{"id":12844,"date":"2019-08-23T23:19:13","date_gmt":"2019-08-23T18:19:13","guid":{"rendered":"http:\/\/kultur.az\/?p=12844"},"modified":"2019-08-23T23:31:08","modified_gmt":"2019-08-23T18:31:08","slug":"islam-terror-dini-deyil-%c9%99xlaq-dinidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kultur.az\/?p=12844","title":{"rendered":"\u0130slam terror dini deyil, \u0259xlaq dinidir-Elvin AR\u0130FO\u011eLU"},"content":{"rendered":"<div dir=\"auto\" style=\"color: #000000;\"><a href=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/SAVE_20190823_221658.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft size-medium wp-image-12845\" src=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/SAVE_20190823_221658-300x239.jpg\" alt=\"SAVE_20190823_221658\" width=\"300\" height=\"239\" srcset=\"https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/SAVE_20190823_221658-300x239.jpg 300w, https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/SAVE_20190823_221658.jpg 889w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>&#8220;\u0130slam \u0259xlaq\u0131nda ali bir sevgi il\u0259 yana\u015f\u0131 \u0259traf m\u00fchit\u0259 \u00f6n\u0259mli \u00e7a\u011fr\u0131\u015f var&#8230;&#8221;<\/div>\n<div dir=\"auto\" style=\"color: #000000;\"><\/div>\n<div dir=\"auto\" style=\"color: #000000;\">D\u00f6vr\u00fcm\u00fczd\u0259 bir \u00e7ox m\u00fcs\u0259lman \u00f6lk\u0259sind\u0259 h\u0259qiqi \u0130slam anlay\u0131\u015f\u0131ndan uzaq, baya\u011f\u0131 h\u0259yat t\u0259rzi var. Bu baya\u011f\u0131l\u0131q sad\u0259c\u0259 b\u0259zi n\u0259zak\u0259t qaydalar\u0131 v\u0259 n\u0259zak\u0259td\u0259n uzaq davran\u0131\u015flar dem\u0259k deyil. Baya\u011f\u0131l\u0131q Allah\u0131n q\u0259drini layiqinc\u0259 t\u0259qdir etm\u0259m\u0259kd\u0259n, h\u0259qiqi Quhruan \u0259xlaq\u0131 il\u0259 ya\u015famamaqdan qaynaqlanan yanl\u0131\u015f h\u0259yat t\u0259rzidir. Bu yanl\u0131\u015f h\u0259yat t\u0259rzi insan\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 t\u0259rzind\u0259n z\u00f6vq\u00fcn\u0259, h\u0259yat\u0131ndak\u0131 h\u0259d\u0259fl\u0259rind\u0259n g\u00f6z\u0259llik, estetika v\u0259 zarafat anlay\u0131\u015f\u0131na, s\u00f6hb\u0259t m\u00f6vzular\u0131ndan mimikalar\u0131na q\u0259d\u0259r b\u00fct\u00fcn h\u0259yat\u0131n\u0131 \u0259hat\u0259 ed\u0259n geni\u015f anlay\u0131\u015fd\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\" style=\"color: #000000;\">\u0130nternetd\u0259ki axtar\u0131\u015f saytlar\u0131n\u0131n \u015f\u0259kill\u0259r b\u00f6lm\u0259sin\u0259 ingilisc\u0259 m\u00fcs\u0259lman s\u00f6z\u00fc yazd\u0131qda bayraq yand\u0131ran, bir-birin\u0259 h\u00fccum ed\u0259n, \u00fczl\u0259rind\u0259 nifr\u0259t dolu qorxunc ifad\u0259 il\u0259 ba\u011f\u0131ran insanlar\u0131n \u015f\u0259kill\u0259ri \u00e7\u0131x\u0131r. D\u00fcnyada m\u00fcs\u0259lmanlar haqq\u0131nda bu c\u00fcr yanl\u0131\u015f t\u0259s\u0259vv\u00fcr oyatma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar.<\/div>\n<div dir=\"auto\" style=\"color: #000000;\">D\u00fcnyadak\u0131 yanl\u0131\u015f \u0130slam anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bi Quranda bildiril\u0259n v\u0259 Pey\u011f\u0259mb\u0259rimizin (s) ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 h\u0259qiqi \u0130slama tabe olunmamas\u0131d\u0131r. Bu, bir \u00e7ox insan\u0131n bildiyi, ancaq tam anlamad\u0131\u011f\u0131 v\u0259ziyy\u0259tdir. \u00c7\u00fcnki b\u0259zi insanlar dinimizd\u0259 olmayan xurafatlar\u0131 varm\u0131\u015f kimi g\u00f6st\u0259rirl\u0259r. Bir \u00e7ox m\u00fcs\u0259lman \u00f6lk\u0259sind\u0259 xurafatlarla dolu, sevgid\u0259n, anlay\u0131\u015fdan, g\u00f6z\u0259llikd\u0259n, estetikadan, y\u0259ni keyfiyy\u0259td\u0259n uzaq \u0130slam anlay\u0131\u015f\u0131 hakimdir v\u0259 h\u0259tta bu q\u0259bul edilir.<\/div>\n<div dir=\"auto\" style=\"color: #000000;\">Bu yanl\u0131\u015f \u00f6rn\u0259kl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, bir \u00e7ox insan\u0131n a\u011fl\u0131na m\u00fcs\u0259lman dedikd\u0259 s\u0259rt, sevgisiz, b\u0259dbin, inc\u0259s\u0259n\u0259t anlay\u0131\u015f\u0131ndan m\u0259hrum, elm\u0259 qar\u015f\u0131 olan, zarafat anlay\u0131\u015f\u0131 olmayan, geyinm\u0259yi bilm\u0259y\u0259n, musiqid\u0259n z\u00f6vq almayan, n\u0259zak\u0259tsiz, \u015f\u0259fq\u0259tsiz insanlar g\u0259lir.\u200b<\/div>\n<div dir=\"auto\" style=\"color: #000000;\">\u018flb\u0259tt\u0259, bu, \u00e7ox b\u00f6y\u00fck x\u0259tad\u0131r v\u0259 f\u0259rqind\u0259 olmadan bir \u00e7ox insana z\u0259r\u0259r verir, \u0130slamdan uzaqla\u015fd\u0131r\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\" style=\"color: #000000;\">S\u0259mimi m\u00fcs\u0259lman m\u0259n\u0259vi c\u0259h\u0259td\u0259n d\u0259 k\u00fcbard\u0131r<\/div>\n<div dir=\"auto\" style=\"color: #000000;\">B\u0259zi insanlar\u0131n keyfiyy\u0259t anlay\u0131\u015f\u0131 Allah\u0131n Quranda diqq\u0259t \u00e7\u0259kdiyi keyfiyy\u0259td\u0259n f\u0259rqlidir. Bu insanlar\u0131n keyfiyy\u0259t anlay\u0131\u015f\u0131 bahal\u0131 avtomobil, markal\u0131 geyiml\u0259r, \u00e7ox g\u00f6z\u0259l ev v\u0259 yax\u015f\u0131 t\u0259hsill\u0259 m\u0259hdudla\u015f\u0131r. \u018flb\u0259tt\u0259, Allah\u0131n b\u0259x\u015f etdiyi nem\u0259t kimi bu sadalananlar g\u00f6z\u0259l v\u0259 estetik g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Lakin \u0259sl keyfiyy\u0259t ruh\u0259n olmal\u0131d\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\" style=\"color: #000000;\">Allah insana b\u00fct\u00fcn dig\u0259r varl\u0131qlardan f\u0259rqli olaraq ruh vermi\u015fdir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 insan\u0131n m\u0259n\u0259viyyat\u0131ndak\u0131 z\u0259nginlik \u00e7ox b\u00f6y\u00fck t\u0259sir oyad\u0131r. Bu z\u0259ngin m\u0259n\u0259viyyat insan\u0131n keyfiyy\u0259tini art\u0131r\u0131r. \u0130nsan\u0131n m\u0259n\u0259vi al\u0259mi n\u0259 q\u0259d\u0259r g\u00f6z\u0259ldirs\u0259, o q\u0259d\u0259r k\u00fcbar olur. M\u0259n\u0259vi g\u00f6z\u0259llik is\u0259 Allah\u0131n \u015f\u0259nini layiqinc\u0259 t\u0259qdir ed\u0259n, h\u0259mi\u015f\u0259 y\u00fcks\u0259k \u0259xlaqla davranan s\u0259mimi m\u00fcs\u0259lmanda \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r. Allah qorxusu v\u0259 Allah sevgisi il\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t etdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259, r\u0259ftar\u0131nda v\u0259 dan\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda h\u0259mi\u015f\u0259 vicdan\u0131, a\u011fl\u0131 v\u0259 irad\u0259si il\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259n s\u0259mimi m\u00fcs\u0259lman Allah\u0131n Quranda \u0259mr etdiyi kimi \u0259n g\u00f6z\u0259l s\u00f6z\u00fc s\u00f6yl\u0259yir, \u0259n g\u00f6z\u0259l \u015f\u0259kild\u0259 davran\u0131r. N\u0259tic\u0259d\u0259 d\u0259 el\u0259 bir insana \u00e7evrilir ki, ham\u0131 onunla birlikd\u0259 olma\u011f\u0131 xo\u015flay\u0131r, \u0259traf\u0131na rahatl\u0131q v\u0259 sevinc verir.<\/div>\n<div dir=\"auto\" style=\"color: #000000;\">Bel\u0259 bir insan, eyni zamanda, h\u0259r \u015f\u0259raitd\u0259 n\u0259fsi ist\u0259kl\u0259rinin \u0259v\u0259zin\u0259 Allah\u0131n rizas\u0131na uy\u011fun olan\u0131 se\u00e7ir. \u00d6z rahatl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, ehtiyac v\u0259 ist\u0259kl\u0259rinin yerin\u0259 Allah rizas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259mi\u015f\u0259 ba\u015fqalar\u0131n\u0131n rahatl\u0131\u011f\u0131n\u0131, ehtiyaclar\u0131n\u0131 v\u0259 ist\u0259kl\u0259rini \u00f6n planda tutur. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn f\u0259dakarl\u0131q edir, s\u0259y g\u00f6st\u0259rir, lakin qar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ancaq Allahdan g\u00f6zl\u0259yir. Bu \u00fcst\u00fcn \u0259xlaq insan\u0131 \u0259sal\u0259tli v\u0259 m\u0259n\u0259vi c\u0259h\u0259td\u0259n keyfiyy\u0259tli edir. Bel\u0259 insanlar heyranedici, y\u00fcks\u0259k \u0259xlaqa, maddi yolla he\u00e7 c\u00fcr \u0259ld\u0259 edilm\u0259y\u0259n \u00fcst\u00fcn \u015f\u0259xsiyy\u0259t\u0259 malik olurlar.<\/div>\n<div dir=\"auto\" style=\"color: #000000;\">Q\u0259lb\u0259n daima Allah il\u0259 birlikd\u0259 olan v\u0259 axir\u0259td\u0259ki sonsuz c\u0259nn\u0259t h\u0259yat\u0131n\u0131 qazanmaq \u015f\u00f6vq\u00fc il\u0259 ya\u015fayan m\u00f6min Allah\u0131n bir nem\u0259ti olaraq d\u0259rin m\u0259n\u0259viyyata malikdir. Bu m\u0259n\u0259vi keyfiyy\u0259ti g\u00f6z\u0259llikl\u0259rd\u0259n h\u0259zz almas\u0131nda, hadis\u0259l\u0259r\u0259 h\u0259ssasl\u0131\u011f\u0131nda, ba\u015f\u0131na g\u0259l\u0259nl\u0259rin hikm\u0259tini \u015f\u00fcur a\u00e7\u0131ql\u0131\u011f\u0131 il\u0259 qavramas\u0131nda, sevgisind\u0259, \u015f\u0259fq\u0259tind\u0259, \u0259dal\u0259tind\u0259, inc\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sind\u0259, bir s\u00f6zl\u0259, h\u0259yat\u0131n\u0131n h\u0259r an\u0131nda m\u00fch\u00fcm f\u0259rq yarad\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259, Quran \u0259xlaq\u0131 il\u0259 tam ya\u015fayan m\u00f6minl\u0259r g\u00f6z\u0259l \u0259xlaql\u0131, \u0259sal\u0259tli, d\u0259rin d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259n, h\u0259d\u0259fl\u0259ri v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259ri geni\u015f olan \u00e7ox k\u00fcbar insanlar olurlar.<\/div>\n<div dir=\"auto\" style=\"color: #000000;\">Baya\u011f\u0131l\u0131q miskinlik v\u0259 sevgisizlik meydana g\u0259tirir<\/div>\n<div dir=\"auto\" style=\"color: #000000;\">Keyfiyy\u0259t m\u00fcs\u0259lman \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259yatda h\u0259r c\u0259h\u0259td\u0259n vacib x\u00fcsusiyy\u0259tdir. Lakin \u0130slam dinini yanl\u0131\u015f anlayanlar \u00e7ox baya\u011f\u0131 \u0130slam anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 t\u0259bli\u011f etm\u0259y\u0259 v\u0259 ya\u015fama\u011fa c\u0259hd g\u00f6st\u0259rirl\u0259r. Ona g\u00f6r\u0259, b\u0259zi insanlar da \u0130slam dinini onlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 h\u0259yatla eynil\u0259\u015fdirir v\u0259 \u0130slama qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131x\u0131rlar. Bu insanlar\u0131n yanl\u0131\u015f anlay\u0131\u015f\u0131na g\u00f6r\u0259, m\u00fcs\u0259lmanlar d\u00fcnyan\u0131n bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259sind\u0259 s\u0259rt qar\u015f\u0131lan\u0131r. Bunlar yanl\u0131\u015f anlay\u0131\u015flar\u0131na g\u00f6r\u0259, \u0259sas\u0259n, bax\u0131ms\u0131z, kirli, \u00e7irkin, \u0130slama v\u0259 Qurana uy\u011fun olmayan sistemi \u0130slam dini kimi t\u0259qdim edirl\u0259r. Yem\u0259k yey\u0259rk\u0259n, geyin\u0259rk\u0259n, dan\u0131\u015fark\u0259n \u00e7ox baya\u011f\u0131 davran\u0131r v\u0259 bu c\u00fcr baya\u011f\u0131 h\u0259yat t\u0259rzini israrla davam etdirirl\u0259r. G\u00f6z\u0259lliyi tamamil\u0259 aradan qald\u0131ran model formala\u015fd\u0131r\u0131r v\u0259 g\u00f6z\u0259lliyi haram hesab edir, \u00e7irkin v\u0259 bax\u0131ms\u0131z insan\u0131n t\u0259qval\u0131 oldu\u011funu iddia edirl\u0259r. Musiqi dinl\u0259mir, r\u0259sm sevmir, insanlardan uzaq durur, dan\u0131\u015fm\u0131r, iltifat v\u0259 t\u0259mas etmirl\u0259r. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rin\u0259 v\u0259 baya\u011f\u0131 h\u0259yat t\u0259rzl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 h\u0259yatdan k\u00fcs\u00fcrl\u0259r. Allah\u0131n \u0259mrin\u0259 \u0259sas\u0259n, namaz q\u0131l\u0131r, oruc tuturlar, lakin bu \u0259mrl\u0259ri yerin\u0259 yetirm\u0259k onlar\u0131 sevindirmir, \u0259ksin\u0259, qaraqabaq olurlar. Baya\u011f\u0131l\u0131q \u00fcz\u0259ril\u0259rin\u0259 \u00e7\u00f6kd\u00fcy\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259, evl\u0259rinin i\u00e7i, \u00f6zl\u0259ri, h\u0259tta ya\u015fad\u0131qlar\u0131 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r bel\u0259 bax\u0131ms\u0131z v\u0259 miskin olur. K\u00fc\u00e7\u0259l\u0259rd\u0259 r\u0259ngsiz, a\u011facs\u0131z, \u00e7i\u00e7\u0259ksiz m\u00fchit, \u0259trafa s\u0259p\u0259l\u0259nmi\u015f zir-zibil, qeyri-estetik binalar, bax\u0131ma m\u00f6htac tarixi tikilil\u0259r olur.<\/div>\n<div dir=\"auto\" style=\"color: #000000;\">Bu insanlar bir-birl\u0259rin\u0259 v\u0259 qad\u0131nlara h\u00f6rm\u0259t etmir, al\u00e7ald\u0131c\u0131 \u00fcslubla dan\u0131\u015f\u0131rlar. Ba\u015fqalar\u0131na h\u00f6rm\u0259tl\u0259 yana\u015fm\u0131r, m\u00fcbahis\u0259 edir, q\u0131\u015fq\u0131r\u0131b-ba\u011f\u0131r\u0131r v\u0259 dala\u015f\u0131rlar. Kobud v\u0259 zorak\u0131d\u0131rlar. Bayraq yand\u0131ran, q\u0259z\u0259b v\u0259 nifr\u0259tl\u0259 \u00f6ld\u00fcrm\u0259kd\u0259n b\u0259hs ed\u0259n, \u0259ll\u0259rind\u0259 d\u0259y\u0259n\u0259k, \u00fczl\u0259rind\u0259 nifr\u0259t olan bu insanlar h\u0259r k\u0259s \u00fc\u00e7\u00fcn iyr\u0259nc m\u0259nz\u0259r\u0259dir.<\/div>\n<div dir=\"auto\" style=\"color: #000000;\">Baya\u011f\u0131 insanlar\u0131n \u0259n \u0259sas x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 t\u0259zyiq v\u0259 zorak\u0131l\u0131qla \u00f6z h\u0259yat t\u0259rzl\u0259ri v\u0259 inanclar\u0131n\u0131 ba\u015fqa insanlara m\u0259nims\u0259tm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131d\u0131r. Dini v\u0259zif\u0259l\u0259ri yerin\u0259 yetirm\u0259y\u0259n v\u0259 ya inanc\u0131 z\u0259if olan insanlara s\u00f6zl\u0259 v\u0259 fiziki i\u015fg\u0259nc\u0259 verir, h\u0259tta \u00f6ld\u00fcrm\u0259yin bel\u0259 do\u011fru oldu\u011funu vur\u011fulay\u0131rlar. Halbuki, Allah Quranda t\u0259zyiq g\u00f6st\u0259rm\u0259yi haram etmi\u015fdir. Qurana \u0259sas\u0259n, m\u00fcs\u0259lman anlay\u0131\u015fl\u0131, mehriban olmal\u0131, qar\u015f\u0131s\u0131ndak\u0131 insana do\u011frunu g\u00f6z\u0259l s\u00f6zl\u0259 izah etm\u0259li, onun fikir v\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259rin\u0259 h\u00f6rm\u0259t etm\u0259li, t\u0259kc\u0259 \u00f6z\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, b\u00fct\u00fcn insanlar \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n g\u00f6z\u0259l m\u00fchiti t\u0259min etm\u0259lidir.<\/div>\n<div dir=\"auto\" style=\"color: #000000;\">Demokratiya v\u0259 azadl\u0131\u011f\u0131 m\u0259hdudla\u015fd\u0131ran, estetika v\u0259 g\u00f6z\u0259llikd\u0259n uzaq h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r is\u0259 insanlara narahatl\u0131q verir, onlarda \u0259ks-m\u00fcnasib\u0259t meydana g\u0259tirir. Xurafat\u00e7\u0131lar bu \u0259ks-m\u00fcnasib\u0259tin \u0130slama qar\u015f\u0131 oldu\u011funu des\u0259l\u0259r d\u0259, \u0259slind\u0259, \u0259ks-m\u00fcnasib\u0259t \u0130slama deyil, baya\u011f\u0131l\u0131\u011fa qar\u015f\u0131d\u0131r. Quranda t\u0259svir edil\u0259n \u0130slam anlay\u0131\u015f\u0131 is\u0259 keyfiyy\u0259tli h\u0259yat t\u0259rzidir.<\/div>\n<div dir=\"auto\" style=\"color: #000000;\">\u0130slamda keyfiyy\u0259t Quran\u0131n \u0259n \u0259sas m\u00f6vzular\u0131ndan biridir<\/div>\n<div dir=\"auto\" style=\"color: #000000;\">Allah \u0259n y\u00fcks\u0259k d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 keyfiyy\u0259ti c\u0259nn\u0259td\u0259 yaratm\u0131\u015fd\u0131r. \u201c(Orada) hara baxsan, nem\u0259t v\u0259 b\u00f6y\u00fck bir m\u00fclk g\u00f6r\u0259rs\u0259n\u201d (\u0130nsan, 20) ay\u0259sind\u0259 x\u0259b\u0259r verildiyi kimi, c\u0259nn\u0259tin h\u0259r yerind\u0259 keyfiyy\u0259t v\u0259 g\u00f6z\u0259llik hakimdir.<\/div>\n<div dir=\"auto\" style=\"color: #000000;\">Geyiml\u0259r z\u00f6vql\u00fcd\u00fcr:<\/div>\n<div dir=\"auto\" style=\"color: #000000;\">Taftadan v\u0259 atlazdan libaslar geyib qar\u015f\u0131-qar\u015f\u0131ya \u0259yl\u0259\u015f\u0259c\u0259kl\u0259r. (Duxan, 53)<\/div>\n<div dir=\"auto\" style=\"color: #000000;\">Evl\u0259r v\u0259 k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259r ehti\u015faml\u0131d\u0131r:<\/div>\n<div dir=\"auto\" style=\"color: #000000;\">Lakin R\u0259bbind\u0259n qorxanlar\u0131 \u00fcst-\u00fcst\u0259 tikilmi\u015f, alt\u0131ndan \u00e7aylar axan otaqlar g\u00f6zl\u0259yir. Bu, Allah\u2019\u0131n v\u0259didir. Allah v\u0259din\u0259 xilaf \u00e7\u0131xmaz. (Zum\u0259r, 20)<\/div>\n<div dir=\"auto\" style=\"color: #000000;\">\u018f\u015fyalar d\u0259bd\u0259b\u0259lidir:<\/div>\n<div dir=\"auto\" style=\"color: #000000;\">Onlar \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0131z\u0131l sinil\u0259r v\u0259 piyal\u0259l\u0259r doland\u0131r\u0131lacaqd\u0131r. Orada n\u0259fsl\u0259rin ist\u0259diyi v\u0259 g\u00f6zl\u0259r\u0259 xo\u015f g\u0259l\u0259n h\u0259r \u015fey olacaqd\u0131r. Siz orada \u0259b\u0259di qalacaqs\u0131n\u0131z. (Zuxruf, 71)<\/div>\n<div dir=\"auto\" style=\"color: #000000;\">\u0130nsanlar k\u00fcbar v\u0259 g\u00f6z\u0259ldir:<\/div>\n<div dir=\"auto\" style=\"color: #000000;\">Orada xo\u015f xasiyy\u0259tli, g\u00f6z\u0259l \u00fczl\u00fc qad\u0131nlar vard\u0131r. (R\u0259hman, 70)<\/div>\n<div dir=\"auto\" style=\"color: #000000;\">Allah\u0131n c\u0259nn\u0259td\u0259 yaratd\u0131\u011f\u0131 bu g\u00f6z\u0259llik v\u0259 keyfiyy\u0259tin d\u00fcnyadak\u0131 b\u0259nz\u0259ri is\u0259 ancaq \u0259sl \u0130slam \u0259xlaq\u0131 il\u0259 ya\u015famaqla m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u018fsl \u0130slam dinind\u0259 iltifat, f\u0259dakarl\u0131q, s\u00fclh, sevgi, demokratiya, \u0259yl\u0259nc\u0259, estetika v\u0259 h\u0259m\u00e7inin g\u00f6z\u0259l, bax\u0131ml\u0131, cazib\u0259dar insanlar var. Bel\u0259 \u0130slam anlay\u0131\u015f\u0131 d\u00fcnyada \u0130ttihadi-\u0130slam\u0131n q\u0259bul edilm\u0259sin\u0259 v\u0259 \u0130slam \u0259xlaq\u0131n\u0131n hakim olmas\u0131na v\u0259sil\u0259 olar. D\u00f6vr\u00fcm\u00fczd\u0259 bu \u0130slam anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n hakim olmas\u0131na \u0130mam Mehdi (\u0259.s) v\u0259sil\u0259 olacaq. H\u0259disl\u0259rd\u0259n bu d\u00f6vrd\u0259 insanlar\u0131n daima g\u00f6z\u0259llikl\u0259 qar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131, \u0259xlaqlar\u0131 kimi ya\u015fad\u0131qlar\u0131 yerl\u0259rin, ba\u011flar\u0131n, evl\u0259rin dekorasiyas\u0131n\u0131n, geyiml\u0259rinin, dinl\u0259dikl\u0259ri musiqinin, \u0259yl\u0259nc\u0259 t\u0259rzl\u0259rinin, r\u0259sml\u0259rinin, s\u00f6hb\u0259tl\u0259rinin d\u0259 g\u00f6z\u0259ll\u0259\u015f\u0259c\u0259yi ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcr. Pey\u011f\u0259mb\u0259rimiz (s) bir h\u0259disind\u0259 \u0130mam Mehdi (\u0259.s) d\u00f6vr\u00fcnd\u0259ki bu g\u00f6z\u0259l m\u00fchiti bel\u0259 m\u00fcjd\u0259l\u0259mi\u015fdir:<\/div>\n<div dir=\"auto\" style=\"color: #000000;\">&#8220;D\u00dcNYADA V\u0130RAN\u018f YER QALMAYACAQ V\u018f \u0130MAM MEHD\u0130 (\u018f.S) H\u018fR YER\u0130 B\u018fRPA ED\u018fC\u018fK, ABADLA\u015eDIRACAQ&#8221;.\u200b<\/div>\n<div dir=\"auto\" style=\"color: #000000;\">Keyfiyy\u0259t h\u0259yat\u0131n \u0259n ba\u015fl\u0131ca b\u0259rb\u0259z\u0259yidir. Keyfiyy\u0259t itdikd\u0259 insanlar b\u0259dbinl\u0259\u015fir, narahat olur, eqoist v\u0259 hissiyyats\u0131z olur. \u0130bad\u0259tl\u0259rini yerin\u0259 yetirirl\u0259r, ancaq baya\u011f\u0131l\u0131\u011fa g\u00f6r\u0259 b\u0259db\u0259xt olurlar. Qaranl\u0131q, miskin evl\u0259r, estetikadan uzaq m\u0259kanlar, bax\u0131ms\u0131z ibad\u0259txanalar insanlara xo\u015fb\u0259xtlik g\u0259tirmir. Bax\u0131ms\u0131z g\u00f6r\u00fcn\u0259n, \u00fcz\u00fcnd\u0259 sevgi ifad\u0259si olmayan, bezgin, q\u0259z\u0259bli, pis \u00fcslubla dan\u0131\u015fan, g\u00f6z\u0259llikl\u0259rd\u0259n z\u00f6vq almayan, h\u0259tta bunlar\u0131 m\u0259hv etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan, bir s\u00f6zl\u0259, m\u0259nfi enerjil\u0259rini \u0259trafa yayan insanlar c\u0259miyy\u0259td\u0259 \u00e7oxal\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\" style=\"color: #000000;\">Bel\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259 is\u0259 qarda\u015fl\u0131q, g\u00f6z\u0259llik, sevgi, \u0259min-amanl\u0131q, q\u0131saca des\u0259k, rahatl\u0131q yox olur. \u0130nsanlar bir-birind\u0259n uzaqla\u015f\u0131r v\u0259 h\u0259tta bir-birind\u0259n \u00e7\u0259kinib qorxurlar.<\/div>\n<div dir=\"auto\" style=\"color: #000000;\">Bu b\u0259ladan xilas olma\u011f\u0131n yegan\u0259 yolu is\u0259 Quranda bildiril\u0259n, xurafatdan uzaq \u0130slam \u0259xlaq\u0131n\u0131 tam m\u0259nims\u0259m\u0259kdir.<\/div>\n<div dir=\"auto\" style=\"color: #000000;\">H\u0259yat\u0131 boyu \u00e7oxlu sayda insan\u0131n hiday\u0259tin\u0259 v\u0259sil\u0259 olan m\u00fcbar\u0259k Pey\u011f\u0259mb\u0259rimizin (s) keyfiyy\u0259t anlay\u0131\u015f\u0131 h\u0259r birimiz \u00fc\u00e7\u00fcn n\u00fcmun\u0259dir<\/div>\n<div dir=\"auto\" style=\"color: #000000;\">Pey\u011f\u0259mb\u0259rimiz (s) \u00e7ox keyfiyy\u0259tli h\u0259yat ya\u015fam\u0131\u015f, h\u0259mi\u015f\u0259 y\u00fcks\u0259k \u0259xlaqla davranm\u0131\u015fd\u0131r. \u018fn g\u00f6z\u0259l, \u0259n t\u0259miz yem\u0259kl\u0259r yemi\u015f, \u0259n g\u00f6z\u0259l paltarlar geyinmi\u015fdir. \u018fbas\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 a\u011f v\u0259 ya dig\u0259r r\u0259ngd\u0259 t\u0259rt\u0259miz, di\u015fl\u0259ri parlaq, t\u0259miz olmu\u015fdur. Ke\u00e7diyi yollarda xo\u015f \u0259trinin qoxusu qalm\u0131\u015f, oldu\u011fu m\u00fchitl\u0259ri sanki c\u0259nn\u0259t\u0259 \u00e7evirmi\u015fdir. H\u0259tta s\u0259hra \u015f\u0259raitind\u0259 g\u00fcl ba\u011flar\u0131 salacaq q\u0259d\u0259r g\u00f6z\u0259llik v\u0259 estetikaya meyilli olmu\u015fdur. O d\u00f6vrd\u0259ki imkanlarla \u0259n g\u00f6z\u0259l \u015f\u0259rtl\u0259rd\u0259 keyfiyy\u0259tli h\u0259yat ya\u015fam\u0131\u015fd\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\" style=\"color: #000000;\">Pey\u011f\u0259mb\u0259rimizin (s) se\u00e7diyi s\u00f6zl\u0259r, i\u015fl\u0259tdiyi c\u00fcml\u0259l\u0259r, m\u00fcraci\u0259t formalar\u0131 \u00e7ox keyfiyy\u0259tlidir. Pey\u011f\u0259mb\u0259rimizin (s) Xan\u0131m\u0131 Ai\u015f\u0259 (s.\u0259) buyurur: \u200b \u201cR\u0259sulullahdan (s) daha g\u00f6z\u0259l \u0259xlaql\u0131 he\u00e7 kim yoxdur. S\u0259hab\u0259l\u0259rd\u0259n v\u0259 ail\u0259sind\u0259n birisi onu \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131qda: \u201cBuyurun\u201d, \u2013 dey\u0259 cavab verirdi. Buna g\u00f6r\u0259 Allah ona: \u201cH\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259, s\u0259n b\u00f6y\u00fck \u0259xlaq sahibis\u0259n\u201d, \u2013 buyurmu\u015fdur\u201d, \u2013 dey\u0259 Pey\u011f\u0259mb\u0259rimizin (s) g\u00f6z\u0259l \u0259xlaq\u0131n\u0131 t\u0259rif etmi\u015fdir. Qad\u0131nlara verdiyi \u0259h\u0259miyy\u0259t v\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck onun \u00fcst\u00fcn m\u0259n\u0259viyyat\u0131n\u0131n g\u00f6st\u0259ricil\u0259rind\u0259ndir. U\u015faqlara olan sevgisi, daima g\u00f6z\u0259l s\u00f6z s\u00f6yl\u0259m\u0259si, inc\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259li olmas\u0131, Allahdan \u00e7ox qorxmas\u0131, vicdanl\u0131 olmas\u0131, q\u0131saca des\u0259k, bizim n\u00fcmun\u0259 g\u00f6t\u00fcrd\u00fcy\u00fcm\u00fcz b\u00fct\u00fcn g\u00f6z\u0259l \u0259xlaqi x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r Pey\u011f\u0259mb\u0259rimizin (s) keyfiyy\u0259t\u0259 verdiyi \u0259h\u0259miyy\u0259tin d\u0259lill\u0259rind\u0259ndir.<\/div>\n<div dir=\"auto\" style=\"color: #000000;\">Pey\u011f\u0259mb\u0259rimiz (s) d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn \u0259n m\u00fcasir, \u0259n k\u00fcbar insan\u0131d\u0131r. \u018fn m\u0259rh\u0259m\u0259tli, \u0259n g\u00f6z\u0259l geyin\u0259n, \u0259n g\u00f6z\u0259l davranan, \u0259n a\u011f\u0131ll\u0131, \u0259n \u015f\u0259fq\u0259tli, \u0259n \u0259dal\u0259tli \u015f\u0259xsdir. Allah\u0131n izni il\u0259, \u0130mam Mehdi (\u0259.s) d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 h\u0259r k\u0259s bu g\u00f6z\u0259l \u0259xlaqla ya\u015fayacaq. Bu d\u0259y\u0259rli \u015f\u0259xsiyy\u0259tin v\u0259sil\u0259sil\u0259 d\u00fcnya sanki c\u0259nn\u0259t\u0259 \u00e7evril\u0259c\u0259k, bolluq, b\u0259r\u0259k\u0259t, g\u00f6z\u0259llikl\u0259r artacaq, h\u0259r k\u0259s bir-birin\u0259 sevgi, \u015f\u0259fq\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k, qar\u015f\u0131s\u0131ndak\u0131n\u0131 \u00f6z n\u0259fsind\u0259n \u00fcst\u00fcn tutacaq.<\/div>\n<div dir=\"auto\" style=\"color: #000000;\">Baya\u011f\u0131l\u0131q \u0130slama d\u00fc\u015fm\u0259n olan gizli q\u00fcvv\u0259dir<\/div>\n<div dir=\"auto\" style=\"color: #000000;\">M\u00f6minl\u0259r Quran \u0259xlaq\u0131n\u0131n qazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u00fcst\u00fcn keyfiyy\u0259t anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u0130slam\u0131n b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya t\u0259bli\u011f edilm\u0259sind\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r m\u00fch\u00fcm yer tutdu\u011funu d\u0259rk edirl\u0259r. \u018fvv\u0259la, iman g\u0259tirmi\u015f insan s\u00f6zl\u0259ri il\u0259 oldu\u011fu kimi, davran\u0131\u015flar\u0131 il\u0259 d\u0259 \u0259traf\u0131ndak\u0131 insanlara Quran \u0259xlaq\u0131n\u0131 t\u0259bli\u011f edir. Ona g\u00f6r\u0259, bir m\u00f6min anlay\u0131r ki, Quran ay\u0259l\u0259rind\u0259 bildiril\u0259n b\u00fct\u00fcn g\u00f6z\u0259l \u0259xlaqi x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri v\u0259 inc\u0259 davran\u0131\u015flar\u0131, \u0259vv\u0259lc\u0259, \u00f6z\u00fc t\u0259tbiq etm\u0259li v\u0259 dig\u0259rl\u0259rin\u0259 n\u00fcmun\u0259 olmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki baya\u011f\u0131l\u0131q, \u0259slind\u0259, \u0130slama d\u00fc\u015fm\u0259n olan, i\u00e7\u0259rid\u0259n m\u00fcs\u0259lmanlara z\u0259r\u0259r ver\u0259n, Quran \u0259xlaq\u0131n\u0131n t\u0259bli\u011fin\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir ed\u0259n gizli q\u00fcvv\u0259dir. \u0130slam \u0259xlaq\u0131n\u0131n t\u0259r\u0259fdar\u0131 olan v\u0259 ba\u015fqalar\u0131n\u0131 da Quran \u0259xlaq\u0131 il\u0259 ya\u015fama\u011fa \u00e7a\u011f\u0131ran insan\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fcn Quran \u0259xlaq\u0131 il\u0259 layiqinc\u0259 ya\u015famamas\u0131, iman\u0131na yara\u015fmayan t\u0259rzd\u0259 davranmas\u0131 gizli \u015f\u0259kild\u0259 \u0130slam \u0259xlaq\u0131n\u0131n t\u0259bli\u011fin\u0259 ziyan vurur. Baya\u011f\u0131 insanlar\u0131n Quran \u0259xlaq\u0131na uy\u011fun olmayan baya\u011f\u0131 h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rl\u0259 g\u00f6z\u0259l \u0259xlaq v\u0259 keyfiyy\u0259t\u0259 t\u0259r\u0259fdar olmas\u0131 insanlar \u00fcz\u0259rind\u0259 m\u00fcsb\u0259t t\u0259sirin formala\u015fmas\u0131na mane olur. Bir \u00e7ox insan g\u00f6z\u0259l \u0259xlaq\u0131 t\u0259bli\u011f ed\u0259n insanlar\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131ndak\u0131 bu \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131qlara g\u00f6r\u0259 m\u0259nfi t\u0259sirl\u0259nirl\u0259r. Bu, onlar\u0131n Quran \u0259xlaq\u0131 haqq\u0131nda yanl\u0131\u015f q\u0259na\u0259t\u0259 g\u0259lm\u0259sin\u0259 v\u0259 m\u0259hz bu c\u00fcr insanlar\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131na g\u00f6r\u0259 \u0130slamdan uzaqla\u015fmalar\u0131na s\u0259b\u0259b olur.<\/div>\n<div dir=\"auto\" style=\"color: #000000;\">Unutmaq olmaz ki, h\u0259r m\u00f6minin t\u0259kba\u015f\u0131na \u0130slam\u0131 v\u0259 b\u00fct\u00fcn m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131 t\u0259msil etm\u0259k kimi m\u00fch\u00fcm v\u0259zif\u0259si var. H\u0259yat\u0131n\u0131n h\u0259r an\u0131nda harada, hans\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259r alt\u0131nda v\u0259 nec\u0259 insanlarla olsa da, Quran \u0259xlaq\u0131na uy\u011fun h\u0259yat\u0131ndan \u0259l \u00e7\u0259km\u0259m\u0259lidir. Oldu\u011fu m\u00fchit\u0259, t\u0259masda oldu\u011fu insanlar\u0131n \u0259xlaq\u0131na, m\u00f6vqeyin\u0259 v\u0259 ya maddi g\u00fcc\u00fcn\u0259, g\u00f6rd\u00fcy\u00fc i\u015f\u0259, i\u015ftirak etdiyi s\u00f6hb\u0259tin m\u00f6vzusuna g\u00f6r\u0259 d\u0259yi\u015fm\u0259m\u0259lidir. \u00c7\u00fcnki bel\u0259 davran\u0131\u015f Quran \u0259xlaq\u0131na ziddir. Allah Quran ay\u0259l\u0259rind\u0259 davaml\u0131 olan saleh \u0259m\u0259ll\u0259rin q\u0259bul edildiyini bildirir. M\u00f6min Allah\u0131n rizas\u0131na \u0259n uy\u011fun \u0259xlaqda h\u0259yat\u0131n\u0131n sonuna q\u0259d\u0259r q\u0259tiyy\u0259tli olar. Allah\u2019\u0131n rizas\u0131na uy\u011fun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bil\u0259-bil\u0259 Quran \u0259xlaq\u0131na zidd h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259ri etm\u0259z. Allah\u0131n Quranda bildirdiyi v\u0259 t\u0259rifl\u0259diyi t\u0259qva \u0259xlaq\u0131na uy\u011fun olan budur. Allah Quranda m\u00f6minl\u0259rin t\u0259qva sahibl\u0259rin\u0259 r\u0259hb\u0259r olan n\u00fcmun\u0259vi \u015f\u0259xsl\u0259r olma\u011f\u0131 qar\u015f\u0131lar\u0131na m\u0259qs\u0259d qoyan insanlar oldu\u011funu bel\u0259 bildirir.<\/div>\n<div dir=\"auto\" style=\"color: #000000;\">V\u0259 o k\u0259sl\u0259r ki: \u201cEy R\u0259bbimiz, biz\u0259 z\u00f6vc\u0259l\u0259rimizd\u0259n v\u0259 u\u015faqlar\u0131m\u0131zdan g\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcn i\u015f\u0131\u011f\u0131 olacaq \u00f6vladlar ehsan buyur v\u0259 bizi m\u00fctt\u0259qil\u0259r\u0259 imam (r\u0259hb\u0259r) et! \u2013 dey\u0259rl\u0259r. (Furqan, 74)<\/div>\n<div dir=\"auto\" style=\"color: #000000;\"><\/div>\n<div dir=\"auto\" style=\"color: #000000;\"><\/div>\n<div dir=\"auto\" style=\"color: #000000;\"><\/div>\n<div dir=\"auto\" style=\"color: #000000;\">Elvin AR\u0130FO\u011eLU<\/div>\n<div dir=\"auto\" style=\"color: #000000;\">&#8220;Dost&#8221; jurnal\u0131n\u0131n ba\u015f redaktoru<\/div>\n<p class=\"bawpvc-ajax-counter\" data-id=\"12844\">Yaz\u0131ya 619 d\u0259f\u0259 bax\u0131l\u0131b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;\u0130slam \u0259xlaq\u0131nda ali bir sevgi il\u0259 yana\u015f\u0131 \u0259traf m\u00fchit\u0259 \u00f6n\u0259mli \u00e7a\u011fr\u0131\u015f var&#8230;&#8221; D\u00f6vr\u00fcm\u00fczd\u0259 bir \u00e7ox m\u00fcs\u0259lman \u00f6lk\u0259sind\u0259 h\u0259qiqi \u0130slam anlay\u0131\u015f\u0131ndan uzaq, baya\u011f\u0131 h\u0259yat t\u0259rzi var. Bu baya\u011f\u0131l\u0131q sad\u0259c\u0259 b\u0259zi n\u0259zak\u0259t qaydalar\u0131 v\u0259 n\u0259zak\u0259td\u0259n uzaq davran\u0131\u015flar dem\u0259k deyil. Baya\u011f\u0131l\u0131q Allah\u0131n q\u0259drini layiqinc\u0259 t\u0259qdir etm\u0259m\u0259kd\u0259n, h\u0259qiqi Quhruan \u0259xlaq\u0131 il\u0259 ya\u015famamaqdan qaynaqlanan yanl\u0131\u015f h\u0259yat t\u0259rzidir. Bu yanl\u0131\u015f h\u0259yat [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12845,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12844"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12844"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12844\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12851,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12844\/revisions\/12851"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12845"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12844"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12844"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12844"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}