{"id":12541,"date":"2019-04-10T01:11:36","date_gmt":"2019-04-09T20:11:36","guid":{"rendered":"http:\/\/kultur.az\/?p=12541"},"modified":"2019-04-10T01:11:36","modified_gmt":"2019-04-09T20:11:36","slug":"adi-dastanlasan-el-q%c9%99hr%c9%99mani","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kultur.az\/?p=12541","title":{"rendered":"Ad\u0131 dastanla\u015fan el q\u0259hr\u0259man\u0131"},"content":{"rendered":"<div class=\"body\" style=\"color: #212529;\">\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/resizer.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft size-medium wp-image-12542\" src=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/resizer-300x224.jpg\" alt=\"resizer\" width=\"300\" height=\"224\" srcset=\"https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/resizer-300x224.jpg 300w, https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/resizer-75x55.jpg 75w, https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/resizer-180x135.jpg 180w, https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/resizer.jpg 400w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p><strong style=\"font-weight: bolder;\">&#8220;T\u00fcrk\u00fc \u00f6ld\u00fcrm\u0259k olar, onu m\u0259\u011flub etm\u0259k olmaz&#8221; \u2014 Napoleon<\/strong><\/p>\n<p><strong style=\"font-weight: bolder;\">G\u00f6y\u00e7\u0259 mahal\u0131n\u0131n ayr\u0131-ayr\u0131 k\u0259ndl\u0259rind\u0259n olan igid el q\u0259hr\u0259manlar\u0131 1905-1907 v\u0259 1918-1919-cu ill\u0259rd\u0259 erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lar\u0131na qar\u015f\u0131 m\u0259rdlikl\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015fm\u00fc\u015fl\u0259r.<\/strong><\/p>\n<p>Ardan\u0131\u015fdan M\u0259\u015f\u0259di H\u00fcmb\u0259t, A\u011fbulaqdan D\u0259li \u0130smay\u0131l, Qaraimandan M\u0259\u015f\u0259di \u0130s\u0259, A\u011fkils\u0259d\u0259n B\u0259\u015fir, To\u011flucadan C\u0131\u011fal H\u0259s\u0259n, \u015ei\u015fqayadan Kor Tanr\u0131verdi, Zoddan S\u0259m\u0259d a\u011fa v\u0259 ne\u00e7\u0259-ne\u00e7\u0259 bel\u0259 \u0259r\u0259nl\u0259r&#8230;<\/p>\n<p><strong style=\"font-weight: bolder;\">Da\u015fk\u0259nd k\u0259ndind\u0259n d\u0259 h\u0259min ill\u0259rd\u0259 igidlik g\u00f6st\u0259r\u0259nl\u0259r az olmam\u0131\u015fd\u0131r:\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Hac\u0131 R\u0259him, M\u0259\u015f\u0259di Qas\u0131m, Qa\u00e7aq \u0130dris, M\u0259d\u0259t Qocamano\u011flu, K\u0259rb\u0259lay\u0131 Zeynal, \u018fli\u015f S\u00fcleymanov, V\u0259li, Koro\u011flu M\u0259h\u0259mm\u0259d, Ziyad Babayev, Na\u011f\u0131 b\u0259y, Ta\u011f\u0131 o\u011flu M\u0259h\u0259rr\u0259m, Hac\u0131 D\u00fcnyamal\u0131 o\u011flu Abbas\u0259li v\u0259 ba\u015fqalar\u0131.<\/p>\n<p>Tarixi m\u0259nb\u0259l\u0259r\u0259, s\u0259n\u0259dl\u0259r\u0259 v\u0259 real s\u00f6yl\u0259m\u0259l\u0259r\u0259 \u0259saslanan bu ara\u015fd\u0131rmam\u0131z d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn c\u0259sur igidl\u0259rind\u0259n olan R\u0259sulov M\u0259\u015f\u0259di Qas\u0131m Hac\u0131 K\u0259rim o\u011flu haqq\u0131ndad\u0131r. M\u0259\u015f\u0259di Qas\u0131m 1863-c\u00fc ild\u0259 G\u00f6y\u00e7\u0259 mahal\u0131n\u0131n Da\u015fk\u0259nd k\u0259ndind\u0259 R\u0259sullular n\u0259slind\u0259 anadan olub. O, G\u00f6y\u00e7\u0259 mahal\u0131nda \u00e7\u043e\u0445 h\u00f6rm\u0259tli, adl\u0131-sanl\u0131 \u015f\u0259\u0445siyy\u0259tl\u0259rd\u0259n biri, eyni zamanda erm\u0259ni da\u015fnaklar\u0131n\u0131n h\u00fccumlar\u0131na qar\u015f\u0131 \u0445alq\u0131 s\u0259f\u0259rb\u0259r ed\u0259n ba\u015fbil\u0259n ki\u015fil\u0259rd\u0259n \u043elmu\u015fdur. M\u0259\u015f\u0259di Qas\u0131m Ceyran xan\u0131mla ail\u0259 h\u0259yat\u0131 qurmu\u015f, onlar\u0131n H\u00fcs\u0259n, Zeyn\u0259b, M\u0259leyk\u0259, Sayad, Nar\u0131n, Da\u011fb\u0259yi v\u0259 F\u0259zi ad\u0131nda 4 o\u011flu, 3 q\u0131z\u0131 olmu\u015fdur. M\u0259\u015f\u0259di Qas\u0131m Zodlu S\u0259m\u0259d a\u011fa, \u015ei\u015fqayal\u0131 Kor Tanr\u0131verdi, M\u0259\u015f\u0259di Allahverdi, \u00c7ax\u0131rl\u0131 B\u00f6y\u00fck a\u011fa, Qaraimanl\u0131 M\u0259\u015f\u0259di \u0130s\u0259, Qanl\u0131l\u0131 Hac\u0131 Na\u011f\u0131 v\u0259 dahi a\u015f\u0131\u011f\u0131m\u0131z A\u011fkils\u0259li A\u015f\u0131q \u018fl\u0259sg\u0259r il\u0259 yax\u0131n d\u043estluq etmi\u015fdir. A\u015f\u0131q \u018fl\u0259sg\u0259rl\u0259 dostlu\u011fu bar\u0259d\u0259 a\u015f\u0131\u011f\u0131n n\u0259v\u0259si \u0130slam \u018fl\u0259sg\u0259r\u00a0<strong style=\"font-weight: bolder;\">\u201cHaqq a\u015f\u0131\u011f\u0131 \u018fl\u0259sg\u0259r\u201d<\/strong>\u00a0kitab\u0131nda da m\u0259lumat vermi\u015fdir.<\/p>\n<p>Sonralar M\u0259\u015f\u0259di Qas\u0131m\u0131n o\u011flu Sayad (1905-1955) Alm\u0259mm\u0259dl\u0259r n\u0259slind\u0259n evl\u0259nmi\u015fdir. M\u0259\u015f\u0259di Qas\u0131m\u0131n dig\u0259r o\u011flu, el \u015fairi Q\u0259mgin F\u0259zi (1914-2000) A\u015f\u0131q \u018fl\u0259sg\u0259r \u043eca\u011f\u0131 il\u0259, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 A\u015f\u0131q N\u0259c\u0259f, A\u015f\u0131q Tal\u0131b, A\u015f\u0131q Musa v\u0259 Bilal M\u0259mm\u0259dovla \u00f6mr\u00fcn\u00fcn sonunacan d\u043estluq etmi\u015f, s\u0259mimi m\u00fcnasib\u0259td\u0259 olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Bel\u0259 s\u00f6yl\u0259yirl\u0259r ki, sovetl\u0259\u015fm\u0259d\u0259n qabaq M\u0259\u015f\u0259di Qas\u0131m adam vurubmu\u015f. O d\u00f6vr\u00fcn qanunlar\u0131na g\u00f6r\u0259 bir il h\u0259bs c\u0259zas\u0131 \u00e7\u0259km\u0259liymi\u015f. Qaydalara uy\u011fun ist\u0259nil\u0259n adam ba\u015fqas\u0131n\u0131n \u0259v\u0259zin\u0259 c\u0259za \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rmi\u015f (B\u0259lk\u0259 d\u0259 K\u0259rb\u0259lay\u0131 \u018fmrah cinay\u0259ti \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fcb \u2013 A.Y.). K\u0259rb\u0259lay\u0131 \u018fmrah \u00f6z\u00fcnd\u0259n ki\u00e7ik qarda\u015f\u0131 M\u0259\u015f\u0259di Qas\u0131m\u0131n \u0259v\u0259zin\u0259 bir il \u201ckatorqa\u201d \u00e7\u0259kib.<strong style=\"font-weight: bolder;\">\u00a0Deyib ki, s\u0259n igids\u0259n, qo\u00e7aqsan, arxa-dayaqsan, m\u0259n s\u0259nin \u0259v\u0259zin\u0259 tutularam, amma s\u0259ni qoymaram tutalar.<\/strong><\/p>\n<p>T\u00fcrk\u00fcn qan\u0131na susayan erm\u0259nil\u0259r G\u00f6y\u00e7\u0259 mahal\u0131nda daha da az\u011f\u0131nla\u015fm\u0131\u015fd\u0131lar. \u201c1919-cu il yanvar\u0131n 24-d\u0259 G\u00f6y\u00e7\u0259nin \u00c7am\u0131rl\u0131 k\u0259ndin\u0259 basq\u0131n ed\u0259n da\u015fnak terror\u00e7ular\u0131 d\u00f6rd ki\u015finin ba\u015f\u0131n\u0131, alt\u0131 qad\u0131n\u0131n d\u00f6\u015fl\u0259rini k\u0259s\u0259r\u0259k on n\u0259f\u0259r dinc sakini v\u0259h\u015fic\u0259sin\u0259 q\u0259tl\u0259 yetirmi\u015fl\u0259r\u201d. M\u0259\u015f\u0259di Qas\u0131m bu hadis\u0259ni e\u015fidir v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ki, onlar k\u0259ndl\u0259ri yand\u0131ra-yand\u0131ra, \u0259halini v\u0259h\u015fic\u0259sin\u0259 \u00f6ld\u00fcr\u0259-\u00f6ld\u00fcr\u0259 bir g\u00fcn d\u0259 g\u0259lib Da\u015fk\u0259nd\u0259 \u00e7\u0131xacaqlar. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc v\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 k\u0259ndd\u0259n Qa\u00e7aq \u0130drisl\u0259, Hac\u0131 R\u0259himl\u0259, Qocamano\u011flu M\u0259d\u0259tl\u0259, K\u0259rb\u0259lay\u0131 Zeynalla, \u018fli\u015f S\u00fcleymanovla v\u0259 Ziyad Babayevl\u0259 birlikd\u0259 G\u00f6y\u00e7\u0259 g\u00f6l\u00fcn\u00fcn c\u0259nubundak\u0131 \u00c7am\u0131rl\u0131 v\u0259 \u0259traf k\u0259ndl\u0259rin k\u00f6m\u0259yin\u0259 getmi\u015fdir. H\u0259tta \u00c7am\u0131rl\u0131 k\u0259ndind\u0259 ged\u0259n d\u00f6y\u00fc\u015fd\u0259 S\u00fcleymanov \u018fli\u015f Sevdal\u0131 H\u00fcseyn o\u011flu \u015f\u0259hid olur.<\/p>\n<p>Babas\u0131 K\u0259rb\u0259lay\u0131 Zeynaldan e\u015fidib-\u00f6yr\u0259ndiyi bu hadis\u0259l\u0259ri tarix\u00e7i-m\u00fc\u0259llim Xasay Zeynalov \u015f\u0259xs\u0259n bu s\u0259tirl\u0259rin m\u00fc\u0259llifin\u0259 dan\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. \u018fziz \u018fl\u0259kb\u0259rli d\u0259 bu bar\u0259d\u0259 do\u011fru olaraq yaz\u0131r:<\/p>\n<p><strong style=\"font-weight: bolder;\">\u201c1918-1919-cu ill\u0259rd\u0259 bu \u0259razid\u0259 (G\u00f6y\u00e7\u0259 mahal\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur \u2013 A.Y.) erm\u0259ni da\u015fnaklar\u0131n\u0131n h\u00fccumlar\u0131na qar\u015f\u0131 xalq\u0131 s\u0259f\u0259rb\u0259r ed\u0259n igid o\u011fullardan biri d\u0259 Da\u015fk\u0259nd k\u0259ndind\u0259n M\u0259\u015f\u0259di Qas\u0131m Hac\u0131 K\u0259rim o\u011flu olmu\u015fdur.\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Tam olmasa da, ara\u015fd\u0131rma v\u0259 t\u0259dqiqatlar\u0131m\u0131z zaman\u0131 b\u0259zi m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 bir ne\u00e7\u0259 m\u0259lumatlara rast g\u0259ldik. \u018fli Qurban Dastan\u00e7\u0131\u00a0<strong style=\"font-weight: bolder;\">\u201cM\u0259\u015f\u0259dis\u0259 dastan\u0131\u201d<\/strong>\u00a0kitab\u0131nda Z\u0259rzibilli \u018fmrah ki\u015finin s\u00f6yl\u0259dikl\u0259rin\u0259 \u0259sas\u0259n yaz\u0131r: \u201c1906-c\u0131 ild\u0259 Bayazidd\u0259 Qlava M\u0259\u015f\u0259di \u0130s\u0259y\u0259 h\u0259m\u0259n ill\u0259rd\u0259 qar\u0131\u015f\u0131xl\u0131q salanlara qar\u015f\u0131 yax\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 apard\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 \u201cQ\u0131z\u0131l medal\u201d veril\u0259nd\u0259 g\u00fcl\u00fcb, deyib ki, h\u00fcn\u0259ri Da\u015fk\u0259ndli M\u0259\u015f\u0259di Qas\u0131m g\u00f6st\u0259rib, medal\u0131, \u00f6z\u00fc d\u0259 q\u0131z\u0131l medal\u0131 Qaraimanl\u0131 Qlava M\u0259\u015f\u0259di \u0130s\u0259 al\u0131r&#8230; Y\u0259ni ki, h\u00fcn\u0259r s\u0259ninkidi, ad m\u0259nimkidi&#8230;\u201d. H\u0259min yaz\u0131da m\u00fc\u0259llif bir daha qeyd edir ki, \u201cM\u0259\u015f\u0259di \u0130s\u0259nin M\u0259\u015f\u0259di Qas\u0131m haqq\u0131nda dediyini bir ne\u00e7\u0259 il \u0259vv\u0259l B\u0259rd\u0259nin Yeni Da\u015fk\u0259nd k\u0259ndind\u0259 m\u00fcdrik a\u011fsaqqal olan Abbas\u0259li ki\u015fid\u0259n \u0259trafl\u0131 e\u015fitmi\u015fdim\u201d.<\/p>\n<p>G\u00f6rk\u0259mli alimimiz, akademik Ziya B\u00fcnyad\u043evun ba\u015f redaktoru oldu\u011fu \u201cAz\u0259rbaycan SSR EA X\u0259b\u0259rl\u0259ri\u201d jurnal\u0131nda erm\u0259nil\u0259rin Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 1918-1919-cu ill\u0259rd\u0259ki etdiyi zorak\u0131l\u0131qlardan b\u0259hs ed\u0259n \u201cErm\u0259nil\u0259r v\u0259 Erm\u0259nistan Respublikas\u0131 qo\u015funlar\u0131n\u0131n Qaraba\u011f\u0131n v\u0259 G\u0259nc\u0259 quberniyas\u0131, \u0130r\u0259van quberniyas\u0131 il\u0259 h\u0259ms\u0259rh\u0259d q\u0259zalar\u0131n m\u00fcs\u0259lman \u0259halisin\u0259 qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri zorak\u0131l\u0131qlar bar\u0259d\u0259 Daxili \u0130\u015fl\u0259r Naziliyi d\u0259ft\u0259rxanas\u0131n\u0131n i\u015fl\u0259rind\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131\u015f (80 sayl\u0131 i\u015fd\u0259n \u2013 1918-ci il, IV \u015f\u00f6b\u0259)\u201d \u00fcmumi ba\u015fl\u0131ql\u0131 53 b\u0259ndd\u0259n ibar\u0259t raport, \u0259riz\u0259, teleqram v\u0259 xahi\u015fnam\u0259l\u0259rd\u0259n 19, 51, 52-ci hiss\u0259l\u0259rd\u0259n oxuyuruq:<\/p>\n<p><strong style=\"font-weight: bolder;\">\u0130r\u0259van Quberniyas\u0131 Yenib\u0259yazit q\u0259zas\u0131 Da\u015fk\u0259nd k\u0259nd sakinl\u0259ri M\u0259\u015f\u0259di Qas\u0131m Hac\u0131 K\u0259rim o\u011flu v\u0259 B\u00f6y\u00fck \u018fli Hac\u0131 Mirz\u0259 \u018fl\u0259kb\u0259r o\u011flunun Daxili \u0130\u015fl\u0259r Nazirinin ad\u0131na 23 yanvar 1919-cu il tarixli xahi\u015fnam\u0259si.Erm\u0259ni h\u00f6kum\u0259ti qo\u015funlarla m\u0259mur qismind\u0259 m\u00fcs\u0259lman k\u0259ndl\u0259rinin sakinl\u0259rini tamamil\u0259 talan etdi:<\/strong>\u00a0\u2013 1)Za\u011fal\u0131, 2)Da\u015fk\u0259nd, 3)Zod, 4)H\u00fcseynqulua\u011fal\u0131, 5)Sar\u0131yaqub, 6)B\u00f6y\u00fck Qaraqoyunlu, 7)Ki\u00e7ik Qaraqoyunlu, 8)A\u015fa\u011f\u0131 Nar\u00e7amor, 9)Yeni Keti, 10)Qayaba\u015f\u0131, 11)Qo\u015fabulaq, 12)As-Kdisa, 13)Z\u0259rzibil, 14)\u0130n\u0259kda\u011f\u0131, 15)Sultan\u0259liq\u0131\u015fla\u011f\u0131, 16)O\u011fruca, 17)B\u00f6y\u00fck M\u0259zr\u0259, 18)Bala M\u0259zr\u0259, 19)K\u0259s\u0259m\u0259n, 20)\u015ei\u015fqaya, 21)S\u0259t\u0259n\u0259xa\u00e7, 22)Q\u0131z\u0131l-Payka. Qo\u015funlar h\u0259r k\u0259ndd\u0259 5-6 g\u00fcn qal\u0131rlar.<\/p>\n<p>Talan etdikd\u0259n sonra \u00e7\u0131x\u0131b ba\u015fqa k\u0259nd\u0259 gedirl\u0259r.A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 k\u0259ndl\u0259ri tamamil\u0259 yand\u0131rm\u0131\u015flar:<\/p>\n<p>1)\u00d6rk\u00fcl\u00fc, 2)Al\u00e7al\u0131, 3)K\u0259minli, 4)Yarp\u0131zl\u0131, 5)Qanl\u0131, 6)K\u0259rkiba\u015f, 7)\u00c7ax\u0131rl\u0131, 8)Kefli-K\u00fcrd\u00fc v\u0259 9)B\u00f6y\u00fck M\u0259zr\u0259.<\/p>\n<p><strong style=\"font-weight: bolder;\">G\u0259nc\u0259 Qubernatorunun 11 mart 1919-cu il tarixli 352 sayl\u0131 teleqram\u0131:\u00a0<\/strong>Yenib\u0259yazit q\u0259zas\u0131n\u0131n Da\u015fk\u0259nd, \u015eorca, Nevksiti, Sar\u0131yaqub, Qaraqoyunlu, O\u011fruca, Qayaba\u015f\u0131 v\u0259 Qo\u015fabulaq k\u0259ndl\u0259rinin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri M\u0259\u015f\u0259di Qas\u0131m, Abbas\u0259li (Hac\u0131 D\u00fcnyamal\u0131 o\u011flu \u2013 A.Y.), M\u0259h\u0259rr\u0259m Ta\u011f\u0131 o\u011flu bildirirl\u0259r ki, erm\u0259ni qo\u015funlar\u0131 onlar\u0131 m\u00fctamadi olaraq talan edir, b\u00fct\u00fcn tax\u0131l\u0131, yemi, mal-qaran\u0131, silah\u0131 g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015fl\u0259r; \u00f6zl\u0259ri il\u0259 \u00e7oxlu insanlar aparm\u0131\u015flar, onlar\u0131n taleyi m\u0259lum deyil.<\/p>\n<p>\u0130r\u0259van Quberniyas\u0131 Yenib\u0259yazit q\u0259zas\u0131 G\u00f6y\u00e7\u0259 mahal\u0131n\u0131n 26 k\u0259nd sakininin h\u0259min il 2 mart tarixli \u0259riz\u0259si G\u0259nc\u0259 Qubernatoru t\u0259r\u0259find\u0259n 6 mart 1919-cu ild\u0259 3162 sayla t\u0259qdim edilmi\u015fdir. 1919-cu il fevral\u0131n 28-d\u0259 romistr Silikov, kornet Xa\u00e7aturov v\u0259 adyutant\u0131n d\u0259st\u0259si m\u00fcs\u0259lman k\u0259ndl\u0259rin\u0259 g\u0259ldi v\u0259 h\u0259r k\u0259ndd\u0259n 750 pud tax\u0131l v\u0259 100 pud quru ot t\u0259l\u0259b etdi; h\u0259min \u015feyl\u0259r bu miqdarda olmad\u0131\u011f\u0131ndan xalq m\u00fck\u0259ll\u0259fiyy\u0259td\u0259n azad edilm\u0259yi xahi\u015f etdi; bu zaman Silikov qam\u00e7\u0131 il\u0259 vurma\u011fa v\u0259 s\u00f6ym\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131 v\u0259 h\u0259tta Zod k\u0259ndinin sakini M\u0259ci S\u00fcleyman o\u011flunu \u00f6ld\u00fcrd\u00fc, qalan zabitl\u0259r is\u0259 daha d\u00f6rd m\u00fcs\u0259lman\u0131 yaralad\u0131lar. T\u0259la\u015flanm\u0131\u015f xalq h\u00fccum edib d\u00f6rd zabiti v\u0259 on be\u015f \u0259sg\u0259ri \u00f6ld\u00fcrd\u00fc, bu Zod k\u0259ndind\u0259 olmu\u015fdu. Mart\u0131n 2-d\u0259 erm\u0259nil\u0259r Qo\u015fabulaq, Da\u015fk\u0259nd v\u0259 B\u00f6y\u00fck M\u0259zr\u0259 k\u0259ndl\u0259rini \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131lar, lakin h\u0259l\u0259lik d\u0259f edildil\u0259r.<\/p>\n<p>\u201dS\u0259n\u0259dl\u0259rd\u0259n d\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, M\u0259\u015f\u0259di Qas\u0131m, B\u00f6y\u00fck \u018fli Hac\u0131 Mirz\u0259 \u018fl\u0259kb\u0259r o\u011flu, Hac\u0131 D\u00fcnyamal\u0131 o\u011flu Abbas\u0259li, Ta\u011f\u0131 o\u011flu M\u0259h\u0259rr\u0259m v\u0259 dig\u0259rl\u0259ri b\u00f6y\u00fck f\u0259dakarl\u0131q g\u00f6st\u0259rmi\u015f, erm\u0259nil\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015fm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259tini d\u0259 bu zorak\u0131l\u0131qlardan hali etmi\u015fl\u0259r. 1919-cu il aprelin 20-d\u0259 art\u0131q G\u00f6y\u00e7\u0259 mahal\u0131n\u0131n K\u0259lb\u0259c\u0259rl\u0259 qon\u015fu olan k\u0259ndl\u0259ri, el\u0259c\u0259 d\u0259 Da\u015fk\u0259nd k\u0259ndi i\u015f\u011fal edilmi\u015fdir. M\u0259\u015f\u0259di Qas\u0131m G\u00f6y\u00e7\u0259 mahal\u0131ndak\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259n s\u043enra ail\u0259si il\u0259 birlikd\u0259 Qaraba\u011fa g\u0259lmi\u015f, La\u00e7\u0131nl\u0131 Sultan b\u0259yin silahda\u015f\u0131 \u043elmu\u015f v\u0259 erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 q\u0259hr\u0259manl\u0131qla vuru\u015fmu\u015fdur. La\u00e7\u0131nl\u0131 Sultan b\u0259yl\u0259 M\u0259\u015f\u0259di Qas\u0131m\u0131n tan\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 G\u00f6y\u00e7\u0259nin a\u011f\u0131r g\u00fcnl\u0259rind\u0259 Sultan b\u0259y G\u00f6y\u00e7\u0259y\u0259 \u2013 Basarke\u00e7\u0259r\u0259, Zoda k\u00f6m\u0259y\u0259 g\u0259l\u0259rk\u0259n olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>M\u0259\u015f\u0259di Qas\u0131mda erm\u0259nil\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 qisas\u00e7\u0131l\u0131q ist\u0259yi v\u0259 Sultan b\u0259yin d\u0259 erm\u0259nil\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 apard\u0131\u011f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 M\u0259\u015f\u0259di Qas\u0131m\u0131n Qaraba\u011fa g\u0259lm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olmu\u015fdur. O, s\u0259rrast at\u0131c\u0131 kimi 1919-cu ild\u0259 Qaraba\u011fda ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259rd\u0259 x\u00fcsus\u0259n f\u0259all\u0131q g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. Bir il Sultan b\u0259y v\u0259 qarda\u015f\u0131 Xosrov b\u0259yin m\u0259sl\u0259h\u0259ti il\u0259 k\u0259ndin vergisi d\u0259 ona verilm\u0259kl\u0259 Xocal\u0131 \u0259traf\u0131nda bir k\u0259ndd\u0259 (deyil\u0259nl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 A\u011fdam\u0131n Qas\u0131ml\u0131 k\u0259ndi) ya\u015fam\u0131\u015fd\u0131r. 1921-ci ild\u0259 M\u0259\u015f\u0259di Qas\u0131m \u043erada q\u0131zd\u0131rmadan v\u0259fat etmi\u015fdir v\u0259 dostu M\u0259mm\u0259dquluya etdiyi v\u0259siyy\u0259tin\u0259 \u0259m\u0259l olunaraq \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 d\u0259fn \u043elunmu\u015fdur. M\u0259\u015f\u0259di Qas\u0131m\u0131n v\u0259fat\u0131ndan sonra qarda\u015f\u0131 K\u0259rb\u0259lay\u0131 \u018fmrah Qaraba\u011fa g\u0259l\u0259r\u0259k onun u\u015faqlar\u0131n\u0131 d\u043e\u011fma ata-baba yurdlar\u0131 G\u00f6y\u00e7\u0259y\u0259 aparm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>M\u0259\u015f\u0259di Qas\u0131m\u0131n h\u0259yat-f\u0259aliyy\u0259ti haqq\u0131nda d\u00f6vri m\u0259tbuatda v\u0259 kitablarda \u00e7ox yaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Onun haqq\u0131nda hesab edirik ki, \u0259n m\u00fcf\u0259ss\u0259l, do\u011fru m\u0259lumatlar\u0131 n\u0259v\u0259si Xasay Zeynalov\u00a0<strong style=\"font-weight: bolder;\">\u201cG\u00f6y\u00e7\u0259 mahal\u0131nda 1917-1920-ci ill\u0259rin hadis\u0259l\u0259ri\u201d<\/strong>\u00a0m\u0259qal\u0259sind\u0259 yazm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Daha iri h\u0259cmli m\u0259qal\u0259 is\u0259 Eldar H\u0259s\u0259nlinin\u00a0<strong style=\"font-weight: bolder;\">\u201cG\u00f6y\u00e7\u0259li s\u0259rk\u0259rd\u0259 M\u0259\u015f\u0259di Qas\u0131m\u0131n \u018fsg\u0259ran d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc\u201d<\/strong>\u00a0adl\u0131 m\u0259qal\u0259sidir. Lakin m\u00fc\u0259llif m\u0259qal\u0259d\u0259ki m\u0259lumatlarda b\u0259zi t\u0259hrifl\u0259r\u0259 yol vermi\u015fdir. M\u0259\u015f\u0259di Qas\u0131m\u0131n XX \u0259srin \u0259vv\u0259l\u0259rind\u0259 erm\u0259nil\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 apard\u0131\u011f\u0131 m\u00fcbariz\u0259ni h\u0259min \u0259srin sonlar\u0131nda onlarla n\u0259v\u0259-n\u0259tic\u0259l\u0259ri d\u0259 davam etdirdil\u0259r. Onlardan n\u0259v\u0259si Yasif, n\u0259tic\u0259l\u0259ri Abbas v\u0259 N\u0259bi Qaraba\u011f d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rind\u0259 \u015f\u0259hidlik zirv\u0259sin\u0259 ucald\u0131lar.<\/p>\n<p><strong style=\"font-weight: bolder;\">\u00a0Haz\u0131rlad\u0131: Araz Yaqubo\u011flu<\/strong><\/p>\n<\/div>\n<p class=\"bawpvc-ajax-counter\" data-id=\"12541\">Yaz\u0131ya 384 d\u0259f\u0259 bax\u0131l\u0131b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; &#8220;T\u00fcrk\u00fc \u00f6ld\u00fcrm\u0259k olar, onu m\u0259\u011flub etm\u0259k olmaz&#8221; \u2014 Napoleon G\u00f6y\u00e7\u0259 mahal\u0131n\u0131n ayr\u0131-ayr\u0131 k\u0259ndl\u0259rind\u0259n olan igid el q\u0259hr\u0259manlar\u0131 1905-1907 v\u0259 1918-1919-cu ill\u0259rd\u0259 erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lar\u0131na qar\u015f\u0131 m\u0259rdlikl\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015fm\u00fc\u015fl\u0259r. Ardan\u0131\u015fdan M\u0259\u015f\u0259di H\u00fcmb\u0259t, A\u011fbulaqdan D\u0259li \u0130smay\u0131l, Qaraimandan M\u0259\u015f\u0259di \u0130s\u0259, A\u011fkils\u0259d\u0259n B\u0259\u015fir, To\u011flucadan C\u0131\u011fal H\u0259s\u0259n, \u015ei\u015fqayadan Kor Tanr\u0131verdi, Zoddan S\u0259m\u0259d a\u011fa v\u0259 ne\u00e7\u0259-ne\u00e7\u0259 bel\u0259 \u0259r\u0259nl\u0259r&#8230; Da\u015fk\u0259nd k\u0259ndind\u0259n d\u0259 h\u0259min [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12542,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[3],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12541"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12541"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12541\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12543,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12541\/revisions\/12543"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12542"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12541"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12541"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12541"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}