{"id":13682,"date":"2020-02-22T16:14:17","date_gmt":"2020-02-22T12:14:17","guid":{"rendered":"http:\/\/kultur.az\/?p=13682"},"modified":"2020-02-22T16:55:01","modified_gmt":"2020-02-22T12:55:01","slug":"sabir-rust%c9%99mxanli-seckinin-%c9%99d%c9%99biyyat-havasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kultur.az\/?p=13682","title":{"rendered":"Sabir R\u00fcst\u0259mxanl\u0131 &#8211; &#8220;Se\u00e7kinin \u0259d\u0259biyyat havas\u0131&#8221;"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/sabir-r-e1553535070661.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft size-medium wp-image-11338\" src=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/sabir-r-e1553535070661-300x225.jpg\" alt=\"sabir r\" width=\"300\" height=\"225\" \/><\/a>(1-ci hiss\u0259)<\/p>\n<p><span style=\"color: #1d2129;\">Neft\u00e7alan\u0131n tan\u0131nm\u0131\u015f ziyal\u0131lar\u0131ndan s\u00f6z d\u00fc\u015f\u0259nd\u0259 ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 \u015f\u0259xs\u0259n tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m adamlar\u0131, g\u00f6rk\u0259mli q\u0259l\u0259m sahibl\u0259rini, indi art\u0131q haq d\u00fcnyas\u0131nda olan \u0130mamverdi \u018fbilovu, \u018fjd\u0259r A\u011fayevi, Tofiq Abdini xat\u0131rlay\u0131ram. \u00c7\u00fcnki onlar\u0131n h\u0259r biri haqq\u0131nda unudulmaz xatir\u0259l\u0259rim var. K\u00f6hn\u0259 i\u015f yolda\u015f\u0131m, yaz\u0131\u00e7\u0131, pedaqoq Allahverdi Eminov, aktyor Nadir H\u00fcseynov, bu g\u00fcn d\u0259 do\u011fma ocaqlar\u0131ndan ayr\u0131lmam\u0131\u015f q\u0259l\u0259m dostlar\u0131m Soltan Abbas, Zabil P\u0259rviz d\u0259 respublikan\u0131n \u0259d\u0259bi, m\u0259d\u0259ni m\u00fchitind\u0259 Neft\u00e7alan\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 l\u0259yaq\u0259tl\u0259 t\u0259msil etmi\u015fl\u0259r.<\/span><br style=\"color: #1d2129;\" \/><span style=\"color: #1d2129;\">Milli M\u0259clis\u0259 se\u00e7kil\u0259r m\u0259n\u0259 Neft\u00e7alan\u0131 bir daha g\u0259zib- g\u00f6rm\u0259k, rayon camaat\u0131 il\u0259 yax\u0131ndan tan\u0131\u015f olmaq imkan\u0131 verdi. Xatir\u0259l\u0259r t\u0259z\u0259l\u0259ndi, k\u00f6hn\u0259 m\u00fcbariz\u0259 yolda\u015flar\u0131m\u0131, xalq h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n f\u0259allar\u0131n\u0131 arad\u0131m, ya\u015fl\u0131 Neft\u00e7ala ziyal\u0131lar\u0131n\u0131 ziyar\u0259t etdim, Az\u0259rbaycan Yaz\u0131\u00e7\u0131lar Birliyinin yerli \u00fczvl\u0259ri il\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 h\u0259v\u0259skar \u015fair v\u0259 nasirl\u0259rl\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fcm, \u201cK\u00fcr-X\u0259z\u0259r\u201d \u0259d\u0259bi m\u0259clisinin bir topland\u0131s\u0131nda i\u015ftirak etdim.<\/span><br style=\"color: #1d2129;\" \/><span style=\"color: #1d2129;\">Rayona el\u0259 ilk g\u0259ldiyim g\u00fcn g\u00f6rk\u0259mli \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas-alim, Filologiya elml\u0259ri doktoru, professor, pespublikam\u0131n \u0259m\u0259kdar m\u00fc\u0259llimi \u0130mamverdi \u018fbilovun evini, onun i\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131 qoruyan, yolunu davam etdir\u0259n o\u011flu Etibar m\u00fc\u0259llimi ziyar\u0259t etdim. T\u0259sad\u00fcf\u0259n evin ba\u015fqa bir \u00f6vlad\u0131, \u201c\u018fd\u0259biyyat q\u0259zeti\u201dnin ba\u015f redaktoru, ara\u015fd\u0131rma\u00e7\u0131-alim, g\u00f6z\u0259l q\u0259l\u0259m sahibi Az\u0259r Turan da Bak\u0131dan g\u0259lmi\u015fdi. \u0130mamverdi \u018fbilov \u0259fsan\u0259vi bir \u015f\u0259xsiyy\u0259t idi, evi d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n fikir m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259n biri idi. S\u0259m\u0259d Vur\u011fundan ba\u015flayaraq bir \u00e7ox b\u00f6y\u00fck s\u00f6z v\u0259 s\u0259n\u0259t adam\u0131, \u00fcst\u0259lik respublikam\u0131za g\u0259l\u0259n tan\u0131nm\u0131\u015f \u015f\u0259xsl\u0259r bu evin qona\u011f\u0131 olublar&#8230; \u0130mamverdi m\u00fc\u0259llim onlar\u0131n xatir\u0259sini, avtoqraflar\u0131n\u0131, ba\u011f\u0131\u015flad\u0131qlar\u0131 kitablar\u0131 s\u0259liq\u0259 il\u0259 qoruyub saxlay\u0131b. M\u0259nim d\u0259 bu ev\u0259 ik g\u0259li\u015fimd\u0259n q\u0131rx be\u015f ild\u0259n art\u0131q vaxt ke\u00e7ir. \u0130mamverdi m\u00fc\u0259llimin kitabxanas\u0131 bir x\u0259zin\u0259dir v\u0259 s\u00f6hb\u0259t zaman\u0131 Etibar m\u0259nim d\u0259 ill\u0259r \u00f6nc\u0259 bu kitabxanaya d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f avtoqrafl\u0131 kitablar\u0131m\u0131 tap\u0131b g\u0259tirdi. Bu kitablar o uzaq ill\u0259ri yad\u0131ma sald\u0131, onda \u0130mamverdi m\u00fc\u0259lliml\u0259 m\u0259ktubla\u015fmaqla yana\u015f\u0131, bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 m\u0259kt\u0259bli Az\u0259rd\u0259n d\u0259 m\u0259ktub alm\u0131\u015fd\u0131m v\u0259 onun d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 geni\u015fliyi, m\u0259n\u0259vi yetkinliyi \u00fcr\u0259yimi q\u00fcrurla doldurmu\u015fdu&#8230;<\/span><br style=\"color: #1d2129;\" \/><span style=\"color: #1d2129;\">\u00d6vladlar\u0131 he\u00e7 n\u0259y\u0259 toxunmay\u0131blar, b\u00fct\u00fcn otaqlar\u0131, d\u0259hlizi dolduran kitabxana sahibinin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda oldu\u011fu kimi qal\u0131r. M\u0259nc\u0259, bu azd\u0131r, respublika M\u0259d\u0259niyy\u0259t nazirliyi bu evi bir muzey\u0259 \u00e7evirm\u0259lidir. Muzeyin yan\u0131nda bir oxu zal\u0131 tikils\u0259 bu kitab x\u0259zin\u0259si h\u0259m d\u0259 neft\u00e7alal\u0131lar\u0131n \u00fcz\u00fcn\u0259 a\u00e7\u0131lar&#8230;<\/span><br style=\"color: #1d2129;\" \/><span style=\"color: #1d2129;\">Unudulmaz g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rimizd\u0259n biri d\u0259 X\u0131ll\u0131 k\u0259ndind\u0259 oldu. Rayonun \u00e7ox h\u00f6rm\u0259tli, qocaman m\u00fc\u0259lliml\u0259rind\u0259n Xano\u011flan M\u0259mm\u0259dova ba\u015f \u00e7\u0259km\u0259y\u0259 getmi\u015fdik. Onun h\u0259y\u0259t-bacan\u0131n s\u0259liq\u0259-sahman\u0131, ba\u011f-ba\u011fat\u0131n sanki r\u0259ssam \u0259liyl\u0259 \u00e7\u0259kilmi\u015f kimi m\u00fck\u0259mm\u0259l d\u00fcz\u0259ni diqq\u0259timi c\u0259lb el\u0259di. Xano\u011flan m\u00fc\u0259llimin ya\u015f\u0131 s\u0259ks\u0259ni ke\u00e7s\u0259 d\u0259 iti hafiz\u0259si, m\u00fck\u0259mm\u0259l nitqi , \u00f6lk\u0259d\u0259 ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259ri diqq\u0259tl\u0259 izl\u0259m\u0259si, d\u0259qiq m\u00fclahiz\u0259l\u0259ri g\u0259ncl\u0259rd\u0259 qibt\u0259 do\u011furan bir s\u0259viyy\u0259d\u0259dir. M\u0259ni \u00e7oxdan yazd\u0131\u011f\u0131m bir \u015ferirl\u0259 qar\u015f\u0131lad\u0131:<\/span><br style=\"color: #1d2129;\" \/><span style=\"color: #1d2129;\">Q\u0131l\u0131ncam, ovxar\u0131m s\u00f6zl\u0259, inamla,<\/span><br style=\"color: #1d2129;\" \/><span style=\"color: #1d2129;\">Min ilin ba\u015f\u0131nda yurdun s\u0259siy\u0259m.<\/span><br style=\"color: #1d2129;\" \/><span style=\"color: #1d2129;\">\u00d6z\u00fcm bu g\u00fcnl\u0259r\u0259 k\u00fcl ola-ola<\/span><br style=\"color: #1d2129;\" \/><span style=\"color: #1d2129;\">G\u0259l\u0259c\u0259k g\u00fcnl\u0259rin p\u0259rvan\u0259siy\u0259m&#8230;<\/span><br style=\"color: #1d2129;\" \/><span style=\"color: #1d2129;\">Kims\u0259 bu misralar\u0131 onun q\u0259d\u0259r h\u0259m g\u00f6z\u0259l dey\u0259, h\u0259m d\u0259 y\u00fcks\u0259k pe\u015f\u0259karl\u0131q v\u0259 sayq\u0131 il\u0259 t\u0259hlil ed\u0259 bilm\u0259zdi. Bu s\u00f6hb\u0259tl\u0259 Xano\u011flan m\u00fc\u0259llim \u0259slind\u0259 Neft\u00e7alada ba\u015flanan g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rim\u0259 xeyir-dua verdi.<\/span><br style=\"color: #1d2129;\" \/><span style=\"color: #1d2129;\">Sonrak\u0131 g\u00fcnl\u0259rd\u0259 Soltan Abbasa da ba\u015f \u00e7\u0259kdim, se\u00e7ilmi\u015f \u0259s\u0259rl\u0259rinin 5 cildliyini v\u0259r\u0259ql\u0259dim; Zabil P\u0259rvizin, \u018fnv\u0259r \u018fliyevin \u015feil\u0259rini dinl\u0259dim.<\/span><br style=\"color: #1d2129;\" \/><span style=\"color: #1d2129;\">Yenic\u0259 b\u0259l\u0259diyy\u0259 s\u0259dri se\u00e7ilmi\u015f G\u00fclq\u0259d\u0259m Mirz\u0259zad\u0259nin \u201cS\u0259mavi\u201d \u015feirl\u0259r kitab\u0131n\u0131n v\u0259 b\u0259st\u0259l\u0259diyi mahn\u0131lar\u0131n lirik ovqat\u0131 onu g\u00fcnd\u0259lik i\u015find\u0259n, k\u0259nd h\u0259yat\u0131ndan qoparm\u0131r, \u0259ksin\u0259 camaat \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259\u015f\u011fuliyy\u0259t yerl\u0259ri a\u00e7maq s\u0259yl\u0259rini art\u0131r\u0131r, qad\u0131n inki\u015faf m\u0259rk\u0259zi v\u0259 analar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 plan v\u0259 arzular\u0131 geni\u015fl\u0259nir.<\/span><br style=\"color: #1d2129;\" \/><span style=\"color: #1d2129;\">G\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rimizin \u0259n f\u0259al t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131lar\u0131ndan olan \u015fair F\u0259rhad \u018fzizb\u0259yli il\u0259 indiy\u0259d\u0259k yax\u0131ndan tan\u0131\u015f olmaq imkan\u0131 tapmad\u0131\u011f\u0131ma t\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259ndim. \u00c7\u00fcnki o, Neft\u00e7alada ya\u015fasa da yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131, kitablar\u0131 \u0259yal\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259n \u00e7oxdan \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 \u00e7a\u011fda\u015f poeziyam\u0131z\u0131n se\u00e7il\u0259n n\u00fcmun\u0259l\u0259ri il\u0259 s\u0259sl\u0259\u015fir. Bunu t\u0259sdiq etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn 2019 \u2013cu ild\u0259 n\u0259\u015fr edilmi\u015f v\u0259 sayca ikinci olan \u201cZ\u0259man\u0259t\u201d \u015feirl\u0259r toplusunu g\u00f6zd\u0259n ke\u00e7irm\u0259k yet\u0259rlidir.<\/span><br style=\"color: #1d2129;\" \/><span style=\"color: #1d2129;\">H\u0259yatdan 23 ya\u015f\u0131nda, nakam getmi\u015f ilahiyat\u00e7\u0131-\u015f\u0259rq\u015f\u00fcnas \u018fbil \u018fbilovun f\u0259ls\u0259fi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rinin v\u0259 g\u00fcnd\u0259liyind\u0259n par\u00e7alar\u0131n topland\u0131\u011f\u0131 v\u0259 \u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259n sonra n\u0259\u015fr edilmi\u015f \u201cSevda t\u00fcrk\u00fcs\u00fc\u201d kitab\u0131ndan g\u00fcnl\u0259rl\u0259 ayr\u0131la bilm\u0259dim. G\u0259nc ya\u015f\u0131ndan \u015e\u0259rqin, Q\u0259rbin poetik v\u0259 f\u0259ls\u0259fi c\u0259r\u0259yanlar\u0131n\u0131 m\u00fck\u0259mm\u0259l \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6yr\u0259n\u0259n, N\u0259siminin a\u015fiqi olan, v\u0259hd\u0259t-i v\u00fccud v\u0259 h\u00fcrufizm haqq\u0131nda yaz\u0131lar\u0131n\u0131n m\u00fck\u0259mm\u0259lliyi il\u0259 heyr\u0259t do\u011furan \u018fbil tanr\u0131dang\u0259lm\u0259, fitri bir istead sahibi olmu\u015fdur. Atas\u0131 Etibar m\u00fc\u0259llim\u0259 \u201c ka\u015f o kitab\u0131 m\u0259n\u0259 verm\u0259y\u0259ydin\u201d dem\u0259kd\u0259n ba\u015fqa s\u00f6z tapmad\u0131m. \u00c7\u00fcnki kitab\u0131 oxuyandan sonra bel\u0259 bir t\u0259f\u0259kk\u00fcr v\u0259 q\u0259l\u0259m sahibinin vaxts\u0131z v\u0259fat\u0131 adam\u0131 daha \u00e7ox yand\u0131r\u0131r. Yaln\u0131z o kitab\u0131 oxuyandan sonra b\u00f6y\u00fck dostumuz \u0130mamverdi \u018fbilovun ail\u0259sinin v\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 Az\u0259rbaycan \u015f\u0259rq\u015f\u00fcnasl\u0131q elminin \u018fbilin \u015f\u0259xsind\u0259 n\u0259 boyda bir alimi iirdikl\u0259rini t\u0259s\u0259vv\u00fcr etm\u0259k olur.<\/span><\/p>\n<p>***<\/p>\n<p style=\"color: #1d2129;\">(2-ci hiss\u0259)<\/p>\n<p style=\"color: #1d2129;\">&#8230; Neft\u00e7alan\u0131n yeti\u015fdirdiyi q\u0259l\u0259m sahibl\u0259ri aras\u0131nda rayonun ictimayi,m\u0259d\u0259ni, pedaqoji h\u0259yat\u0131nda x\u00fcsusi xidm\u0259tl\u0259ri v\u0259 yeri olan nasir, publisist Ruh\u0259ngiz \u018f\u015fr\u0259fq\u0131z\u0131n\u0131n (N\u0259c\u0259fova) yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 haqq\u0131nda ayr\u0131ca dan\u0131\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. Heyif ki, onun n\u0259\u015fr olunan roman, povest v\u0259 hekay\u0259l\u0259ri, publisistikas\u0131 \u0259d\u0259bi-t\u0259nqidimizin diqq\u0259tind\u0259n k\u0259narda qalm\u0131\u015f, yet\u0259rinc\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilm\u0259mi\u015fdir&#8230;<br \/>\nRuh\u0259ngiz xan\u0131m m\u00fc\u0259llimdir, indi Xolqaraqa\u015fl\u0131 k\u0259nd orta m\u0259kd\u0259bind\u0259 direktor v\u0259zif\u0259sini da\u015f\u0131y\u0131r; rayonun lider qad\u0131nlar\u0131ndan biridir. Kitablar\u0131, t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131q qabiliyy\u0259ti, m\u00fck\u0259mm\u0259l natiqlik m\u0259har\u0259ti ona x\u00fcsusi h\u00f6rm\u0259t qazand\u0131r\u0131b. Bir m\u00fcdd\u0259t Neft\u00e7ala \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev ad\u0131na m\u0259rk\u0259zin direktoru olub.<br \/>\nRuh\u0259ngiz xanm Neft\u00e7alan\u0131n Q\u0131rm\u0131z\u0131k\u0259nd k\u0259ndind\u0259 h\u0259kim ail\u0259sind\u0259 do\u011fulmu\u015fdur. Ata t\u0259r\u0259fi mu\u011fanl\u0131, anas\u0131 Qazax\u0131n \u015e\u0131xl\u0131 k\u0259ndind\u0259n Eminovlar n\u0259slind\u0259ndir. K\u00fcr co\u015fqunlu\u011fu, Araz safl\u0131\u011f\u0131 birl\u0259\u015fib onun xarakterind\u0259.<br \/>\nSe\u00e7ki g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rind\u0259n vaxt tapanda Ruh\u0259ngiz xan\u0131m\u0131m bir ne\u00e7\u0259 kitab\u0131n\u0131 oxudum v\u0259 el\u0259 ilk \u0259l atd\u0131\u011f\u0131m \u201cBir k\u0259ndin taixi \u201c \u0259s\u0259rind\u0259 (Bak\u0131. \u201cAraz\u201d n\u0259\u015friyyat\u0131,1999) onun bir publisistd\u0259n, jurnalistd\u0259n daha \u00e7ox n\u0259sr ustas\u0131 oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fcm. Kitab xo\u015f bir niyy\u0259tl\u0259 yaz\u0131l\u0131b: m\u00fc\u0259llif do\u011fulub boya-ba\u015fa \u00e7atd\u0131\u011f\u0131 k\u0259ndin tarixini q\u0259l\u0259m\u0259 al\u0131b. Bu arxeologiyaya v\u0259 q\u0259dim kitablara, arxiv materiallar\u0131na s\u00f6yk\u0259n\u0259n tarix deyil, adamlar\u0131n \u015fahid oldu\u011fu, insanlar\u0131n yadda\u015f\u0131na yaz\u0131lm\u0131\u015f, canl\u0131 v\u0259 real tarixdir. Bir k\u0259ndin tarixi biz\u0259 h\u0259m d\u0259 Mu\u011fan\u0131n ke\u00e7mi\u015fini, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u0259tinlikl\u0259ri, \u00fczl\u0259\u015fdiyi faci\u0259l\u0259ri, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u00e7aylar\u0131n\u0131, g\u00f6ll\u0259rini, g\u0259mil\u0259rin yan ald\u0131\u011f\u0131 sahill\u0259ri, daim t\u0259bi\u0259tl\u0259 \u00e7arp\u0131\u015fmada olan, sel\u0259 qo\u015fulub axan, yurdlar\u0131n\u0131 t\u0259rk ed\u0259n, lakin sonradan yen\u0259 qay\u0131d\u0131b g\u0259l\u0259n c\u0259sur insanlar\u0131n\u0131, bu yerl\u0259rin ad\u0259t \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rini, yeti\u015fdirdiyi m\u0259\u015fhur \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259ri, repressiya qurbanlar\u0131n\u0131, b\u00f6y\u00fckl\u0259rini tan\u0131td\u0131r\u0131r. T\u0259kc\u0259 tan\u0131td\u0131rm\u0131r, h\u0259m d\u0259 sevdirir.<br \/>\nKitab bel\u0259 ba\u015flan\u0131r: \u201c Su k\u0259ndi a\u011fz\u0131na g\u00f6t\u00fcr\u00fcb apar\u0131rd\u0131. Qam\u0131\u015f, taxta par\u00e7alar\u0131, m\u00fcxt\u0259lif ev \u0259\u015fyalar\u0131 suyun lal, lakin g\u00fccl\u00fc ax\u0131n\u0131na tabe olaraq s\u00fcr\u0259tl\u0259 \u00fcz\u00fcrd\u00fc. Haradansa suyun g\u00fcc verib \u00e7\u0131xartd\u0131\u011f\u0131 bir qurumu\u015f a\u011fac g\u00f6vd\u0259si k\u0259hr\u0259ba r\u0259ngli nehr\u0259 il\u0259 yana\u015f\u0131 \u00fcz\u00fcrd\u00fc. Onlar bir-birin\u0259 s\u00fcrt\u00fcn\u0259-s\u00fcrt\u00fcn\u0259, d\u0259y\u0259-d\u0259y\u0259 ir\u0259lil\u0259yirdi. Bird\u0259n k\u00f6t\u00fck g\u00fccl\u00fc bir t\u0259kanla nehr\u0259y\u0259 d\u0259yib onu par\u00e7a-par\u00e7a etdi.<br \/>\n&#8230;G\u00fcn\u0259\u015f g\u00f6y\u00fcn q\u0259rb buca\u011f\u0131nda buludlar\u0131n \u0259t\u0259yind\u0259n s\u00fcr\u00fc\u015f\u00fcb \u0259trafa son, s\u00f6n\u00fckl\u0259\u015fmi\u015f \u015f\u00fcalar\u0131n\u0131 sa\u00e7\u0131rd\u0131.\u201d<br \/>\nBu, m\u00fc\u0259llifin do\u011fma k\u0259ndinin K\u00fcr-Araz da\u015fq\u0131nlar\u0131nda tez-tez ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir t\u0259bii f\u0259lak\u0259tin r\u0259smidir. R\u0259ssam f\u0131r\u00e7as\u0131ndan \u00e7\u0131xm\u0131\u015fa b\u0259nz\u0259y\u0259n canl\u0131 bir m\u0259nz\u0259r\u0259dir. Bu r\u0259smi yalnlz sel f\u0259lak\u0259tini g\u00f6r\u00fcb ya\u015fam\u0131\u015f adam bel\u0259 ustal\u0131qla \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rdi. Sel oxucunu da al\u0131b apar\u0131r sanki&#8230;Cavad b\u0259yin ail\u0259sini, sel\u0259 qar\u0131\u015f\u0131b axan heyvanlar\u0131n\u0131 xilas etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn vurnuxdu\u011funu \u0259ks etdir\u0259n bu ba\u015flanq\u0131c b\u00f6y\u00fck yaz\u0131\u00e7\u0131m\u0131z \u0130smay\u0131l \u015e\u0131xl\u0131n\u0131n \u201cD\u0259li K\u00fcr\u201d roman\u0131n\u0131n t\u0259svirl\u0259rini xat\u0131rlatd\u0131 m\u0259n\u0259.<br \/>\nRuh\u0259ngiz xan\u0131m\u0131n biri-birind\u0259n maraql\u0131 hekay\u0259 v\u0259 povestl\u0259rinin \u00e7oxunun m\u00f6vzusu k\u0259nd h\u0259yat\u0131ndan al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u201cK\u0259ndimizin d\u0259mir atlar\u0131\u201d (Baki, \u201cM\u00fc\u0259llim n\u0259\u015friyyat\u0131\u201d. 2003) v\u0259 \u201c\u0130tmi\u015f povestl\u0259r\u201d ((Bak\u0131, \u201cAraz\u201d n\u0259\u015friyyat\u0131\u201d, 2007) adl\u0131 kitablar\u0131 da el\u0259 \u201cBir k\u0259ndin tar\u0131x\u0131\u201dnin davam\u0131 kimi oxunur. Erm\u0259ni- bol\u015fevik q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131nda, repressiya v\u0259 \u0130kinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si ill\u0259rind\u0259, !990-c\u0131 ilin Qara Yanvar\u0131nda, Qaraba\u011f sava\u015f\u0131nda n\u0259 q\u0259d\u0259r qurbanlar vers\u0259, d\u0259y\u0259rli insanlar\u0131n\u0131 itirs\u0259 d\u0259 bu k\u0259nd ya\u015fayir, \u00f6z ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259rini , toyunu-\u015f\u0259nliyini, \u0259kinini-bi\u00e7inini davam etdirir; n\u0259sill\u0259r d\u0259yi\u015filir,sisteml\u0259r \u00e7\u00f6k\u00fcr v\u0259 yenisi qurulur, b\u00f6hranlar adamlar\u0131 imtahana \u00e7\u0259kir, lakin h\u0259yat dayanm\u0131r; cavanlar c\u0259bh\u0259d\u0259, V\u0259t\u0259nl\u0259 Q\u00fcrb\u0259t aras\u0131nda, ail\u0259l\u0259r k\u0259ndl\u0259 \u015f\u0259h\u0259r aras\u0131nda, Mu\u011fan sell\u0259 quraql\u0131q aras\u0131nda, insan l\u0259yaq\u0259ti ehtiyacla har\u0131nl\u0131q, m\u0259h\u0259bb\u0259tl\u0259 x\u0259yan\u0259t aras\u0131nda, Yer \u00fcz\u00fc i\u015f\u0131qla qaranl\u0131q aras\u0131nda&#8230; Ruh\u0259ngiz xan\u0131m\u0131n h\u0259yat\u0131n bu t\u0259zadl\u0131, lakin canl\u0131 v\u0259 q\u0131r\u0131lmaz axar\u0131n\u0131 b\u00f6y\u00fck t\u0259rav\u0259t v\u0259 kaloritli l\u00f6vh\u0259l\u0259rl\u0259 \u0259ks etdirir. Etnoqrafik z\u0259nginlik, iti m\u00fc\u015fahid\u0259. Insanlara v\u0259 t\u0259bi\u0259t\u0259 b\u00f6y\u00fck sevgi onun n\u0259srinin ba\u015fl\u0131ca \u0259lam\u0259tl\u0259rind\u0259ndir. Hekay\u0259 hekay\u0259 dal\u0131nca, esse esse dal\u0131nca v\u0259 h\u0259r birind\u0259 k\u0259ndin ocaqlar\u0131n\u0131 s\u00f6nm\u0259y\u0259 qoymayan halal adamlar\u0131, yuxar\u0131da t\u0259svir olunan nehr\u0259 kimi ehtiyac\u0131n amans\u0131z k\u00f6t\u00fckl\u0259rin\u0259 \u00e7\u0131rp\u0131l\u0131b da\u011f\u0131lan ail\u0259l\u0259r, mantyor, s\u00fcr\u00fcc\u00fc, in\u015faat\u00e7\u0131, m\u00fc\u0259llim, h\u0259kim, bal\u0131q\u00e7\u0131, t\u0259l\u0259b\u0259, \u015fagird&#8230;Mu\u011fan\u0131n s\u0259h\u0259rl\u0259ri v\u0259 ax\u015famlar\u0131, ayl\u0131 gec\u0259l\u0259ri, qu\u015flar\u0131 v\u0259 c\u0131rc\u0131ramalar\u0131, k\u0259ndaras\u0131 yollar\u0131n gizlinl\u0259ri, do\u011fulan v\u0259 \u00f6l\u0259n sevgil\u0259r, Rusiya sevdas\u0131n\u0131n q\u0131rd\u0131\u011f\u0131 sevgil\u0259r, qa\u00e7\u0131r\u0131lan q\u0131zlar, taley\u0259 boyun \u0259ym\u0259kd\u0259n ba\u015fqa yolu qalmayan ata-analar&#8230; Ruh\u0259ngiz \u018f\u015fr\u0259fq\u0131z\u0131 bu h\u0259yat\u0131 dadl\u0131-\u015fir\u0259li bir dill\u0259 \u00f6z \u0259s\u0259rl\u0259rin\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcr. Mu\u011fan\u0131n q\u0131zaran v\u0259 qaralan \u00fcf\u00fcql\u0259ri, \u00fcmid dolu s\u0259h\u0259rl\u0259ri, q\u0259rib ax\u015famlar\u0131, ya\u011fa\u015f\u0131. qar\u0131, torpa\u011f\u0131n\u0131n \u0259tri, bir s\u00f6zl\u0259 ba\u015fqalar\u0131na sol\u011fun g\u00f6r\u00fcn\u0259 bil\u0259n t\u0259bi\u0259ti Ruh\u0259ngiz xan\u0131m\u0131n n\u0259srind\u0259 ard\u0131c\u0131l t\u0259svir obyektidir v\u0259 b\u0259lk\u0259 d\u0259 he\u00e7 bir ba\u015fqa m\u0259tnd\u0259 onun \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 oldu\u011fu q\u0259d\u0259r canl\u0131, real- romantik boyalarla \u0259ks etdirilm\u0259mi\u015fdir..<br \/>\nRuh\u0259ngiz \u018f\u015fr\u0259q\u0131z\u0131n\u0131n yaz\u0131 t\u0259rzi v\u0259 \u00fcslubu da maraql\u0131d\u0131r: \u201cBir k\u0259ndin tarixi\u201d &#8211; b\u0259dii publisistika n\u00fcmun\u0259si olaraq s\u00f6z\u00e7\u00fcl\u00fckd\u0259n uzaq bir t\u0259rzd\u0259, daha \u00e7ox s\u0259n\u0259dl\u0259r\u0259. adamlar\u0131n xatir\u0259l\u0259rin\u0259 s\u00f6yk\u0259n\u0259r\u0259k, d\u0259lilli-s\u00fcbutlu yaz\u0131l\u0131b, \u015f\u0259xsl\u0259rin portreti b\u0259z\u0259n onlar\u0131n \u00f6z qeydl\u0259ri il\u0259 tamamlan\u0131r. \u201cK\u0259nndimizin d\u0259mir atlar\u0131\u201dndak\u0131 hekay\u0259l\u0259r realist boyalarla \u00e7\u0259kilib, burda da h\u0259r hekay\u0259 bir h\u0259yat hadis\u0259sind\u0259n qidalan\u0131r, b\u0259zil\u0259ri novella kimi g\u00f6zl\u0259nilm\u0259z sonluqla bitir. Essel\u0259rin bir \u00e7oxu dastan didaktikas\u0131 t\u0259rzind\u0259 q\u0259l\u0259m\u0259 al\u0131n\u0131b; ke\u00e7mi\u015f olaylar bu g\u00fcn \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259yat d\u0259rsi kimi t\u0259qdim edilir.<br \/>\n\u201c\u0130tmi\u015f povestl\u0259r\u201dd\u0259 is\u0259 sevgi m\u00f6vzusunun g\u0259tirdiyi qanadl\u0131-romantik \u00fcslubla. \u00f6z h\u0259yat yolunun, ail\u0259 tarixinin, xiff\u0259t dolu xatir\u0259l\u0259rin g\u0259tirdiyi z\u0259rif psixoloji \u00fcslub i\u00e7-i\u00e7\u0259dir.<br \/>\nM\u00fc\u0259llimlik Ruh\u0259ngiz xan\u0131ma yeniyetm\u0259l\u0259rin, m\u0259kt\u0259bli g\u0259ncl\u0259rin \u00f6z ya\u015flar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259bii olan ya\u015fant\u0131lar\u0131n\u0131, ilk m\u0259h\u0259bb\u0259tin g\u0259tirdiyi psixoloji burulganlar\u0131, ilk g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rin xo\u015fb\u0259xtliyini, ayr\u0131l\u0131q ac\u0131lar\u0131n\u0131, h\u0259yat yolunun ba\u015flanq\u0131c\u0131nda ke\u00e7il\u0259n t\u0259r\u0259dd\u00fcdl\u0259ri yax\u0131ndan m\u00fc\u015fahid\u0259 etm\u0259k imkan\u0131 vermi\u015fdir v\u0259 b\u00fct\u00fcn bunlar onun \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 pedaqoji s\u0259rh\u0259dl\u0259r qorunmaqla g\u00f6z\u0259l t\u0259svir edilir.<br \/>\nM\u00fc\u0259llifin \u201cQay\u0131d\u0131\u015f\u201d roman\u0131 bu g\u00fcn \u00fc\u00e7\u00fcn aktul olan bir m\u00f6vzuya yeni d\u00f6vr\u00fcn g\u0259tirdiyi probleml\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015f\u0259n adamlar\u0131n taleyin\u0259, h\u0259mi\u015f\u0259 oldu\u011fu kimi yen\u0259 d\u0259 g\u00fcnd\u0259md\u0259n d\u00fc\u015fm\u0259y\u0259n \u015f\u0259h\u0259r-k\u0259nd m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin\u0259 h\u0259sr edilmi\u015fdir. \u00c7\u0259tinlikl\u0259r, i\u015fsizlik adamlar\u0131 \u015f\u0259h\u0259r\u0259 \u00fcz tutma\u011fa m\u0259cbur edir. \u015e\u0259h\u0259r bir cazib\u0259 m\u0259rk\u0259zin\u0259 d\u00f6n\u00fcb. Torpaqdan ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u0259n insanlar \u015f\u0259h\u0259rin evsizliyin\u0259, a\u011f\u0131r \u015f\u0259raitin\u0259 baxmayaraq, geri d\u00f6nm\u0259k ist\u0259mirl\u0259r. Bu ikili h\u0259yat sevgil\u0259ri yar\u0131da qoyur, ail\u0259l\u0259ri da\u011f\u0131d\u0131r, y\u00fcz ill\u0259rl\u0259 formala\u015fm\u0131\u015f milli \u0259xlaq v\u0259 ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri s\u0131na\u011fa \u00e7\u0259kir. R\u00fch\u0259ngiz \u018f\u015fr\u0259fq\u0131z\u0131 bu iki ail\u0259mi, k\u0259ni v\u0259 \u015f\u0259h\u0259ri eyni d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 maraql\u0131 detallarla t\u0259svir edir. Q\u00fcdr\u0259t v\u0259 onun ail\u0259si, yolda\u015f\u0131 Z\u0259min\u0259 o\u011flu Aq\u015fin \u0259s\u0259rin \u0259vv\u0259lind\u0259 hans\u0131 h\u0259v\u0259sl\u0259 \u015f\u0259h\u0259r\u0259 can at\u0131rlarsa burda i\u015fl\u0259yib ev-e\u015fik sahibi olurlarsa \u0259s\u0259rin sonunda Aq\u015fin eyni h\u0259v\u0259sl\u0259 \u00f6z \u015f\u0259h\u0259rli h\u0259yat yolda\u015f\u0131 G\u00fcnell\u0259 birlikd\u0259 k\u0259nd\u0259 qay\u0131d\u0131r. Ata oca\u011f\u0131n\u0131n s\u00f6nm\u00fc\u015f i\u015f\u0131qlar\u0131n\u0131 yand\u0131r\u0131r.<br \/>\nRuh\u0259ngiz xan\u0131m\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na bu k\u0259ndl\u0259rin qorunmas\u0131na, ata ocaqlar\u0131n\u0131n daim gur yanmas\u0131na yard\u0131m ed\u0259n g\u00fccl\u00fc bir yurd-torpaq sevgisi hakimdir. \u00c7a\u011fda\u015f qad\u0131n n\u0259srimizd\u0259 onun x\u00fcsusi v\u0259 b\u0259nz\u0259rsiz yeri var<br \/>\nHaraya v\u0259 n\u0259 m\u0259qs\u0259dl\u0259 getm\u0259yimizd\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq \u018fd\u0259biyyat havas\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 n\u0259f\u0259simizi geni\u015fl\u0259ndirir.<\/p>\n<p class=\"bawpvc-ajax-counter\" data-id=\"13682\">Yaz\u0131ya 491 d\u0259f\u0259 bax\u0131l\u0131b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(1-ci hiss\u0259) Neft\u00e7alan\u0131n tan\u0131nm\u0131\u015f ziyal\u0131lar\u0131ndan s\u00f6z d\u00fc\u015f\u0259nd\u0259 ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 \u015f\u0259xs\u0259n tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m adamlar\u0131, g\u00f6rk\u0259mli q\u0259l\u0259m sahibl\u0259rini, indi art\u0131q haq d\u00fcnyas\u0131nda olan \u0130mamverdi \u018fbilovu, \u018fjd\u0259r A\u011fayevi, Tofiq Abdini xat\u0131rlay\u0131ram. \u00c7\u00fcnki onlar\u0131n h\u0259r biri haqq\u0131nda unudulmaz xatir\u0259l\u0259rim var. K\u00f6hn\u0259 i\u015f yolda\u015f\u0131m, yaz\u0131\u00e7\u0131, pedaqoq Allahverdi Eminov, aktyor Nadir H\u00fcseynov, bu g\u00fcn d\u0259 do\u011fma ocaqlar\u0131ndan ayr\u0131lmam\u0131\u015f q\u0259l\u0259m dostlar\u0131m Soltan Abbas, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[3,21],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13682"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=13682"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13682\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13685,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13682\/revisions\/13685"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=13682"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=13682"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=13682"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}