcn\u00e7\u0259sin\u0259.<\/p>\n<p>(Bir ana \u00fcr\u0259yi n\u0259\u011fm\u0259 dey\u0259nd\u0259<br \/>\nLayl\u0131 buludlar da yer\u0259 en\u0259ydi.<br \/>\nBir ana \u00fcr\u0259yi h\u00f6km el\u0259y\u0259nd\u0259<br \/>\nQranit qayalar muma d\u00f6n\u0259ydi.)<\/p>\n<p>Lakin o dey\u0259ni dem\u0259di ruzgar,<br \/>\nEy ana, ist\u0259yin buydumu s\u0259nin,<br \/>\nYay\u0131ld\u0131 elb\u0259el, diyarbadiyar<br \/>\nAt\u0259\u015f s\u0259dalar\u0131 m\u00fcharib\u0259nin&#8230;<\/p>\n<p>O da \u201cu\u011fur olsun!\u201d &#8211; dey\u0259r\u0259k o g\u00fcn<br \/>\nC\u0259bh\u0259y\u0259 \u00f6t\u00fcrd\u00fc o\u011fullar\u0131n\u0131.<br \/>\nB\u0259lk\u0259 d\u0259 \u00f6mr\u00fcnd\u0259n qopard\u0131 \u00f6mr\u00fcn<br \/>\n\u015eirin meyv\u0259sini, \u015firin bar\u0131n\u0131.<\/p>\n<p>Gedin, tez qay\u0131d\u0131n! &#8211; s\u00f6yl\u0259di ana, &#8211;<br \/>\nGedin qap\u0131m\u0131z\u0131 ya\u011f\u0131 d\u00f6ym\u0259sin.<br \/>\nAncaq unutmay\u0131n: \u201cigid olana<br \/>\nG\u0259r\u0259k arxas\u0131ndan g\u00fcll\u0259 d\u0259ym\u0259sin!\u201d<\/p>\n<p>Ayr\u0131l\u0131q &#8211; qap\u0131n\u0131 k\u0259sdi, n\u0259 k\u0259sdi,<br \/>\nGetdi, \u00fc\u00e7 g\u00f6z\u0259lin \u00fc\u00e7 yar\u0131 getdi.<br \/>\nV\u0259t\u0259n g\u00f6yl\u0259rin\u0259 qara yel \u0259sdi,<br \/>\nBir ana \u00f6mr\u00fcn\u00fcn bahar\u0131 getdi.<\/p>\n<p>Birinin toy evi qurulu qald\u0131,<br \/>\n\u00dc\u00e7c\u0259 g\u00fcn idi ki, g\u0259lmi\u015fdi g\u0259lin.<br \/>\nE\u015fqin t\u0259r \u00e7i\u00e7\u0259yi n\u0259 tez sarald\u0131,<br \/>\nSevinci yas oldu o \u015fux g\u00f6z\u0259lin.<\/p>\n<p>Biri ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 duyub o s\u0259h\u0259r<br \/>\nSon d\u0259f\u0259 bir q\u0131z\u0131n \u0259lini s\u0131xd\u0131.<br \/>\nYox, onlar bilm\u0259di, n\u0259 bil\u0259ydil\u0259r<br \/>\nBu ilk ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 son ayr\u0131l\u0131qd\u0131.<\/p>\n<p>Biri d\u0259 bir q\u0131za bax\u0131b utancaq<br \/>\n\u201cS\u0131xmas\u0131n q\u0259lbini k\u0259d\u0259r, q\u0259m\u201d &#8211; dedi.<br \/>\nQ\u0131zsa dan\u0131\u015fmad\u0131&#8230; bax\u0131\u015f\u0131 ancaq<br \/>\n\u201cYax\u015f\u0131 yol\u201d bir d\u0259 ki, \u201csevir\u0259m\u201d &#8211; dedi.<\/p>\n<p>\u00d6td\u00fc o g\u00fcnl\u0259rd\u0259n h\u0259ft\u0259l\u0259r, aylar<br \/>\n\u00c7alxaland\u0131 d\u0259ryalar, buland\u0131 \u00e7aylar.<br \/>\n\u015eim\u015f\u0259kl\u0259r oynad\u0131, g\u00f6yl\u0259r ki\u015fn\u0259di,<br \/>\nTorpaq da, s\u0259ma da intiqam dedi.<\/p>\n<p>Volqa, Dauqava, Dnepr, Kuban<br \/>\nEl\u0259 bil \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131 \u00f6z yata\u011f\u0131ndan.<br \/>\nYox, yox, \u00e7aylar deyil, co\u015fan biz idik!<br \/>\n\u00c7ay deyil, \u00e7ay udan bir d\u0259niz idik!<\/p>\n<p>\u018fzirdik d\u00fc\u015fm\u0259ni d\u0259r\u0259d\u0259, d\u00fczd\u0259,<br \/>\nAncaq az olmurdu \u00f6l\u0259nimiz d\u0259.<br \/>\n(Bunu gizl\u0259tm\u0259yin m\u0259nas\u0131 varm\u0131? &#8211;<br \/>\n\u00d6l\u00fcms\u00fcz, itkisiz dava olarm\u0131?)<\/p>\n<p>\u00c7aylar da\u015fd\u0131rsa da qan\u0131m\u0131z, ancaq<br \/>\nBilirdik g\u0259l\u0259c\u0259k bizim olacaq!<br \/>\nG\u0259l\u0259c\u0259k &#8211; g\u00fcn\u0259\u015fli, nurlu bir s\u0259h\u0259r,<br \/>\nSilin\u0259n g\u00f6z ya\u015f\u0131, \u00e7al\u0131nan z\u0259f\u0259r!<\/p>\n<p>G\u0259l\u0259c\u0259k &#8211; bir q\u0131l\u0131nc q\u0259m\u0259, h\u0259sr\u0259t\u0259,<br \/>\nG\u0259l\u0259c\u0259k &#8211; k\u0259d\u0259r\u0259, hicrana n\u00f6qt\u0259!<br \/>\nG\u0259l\u0259c\u0259k &#8211; ell\u0259rin toyu, d\u00fcy\u00fcn\u00fc!<br \/>\nG\u0259l\u0259c\u0259k &#8211; d\u00fc\u015fm\u0259nin m\u0259hv olan g\u00fcn\u00fc!<\/p>\n<p>B\u0259li, bu e\u015fq il\u0259 dal\u0131b x\u0259yala,<br \/>\nG\u00fcnl\u0259ri sayard\u0131 G\u00fcls\u0259n\u0259m xala.<br \/>\nOnun x\u0259yal\u0131na g\u0259lirdi art\u0131q,<br \/>\nN\u0259 m\u00fcharib\u0259 vard\u0131r, n\u0259 d\u0259 ayr\u0131l\u0131q.<\/p>\n<p>Onu t\u0259brik edir k\u0259nd adamlar\u0131,<br \/>\nS\u00fcz\u00fcr \u00f6z o\u011flunun toyunda qar\u0131&#8230;<br \/>\nF\u0259q\u0259t Avropada h\u0259l\u0259 d\u0259 q\u0131\u015fd\u0131,<br \/>\nH\u0259l\u0259 m\u00fcharib\u0259 qurtarmam\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>G\u00fcnl\u0259r a\u011f\u0131r ke\u00e7di, b\u0259d ke\u00e7di yaman,<br \/>\nC\u0259bh\u0259 a\u011f\u0131z a\u00e7\u0131b silah ist\u0259di.<br \/>\nAna m\u0259ktub ald\u0131 o\u011fullar\u0131ndan<br \/>\nYazd\u0131lar ki, d\u00fc\u015fm\u0259n qa\u00e7maq \u00fcst\u0259di.<\/p>\n<p>Ana m\u0259ktub ald\u0131 Ker\u00e7 bo\u011faz\u0131ndan &#8211;<br \/>\nH\u0259r s\u00f6z\u00fc t\u0259s\u0259lli q\u0259lb\u0259, duy\u011fuya.<br \/>\nYazd\u0131 b\u00f6y\u00fck o\u011flu: \u201cAna, az\u0131ndan<br \/>\nBiz g\u00fcnd\u0259 min d\u00fc\u015fm\u0259n t\u00f6k\u00fcr\u00fck suya\u201d.<\/p>\n<p>Yazd\u0131 ortanc\u0131l\u0131 Moskva altdan,<br \/>\nH\u0259r yanda v\u0259t\u0259ndir, v\u0259t\u0259n torpa\u011f\u0131:<br \/>\nAncaq ki, ay ana, \u00e7\u0131xmay\u0131r yaddan<br \/>\nSalvart\u0131 \u0259t\u0259yi, Araz q\u0131ra\u011f\u0131.<\/p>\n<p>G\u00fcll\u0259 ya\u011fa-ya\u011fa an\u0131ram b\u0259z\u0259n<br \/>\n\u201cDilq\u0259mi\u201d \u00fcst\u00fcnd\u0259 saz havas\u0131n\u0131.<br \/>\nAh, g\u00f6r\u0259s\u0259n bir d\u0259 g\u00f6r\u0259c\u0259y\u0259mmi<br \/>\n\u015eahbulaq da\u011f\u0131n\u0131n yaz havas\u0131n\u0131?<\/p>\n<p>Sonbe\u015fik o\u011flu da son d\u0259f\u0259 ona<br \/>\nDunay sahilind\u0259n m\u0259ktub yaz\u0131rd\u0131.<br \/>\nH\u0259r dilsiz m\u0259ktubu ald\u0131qca ana<br \/>\nBir canl\u0131 \u00fcr\u0259y\u0259 qulaq as\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Dunay, Ker\u00e7 bo\u011faz\u0131, Moskva alt\u0131&#8230;<br \/>\nQ\u0259lbin\u0259 \u00fc\u00e7 t\u0259z\u0259 k\u0259lm\u0259 yazd\u0131 o.<br \/>\nHardan e\u015fitmi\u015fdi Dunay\u0131-zad\u0131&#8230;<br \/>\nArazdan \u00f6zg\u0259 \u00e7ay tan\u0131mazd\u0131 o.<\/p>\n<p>M\u0259ktublar t\u0259s\u0259lli, m\u0259ktublar \u00fcmid,<br \/>\n(D\u00fcnyada \u00fcmidsiz ya\u015fayan kimdir?)<br \/>\nM\u0259ktublar deyirdi q\u00fcss\u0259ni unut,<br \/>\n\u00d6ls\u0259k d\u0259, \u00f6lm\u0259y\u0259n z\u0259f\u0259r bizimdir.<\/p>\n<p>M\u0259ktublar &#8211; v\u00fcsal\u0131n yax\u0131n h\u0259md\u0259mi,<br \/>\nAyr\u0131l\u0131q &#8211; qarl\u0131 q\u0131\u015f, m\u0259ktublar &#8211; bahar.<br \/>\n\u00dc\u00e7 canl\u0131 insan\u0131n sevinci, q\u0259mi<br \/>\n\u00dc\u00e7 cans\u0131z ka\u011f\u0131zda tutmu\u015fdu q\u0259rar.<\/p>\n<p>M\u0259ktublar dan\u0131\u015fd\u0131 insan ad\u0131ndan,<br \/>\nEl dara d\u00fc\u015fm\u0259sin, biz \u00f6t\u00fc\u015f\u0259rik.<br \/>\nAna bu c\u00fcml\u0259ni and\u0131 anbaan:<br \/>\n\u201cQ\u0259m yem\u0259, anacan, tez g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259rik\u201d.<\/p>\n<p>M\u0259ktublar anaya bala m\u00fcjd\u0259si,<br \/>\nM\u0259ktublar, \u00fcz\u00fcn\u00fcz b\u0259s niy\u0259 d\u00f6nd\u00fc?<br \/>\n\u00dc\u00e7 \u00f6mr\u00fcn sora\u011f\u0131, \u00fc\u00e7 q\u0259lbin s\u0259si,<br \/>\nM\u0259ktublar, m\u0259ktublar, sizd\u0259dir indi&#8230;<\/p>\n<p>M\u0259ktublar dalbadal g\u0259l\u0259rdi qabaq,<br \/>\n\u0130ndi d\u0259 dalbadal k\u0259sildi onlar.<br \/>\nAna \u00fcr\u0259yin\u0259 hicran yazaraq<br \/>\nAylara \u00e7evrildi x\u0259b\u0259rsiz anlar.<\/p>\n<p>Aylar da \u00f6t\u00fc\u015fd\u00fc, yoxdu m\u0259ktublar,<br \/>\nS\u00f6nd\u00fcm\u00fc \u00fc\u00e7 ulduz, susdumu \u00fc\u00e7 saz.<br \/>\nEh, bir d\u0259 ka\u011f\u0131z\u0131n n\u0259 g\u00fcnah\u0131 var,<br \/>\n\u00d6m\u00fcr qurtarmasa ka\u011f\u0131z qurtarmaz.<\/p>\n<p>B\u0259lk\u0259 d\u0259 bir o\u011ful son n\u0259f\u0259sind\u0259<br \/>\nS\u00f6z\u00fcn\u00fc k\u00fcl\u0259kl\u0259 ona yetirdi.<br \/>\nB\u0259lk\u0259 d\u0259 m\u0259ktubun son c\u00fcml\u0259sind\u0259<br \/>\nBirisi \u00f6mr\u00fcn\u00fc sona yetirdi.<\/p>\n<p>B\u0259lk\u0259 onlar ke\u00e7\u0259n me\u015f\u0259l\u0259r bunu<br \/>\nA\u011fac\u0131ndan qopan yarpa\u011fa yazd\u0131.<br \/>\nB\u0259lk\u0259 bir yaral\u0131 \u00f6z arzusunu<br \/>\nS\u00fcr\u00fcn\u0259-s\u00fcr\u00fcn\u0259 torpa\u011fa yazd\u0131.<\/p>\n<p>Yazd\u0131, \u00fcr\u0259yind\u0259n, dilind\u0259n qopan<br \/>\nBirinci, sonuncu s\u00f6z z\u0259f\u0259r oldu.<br \/>\nYazd\u0131 g\u00f6zl\u0259rini yumsa da bir an,<br \/>\nOnun m\u00fcr\u0259kk\u0259bi \u015f\u0259f\u0259ql\u0259r oldu.<\/p>\n<p>Yazd\u0131: Qoy qan\u0131ma boyans\u0131n g\u00f6yl\u0259r,<br \/>\nQalmas\u0131n yad \u0259ld\u0259 torpa\u011f\u0131m m\u0259nim,<br \/>\nToplar\u0131n s\u0259sind\u0259 Berlin\u0259 q\u0259d\u0259r<br \/>\nGed\u0259c\u0259kdir s\u0259sim, sora\u011f\u0131m m\u0259nim&#8230;<\/p>\n<p>Yazd\u0131 m\u0259n \u00f6l\u00fcr\u0259m, ya\u015fas\u0131n v\u0259t\u0259n,<br \/>\n\u015e\u0259r\u0259fli \u00f6l\u00fcm\u00fc alq\u0131\u015flay\u0131ram!<br \/>\nYazd\u0131 \u00f6z \u00f6mr\u00fcm\u00fc, \u00f6z can\u0131m\u0131 m\u0259n<br \/>\nG\u0259l\u0259n n\u0259sill\u0259r\u0259 ba\u011f\u0131\u015flay\u0131ram.<\/p>\n<p>Susmad\u0131 q\u0131\u015f oldu, yaz oldu bu s\u0259s, &#8211;<br \/>\nQar\u0131\u015fd\u0131 \u00e7aylar\u0131n l\u0259p\u0259sin\u0259 d\u0259.<br \/>\nYaz\u0131ld\u0131 bu nida, yaz\u0131ld\u0131 bu s\u0259s<br \/>\n\u018fl\u00e7atmaz g\u00f6yl\u0259rin sin\u0259sin\u0259 d\u0259.<\/p>\n<p>B\u00fcr\u00fcd\u00fc Karpat\u0131, Bohemyan\u0131 \u00e7\u0259n,<br \/>\nS\u0259h\u0259r d\u0259 l\u0259ngidi, s\u00f6k\u00fclm\u0259di dan.<br \/>\nAraz sahilind\u0259 d\u00fcnyaya g\u0259l\u0259n<br \/>\nDunay sahilind\u0259 getdi d\u00fcnyadan.<\/p>\n<p>K\u00fcl\u0259k d\u0259 dinc\u0259ldi, qu\u015flar da yatd\u0131,<br \/>\nAna \u00f6vlad\u0131n\u0131 and\u0131 arams\u0131z.<br \/>\nG\u00fcn\u0259\u015f s\u0259h\u0259r do\u011fdu, ax\u015fam da batd\u0131;<br \/>\nBir ana \u00fcr\u0259yi yand\u0131 arams\u0131z.<\/p>\n<p>Ancaq o \u00f6l\u00fcm\u00fc salmad\u0131 yada,<br \/>\n\u201cHaqq\u0131n\u201d \u0259t\u0259yind\u0259n d\u00f6rd \u0259lli tutdu,<br \/>\nY\u0131\u011f\u0131ld\u0131 ba\u015f\u0131na qonum-qon\u015fu da,<br \/>\nM\u0259ktubun yerini t\u0259s\u0259lli tutdu.<\/p>\n<p>Dedil\u0259r ki, can\u0131m, m\u00fcharib\u0259dir,<br \/>\nB\u0259z\u0259n \u00f6z\u00fcn\u00fc d\u0259 unudur insan.<br \/>\nBir d\u0259 a\u011flama\u011f\u0131n m\u0259nas\u0131 n\u0259dir?<br \/>\nKimin o\u011flu d\u00f6n\u00fcb a\u011flama\u011f\u0131nan?<\/p>\n<p>G\u0259ldi o\u011flu ged\u0259n, qarda\u015f\u0131 ged\u0259n<br \/>\nBu hicran arvad\u0131 s\u0131xmas\u0131n dey\u0259.<br \/>\nG\u0259ldi yar\u0131 ged\u0259n, sirda\u015f\u0131 ged\u0259n<br \/>\nL\u0259n\u0259tl\u0259r ya\u011fd\u0131rd\u0131 m\u00fcharib\u0259y\u0259.<\/p>\n<p>Ona \u00fcr\u0259k-dir\u0259k ver\u0259n \u00e7ox oldu,<br \/>\nBunlar da verm\u0259di o\u011fullar\u0131n\u0131.<br \/>\nT\u0259s\u0259lli, t\u0259s\u0259lli yerind\u0259 qald\u0131,<br \/>\nZaman d\u0259yi\u015fm\u0259di \u00f6z q\u0259rar\u0131n\u0131.<\/p>\n<p>Qocalar bir nifr\u0259t, bir kin s\u0259sind\u0259<br \/>\nGah s\u00f6y\u00fc\u015f ya\u011fd\u0131r\u0131r, gah da ki qar\u011f\u0131\u015f:<br \/>\n&#8211; \u018fkinin, bi\u00e7inin bu v\u0259d\u0259sind\u0259<br \/>\nBir qara yel oldu bu yurdu yanm\u0131\u015f,<\/p>\n<p>&#8211; D\u00fcn\u0259n bir m\u00fc\u0259llim dan\u0131\u015fd\u0131 biz\u0259,<br \/>\nDedi, bu q\u0259pt\u0259list dediyin ki, var<br \/>\nDava el\u0259m\u0259s\u0259, qan el\u0259m\u0259s\u0259<br \/>\nPulu buynuz olub qarn\u0131n\u0131 y\u0131rtar.<\/p>\n<p>&#8211; Bir \u00e7arx\u0131-d\u00f6vrand\u0131r i\u015fi d\u00fcnyan\u0131n,<br \/>\nBel\u0259 davalarda o qocal\u0131bd\u0131r.<br \/>\nBir d\u0259 \u00e7ox analar a\u011flar qoyan\u0131n,<br \/>\nAx\u0131r \u00f6z anas\u0131 a\u011flar qal\u0131bd\u0131r.<\/p>\n<p>&#8211; Vallah Nikolay\u0131 y\u0131xan bu torpaq<br \/>\nHitleri-mitleri itl\u0259 qovacaq&#8230;<br \/>\nS\u00f6z-s\u00f6hb\u0259t araya g\u0259tirdi \u015fadl\u0131q,<br \/>\nAna \u00fcr\u0259yini g\u00f6r\u0259n olmad\u0131.<\/p>\n<p>Ham\u0131 el\u0259 bildi \u00f6z\u00fcnd\u0259n art\u0131q<br \/>\nAnaya t\u0259s\u0259lli ver\u0259n olmad\u0131.<br \/>\nUzun gec\u0259l\u0259ri yatmad\u0131 ana.<br \/>\nX\u0259yal\u0131 uzaqdan-uza\u011fa getdi.<\/p>\n<p>Mindi q\u0259m at\u0131na, k\u0259d\u0259r at\u0131na &#8211;<br \/>\nGah arana getdi, gah da\u011fa getdi.<br \/>\nSordu u\u00e7an qu\u015fdan, \u0259s\u0259n k\u00fcl\u0259kd\u0259n,<br \/>\nSordu b\u0259n\u00f6v\u015f\u0259d\u0259n, sordu \u00e7i\u00e7\u0259kd\u0259n:<\/p>\n<p>Gec\u0259l\u0259r g\u00f6z\u00fcn\u0259 yuxu g\u0259lm\u0259di,<br \/>\nYatmad\u0131, yatsa da o dinc\u0259lm\u0259di.<br \/>\nDedi: bu nec\u0259 d\u0259rd, bu nec\u0259 i\u015fdir,<br \/>\nBel\u0259 bir m\u00fcsib\u0259t g\u00f6r\u00fcnm\u0259mi\u015fdir:<\/p>\n<p>M\u0259n kim\u0259 \u00f6mr\u00fcmd\u0259 yaman demi\u015f\u0259m,<br \/>\nM\u0259n\u0259 \u201c\u00e7or\u201d dey\u0259n\u0259 m\u0259n \u201ccan\u201d demi\u015f\u0259m,<br \/>\nQon\u015funu in\u0259ksiz ist\u0259m\u0259mi\u015f\u0259m,<br \/>\nKas\u0131b\u0131 \u00e7\u00f6r\u0259ksiz ist\u0259m\u0259mi\u015f\u0259m.<\/p>\n<p>\u018flini tutmu\u015fam dara d\u00fc\u015f\u0259nin,<br \/>\nEy Allah, \u0259v\u0259zin budurmu s\u0259nin?<\/p>\n<p>X\u0259b\u0259r g\u0259lm\u0259s\u0259 d\u0259 o\u011ful s\u0259sind\u0259n<br \/>\nSoyumad\u0131 onun \u0259ll\u0259ri i\u015fd\u0259n.<br \/>\nSevindi c\u0259bh\u0259nin q\u0259l\u0259b\u0259sind\u0259n,<br \/>\nSevindi arxada h\u0259r y\u00fcks\u0259li\u015fd\u0259n.<\/p>\n<p>\u0130\u015f vaxt\u0131 tarlaya birinci \u00e7\u0131xd\u0131,<br \/>\nDedi ki, d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 z\u0259rb\u0259dir bu da.<br \/>\nX\u0131rman da sovurdu, tax\u0131l da y\u0131\u011fd\u0131,<br \/>\nB\u0259z\u0259n unuduldu d\u0259rd d\u0259, arzu da&#8230;<\/p>\n<p>Lampa i\u015f\u0131\u011f\u0131na \u00e7\u00f6r\u0259k bi\u015firdi,<br \/>\nDedi: \u201c\u0259kin qal\u0131r, da\u011fa qar d\u00fc\u015f\u00fcb\u201d<br \/>\n\u0130sti ota\u011f\u0131nda \u0259sdi, \u00fc\u015f\u00fcd\u00fc,<br \/>\nE\u015fitdi \u015fimalda soyuqlar d\u00fc\u015f\u00fcb.<\/p>\n<p>C\u0259hr\u0259 arxas\u0131nda b\u0259z\u0259n gec\u0259l\u0259r<br \/>\nYan\u0131ql\u0131-yan\u0131ql\u0131 n\u0259\u011fm\u0259 oxudu.<br \/>\n\u00c7oxlar\u0131 yatanda s\u0259h\u0259r\u0259 q\u0259d\u0259r<br \/>\nO k\u00f6yn\u0259k toxudu, corab toxudu.<\/p>\n<p>G\u00f6nd\u0259rdi sovqat\u0131 sovqat dal\u0131nca,<br \/>\n\u00d6z\u00fc d\u0259 bilm\u0259di haraya gedir.<br \/>\nBir bunu, bir bunu bildi ki, ancaq<br \/>\nDava hardad\u0131rsa, oraya gedir.<\/p>\n<p>Ka\u015f birc\u0259 g\u00f6r\u0259ydim bunu gey\u0259ni,<br \/>\nKimin geym\u0259yinin m\u0259nas\u0131 yoxdur.<br \/>\nB\u0259lk\u0259 bir \u0259sg\u0259rin nazikdir \u0259yni,<br \/>\nB\u0259lk\u0259 he\u00e7 birinin anas\u0131 yoxdur?<\/p>\n<p>\u00c7ox \u015feyl\u0259r d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc ana \u00fcr\u0259yi,<br \/>\nB\u0259lk\u0259 d\u0259 b\u0259zisi bunu ar bil\u0259r.<br \/>\nSevmir\u0259m h\u0259r yerd\u0259 m\u0259s\u0259l dem\u0259yi,<br \/>\nAnalar \u00e7\u0259k\u0259ni, analar bil\u0259r.<\/p>\n<p>Ke\u00e7di d\u00f6vl\u0259tind\u0259n, ke\u00e7di var\u0131ndan,<br \/>\nC\u0259bh\u0259y\u0259 \u00e7ox \u015feyl\u0259r o yola sald\u0131.<br \/>\nRayonun h\u0259rbi komissar\u0131ndan<br \/>\nNe\u00e7\u0259 yol yaz\u0131l\u0131 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr ald\u0131.<\/p>\n<p>Corab toxuduqca o ilm\u0259-ilm\u0259<br \/>\nBir q\u0259lbd\u0259 sanki \u00fc\u00e7 \u00e7\u0131raq yan\u0131rd\u0131.<br \/>\n\u00dc\u00e7 o\u011ful d\u0259rdini zarafat bilm\u0259,<br \/>\nDa\u011f dayanmaz d\u0259rd\u0259 o dayan\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>B\u0259z\u0259n \u0259l \u00e7\u0259kmirdi pis yuxu ondan,<br \/>\nYuxuda s\u0259ks\u0259nib ba\u011f\u0131r\u0131rd\u0131 o.<br \/>\nT\u0259nhal\u0131q q\u0259lbini s\u0131xd\u0131\u011f\u0131 zaman<br \/>\nQon\u015fusu G\u00fclg\u0259zi \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rd\u0131 o:<\/p>\n<p>&#8211; A\u011f\u0131z, n\u0259 yatmasan, a can\u0131 yanm\u0131\u015f,<br \/>\nDov\u015fana d\u00f6nm\u00fcs\u0259n el\u0259 pay\u0131z-q\u0131\u015f.<br \/>\nG\u00f6z\u00fcn yuxudad\u0131r, yan\u0131n yataqda,<br \/>\nN\u0259 var? Yatarsan da isti otaqda.<br \/>\nB\u00f6yr\u00fcnd\u0259 ba\u011flama, qaba\u011f\u0131nda \u00e7ay.<br \/>\nYaman da arvadsan, anasan hay-hay&#8230;<br \/>\nAzm\u0131 d\u00f6vl\u0259tin var, azm\u0131 var\u0131n var?<br \/>\nDavada elin var, qohumlar\u0131n var:<\/p>\n<p>O\u011fluna g\u00f6nd\u0259rdin &#8211; b\u0259sindir dem\u0259k?<br \/>\nAnas\u0131z olan da k\u00fcsm\u0259sin g\u0259r\u0259k.<br \/>\nBir ba\u015fl\u0131q toxusan ortan nazil\u0259r,<br \/>\nYoxsa ki, \u0259yils\u0259n \u00e7inin \u0259zil\u0259r?<\/p>\n<p>Bir yax\u015f\u0131l\u0131q el\u0259, n\u0259 q\u0259d\u0259r sa\u011fsan,<br \/>\nGora be\u015f ar\u015f\u0131n a\u011f aparacaqsan&#8230;<br \/>\nA\u011f\u0131z, bir \u00e7\u00f6l\u0259 \u00e7\u0131x, qiyam\u0259t\u0259 bax,<br \/>\nBu z\u0259hrimar q\u0131\u015f da n\u0259 vaxt \u00e7\u0131xacaq?<\/p>\n<p>\u00c7ill\u0259dir, d\u0259rdi yox, \u00fcr\u0259yi yoxdur,<br \/>\nDeyirl\u0259r uruset yaman soyuqdur.<br \/>\nD\u00fcn\u0259n F\u0259r\u0259c o\u011flu Q\u0259dim dan\u0131\u015f\u0131r,<br \/>\nDeyir \u00f6lk\u0259 var ki, il boyu q\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Alt\u0131 ay g\u00fcnd\u00fczd\u00fcr, alt\u0131 ay gec\u0259,<br \/>\n\u018fg\u0259r ba\u015f\u0131n d\u0259ri, aya\u011f\u0131n ke\u00e7\u0259<br \/>\nOlmasa bir yolluq quruyar qan\u0131n,<br \/>\nG\u00fclg\u0259zin \u0259lind\u0259n qurtarar can\u0131n &#8211;<\/p>\n<p>Deyib zarafat da el\u0259di bir az,<br \/>\nQad\u0131n s\u00f6hb\u0259ti ki, m\u00fcxt\u0259s\u0259r olmaz.<br \/>\nArada gah giley, gah qiyb\u0259t olar,<br \/>\nBiri evl\u0259ndimi qiyam\u0259t olar&#8230;<br \/>\nGahdan min \u015f\u0259b\u0259d\u0259 qo\u015fular q\u0131za,<br \/>\nGah da ki, \u015f\u00f6hr\u0259ti d\u00fc\u015f\u0259r a\u011f\u0131za:<br \/>\nN\u0259 bilim, var bel\u0259, cehiz d\u0259 bel\u0259,<br \/>\nO\u011fulsan onlars\u0131z evl\u0259n toy el\u0259.<\/p>\n<p>Sonra da \u00e7ox \u015feyl\u0259r d\u00fc\u015fd\u00fc yad\u0131na,<br \/>\nHicran mizrab vurdu xatirat\u0131na:<br \/>\n&#8211; G\u00fclg\u0259z, pis yuxular \u0259l \u00e7\u0259k\u0259 birc\u0259&#8230;<br \/>\nHana toxuyuram g\u00f6rd\u00fcm bu gec\u0259.<\/p>\n<p>El\u0259 toxuduqca qalx\u0131r yuxar\u0131,<br \/>\nN\u0259 \u0259vv\u0259li vard\u0131r, n\u0259 d\u0259 ax\u0131r\u0131&#8230;<br \/>\nD\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm: ay can\u0131m, n\u0259 hanad\u0131r bu,<br \/>\nTorpaqda bir ucu, g\u00f6yd\u0259 bir ucu&#8230;<\/p>\n<p>\u00dcr\u0259yim d\u00f6y\u00fcnd\u00fc, qan\u0131m qarald\u0131:<br \/>\nBird\u0259n g\u00f6y ki\u015fn\u0259di, hava qarald\u0131,<br \/>\n\u0130ld\u0131r\u0131m \u015f\u0131\u011f\u0131y\u0131b d\u00fc\u015fd\u00fc d\u00f6rd yana,<br \/>\nYand\u0131 toxudu\u011fum yar\u0131m\u00e7\u0131q hana&#8230;<\/p>\n<p>\u201cAy yand\u0131m, ay yand\u0131m\u201d &#8211; q\u0131\u015fq\u0131rd\u0131m bird\u0259n,<br \/>\nYax\u015f\u0131 ki, ay\u0131ld\u0131m \u00f6z s\u0259sim\u0259 m\u0259n;<br \/>\nG\u00f6rd\u00fcm ki, el\u0259y\u0259m qan-t\u0259r i\u00e7ind\u0259,<br \/>\n\u00dcr\u0259yim \u00e7\u0131rp\u0131n\u0131r q\u0259h\u0259r i\u00e7ind\u0259.<\/p>\n<p>D\u00fcn\u0259nd\u0259n b\u0259ridir b\u0259lk\u0259 y\u00fcz k\u0259r\u0259<br \/>\nT\u0259sadd\u0131q vermi\u015f\u0259m yetim-yesir\u0259.<br \/>\nN\u0259 deyim, bay\u0131s\u0131n yuvas\u0131 yans\u0131n,<br \/>\nHitlerin yurdunda ocaq qalans\u0131n.<br \/>\nKe\u00e7di, bu minvalla il g\u0259ldi ke\u00e7di,<br \/>\nDa\u011flardan, da\u015flardan sel g\u0259ldi ke\u00e7di.<br \/>\nBitdi yol \u00fcst\u00fcnd\u0259 q\u0131z\u0131l lal\u0259 d\u0259,<br \/>\nX\u0131nal\u0131 k\u0259klik d\u0259, gur \u015f\u0259lal\u0259 d\u0259.<\/p>\n<p>Yayd\u0131 yamaclara \u00f6z n\u0259\u011fm\u0259sini,<br \/>\nBir ana q\u0259lbinin hicran s\u0259sini.<br \/>\nDuydu el\u0259 bil ki, \u00e7oban t\u00fct\u0259yi,<br \/>\nO yand\u0131 yand\u0131qca ana \u00fcr\u0259yi&#8230;<\/p>\n<p>Yand\u0131 ana q\u0259lbi, yand\u0131 yen\u0259 d\u0259,<br \/>\nN\u0259 yax\u0131n, n\u0259 d\u0259 ki, uzaq e\u015fitdi,<br \/>\nYand\u0131, \u00fcmidi d\u0259, t\u0259s\u0259llini d\u0259<br \/>\n\u00dcr\u0259k e\u015fitm\u0259di, qulaq e\u015fitdi.<\/p>\n<p>M\u0259n ki, \u0259z\u0259l g\u00fcnd\u0259n bir canl\u0131 sazd\u0131m,<br \/>\nDuyard\u0131m h\u0259r q\u0259lbin sevinc s\u0259sini:<br \/>\nM\u0259ni ana do\u011fub, m\u0259n niy\u0259 yazd\u0131m,<br \/>\nBir ana q\u0259lbinin faci\u0259sini.<\/p>\n<p>Yox, \u015fair, sirda\u015fsan bu torpa\u011f\u0131nan, &#8211;<br \/>\nBo\u015falt sin\u0259sin\u0259 sin\u0259nd\u0259 n\u0259 var.<br \/>\nBir-iki duy\u011fusuz duymama\u011f\u0131nan<br \/>\n\u018flind\u0259n q\u0259l\u0259mi almayacaqlar.<\/p>\n<p>At\u0259\u015fl\u0259 yo\u011frulub sin\u0259md\u0259 ilham,<br \/>\nMayam n\u0259 \u0259l\u0259mdir, n\u0259 g\u00f6z ya\u015f\u0131d\u0131r.<br \/>\nH\u0259r k\u0259d\u0259rli nidam, h\u0259r q\u0259mli misram<br \/>\nK\u0259d\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131d\u0131r, q\u0259m\u0259 qar\u015f\u0131d\u0131r.<br \/>\nBir n\u00f6qt\u0259 qoyard\u0131m k\u0259d\u0259r\u0259, yasa;<br \/>\nH\u0259r qanun yaz\u0131lsa t\u0259bl\u0259, ilhamla.<br \/>\nBir an\u0131n h\u00f6km\u00fc d\u0259 \u0259limd\u0259 olsa<br \/>\nNuru sel ed\u0259rdim, z\u00fclm\u0259ti damla.<\/p>\n<p>Uzun gec\u0259l\u0259ri yatmad\u0131 ana,<br \/>\nX\u0259yal\u0131 uzaqdan uza\u011fa getdi.<br \/>\nMindi q\u0259m at\u0131na, k\u0259d\u0259r at\u0131na<br \/>\nGah arana getdi, gah da\u011fa getdi.<\/p>\n<p>D\u00f6yd\u00fc qap\u0131s\u0131n\u0131 y\u00fcz idar\u0259nin<br \/>\nBax\u0131\u015f\u0131nda sual, g\u00f6zl\u0259rind\u0259 q\u0259m.<br \/>\n\u201cVayonkom, b\u0259s balan yoxdurmu s\u0259nin?<br \/>\nBala h\u0259sr\u0259tin\u0259 d\u00f6z\u0259 bilmir\u0259m\u201d.<\/p>\n<p>Komissar sars\u0131ld\u0131 onun s\u0259sind\u0259n,<br \/>\n\u018fyildi k\u00f6ks\u00fcn\u0259 \u0259yilm\u0259z ba\u015f\u0131.<br \/>\nO niy\u0259 tutuldu, ta soru\u015fma s\u0259n,<br \/>\nEl\u0259 bil itmi\u015fdi do\u011fma qarda\u015f\u0131.<\/p>\n<p>G\u0259zindi, oturdu o ne\u00e7\u0259 k\u0259r\u0259,<br \/>\nQ\u0259lbind\u0259n ke\u00e7\u0259ni bax\u0131\u015f, g\u00f6z dedi.<br \/>\nNe\u00e7\u0259 q\u0259rargaha, ne\u00e7\u0259 \u015f\u0259h\u0259r\u0259<br \/>\nTeleqram vuraraq x\u0259b\u0259r ist\u0259di.<\/p>\n<p>El\u0259 bil qurudu q\u0259lbinin qan\u0131,<br \/>\nArzusu, \u00fcmidi da\u015flara d\u0259ydi.<br \/>\nB\u0259s nec\u0259 dindirsin indi anan\u0131,<br \/>\nX\u0259b\u0259r a\u011f\u0131r g\u0259ldi, he\u00e7 g\u0259lm\u0259y\u0259ydi.<br \/>\nQara ka\u011f\u0131z g\u0259ldi o\u011ful yerin\u0259,<br \/>\nB\u0259d x\u0259b\u0259r arvad\u0131n q\u0259ddini \u0259ydi.<br \/>\nG\u00fcls\u0259n\u0259m \u0259l qatd\u0131 bir\u00e7\u0259kl\u0259rin\u0259,<br \/>\nX\u0259b\u0259r a\u011f\u0131r g\u0259ldi, he\u00e7 g\u0259lm\u0259y\u0259ydi.<br \/>\nG\u0259lin d\u0259 da\u011f \u00e7\u0259kdi bir g\u00fcn arvada,<br \/>\nAl\u0131b \u00f6z pay\u0131n\u0131 ayr\u0131ld\u0131 ondan.<br \/>\nEh, g\u0259lin neyl\u0259sin, bu evd\u0259 o da<br \/>\n\u00dc\u00e7 g\u00fcn v\u00fcsal g\u00f6rd\u00fc, on \u00fc\u00e7 il hicran.<br \/>\nS\u0259bri t\u00fck\u0259n\u0259rmi\u015f d\u00fcnyada e\u015fqin:<br \/>\nDedi: \u201cM\u0259n\u0259 d\u0259 ev, u\u015faq g\u0259r\u0259kdir\u201d.<br \/>\nAna d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc ki, \u201cayr\u0131l\u0131r g\u0259lin,<br \/>\nYoxsa balalar\u0131m d\u00f6nm\u0259y\u0259c\u0259kdir?\u201d<\/p>\n<p>Sonra da \u00f6z\u00fcn\u00fc danlad\u0131 qar\u0131:<br \/>\n\u201cBuy, dilim qurusun, n\u0259 deyir\u0259m m\u0259n,<br \/>\nO\u011flum sa\u011f-salamat qay\u0131ts\u0131n bar\u0131,<br \/>\nMini olacaqd\u0131r d\u0259rdind\u0259n \u00f6l\u0259n\u201d.<\/p>\n<p>\u018ft-\u0259td\u0259n, can-candan deyildi ax\u0131,<br \/>\nGetdi, yad q\u0131z\u0131yd\u0131, yad oldu yen\u0259.<br \/>\nOd al\u0131b al\u0131\u015fd\u0131 ana varl\u0131\u011f\u0131,<br \/>\nG\u0259lin \u0259r evind\u0259 \u015fad oldu yen\u0259.<br \/>\nG\u00fcnl\u0259r atl\u0131 oldu, g\u00fcnl\u0259r tez \u00f6td\u00fc,<br \/>\nN\u0259 vaxts\u0131z, v\u0259d\u0259siz qocald\u0131 arvad!<br \/>\nG\u00f6z\u00fcn\u00fcn ya\u011f\u0131yla o\u011ful b\u00f6y\u00fctd\u00fc,<br \/>\nOcaqlar ba\u015f\u0131nda t\u0259k qald\u0131 arvad.<br \/>\nQas\u0131r\u011falar ke\u00e7di can ota\u011f\u0131ndan,<br \/>\nBir \u00f6mr\u00fcn \u00f6m\u00fcrl\u00fck ta\u011f\u0131 s\u00f6k\u00fcld\u00fc.<br \/>\nO\u011ful h\u0259sr\u0259tind\u0259n, bala da\u011f\u0131ndan<br \/>\nBir\u00e7\u0259k d\u0259 a\u011fard\u0131, bel d\u0259 b\u00fck\u00fcld\u00fc.<br \/>\nH\u0259r g\u00fcn qap\u0131s\u0131n\u0131 a\u00e7d\u0131 g\u0259lin, q\u0131z:<br \/>\nOnu ana bildi k\u0259nd cavanlar\u0131,<br \/>\nQap\u0131s\u0131 in\u0259ksiz, evi xal\u0131s\u0131z,<br \/>\nBuca\u011f\u0131 da unsuz qalmad\u0131 qar\u0131.<br \/>\nN\u0259 des\u0259n g\u00f6nd\u0259rdi kolxoz evin\u0259,<br \/>\nL\u0259l olsun, f\u0259rqin\u0259 varan\u0131 kimdir?<br \/>\nMilyonlar g\u00f6z \u00fcst\u0259 saxlasa yen\u0259<br \/>\n\u00d6vlads\u0131z bir ana yetim kimidir.<br \/>\nBahars\u0131z t\u0259bi\u0259t batmazm\u0131 yasa<br \/>\nG\u00fcls\u00fcz bir b\u00fclb\u00fcl\u0259 n\u0259 e\u015fq, n\u0259 h\u0259v\u0259s?<br \/>\nEvinin dir\u0259yi q\u0131z\u0131ldan olsa,<br \/>\n\u00d6vlads\u0131z bir qara q\u0259piy\u0259 d\u0259ym\u0259z.<br \/>\nEy ana, neyl\u0259yim s\u00f6zl\u0259, q\u0259l\u0259ml\u0259;<br \/>\nQay\u0131tmaz \u00f6mr\u00fcn\u00fcn g\u00fcl\u00fc-g\u00fcl\u015f\u0259ni.<br \/>\nMin o\u011ful yolunu g\u00f6zl\u0259s\u0259n bel\u0259,<br \/>\nVaxt-v\u0259d\u0259 birc\u0259 an g\u00f6zl\u0259m\u0259z s\u0259ni&#8230;<\/p>\n<p>Ax\u0131r ki, d\u0259rd y\u0131xd\u0131 bir g\u00fcn arvad\u0131,<br \/>\n\u00c7\u00f6kd\u00fc k\u0259nd \u0259hlinin g\u00f6zl\u0259rin\u0259 n\u0259m.<br \/>\nBu itki a\u011fr\u0131td\u0131 yax\u0131n\u0131, yad\u0131;<br \/>\nBir an s\u00fckut etdi el\u0259 bil al\u0259m.<\/p>\n<p>H\u0259r g\u0259l\u0259n can umdu, can \u00fcst\u0259 ona,<br \/>\n\u018ffsus ki, torpa\u011f\u0131n olas\u0131yd\u0131 o.<br \/>\nHam\u0131 s\u00f6yl\u0259di ki, o\u011flunam, ana,<br \/>\nEl\u0259 bil ham\u0131n\u0131n anas\u0131yd\u0131 o.<\/p>\n<p>Q\u0259lbi dayand\u0131qca o n\u0259r qar\u0131n\u0131n<br \/>\nElin n\u0259f\u0259sini duydumu bar\u0131.<br \/>\nY\u0131\u011f\u0131ld\u0131 ba\u015f\u0131na o\u011fullar\u0131n\u0131n<br \/>\nU\u015faql\u0131q dostlar\u0131, c\u0259bh\u0259 dostlar\u0131&#8230;<\/p>\n<p>Qocalar deyir ki, \u00fc\u00e7 g\u00fcn, \u00fc\u00e7 gec\u0259<br \/>\n\u00dcz\u00fcn\u00fc qibl\u0259y\u0259 d\u00f6nd\u0259rm\u0259di o.<br \/>\n\u201cYox, yox, \u00fc\u00e7 balam\u0131 m\u0259n g\u00f6rm\u0259yinc\u0259<br \/>\n\u00d6lm\u0259r\u0259m\u201d &#8211; dey\u0259r\u0259k can verm\u0259di o.<br \/>\nGah kilid vuruldu ayaqlar\u0131na,<br \/>\nN\u0259f\u0259si t\u0259ngidi, g\u00f6zl\u0259ri axd\u0131.<br \/>\nGah da ki, s\u0259s g\u0259ldi qulaqlar\u0131na,<br \/>\nYen\u0259 d\u0259 s\u0259ks\u0259ndi, yen\u0259 d\u0259 qalxd\u0131&#8230;<br \/>\n\u201cO\u011flumun s\u0259sidir, b\u0259s \u00f6z\u00fc han\u0131,<br \/>\nBudur, budur g\u0259lir, a\u011f geyib ancaq.<br \/>\nXeyir, o \u00f6l\u00fcmd\u00fcr, a\u00e7d\u0131 qap\u0131n\u0131,<br \/>\nBu da G\u00fcls\u0259n\u0259mdir, aldanmayacaq..<br \/>\nOdur, di\u015fl\u0259rini q\u0131cay\u0131b yen\u0259,<br \/>\nYox, g\u00fcl\u00fcr, dal\u0131mca g\u0259l deyir m\u0259n\u0259.<br \/>\nQoymay\u0131n g\u00f6z\u00fcm\u0259 nec\u0259 d\u0259 bax\u0131r,<br \/>\nP\u0259nc\u0259r\u0259d\u0259n girir, qap\u0131dan \u00e7\u0131x\u0131r.<br \/>\nBir bax\u0131n, nec\u0259 d\u0259 \u0259liqanl\u0131d\u0131r,<br \/>\n\u00c7\u0259kil, G\u00fcls\u0259n\u0259m d\u0259 d\u0259liqanl\u0131d\u0131r.<br \/>\nQ\u0131y vursam da\u011flar da d\u00fc\u015f\u0259r l\u0259rz\u0259y\u0259,<br \/>\nBu saatca k\u00fcl\u00fcn sovrular g\u00f6y\u0259.<br \/>\nYetm\u0259zmi z\u0259hrimar ya\u011fd\u0131 dilind\u0259n?<br \/>\nBir g\u00fcn d\u0259 yax\u015f\u0131l\u0131q g\u0259lsin \u0259lind\u0259n.<br \/>\nDemir\u0259m ya\u015fay\u0131m be\u015f y\u00fcz il, min il;<br \/>\nM\u0259n\u0259 \u00f6m\u00fcr deyil, m\u00f6hl\u0259t g\u0259r\u0259kdir.<br \/>\n\u0130til g\u00f6zl\u0259rimd\u0259n, ey \u00f6l\u00fcm, itil,<br \/>\nG\u00fcls\u0259n\u0259m o\u011fulsuz \u00f6lm\u0259y\u0259c\u0259kdir&#8230;<br \/>\nS\u0259n m\u0259ni t\u0259k qar\u0131 tan\u0131ma ancaq,<br \/>\nBir bax, d\u00f6vr\u0259md\u0259ki duranlara bax,<br \/>\nBir k\u0259nd\u0259, bir el\u0259 etibar\u0131m var;<br \/>\nM\u0259nim da\u011flar y\u0131xan o\u011fullar\u0131m var.<br \/>\nQara yel \u0259s\u0259nd\u0259 \u00e7\u00f6ll\u0259rimiz\u0259,<br \/>\n\u00d6l\u00fcm g\u0259tir\u0259nd\u0259 ya\u011f\u0131lar biz\u0259,<br \/>\nOnlar\u0131 g\u00f6nd\u0259rdim \u00f6l\u00fcm\u0259 qar\u015f\u0131.<br \/>\nOnda t\u00f6k\u00fclm\u0259di m\u0259nim g\u00f6z ya\u015f\u0131m;<br \/>\nG\u00f6t\u00fcr q\u0131l\u0131nc\u0131n\u0131, m\u0259nd\u0259n uzaq g\u0259z,<br \/>\n\u00d6l\u00fcm \u00f6ld\u00fcr\u0259nin anas\u0131 \u00f6lm\u0259z.<br \/>\n\u0130til, G\u00fcls\u0259n\u0259mi t\u0259k qar\u0131 bilm\u0259 \u201c!<br \/>\nK\u0259nardan s\u0259s g\u0259ldi:<br \/>\n\u201c- Ana, \u0259yilm\u0259!<br \/>\n\u018fyilm\u0259, anacan, h\u0259l\u0259 sa\u011f\u0131q biz,<br \/>\n\u018fyilm\u0259, dad\u0131na \u00e7ataca\u011f\u0131q biz!\u201d<\/p>\n<p>Qar\u0131 sayaqlad\u0131 \u00fc\u00e7 g\u00fcn, \u00fc\u00e7 gec\u0259,<br \/>\nDedi son n\u0259f\u0259sd\u0259 bu s\u00f6z\u00fc birc\u0259:<br \/>\n\u201cYoxsa o\u011fullar\u0131m, \u0259li he\u00e7 k\u0259sin<br \/>\nM\u0259nim g\u00f6zl\u0259rim\u0259 torpaq t\u00f6km\u0259sin\u201d.<\/p>\n<p>Ad\u0131nla bir ulu da\u011f g\u0259ldi yada,<br \/>\nBir an da v\u00fcqars\u0131z dayanmad\u0131n s\u0259n.<br \/>\nCan ana, can, \u00f6l\u00fcm aya\u011f\u0131nda da<br \/>\nBala \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u0259 inanmad\u0131n s\u0259n.<\/p>\n<p>Yox, onlar \u00f6lm\u0259di, qan\u0131yla onlar<br \/>\nYazd\u0131lar d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 \u00f6l\u00fcm h\u00f6km\u00fcn\u00fc,<br \/>\nBiziml\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcr o q\u0259hr\u0259manlar<br \/>\nH\u0259r il b\u0259z\u0259n\u0259nd\u0259 Doqquz may g\u00fcn\u00fc.<\/p>\n<p>Vaxt olur ba\u015f\u0131ma dolan\u0131r al\u0259m,<br \/>\n\u00dc\u00e7 v\u0259t\u0259n o\u011flunu sald\u0131qca yada,<br \/>\nF\u0259q\u0259t \u00fcr\u0259yimd\u0259n s\u0259s g\u0259lir bu d\u0259m:<br \/>\n\u00d6lm\u0259zdir &#8211; \u00f6l\u0259nl\u0259r v\u0259t\u0259n yoldunda.<\/p>\n<p>Onlar deyildimi a\u015f\u0131lmaz da\u011f\u0131n,<br \/>\nKe\u00e7ilm\u0259z me\u015f\u0259nin ba\u011fr\u0131n\u0131 yaran,<br \/>\n\u015eopenin, \u015eandronun, Heynenin, Bax\u0131n<br \/>\nYurduna s\u00fcng\u00fcd\u0259 h\u0259yat aparan!<\/p>\n<p>O g\u00fcnl\u0259r, o g\u00fcnl\u0259r arxada qal\u0131b,<br \/>\nSa\u011falmaz olsa da vurdu\u011fu yara.<br \/>\nTanklar\u0131n, toplar\u0131n s\u0259sini al\u0131b<br \/>\nOnlar verm\u0259dimi traktorlara?!<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcr\u0259m onlar\u0131, g\u0259l\u0259nd\u0259 bahar,<br \/>\n\u00c7\u00f6ll\u0259r g\u00fcl-\u00e7i\u00e7\u0259kd\u0259n min don gey\u0259nd\u0259.<br \/>\nG\u00f6r\u00fcr\u0259m onlar\u0131 k\u00f6rp\u0259 u\u015faqlar<br \/>\nM\u0259kt\u0259b yollar\u0131nda n\u0259\u011fm\u0259 dey\u0259nd\u0259.<\/p>\n<p>Onlar el yolunda ke\u00e7di can\u0131ndan,<br \/>\nMin cavan b\u00f6y\u00fcy\u00fcb kamala yetdi.<br \/>\nSevib-sevil\u0259nl\u0259r g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259n zaman<br \/>\nDeyir\u0259m onlar da v\u00fcsala yetdi.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcr\u0259m h\u0259r \u00fc\u00e7\u00fc g\u0259zir d\u00fcnyan\u0131,<br \/>\nS\u0259sl\u0259ri duyulur Reynin s\u0259sind\u0259;<br \/>\nG\u00f6r\u00fcr\u0259m, s\u00fclhsev\u0259r Almaniyan\u0131<br \/>\nG\u00f6r\u0259nd\u0259 d\u00fcnyan\u0131n x\u0259rit\u0259sind\u0259.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn bir q\u0259hr\u0259man da\u011flar yaranda<br \/>\nG\u00f6r\u00fcr\u0259m onlar\u0131n y\u00fcr\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc m\u0259n.<br \/>\n\u00c7exin, bolqar\u0131n da dodaqlar\u0131nda<br \/>\nDuyuram onlar\u0131n g\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc m\u0259n.<\/p>\n<p>Enm\u0259z \u015f\u00f6hr\u0259tini, s\u00f6nm\u0259z ad\u0131n\u0131<br \/>\nV\u0259t\u0259n g\u00f6yl\u0259rin\u0259 n\u0259q\u015f etdi onlar.<br \/>\nYox, onlar \u00f6lm\u0259di, \u00f6z h\u0259yat\u0131n\u0131<br \/>\n\u00d6z do\u011fma xalq\u0131na b\u0259x\u015f etdi onlar.<\/p>\n<p>Halald\u0131r \u00e7\u00f6r\u0259yin, s\u00fcd\u00fcn, ey ana,<br \/>\nBir d\u0259 m\u0259zar\u0131na qoy ba\u015f \u0259yim m\u0259n!<br \/>\nQoy bu g\u00fcn o layla b\u0259st\u0259kar\u0131na<br \/>\n\u015eeriml\u0259, s\u00f6z\u00fcml\u0259 layla deyim m\u0259n.<\/p>\n<p>H\u0259rb\u0259 l\u0259n\u0259t dey\u0259n ana s\u0259sind\u0259<br \/>\nO anan\u0131n s\u0259si duyulsun bu g\u00fcn!<br \/>\nYel \u0259ss\u0259, qu\u015f s\u0259ks\u0259 s\u0259rh\u0259ddimiz\u0259<br \/>\nDa\u011flar da, da\u015flar da ay\u0131ls\u0131n bu g\u00fcn!<br \/>\nEkvator x\u0259ttin\u0259 \u201cs\u00fclh\u201d yazs\u0131n ell\u0259r,<br \/>\nNidam\u0131z Marsa da yay\u0131ls\u0131n bu g\u00fcn!<\/p>\n<p>\u015eim\u015f\u0259kl\u0259r qanad\u0131m, sell\u0259r ilham\u0131m,<br \/>\nK\u00fcl\u0259kl\u0259r n\u0259f\u0259sim qoy olsun bu g\u00fcn!<br \/>\nQ\u0259lbimin bu sad\u0259 \u015feriyy\u0259tind\u0259n<br \/>\nBir ana heyk\u0259li qoyulsun bu g\u00fcn!<\/p>\n<p>Bak\u0131, 1957<\/p>\n<p class=\"bawpvc-ajax-counter\" data-id=\"12368\">Yaz\u0131ya 990 d\u0259f\u0259 bax\u0131l\u0131b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>K\u0259ndd\u0259n ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131m ne\u00e7\u0259 il olar, Qoy yen\u0259 da\u011f yeli dara\u011f\u0131m olsun. Yov\u015fanl\u0131 d\u00fcz\u0259nl\u0259r, \u00e7i\u00e7\u0259kli yollar T\u0259bi\u0259t b\u0259x\u015f ed\u0259n vara\u011f\u0131m olsun. \u00c7oxdand\u0131r dumanl\u0131, qarl\u0131 da\u011flar\u0131n \u00dcst\u00fcnd\u0259n atlan\u0131b ke\u00e7m\u0259mi\u015f\u0259m m\u0259n. Ya\u015f\u0131l g\u00f6z\u0259d\u0259ki buz bulaqlar\u0131n \u018fyilib g\u00f6z\u00fcnd\u0259n i\u00e7m\u0259mi\u015f\u0259m m\u0259n. Qoy \u00e7\u00f6ll\u0259r qoynunda a\u00e7\u0131m s\u0259h\u0259ri Q\u0259lbimd\u0259 qalmas\u0131n n\u0259 h\u0259sr\u0259t, n\u0259 q\u0259m; G\u00f6r\u00fcm u\u015faql\u0131\u011f\u0131m it\u0259n yerl\u0259ri Onsuz da \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6rm\u0259y\u0259c\u0259y\u0259m. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5997,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[15,3],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12368"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12368"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12368\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12369,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12368\/revisions\/12369"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5997"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12368"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12368"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12368"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}