{"id":13861,"date":"2020-04-13T22:42:33","date_gmt":"2020-04-13T17:42:33","guid":{"rendered":"http:\/\/kultur.az\/?p=13861"},"modified":"2020-04-13T22:46:09","modified_gmt":"2020-04-13T17:46:09","slug":"b%c9%99s%c9%99riyy%c9%99tin-boyuk-simasina-cevril%c9%99n-m%c9%99x%c9%99zsunas-%c9%99ziz-mir%c9%99hm%c9%99dov-100","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kultur.az\/?p=13861","title":{"rendered":"B\u018f\u015e\u018fR\u0130YY\u018fT\u0130N B\u00d6Y\u00dcK S\u0130MASINA \u00c7EVR\u0130L\u018fN M\u018fX\u018fZ\u015e\u00dcNAS \u018fZIZ M\u0130R\u018fHM\u018fDOV \u2013 100"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/91924084_2805532352869339_844134702011908096_n.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft size-full wp-image-13863\" src=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/91924084_2805532352869339_844134702011908096_n.jpg\" alt=\"91924084_2805532352869339_844134702011908096_n\" width=\"232\" height=\"232\" srcset=\"https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/91924084_2805532352869339_844134702011908096_n.jpg 232w, https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/91924084_2805532352869339_844134702011908096_n-150x150.jpg 150w, https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/91924084_2805532352869339_844134702011908096_n-50x50.jpg 50w\" sizes=\"(max-width: 232px) 100vw, 232px\" \/><\/a>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n prezidenti c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259\u00adbiy\u00adyat\u00ad\u015f\u00fc\u00adnasl\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6rk\u0259mli n\u00fcmay\u0259nd\u0259si, tan\u0131nm\u0131\u015f t\u0259nqid\u00e7i v\u0259 m\u0259tn\u015f\u00fcnas alim, Az\u0259rbaycan Res\u00adpublikas\u0131n\u0131n Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n m\u00fcxbir \u00fczv\u00fc, \u018fm\u0259kdar elm xadimi, fi\u00adlo\u00adlo\u00adgi\u00adya elml\u0259ri doktoru, professor \u018fziz Mirfeyzulla o\u011flu Mir\u0259hm\u0259dovun anadan olmas\u0131n\u0131n 100 illiyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 28 fevral 2020-ci ild\u0259 S\u0259r\u0259ncam imzalam\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>\u018fm\u0259kdar elm xadimi \u018fziz Mir\u0259hm\u0259dov Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131 v\u0259 pedaqoji fikir tarixind\u0259 rea\u00adlizm, romantizm, satirik c\u0259r\u0259yan, b\u0259dii fikirl\u0259 sosioloji-f\u0259ls\u0259fi fikrin m\u00fc\u00adna\u00adsi\u00adb\u0259t\u00adl\u0259ri, \u0259n\u0259n\u0259, qar\u00ad\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259d\u0259bi \u0259laq\u0259l\u0259r v\u0259 sair kimi filoloji-pedaqoji-psixoloji m\u00f6vzularla b\u0259\u00adrab\u0259r, Az\u0259r\u00adbay\u00adcan m\u0259n\u0259vi m\u0259d\u0259niyy\u0259ti il\u0259 \u2013 inc\u0259s\u0259n\u0259t, d\u00f6vri m\u0259tbuat, kitab tarixi, m\u0259tn\u00ad\u00ad\u015f\u00fcnasl\u0131q v\u0259 m\u0259\u00adx\u0259z\u015f\u00fcnasl\u0131qla da maraqlanm\u0131\u015f, \u00e7ox vaxt bir-biri il\u0259 s\u0131x ba\u011fl\u0131, bir-birini ta\u00admamlayan bu iki predmeti sintez hal\u0131nda \u00f6yr\u0259nmi\u015fdir.<\/p>\n<p>\u018fziz Mir\u0259hm\u0259dovun (1920-2002) pedaqoji ictimaiyy\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n y\u00fcks\u0259k qiy\u00adm\u0259t\u00adl\u0259n\u00addiril\u0259n \u201cSo\u00advet Az\u0259r\u00adbay\u00ad\u00ad\u00adcan\u0131n\u0131n kitab m\u0259d\u0259niyy\u0259ti\u201d, \u201cYaz\u0131\u00e7\u0131lar, talel\u0259r, \u0259s\u0259rl\u0259r\u201d, \u201cAz\u0259r\u00adbay\u00adcan \u0259d\u0259\u00adbiy\u00adya\u00adt\u0131na dair t\u0259dqiql\u0259r\u201d, \u201cSabir\u201d, \u201cM\u0259h\u0259mm\u0259d Hadi\u201d, \u201cAz\u0259rbaycan Molla N\u0259s\u00adr\u0259ddini\u201d kimi mo\u00adnoq\u00adra\u00adfiyalar\u0131 bu g\u00fcn d\u0259 t\u0259dqiqat\u00e7\u0131 alim v\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259rin stol\u00fcst\u00fc ki\u00adta\u00adb\u0131d\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 ki, \u018fziz Mi\u00adr\u0259h\u00adm\u0259\u00addov bu \u0259s\u0259r\u00adl\u0259rin i\u00e7\u0259risind\u0259 b\u0259hs olunan maarif\u00e7i ba\u00adha\u00add\u0131r\u00adlar\u0131 Az\u0259r\u00adbaycan, Le\u00adninq\u00ad\u00ad\u00adrad (Sank Pe\u00adter\u00adburq), Moskva, G\u00fcrc\u00fcstan, \u0130r\u0259van ar\u00adxiv\u00adl\u0259\u00adrin\u00add\u0259n, k\u00fct\u00adl\u0259\u00advi v\u0259 \u015f\u0259xsi ki\u00adtab\u00adxa\u00adna\u00adlar\u00addan, \u00fcz\u0259rini toz basm\u0131\u015f qovluqlardan v\u0259r\u0259ql\u0259y\u0259r\u0259k g\u00fcn \u00fcz\u00fc\u00adn\u0259 \u00e7\u0131\u00adxar\u00adm\u0131\u015fd\u0131r. Elmin v\u0259 t\u0259h\u00adsilin inki\u015faf ta\u00adri\u00adxini \u0259ks etdir\u0259n \u00e7oxlu sayda yeni s\u0259\u00adn\u0259d\u00adl\u0259\u00adri v\u0259 m\u0259n\u00adb\u0259l\u0259ri elmi d\u00f6v\u00adr\u00fcy\u00ady\u0259\u00ady\u0259 daxil et\u00admi\u015f\u00addir. Bununla da \u018fziz Mir\u0259hm\u0259dov xal\u00adq\u0131\u00adm\u0131\u00adz\u0131n ta\u00adri\u00adxi\u00adnin kifay\u0259t q\u0259\u00add\u0259r \u00f6y\u00adr\u0259\u00adnilm\u0259mi\u015f qa\u00ad\u00adran\u00adl\u0131q s\u0259hif\u0259l\u0259rinin z\u0259ngin arxiv materiallar\u0131 \u0259sa\u00ads\u0131nda t\u0259d\u00adqiq edil\u00adm\u0259\u00ad\u00adsini v\u0259 ya\u00adz\u0131lmas\u0131n\u0131, ye\u00adni ta\u00adrix konsepsiyas\u0131n\u0131n \u0259sasl\u0131 sur\u0259td\u0259 i\u015f\u00adl\u0259\u00adnib ha\u00adz\u0131r\u00adlan\u00admas\u0131n\u0131 t\u0259d\u00adqiqat\u00e7\u0131lar, ta\u00adrix\u00e7i alim\u00adl\u0259r, b\u00fc\u00adt\u00f6vl\u00fckd\u0259 \u0259d\u0259biyyat v\u0259 pedaqoji fikir ta\u00adrix\u00e7il\u0259ri qa\u00adr\u00ad\u015f\u0131s\u0131nda m\u00fch\u00fcm bir v\u0259\u00adzif\u0259 kimi qoy\u00ad\u00admu\u015f\u00addur.<\/p>\n<p>\u201c\u018fd\u0259\u00ad\u00adbiyyat\u015f\u00fcnasl\u0131q terminl\u0259ri\u201d, \u201c\u018fd\u0259biyyat m\u00fcnt\u0259xabat\u0131\u201d, \u201c\u018fd\u0259\u00adbiyyat\u201d kimi d\u0259rs va\u00ad\u00adsitl\u0259ri, l\u00fc\u011f\u0259t v\u0259 proqramlar haz\u0131rlamas\u0131 \u018fziz Mir\u0259hm\u0259dovun v\u0259t\u0259n\u0259, xalqa, mill\u0259t\u0259 f\u0259\u00adda\u00ad\u00adkar xidm\u0259tinin \u0259n bariz n\u00fcmun\u0259si, \u0259sil v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q \u00f6rn\u0259yidir. B\u00fct\u00fcn bunlar \u018fziz m\u00fc\u0259l\u00adli\u00ad\u00admin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n h\u0259yatiliyinin v\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259ya\u015farl\u0131\u011f\u0131n\u0131n s\u00fcbutudur.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259bi-pedaqoji t\u0259nqidin inki\u015faf\u0131nda \u018fziz Mir\u0259hm\u0259dovun xidm\u0259tl\u0259ri b\u00f6\u00ady\u00fckd\u00fcr. \u018fziz m\u00fc\u0259llimin \u0259d\u0259bi prosesd\u0259 olan t\u0259nqidl\u0259ri d\u0259 istiqam\u0259tverici t\u0259nqid ol\u00admu\u015f\u00addur. Onun t\u0259nqidi yaz\u0131lar\u0131 xeyirxahl\u0131q, t\u0259rbiy\u0259edici, maarifl\u0259ndirici v\u0259 qeyd et\u00addi\u00adyi\u00admiz ki\u00admi istiqam\u0259tverici y\u00f6nd\u0259 olan t\u0259nqidl\u0259r olmu\u015fdur. \u00d6z t\u0259nqidi qeydl\u0259ri il\u0259 t\u0259nqid olunan\u0131n \u201cm\u0259n\u201dini ki\u00e7iltm\u0259mi\u015f, adil\u0259\u015fdirm\u0259mi\u015fdir. \u018fksin\u0259, t\u0259nqid etdiyi \u201cm\u0259n\u201di \u00f6z s\u0259\u00adviy\u00ady\u0259\u00adsin\u00add\u0259 sax\u00adlam\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>\u018fziz Mir\u0259hm\u0259dovun fundamental t\u0259dqiqat \u0259s\u0259rl\u0259rinin i\u015fl\u0259nm\u0259 metodikas\u0131nda (\u201cSabir\u201d \u2013 1958, \u201cAz\u0259r\u00adbay\u00adcan Molla N\u0259s\u00adr\u0259d\u00addi\u00adni\u201d \u2013 1980, \u201cAz\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131na dair t\u0259d\u00adqiq\u00adl\u0259r\u201d \u2013 1983, \u201cM\u0259h\u0259mm\u0259d Hadi\u201d \u2013 1985 v\u0259 s. ) ona m\u0259x\u00ad\u00adsus borc, m\u0259suliyy\u0259t, milli q\u00fcrur, v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q qeyr\u0259ti, milli l\u0259yaq\u0259ti \u00f6z\u00fcn\u0259 ehtiva ed\u0259n xo\u015f \u0259m\u0259l, qay\u011f\u0131ke\u015flik, xe\u00adyir\u00adxah\u00adl\u0131q, vicdanl\u0131l\u0131q, insanp\u0259rv\u0259rlik kimi keyfiyy\u0259tl\u0259rin t\u0259\u00adzah\u00fcr\u00fc ayd\u0131n duyulur v\u0259 hiss edi\u00adlir. Bu da onun milli v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q \u015f\u0259r\u0259find\u0259n v\u0259 yet\u00adkin\u00adli\u00adyin\u00add\u0259n qaynaqlanm\u0131\u015fd\u0131r. Geni\u015f \u0259d\u0259\u00adbi yarad\u0131c\u0131l\u0131q diapozonu v\u0259 f\u0259aliyy\u0259t dair\u0259sin\u0259 malik \u018fziz Mir\u0259hm\u0259dovun \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 \u00f6z\u00fc\u00adn\u00fc g\u00f6st\u0259r\u0259n elmi-t\u0259dqiqat metodlar\u0131n\u0131n t\u0259hlili g\u00f6s\u00adt\u0259\u00adrir ki, o, \u0259qli imkanlar\u0131n\u0131n ma\u00adhiy\u00ady\u0259\u00adtini \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdir\u0259n t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn m\u00fcxt\u0259lif for\u00adma\u00adla\u00adr\u0131n\u00ad\u00addan b\u0259hr\u0259l\u0259nmi\u015fdir. \u00d6z\u00fc d\u0259 bu me\u00adtodika fasil\u0259sizliyi, m\u0259ntiqiliyi, tarixiliyi v\u0259 di\u00adna\u00admik\u00ad\u00adliyi il\u0259 oxucunun diqq\u0259tini c\u0259lb etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Bu c\u0259h\u0259td\u0259n \u018fziz Mir\u0259hm\u0259dovun namiz\u0259dlik dissertasiyas\u0131 \u0259sas\u0131nda haz\u0131rlam\u0131\u015f \u201cSabir\u201d adl\u0131 monoqrafiyas\u0131 x\u00fcsusi ma\u00adraq do\u011furur. Kitabda Mirz\u0259 \u018fl\u0259kb\u0259r Sa\u00adbirin m\u00fc\u00adhi\u00adtin t\u0259\u00adsi\u00adrin\u00add\u0259n qaynaqlanan h\u0259yat\u0131, prak\u00adtik pedaqoji f\u0259aliyy\u0259ti v\u0259 ideyalar\u0131, o c\u00fcm\u00adl\u0259d\u0259n Sa\u00adbi\u00adrin g\u00f6\u00adr\u00fc\u015f\u00ad\u00adl\u0259rinin dig\u0259r aspektl\u0259ri t\u0259d\u00adqiq v\u0259 t\u0259hlil edilmi\u015fdir. \u018fziz Mi\u00adr\u0259h\u00adm\u0259\u00addov Mirz\u0259 \u018fl\u0259k\u00adb\u0259r Sa\u00ad\u00adbirin mill\u0259tinin ma\u00adarif\u00adl\u0259n\u00adm\u0259\u00adsind\u0259 ana dilinin rolu, mill\u0259tinin m\u0259\u00adn\u0259\u00advi \u015f\u00fcurunun for\u00ad\u00adma\u00adla\u015f\u00ad\u00admas\u0131nda \u0259qli, milli \u0259xlaqi t\u0259rbiy\u0259nin imkanlar\u0131, m\u0259kt\u0259b, m\u00fc\u0259llim haq\u00adq\u0131nda satirik \u015feir\u00ad\u00adl\u0259\u00ad\u00adrinin \u0259h\u0259miyy\u0259tini yarad\u0131c\u0131 t\u0259f\u0259kk\u00fcr s\u00fczg\u0259cind\u0259n ke\u00e7irmi\u015fdir. Mi\u00adr\u0259h\u00adm\u0259dov ideya v\u0259 m\u00fc\u00ad\u00ad\u00adlahiz\u0259l\u0259rini satirik \u015fairin (\u201cSabir realizminin ideya-b\u0259dii m\u0259nb\u0259l\u0259ri v\u0259 tarixi k\u00f6kl\u0259ri\u201d, \u201cSa\u00ad\u00adbir v\u0259 XX \u0259sr Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131nda satiran\u0131n b\u0259zi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri\u201d, \u201cSa\u00adbir \u015feirinin h\u0259\u00adya\u00ad\u00ad\u00adta v\u0259 \u0259d\u0259biyyata t\u0259siri\u201d v\u0259 s.) v\u0259 ilk d\u0259f\u0259 t\u0259dqiqata c\u0259lb etdiyi ma\u00adte\u00adrial\u00adlara istinad\u0259n inan\u00ad\u00ad\u00ad\u00add\u0131r\u0131c\u0131 v\u0259 alim m\u0259ntiqin\u0259 m\u00fcvafiq, d\u00f6vr\u00fcn reall\u0131qlar\u0131 fonunda t\u0259hlil ed\u0259\u00adr\u0259k \u00fcmu\u00admi\u00adl\u0259\u015f\u00addir\u00ad\u00ad\u00admi\u015fdir. Mirz\u0259 \u018fl\u0259kb\u0259r Sabir yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 v\u0259 ictimai-siyasi bax\u0131\u015flar\u0131na ya\u00adna\u015fma priz\u00adma\u00ads\u0131 birm\u0259nal\u0131 deyil, m\u00fcxt\u0259lif istiqam\u0259tli olmu\u015fdur. \u018fziz Mir\u0259hm\u0259dovun ya\u00adna\u015fma t\u0259rzi h\u0259r c\u00fcr t\u0259hrif, \u015f\u0259xsi v\u0259 subyektiv fikirl\u0259rd\u0259n uzaq olmaqla, milli t\u0259\u00ad\u0259s\u00ads\u00fcb\u00adke\u015f\u00adliyi ifad\u0259 ed\u0259n pe\u00ad\u015f\u0259\u00adkar t\u0259dqiqat\u00e7\u0131, v\u0259t\u0259nda\u015f-alim m\u00f6vqeyinin prinsipiall\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u0259ks et\u00addir\u00admi\u015f\u00addir.<\/p>\n<p>\u018fziz Mir\u0259hm\u0259dov doktorluq dissertasiyas\u0131 m\u00fcdafi\u0259sini \u00e7ox gecikdirmi\u015fdir. Bu ge\u00adcik\u00adm\u0259 is\u0259 ziyal\u0131lar\u0131n bir \u00e7oxunu \u00e7ox narahat etmi\u015fdir. Bel\u0259 narahat\u00e7\u0131l\u0131q ya\u00ad\u015fa\u00adyan\u00adlar\u00addan biri d\u0259 xalq yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131 El\u00e7in olmu\u015fdur. Akademik M\u0259mm\u0259d C\u0259f\u0259rin yarad\u0131c\u0131l\u0131q g\u00f6\u00adr\u00fc\u015f\u00adl\u0259\u00adri\u00ad\u00adni \u201cC\u0259\u00adf\u0259r m\u00fc\u0259llim\u201d ad\u0131 il\u0259 t\u0259hlil ed\u0259n El\u00e7in \u0130lyas o\u011flu yaz\u0131r: \u201cO vaxt \u018fziz Mi\u00adr\u0259h\u00adm\u0259dov dok\u00adtor\u00adluq dissertasiyas\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259sini el\u0259 hey uzad\u0131rd\u0131 v\u0259 yax\u0131n adamlar h\u0259r d\u0259f\u0259 \u018fziz m\u00fc\u0259l\u00ad\u00ad\u00adli\u00admi g\u00f6r\u0259nd\u0259 n\u0259 vaxt m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259c\u0259yini soru\u015furdu. M\u0259n d\u0259 daxil ol\u00admaq\u00adla ha\u00adm\u0131 bunu so\u00adru\u00ad\u015fur\u00addu, t\u0259kc\u0259 C\u0259f\u0259r m\u00fc\u0259llimd\u0259n ba\u015fqa. \u018fziz m\u00fc\u0259llim tez-tez bizim \u015f\u00f6b\u0259y\u0259 g\u0259\u00adlirdi, C\u0259\u00adf\u0259r m\u00fc\u0259l\u00adliml\u0259 onun aras\u0131nda&#8230; sabit bir dostluq var idi, oturub, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, s\u00f6h\u00adb\u0259t\u00adl\u0259\u015f\u00adir\u00addi\u00ad\u00adl\u0259r, zarafatla\u015f\u0131rd\u0131lar v\u0259 yax\u015f\u0131 yadimdad\u0131r, bir d\u0259f\u0259 m\u0259n C\u0259f\u0259r m\u00fc\u0259llimd\u0259n so\u00adru\u00ad\u015fanda ki, n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn dostuna t\u0259sir etmir ki, tez m\u00fcdafi\u0259 etsin, C\u0259f\u0259r m\u00fc\u0259llim \u00f6z\u00fcn\u0259 xas olan bir sa\u00adkit\u00adlik\u00adl\u0259 (\u0259s\u00adlind\u0259 m\u00fcsahibini sakitl\u0259\u015fdir\u0259-sakitl\u0259\u015fdir\u0259!) dedi: \u201c\u018fziz ciddi adam\u00add\u0131r\u201d. H\u0259min \u00fc\u00e7 k\u0259l\u00adm\u0259 s\u00f6z \u00e7ox \u015fey deyirdi, \u0259n \u0259sas\u0131 is\u0259 bunu deyirdi ki, m\u00fcdafi\u0259y\u0259 n\u0259 var ki, m\u00fcdafi\u0259 asan \u015fey\u00addir. C\u0259f\u0259r m\u00fc\u0259llim yax\u015f\u0131 bilirdi ki, dostu b\u0259zi ba\u015fqalar\u0131 kimi, m\u00fc\u00adda\u00adfi\u0259\u00adni elmi ad al\u00admaq x\u0259t\u00adrin\u0259 etmir, \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnasl\u0131q elminin namin\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Yoxsa do\u011f\u00adru\u00addan da m\u00fc\u00adda\u00adfi\u0259\u00ady\u0259 n\u0259 var ki&#8230; (x\u00fcsus\u0259n d\u0259 \u018fziz Mir\u0259hm\u0259dov kimi g\u00fccl\u00fc q\u0259l\u0259m sahibi \u00fc\u00e7\u00fcn!\u201d [Bax: El\u00e7in. Klas\u00adsik\u00adl\u0259r v\u0259 m\u00fcasirl\u0259r. Bak\u0131: Yaz\u0131\u00e7\u0131, 1987, s\u0259h.151].<\/p>\n<p>Sabir\u015f\u00fcnas v\u0259 M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259\u015f\u00fcnas alim \u018fziz Mir\u0259hm\u0259dov, n\u0259hay\u0259t 1973-c\u00fc il\u00add\u0259 \u201cC\u0259lil M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259 v\u0259 XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan d\u00f6vr\u00fc m\u0259tbuat m\u0259\u00ads\u0259\u00adl\u0259\u00ad\u00adl\u0259\u00ad\u00adri\u201d m\u00f6vzusunda doktorluq dissertasiyas\u0131n\u0131 m\u00fcdafi\u0259 etmi\u015fdir. H\u0259min t\u0259dqiqat \u0259s\u0259ri \u0259sa\u00ads\u0131n\u00adda haz\u0131rlam\u0131\u015f oldu\u011fu \u201cAz\u0259r\u00adbay\u00adcan Molla N\u0259s\u00adr\u0259d\u00addi\u00adni\u201d (1980) adl\u0131 sanball\u0131 mo\u00adnoq\u00adra\u00adfi\u00adya\u00ads\u0131 \u201cmilli \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnasl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n nadir v\u0259 qiym\u0259tli n\u00fcmun\u0259si hesab olunur\u201d.<\/p>\n<p>\u018fziz Mir\u0259hm\u0259dovun m\u00fcq\u0259ddim\u0259, be\u015f f\u0259sil, son s\u00f6z v\u0259 m\u0259x\u0259zl\u0259rd\u0259n ibar\u0259t olan \u201cAz\u0259r\u00ad\u00ad\u00adbay\u00adcan Molla N\u0259s\u00adr\u0259d\u00addi\u00adni\u201d sanball\u0131 mo\u00adnoq\u00adra\u00adfi\u00adya\u00ads\u0131na h\u0259r d\u0259f\u0259 n\u0259z\u0259r salsaq g\u00f6\u00adr\u0259\u00adc\u0259\u00adyik ki, m\u00fc\u0259llifin \u00f6z t\u0259dqiqat\u0131nda istinad etdiyi metodika-t\u0259hlil, m\u00fchakim\u0259, fikir v\u0259 ide\u00adya\u00adlar obyektiv faktlara, t\u0259mkinli, sistemli ara\u015fd\u0131rmalara, arxiv s\u0259n\u0259dl\u0259rin\u0259, yaz\u0131l\u0131 \u0259d\u0259\u00adbiy\u00adya\u00adta, obyektiv yana\u015fma prinsipin\u0259 \u0259saslanm\u0131\u015fd\u0131r. Milli t\u0259\u0259ss\u00fcbke\u015flik bax\u0131m\u0131ndan t\u0259dqiq edi\u00adl\u0259n monoqrafiyan\u0131n birinci f\u0259sli \u201cC\u0259lil M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259 d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcl\u00fc v\u0259 inki\u015faf istiqam\u0259tl\u0259ri\u201d adlan\u0131r. \u0130ki yar\u0131mf\u0259sild\u0259n ibar\u0259t olan bu f\u0259sild\u0259 Mirz\u0259 C\u0259lilin \u201cyed\u00addi-s\u0259kkiz ya\u015f\u0131nda ik\u0259n Nax\u00e7\u0131vanda Hac\u0131 Ba\u011f\u0131r\u0131n v\u0259 Molla \u018flinin m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 oxu\u00adma\u00ad\u011fa ba\u015flamas\u0131\u201d [Bax: s\u0259h.9] v\u0259 Qori m\u00fc\u0259lliml\u0259r seminariyas\u0131nda oxudu\u011fu ill\u0259r [Bax: s\u0259h.12]\u0259ks etdirilmi\u015fdir. Az\u0259rbaycan, rus v\u0259 avropa n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rind\u0259n F\u00fczuli, Zakir, Seyid \u018fzim, Aksakov, Qriboyedov, Qoqol, Turgenev, Qon\u00e7arov, Kr\u0131lov, Pu\u015fkin, Ler\u00adman\u00ad\u00adtov, Tolstoy, U\u015finski, Piroqov, \u015eekspir, Pestalotsi, Conn Lokk, Komenski v\u0259 di\u00adg\u0259r\u00adl\u0259\u00adri\u00adnin C\u0259lil M\u0259m\u00adm\u0259dquluzad\u0259nin d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 elmi-pedaqoji f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 g\u00f6s\u00adt\u0259\u00adr\u0259\u00adc\u0259\u00adyi t\u0259sir t\u0259hlil edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Monoqrafiyada milli m\u0259nlik \u015f\u00fcuru v\u0259 l\u0259yaq\u0259tin yeti\u015f\u0259n n\u0259sild\u0259 inki\u015faf edib for\u00adma\u00adla\u015f\u00admas\u0131nda, m\u00fc\u0259llim v\u0259 m\u0259kt\u0259bin apar\u0131c\u0131 rolu haqq\u0131nda C\u0259lil M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259nin g\u00f6\u00adr\u00fc\u00ad\u015f\u00fc t\u0259hlil olunmu\u015f, ilk m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n g\u0259tiril\u0259n iqtibaslarla t\u0259sdiql\u0259nmi\u015fdir. Milli m\u0259nlik \u015f\u00fcuru v\u0259 l\u0259\u00adyaq\u0259t kimi \u0259xlaqi kateqoriyalar bax\u0131m\u0131ndan yana\u015fma prinsipi elmi t\u0259dqiqat me\u00ad\u00ad\u00adtod\u00adla\u00adr\u0131\u00adn\u0131n apar\u0131c\u0131 istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259n oldu\u011funu g\u00f6z\u0259l d\u0259rk ed\u0259n \u018fziz Mir\u0259hm\u0259dov mo\u00adnoq\u00adrafiyan\u0131n di\u00adg\u0259r hiss\u0259l\u0259rind\u0259 d\u0259 bu s\u0259mimi duyuma sadiq qalm\u0131\u015fd\u0131r. Bu \u00f6z\u00fcn\u00fc C\u0259lil M\u0259m\u00adm\u0259d\u00ad\u00adqu\u00adlu\u00adza\u00add\u0259\u00adnin ana dili v\u0259 onun t\u0259drisi haqq\u0131nda fikirl\u0259rinin \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131laraq t\u0259hlil edil\u00adm\u0259\u00adsind\u0259 daha ba\u00ad\u00adriz g\u00f6st\u0259rir. \u00c7\u00fcnki ana dili xalq\u0131n milli varl\u0131\u011f\u0131, milli \u015f\u00fcurun inki\u015faf v\u0259 for\u00admala\u015fmas\u0131nda xal\u00ad\u00adq\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 \u0259v\u0259zolunmaz incidir. El\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 \u018fziz Mi\u00adr\u0259h\u00adm\u0259\u00addov \u0259s\u0259rind\u0259 C\u0259\u00adlil M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259nin ana dili v\u0259 onun m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 t\u0259drisini t\u0259\u00adxi\u00adr\u0259\u00adsa\u00adl\u0131nmaz v\u0259zif\u0259 ki\u00admi ir\u0259li s\u00fcrd\u00fcy\u00fcn\u00fc, bu sah\u0259d\u0259 h\u0259r c\u00fcr m\u00fcqavim\u0259t v\u0259 mane\u0259l\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 q\u0259\u00adtiyy\u0259tli m\u00fc\u00adba\u00adri\u00adz\u0259\u00adsi\u00adni \u0259sil elmi t\u0259dqiqat\u00e7\u0131ya m\u0259xsus yana\u015fma il\u0259 t\u0259hlil etmi\u015fdir. Ana dili v\u0259 onun t\u0259drisin\u0259 la\u00adqeyd m\u00fcnasib\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259nl\u0259r\u0259 C\u0259lil M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259nin \u2013 \u201cYaz\u0131da b\u00f6\u00ady\u00fck c\u00fcr\u0259timiz o ol\u00addu ki, a\u00e7\u0131q ana dilind\u0259 yazmaqdan biz utanmad\u0131q\u201d [Bax: s\u0259h.243] ki\u00admi fik\u00adri \u00f6n plana \u00e7\u0259\u00adk\u0259n \u018fziz Mir\u0259hm\u0259dov C\u0259lil M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259nin ana dilinin qo\u00adru\u00adnub sax\u00adlan\u0131laca\u011f\u0131na, in\u00adki\u015faf edib z\u0259nginl\u0259\u015f\u0259c\u0259yin\u0259 nikbin bax\u0131\u015f\u0131n\u0131 diqq\u0259td\u0259n qa\u00ad\u00e7\u0131r\u00adma\u00adm\u0131\u015f\u00add\u0131r.<\/p>\n<p>\u201cF\u0131rt\u0131na ill\u0259rind\u0259\u201d, \u201cA\u011f\u0131r m\u00fcbariz\u0259l\u0259r d\u00f6vr\u00fc\u201d kimi III v\u0259 V f\u0259sill\u0259rd\u0259 yen\u0259 d\u0259 C\u0259lil M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259nin d\u00fcnya \u0259d\u0259biyyat\u0131na yarad\u0131c\u0131 m\u00fcnasib\u0259ti, \u015e\u0259rqin m\u00fcdrik g\u00fcl\u00fc\u015f us\u00adta\u00ads\u0131 N\u0259sr\u0259ddin sur\u0259tinin onun b\u0259dii t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcnd\u0259 meydana \u00e7\u0131xmas\u0131 v\u0259 transformasiyas\u0131, bol\u00ad\u00ad\u015fevizm ideyalar\u0131n\u0131n satirik \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d jurnal\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259ti, mol\u00adla\u00adn\u0259s\u00adr\u0259d\u00addin\u00ad\u00e7il\u0259rin birinci rus inqilab\u0131 zaman\u0131 v\u0259 sonra Az\u0259rbaycanda ged\u0259n ideoloji m\u00fc\u00adba\u00adri\u00adz\u0259\u00adl\u0259r\u00add\u0259 rolu v\u0259 xidm\u0259ti m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 \u018fziz Mir\u0259hm\u0259dov t\u0259r\u0259find\u0259n x\u00fcsusi diqq\u0259t\u00a0 yetirilmi\u015fdir. C\u0259lil M\u0259m\u00adm\u0259dquluzad\u0259 publisistikas\u0131n\u0131n t\u0259hlili, habel\u0259, \u0259dibin milli d\u00f6vri m\u0259tbuat\u0131n v\u0259 kitab m\u0259\u00add\u0259niyy\u0259tinin inki\u015faf\u0131 yolunda q\u0131z\u011f\u0131n f\u0259aliyy\u0259ti, \u201cQeyr\u0259t\u201d m\u0259tb\u0259\u0259-n\u0259\u015friyyat\u0131nda i\u015fi haq\u00adq\u0131n\u00adda b\u0259hsl\u0259r \u018fziz Mir\u0259hm\u0259dov t\u0259dqiqind\u0259 m\u0259rk\u0259zi yer tutur. Monoqrafiyan\u0131n bir \u00e7ox s\u0259\u00adhi\u00adf\u0259l\u0259rind\u0259, \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201din banisi v\u0259 redaktorunun \u00f6z m\u0259sl\u0259kda\u015flar\u0131 Mirz\u0259 \u018fl\u0259kb\u0259r Sabir, \u018fbd\u00fcrr\u0259him B\u0259y Haqverdiyev, \u00d6m\u0259r Faiq Nemanzad\u0259, \u018fliqulu Q\u0259m\u00adk\u00fc\u00adsar, \u018fli N\u0259zmi v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 il\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131q m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259n, n\u0259hay\u0259t, onun sosial-estetik idea\u00adl\u0131\u00adn\u0131n mahiyy\u0259tind\u0259n b\u0259hs etmi\u015fdir. T\u0259dqiqat\u00e7\u0131 aliml\u0259r d\u0259 etiraf ed\u0259rl\u0259r ki, \u0259s\u0259r z\u0259ngin \u0259d\u0259\u00adbi-tarixi m\u0259x\u0259zl\u0259r \u0259sas\u0131nda yaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>\u018fziz Mir\u0259hm\u0259dov C\u0259lil M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259nin iki (1951-1954) , \u00fc\u00e7 (1966-1967) v\u0259 al\u00adt\u0131 cildlik (1983-1985) \u0259s\u0259rl\u0259r k\u00fclliyyat\u0131n\u0131 t\u0259rtib etmi\u015f (Turan H\u0259s\u0259nzad\u0259 il\u0259 birlikd\u0259), \u00e7a\u00ad\u00adpa haz\u0131rlam\u0131\u015f, bu n\u0259\u015frl\u0259r\u0259 m\u00fc\u00adq\u0259d\u00addim\u0259, qeyd, izah v\u0259 \u015f\u0259rhl\u0259r yazm\u0131\u015f, \u0259d\u0259bi-t\u0259nqidi v\u0259 pub\u00ad\u00ad\u00adlisist irsinin \u00e7ox hiss\u0259sini, m\u0259ktublar\u0131, xatir\u0259l\u0259ri k\u00fclliyyat hal\u0131na salm\u0131\u015fd\u0131r. T\u0259bii ki, bun\u00ad\u00adlar da \u018fziz Mir\u0259hm\u0259dovun \u00e7o\u00adxil\u00adlik elmi f\u0259aliyy\u0259tinin n\u0259tic\u0259sinin b\u0259hr\u0259sidir. H\u0259m\u00ad\u00e7i\u00adnin, \u018fziz Mir\u0259hm\u0259dov \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d jurnal\u0131 kimi birinci d\u0259r\u0259c\u0259li \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik bir m\u0259x\u0259zi kompleks hal\u0131na salan ilkl\u0259rd\u0259ndir. Bu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259 \u018fziz Mir\u0259hm\u0259dov ya\u00adz\u0131\u0131r\u00add\u0131: \u201c60-c\u0131 ill\u0259rin ax\u0131rlar\u0131na q\u0259d\u0259r \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d jurnal\u0131 kimi birinci d\u0259r\u0259c\u0259li \u0259h\u0259\u00admiy\u00ady\u0259\u00ad\u00adt\u0259 malik bir m\u0259x\u0259z n\u0259 Bak\u0131n\u0131n, n\u0259 d\u0259 Tbilisi, Moskva, Leninqrad v\u0259 ba\u015fqa sovet \u015f\u0259\u00adh\u0259r\u00adl\u0259\u00ad\u00ad\u00adrinin arxivind\u0259 tam kompklekt hal\u0131nda toplan\u0131lmam\u0131\u015fd\u0131r, bu jurnal\u0131n ictimai-\u0259d\u0259bi t\u0259\u00adsi\u00adri, n\u0259\u015f\u00adri tarixi, \u0259d\u0259biyyat v\u0259 m\u0259tbuat tarixind\u0259ki m\u00f6vqeyi haqq\u0131nda \u00e7ox az \u015fey m\u0259lum idi\u201d [Bax: Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131na dair t\u0259d\u00adqiq\u00adl\u0259r. Bak\u0131: \u201cMaarif\u201d, 1983, s\u0259h.5]. On iki cild\u00add\u0259n ibar\u0259t olan \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d jurnal\u0131 m\u0259tnl\u0259rinin transliteriyas\u0131, \u00e7apa ha\u00adz\u0131r\u00adlan\u00adma\u00ads\u0131 v\u0259 bu qiym\u0259tli abid\u0259nin I v\u0259 II cildl\u0259rinin n\u0259\u015fr edilm\u0259si \u018fziz Mir\u0259hm\u0259dov v\u0259 onun r\u0259h\u00ad\u00adb\u0259r\u00ad\u00adlik etdiyi t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar qrupunun ad\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>\u201cElmd\u0259 he\u00e7 bir zaman \u201cson n\u00f6qt\u0259\u201d ola bilm\u0259z\u201d \u2013 dey\u0259n \u018fziz Mir\u0259hm\u0259dovun\u00a0 \u201cAz\u0259r\u00ad\u00ad\u00ad\u00ad\u00adbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131na dair t\u0259d\u00adqiq\u00adl\u0259r\u201d kitab\u0131 da z\u0259ngin t\u0259dqiqat material\u0131, arxiv s\u0259\u00adn\u0259d\u00adl\u0259\u00ad\u00adri v\u0259 d\u00f6vri m\u0259tbuatdan g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f ta\u00ad\u00adrixi faktlar \u0259sas\u0131nda yaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. XIX \u0259srin ax\u0131r\u0131, XX \u0259srin \u0259vv\u0259lind\u0259 yarad\u0131lan z\u0259ngin, r\u0259n\u00ad\u00adgar\u0259ng elmi-filoloji irs z\u0259minind\u0259, uzun ill\u0259rin g\u0259r\u00ad\u00adgin \u0259m\u0259yi, b\u00f6y\u00fck axtar\u0131\u015flar\u0131 ba\u00adha\u00ads\u0131\u00adna ba\u015fa g\u0259lmi\u015fdir. \u00a0Qas\u0131m B\u0259y Zakir, Mirz\u0259 F\u0259t\u0259li Axun\u00ad\u00ad\u00addov, Mirz\u0259 \u018fli M\u00f6c\u00fcz, \u00dcze\u00adyir Hac\u0131b\u0259yov, M\u00fcsl\u00fcm Maqomayev, \u0130smay\u0131l B\u0259y Qut\u00adqa\u00ad\u00ad\u00ad\u00ad\u015f\u0131nl\u0131, \u0130sa Sultan, Abdulla \u015eaiq v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 haqq\u0131nda faktlar\u0131, m\u0259lumatlar\u0131, epis\u00adtol\u00adyar ma\u00ad\u00ad\u00ad\u00adteriallar\u0131, b\u0259dii n\u00fcmun\u0259l\u0259ri \u018fziz Mir\u0259hm\u0259dov ilk d\u0259f\u0259 a\u015fkara \u00e7\u0131xarm\u0131\u015f v\u0259 t\u0259dqiq et\u00admi\u015f\u00addir.<\/p>\n<p>\u018fd\u0259biyyat\u015f\u00fcnasl\u0131q ensiklopediyas\u0131n\u0131n \u0259sas yarad\u0131c\u0131lar\u0131ndan olan \u018fziz Mir\u0259hm\u0259dov \u201c\u018fkin\u00ad\u00e7i\u201d q\u0259zetinin d\u0259 yeni \u0259lifba il\u0259 n\u0259\u015fr edil\u0259r\u0259k geni\u015f oxucu auditoriyas\u0131na \u00e7at\u00add\u0131\u00adr\u0131l\u00adma\u00ads\u0131n\u00ad\u00adda t\u0259qdir\u0259layiq i\u015f g\u00f6rm\u00fc\u015fd\u00fcr.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn h\u0259yat\u0131n\u0131 elmin inki\u015faf\u0131na h\u0259sr ed\u0259n \u018fziz Mir\u0259hm\u0259dov, h\u0259m\u00e7inin, 30-dan ar\u00adt\u0131q y\u00fcks\u0259kixtisasl\u0131 aliml\u0259r kadr\u0131 haz\u0131rlayaraq elmi m\u00fchit\u0259 t\u0259qdim etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Xalq yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131 S\u00fcleyman R\u0259himov yaz\u0131r ki, \u201cZ\u0259man\u0259mizd\u0259 kitabs\u0131z m\u0259d\u0259niyy\u0259td\u0259n v\u0259 m\u0259d\u0259ni inqilabdan dan\u0131\u015fmaq olmaz! Kitab insan a\u011fl\u0131n\u0131n v\u0259 \u0259m\u0259yinin m\u0259hsuludur&#8230; Ki\u00ad\u00adtab elm v\u0259 s\u0259n\u0259t abid\u0259sidir. B\u00f6y\u00fck filosoflar, \u015fairl\u0259r v\u0259 aliml\u0259r kitabla ya\u015fay\u0131rlar. Ni\u00adzami \u201cX\u0259ms\u0259\u201d il\u0259, Tolstoy \u201cH\u0259rb v\u0259 s\u00fclh il\u0259\u201d, Sabir \u201cHophopnam\u0259\u201d il\u0259 ya\u015fay\u0131r. Kitab ol\u00adma\u00adsayd\u0131, b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin b\u00f6y\u00fck simalar\u0131 ulduzlar kimi \u00f6z vaxtlar\u0131nda parlay\u0131b, sonra s\u00f6n\u00fcb ged\u0259rdil\u0259r\u201d. Bu g\u00fcn tan\u0131nm\u0131\u015f t\u0259nqid\u00e7i v\u0259 m\u0259tn\u015f\u00fcnas alim, Az\u0259rbaycan Res\u00adpub\u00adli\u00adka\u00ads\u0131\u00adn\u0131n Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n m\u00fcxbir \u00fczv\u00fc, \u018fm\u0259kdar elm xadimi, fi\u00adlo\u00adlo\u00adgi\u00adya elml\u0259ri dok\u00adtoru, professor \u018fziz Mir\u0259hm\u0259dov aram\u0131zda yoxdur. Ancaq \u018fziz Mir\u0259hm\u0259dovu b\u0259\u00ad\u015f\u0259\u00adriy\u00ady\u0259\u00adtin b\u00f6y\u00fck simas\u0131na \u00e7evir\u0259n, \u0259b\u0259diya\u015far ed\u0259n \u0259s\u0259rl\u0259ri olacaqd\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Kamal CAMALOV<\/p>\n<p>Pedaqogika \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru, dosent<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u018fm\u0259kdar m\u00fc\u0259llimi<\/p>\n<p>AYB-nin \u00fczv\u00fc<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p class=\"bawpvc-ajax-counter\" data-id=\"13861\">Yaz\u0131ya 667 d\u0259f\u0259 bax\u0131l\u0131b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n prezidenti c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259\u00adbiy\u00adyat\u00ad\u015f\u00fc\u00adnasl\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6rk\u0259mli n\u00fcmay\u0259nd\u0259si, tan\u0131nm\u0131\u015f t\u0259nqid\u00e7i v\u0259 m\u0259tn\u015f\u00fcnas alim, Az\u0259rbaycan Res\u00adpublikas\u0131n\u0131n Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n m\u00fcxbir \u00fczv\u00fc, \u018fm\u0259kdar elm xadimi, fi\u00adlo\u00adlo\u00adgi\u00adya elml\u0259ri doktoru, professor \u018fziz Mirfeyzulla o\u011flu Mir\u0259hm\u0259dovun anadan olmas\u0131n\u0131n 100 illiyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 28 fevral 2020-ci ild\u0259 S\u0259r\u0259ncam imzalam\u0131\u015fd\u0131r. \u018fm\u0259kdar elm xadimi \u018fziz Mir\u0259hm\u0259dov Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131 v\u0259 pedaqoji [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13863,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[3,21],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13861"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=13861"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13861\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13865,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13861\/revisions\/13865"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13863"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=13861"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=13861"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=13861"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}