{"id":13885,"date":"2020-04-20T02:52:37","date_gmt":"2020-04-19T21:52:37","guid":{"rendered":"http:\/\/kultur.az\/?p=13885"},"modified":"2020-04-20T02:52:37","modified_gmt":"2020-04-19T21:52:37","slug":"naxcivanin-b%c9%99nz%c9%99rsiz-t%c9%99bi%c9%99tini-oxucularina-n%c9%99gm%c9%99kar-dili-il%c9%99-ifad%c9%99-ed%c9%99n-m%c9%99mm%c9%99d-araz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kultur.az\/?p=13885","title":{"rendered":"NAX\u00c7IVANIN B\u018fNZ\u018fRS\u0130Z T\u018fB\u0130\u018fT\u0130N\u0130 OXUCULARINA N\u018f\u011eM\u018fKAR D\u0130L\u0130 \u0130L\u018f \u0130FAD\u018f ED\u018fN M\u018fMM\u018fD ARAZ"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/10865909_732853110137284_7131837733901490756_o.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft size-medium wp-image-13862\" src=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/10865909_732853110137284_7131837733901490756_o-300x300.jpg\" alt=\"10865909_732853110137284_7131837733901490756_o\" width=\"300\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/10865909_732853110137284_7131837733901490756_o-300x300.jpg 300w, https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/10865909_732853110137284_7131837733901490756_o-150x150.jpg 150w, https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/10865909_732853110137284_7131837733901490756_o-1024x1024.jpg 1024w, https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/10865909_732853110137284_7131837733901490756_o-50x50.jpg 50w, https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/10865909_732853110137284_7131837733901490756_o.jpg 1365w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>\u0130nc\u0259, lirik s\u00f6z ustas\u0131, filosof, psixoloq, insan q\u0259lbinin bilicisi, n\u0259hay\u0259t, Odlar yurdunun m\u0259\u015f\u0259l da\u015f\u0131yan\u0131 \u2013 M\u0259mm\u0259d Araz. M\u0259mm\u0259d Araz h\u0259l\u0259 balaca ya\u015flar\u0131ndan h\u0259ssas bir t\u0259bi\u0259t vur\u011funu olmu\u015f v\u0259 sanki t\u0259\u00adbi\u0259tin dilini bilmi\u015fdir. O, Nax\u00e7\u0131van\u0131n g\u00f6\u00adz\u0259l\u00adli\u00adyin\u00add\u0259n v\u0259cd\u0259 g\u0259lmi\u015f, onun da\u011flar\u0131na, d\u00fcz\u00adl\u0259rin\u0259 mahn\u0131lar oxumu\u015f, t\u0259r\u0259nn\u00fcm etmi\u015fdir. Nax\u00ad\u00e7\u0131vanda t\u0259bi\u0259tin h\u0259r gu\u015f\u0259si, h\u0259r da\u00ad\u015f\u0131, uzaq d\u0259r\u0259l\u0259r d\u00f6\u015f\u00fcnd\u0259 \u015f\u0131r\u0131l-\u015f\u0131r\u0131l axan t\u0259nha bu\u00adlaq\u00adlar bel\u0259, ona d\u00fcnyalar q\u0259d\u0259r \u0259ziz g\u00f6\u00adr\u00fcn\u00adm\u00fc\u015fd\u00fcr. G\u00f6rk\u0259mli \u015fair, s\u00f6z xiridar\u0131 M\u0259mm\u0259d Araz u\u015faql\u0131q ill\u0259rini \u201cYa\u015fa, ucal, do\u011f\u00adma torpaq\u201d adl\u0131 m\u0259qal\u0259sind\u0259 bel\u0259 xa\u00adt\u0131r\u00adla\u00ady\u0131r: \u201cAraz sahilind\u0259 d\u00fcnyaya g\u00f6z a\u00e7\u00adm\u0131\u00ad\u015fam. Araz sahilind\u0259n d\u00fcnyaya baxm\u0131\u015fam. H\u0259r\u00add\u0259n m\u0259n\u0259 el\u0259 g\u0259lir ki, bu torpaqda h\u0259r \u00e7a\u00ady\u0131n, h\u0259r bula\u011f\u0131n dilini bilir\u0259m; h\u0259r da\u015f\u0131n, h\u0259r qayan\u0131n t\u0259rc\u00fcmeyi-hal\u0131na b\u0259l\u0259d\u0259m. \u00dc\u00e7\u00adqar\u00adda\u015fdan, Ke\u00e7\u0259lda\u011f\u00addan, D\u0259r\u0259\u00adl\u0259y\u0259z sil\u00adsi\u00adl\u0259\u00adsin\u00ad\u00add\u0259n \u00fcz\u00fca\u015fa\u011f\u0131 \u2013 Araza do\u011fru n\u0259 q\u0259d\u0259r qa\u00e7\u00adm\u0131\u015fam, k\u00fcl\u0259k\u00adl\u0259r\u00adl\u0259\u00ad gizlinpa\u00e7, \u015fim\u00ad\u015f\u0259k\u00adl\u0259r\u00adl\u0259 \u00e7i\u00ad\u00ad\u00adling\u00ad\u00ada\u011fac oynam\u0131\u015fam. Ayd\u0131n, t\u0259miz c\u0259\u00adnub gec\u0259l\u0259rinin g\u00f6yl\u0259rin\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r sapand at\u0131b, \u201cul\u00adduz endirmi\u015f\u0259m\u201d. U\u015faq alay\u0131m\u0131z s\u0259\u00adh\u0259r\u00adl\u0259r g\u00fcndo\u011fana, ax\u015famlar g\u00fcnbatana n\u0259 q\u0259d\u0259r at \u00e7ap\u0131b, g\u00fcn\u0259\u015f\u0259 yetm\u0259k, onu s\u0259\u00adh\u0259r\u00adl\u0259r da\u011f ba\u015f\u0131ndan bir q\u0259d\u0259r tez qald\u0131r\u00admaq, ax\u015famlar bat\u00ad\u00adma\u011fa qoymaq ist\u0259m\u0259mi\u015fik&#8230; B\u0259l\u00adk\u0259 ne\u00e7\u0259 min il \u0259vv\u0259ll\u0259r d\u0259 bu torpaqda insanlar g\u00fc\u00adn\u0259\u015f\u00ad\u00adsev\u0259r olublar; u\u015faqlarla g\u00fc\u00adn\u0259\u00ad\u015fin dostlu\u011fundan bu yer\u0259 bu q\u0259d\u0259r i\u015f\u0131q \u0259l\u0259nib\u201d.<\/p>\n<p>M\u0259mm\u0259d Araz\u0131 \u0259hat\u0259 ed\u0259n ana t\u0259bi\u0259tin safl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ata oca\u011f\u0131 m\u00fchitind\u0259ki halall\u0131q, t\u0259\u00ad\u00admizlik v\u0259 z\u0259hm\u0259tke\u015flik h\u0259mi\u015f\u0259 v\u0259hd\u0259t t\u0259\u015f\u00adkil etmi\u015fdir. Ata\u00ads\u0131 \u0130nfil ki\u015finin halall\u0131\u011f\u0131, \u015f\u0259x\u00ad\u00adsiy\u00ady\u0259t kimi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc, \u00f6mr\u00fc boyu yal\u00adn\u0131z al\u0131n t\u0259ri il\u0259 ya\u00ad\u015fama\u011f\u0131n qov\u011falar\u0131na qat\u00adla\u015f\u00adma\u00ad\u00ad\u00ads\u0131 M\u0259mm\u0259d Araz\u0131n d\u00fcn\u00adya\u00adg\u00f6\u00adr\u00fc\u00ad\u015f\u00fc\u00adn\u00fcn, g\u0259\u00adl\u0259\u00adc\u0259k m\u0259r\u00adda\u00adn\u0259 poeziyas\u0131n\u0131n for\u00adma\u00adla\u015f\u00adma\u00ads\u0131n\u00ad\u00ad\u00adda m\u00fc\u00adh\u00fcm rol oynam\u0131\u015fd\u0131r. Ail\u0259 m\u00fchitind\u0259ki atan\u0131n s\u0259rt\u00adli\u00adyini v\u0259 halall\u0131\u011f\u0131n\u0131 n\u0259n\u0259si Z\u00f6h\u00adr\u0259 xa\u00adn\u0131\u00adm\u0131n v\u0259 anas\u0131 Cahan xa\u00adn\u0131\u00adm\u0131n k\u00f6vr\u0259klik v\u0259 s\u0259\u00admi\u00admiy\u00ady\u0259ti tamamlam\u0131\u015fd\u0131r. Z\u00f6h\u00adr\u0259 n\u0259n\u0259 milli folklor n\u00fcmun\u0259l\u0259rini hafiz\u0259sind\u0259 sax\u00adlay\u0131b h\u0259\u00adv\u0259sl\u0259 n\u0259v\u0259l\u0259rin\u0259, o c\u00fcm\u00adl\u0259\u00add\u0259n M\u0259mm\u0259d\u0259 \u00e7at\u00add\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r. Cahan ana is\u0259 n\u0259\u011f\u00adm\u0259\u00adkar ol\u00adma\u00ads\u0131, s\u00f6zl\u00fc-s\u00f6hb\u0259tli d\u00fcn\u00adya\u00ads\u0131 il\u0259 o\u011f\u00adlunu g\u0259l\u0259c\u0259k \u0259d\u0259bi h\u0259yata haz\u0131rlam\u0131\u015fd\u0131r. Ulu ba\u00adba\u00adlar\u00addan qoruna-qoruna g\u0259lmi\u015f, h\u0259\u00admi\u00ad\u00ad\u015f\u0259 \u201c\u00e7\u0131rp\u0131s\u0131 t\u0259\u00adtik\u00add\u0259, odunu d\u0259md\u0259\u201d olan ata oca\u00ad\u011f\u0131 s\u00f6\u00adz\u00fcn h\u0259qiqi m\u0259nas\u0131nda, b\u00fct\u00f6v bir xal\u00adq\u0131 v\u0259 b\u00f6y\u00fck bir V\u0259t\u0259ni t\u0259msil ed\u0259n \u00fcmu\u00admi\u00adl\u0259\u015fmi\u015f Az\u0259r\u00adbaycan oca\u011f\u0131na \u00e7evrilmi\u015fdir. \u015eair n\u0259\u00adsil\u00adl\u0259r\u00ad\u00add\u0259n-n\u0259sill\u0259r\u0259 ke\u00e7ib g\u0259lmi\u015f bu tarixi oca\u011f\u0131n la\u00adyiqli va\u00adrisi, etibarl\u0131 odqoruyan\u0131d\u0131r:<\/p>\n<p>\u00c7\u0131rp\u0131s\u0131 t\u0259tikd\u0259, odunu d\u0259md\u0259,<\/p>\n<p>\u015e\u0259h\u0259rin g\u00f6z\u00fcnd\u0259n od al\u0131b ocaq.<\/p>\n<p>Yan\u0131r aram-aram, odu sin\u0259md\u0259,<\/p>\n<p>Sonra kim s\u00f6nd\u00fcr\u00fcb, kim yand\u0131racaq?..<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ocaq t\u00fcst\u00fcl\u0259nir, k\u00f6vr\u0259lir atam:<\/p>\n<p>\u201cAnan o d\u00fcnyada dar\u0131x\u0131r, bala,<\/p>\n<p>Ancaq ki, ki\u015finin q\u0259bri od tutar &#8211;<\/p>\n<p>Ged\u0259, od-oca\u011f\u0131 t\u00fcst\u00fcs\u00fcz qala.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Babandan qal\u0131bd\u0131r bu ocaq biz\u0259,<\/p>\n<p>Bir ocaq s\u00f6n\u0259nd\u0259 bir tifaq itir.<\/p>\n<p>Bir ocaq s\u00f6ng\u00fcs\u00fc qeyr\u0259timiz\u0259<\/p>\n<p>Bir d\u00fc\u015fm\u0259n n\u0259slinin q\u0259hq\u0259h\u0259sidir;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Apar bu o\u00e7a\u011f\u0131 evind\u0259 yand\u0131r,<\/p>\n<p>O g\u00f6zd\u0259n qor al\u0131r, g\u00f6zd\u0259n odlan\u0131r.<\/p>\n<p>Ki\u015fi yer \u00fcz\u00fcnd\u0259 od qoruyand\u0131r,<\/p>\n<p>Ki\u015fi ona g\u00f6r\u0259 ki\u015fi adlan\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>M\u0259mm\u0259d Araz yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131yla tan\u0131\u015f olan h\u0259r bir oxucuya ayd\u0131n olur ki, M\u0259m\u00adm\u0259d Araz u\u015faql\u0131q \u00e7a\u011flar\u0131ndan Araz \u00e7ay\u0131na vur\u011fun olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>M\u0259n ne\u00e7\u0259 yol dan\u0131\u015fm\u0131\u015fam Arazla&#8230;<\/p>\n<p>Araz dili, \u00fcr\u0259k dili, g\u00f6z dili,<\/p>\n<p>Torpaq dili, hava dili, g\u00f6y dili.<\/p>\n<p>B\u00f6y\u00fck rus yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131 \u201cMi\u00adxail \u015eoloxov \u00fc\u00e7\u00fcn Sakit Don, xalq \u015fairi S\u0259m\u0259d Vur\u011fun yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda K\u00fcr q\u0131ra\u011f\u0131, Qa\u00adra\u00ad\u00adyaz\u0131, \u015e\u0259rqi Avropa yaz\u0131\u00e7\u0131lar\u0131na g\u00f6r\u0259 mavi Dunay, rus \u0259d\u0259\u00adbiyyat\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck bir n\u0259s\u00adli\u00adnin t\u0259s\u0259vv\u00fcr\u00fcnd\u0259 Volqa \u00e7ay\u0131 hans\u0131 \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 ma\u00adlik\u00addir\u00ads\u0259, M\u0259mm\u0259d Arazdan \u00f6tr\u00fc d\u0259 Nax\u00e7\u0131van \u2013 xan Araz h\u0259min m\u0259nalar\u0131 da\u015f\u0131y\u0131r. M\u0259mm\u0259d Araz\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda \u00c7ad\u0131r\u00adda\u015f \u0259t\u0259yind\u0259n, Nursu bula\u011f\u0131ndan ba\u015flanan poetik t\u0259\u0259ss\u00ad\u00fcr\u00adat\u00ad\u00adlar, k\u00f6vr\u0259k notlar xan Ara\u00adz\u0131n t\u0259r\u0259nn\u00fcm\u00fcn\u00fcn timsal\u0131nda y\u00fcks\u0259k v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q ma\u00adhiy\u00ady\u0259\u00adti il\u0259 z\u0259nginl\u0259\u015f\u0259r\u0259k ta\u00admam\u00adla\u00adn\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>\u018fg\u0259r Nax\u00e7\u0131van tor\u00adpa\u00ad\u011f\u0131n\u0131n yetirm\u0259si olan m\u0259\u015fhur r\u0259ssam B\u0259hruz K\u0259ng\u0259rli \u0259n yax\u00ad\u015f\u0131 s\u0259n\u0259t n\u00fc\u00admu\u00adn\u0259l\u0259rini \u201cNax\u00e7\u0131van yadigar\u0131\u201dnda toplam\u0131\u015fd\u0131rsa, bu torpa\u011f\u0131n dig\u0259r bir q\u00fcd\u00adr\u0259tli ye\u00adtir\u00adm\u0259\u00adsi M\u0259mm\u0259d Araz da do\u00ad\u011fuldu\u011fu tor\u00adpa\u011f\u0131n atmosferini, bioesferini, iqlimini, co\u011frafi \u015f\u0259raitin g\u00f6z\u0259lliyini v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k haqq\u0131nda d\u00fc\u00ad\u00ad\u015f\u00fcn\u00add\u00fck\u00adl\u0259\u00adri\u00adni \u201cNax\u00e7\u0131van albo\u00admu\u201dnda c\u0259ml\u0259\u015f\u00addirib, n\u0259sill\u0259r\u0259 \u0259rma\u011fan etmi\u015fdir. Onun \u201cNax\u00ad\u00ad\u00e7\u0131\u00advan albomu\u201d, \u201cAraz ax\u0131r\u201d, \u201cArpa\u00e7ay\u0131n a\u015f\u0131b-da\u015fan n\u0259\u011f\u00adm\u0259si\u201d,\u201cM\u0259nim Nax\u00ad\u00e7\u0131\u00adva\u00adn\u0131m\u201d, \u201cAta\u00adm\u0131n kitab\u0131\u201d, \u201cK\u0259n\u00ad\u00addim, balacasan, \u00e7ox balacasan\u201d, \u201cM\u0259n Araz \u015fairiy\u0259m\u201d v\u0259 s. kimi onlarla \u0259s\u0259ri ar\u00adt\u0131q pe\u00adda\u00adqoji fikir ta\u00adri\u00adxi\u00admi\u00adzin q\u0131z\u0131l fonduna da\u00adxil olmu\u015f v\u0259 \u015fairi respublikam\u0131z\u0131n h\u00fc\u00addud\u00adla\u00ad\u00ad\u00adr\u0131n\u00addan \u00e7ox-\u00e7ox uzaq\u00adlar\u00adda tan\u0131tm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>\u015eahbuz da\u011flar\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus ab-havas\u0131, s\u0259fal\u0131 Batabat yay\u00adla\u00ad\u011f\u0131\u00adn\u0131n, \u00c7ad\u0131rda\u015f \u0259t\u0259yind\u0259ki, Salvart\u0131 yaxas\u0131ndak\u0131 obalar\u0131n romantik axar-baxar\u0131 u\u015faql\u0131\u011f\u0131 v\u0259 ilk g\u0259nclik ill\u0259rind\u0259n M\u0259mm\u0259d Araz\u0131n ruhuna hopmu\u015fdur. O, \u201cb\u00fct\u00fcn al\u0259m\u0259\u201d \u2013 V\u0259t\u0259n\u0259 v\u0259 d\u00fcn\u00adya\u00adya \u201cyayda g\u00fc\u00adn\u0259\u00ad\u015fi, q\u0131\u015fda qar\u0131 bol olan\u201d, \u201c\u00fcr\u0259yinin bir par\u00e7as\u0131\u201d adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 Nax\u00ad\u00e7\u0131\u00advan\u00addan baxm\u0131\u015fd\u0131r. Nax\u00e7\u0131van M\u0259mm\u0259d Araz\u0131n t\u0259kc\u0259 t\u0259rc\u00fcmeyi-hal\u0131n\u0131n \u2013 h\u0259yat\u0131n\u0131n deyil, s\u0259\u00ad\u00ad\u00ad\u00adn\u0259\u00ad\u00adti\u00adnin d\u0259 start n\u00f6q\u00adt\u0259si olmu\u015fdur. M\u0259mm\u0259d Araz h\u0259yat\u0131n\u0131n sonrak\u0131 \u00e7\u0259tin d\u00f6vrl\u0259rini, s\u0259\u00ad\u00adn\u0259\u00adtin eni\u015f-yoxu\u015f\u00adlar\u0131n\u0131 daim sin\u0259sind\u0259 hifz etdiyi h\u0259min \u201cda\u011f havas\u0131\u201d il\u0259 u\u011furla ke\u00e7\u0259 bil\u00admi\u015fdir:<\/p>\n<p>Sin\u0259md\u0259 o yerin da\u011f havas\u0131d\u0131r,<\/p>\n<p>Qaynar bulaqlar\u0131 qaynar qan\u0131mda.<\/p>\n<p>M\u0259nim \u00fcr\u0259yimin bir par\u00e7as\u0131d\u0131r<\/p>\n<p>Do\u011fma \u015eahbuzum da, Nax\u00e7\u0131van\u0131m da\u2026<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>M\u0259n burdan bax\u0131ram b\u00fct\u00fcn al\u0259m\u0259,<\/p>\n<p>Bu yerin q\u0131\u015f\u0131 da yaz\u0131md\u0131r m\u0259nim.<\/p>\n<p>Axar \u00e7aylar\u0131na lal sudur dem\u0259,<\/p>\n<p>Onlar min n\u0259\u011fm\u0259li saz\u0131md\u0131r m\u0259nim\u2026<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Seyr el\u0259 Araz\u0131 bir yaz s\u0259h\u0259ri,<\/p>\n<p>Bir tarix dil a\u00e7\u0131r onun s\u0259sind\u0259.<\/p>\n<p>Bu yerin min d\u0259rdi, min d\u0259 k\u0259d\u0259ri<\/p>\n<p>Yaz\u0131lm\u0131\u015f Atab\u0259y m\u0259qb\u0259r\u0259sind\u0259.<\/p>\n<p>\u0130kinci cahan m\u00fcharib\u0259si ill\u0259rind\u0259 Nursu k\u0259ndinin balaca sakini, \u201cax\u015fam m\u0259k\u00adt\u0259b\u00adli, g\u00fcnd\u00fcz \u00e7oban\u201d\u0131 olan M\u0259mm\u0259d \u0130brahimov ilk q\u0259l\u0259m t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259rini obrazl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 \u201ctap\u00ad\u015f\u0131\u00adr\u0131q d\u0259ft\u0259ri\u201d adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u201csal da\u015flar \u00fcst\u00fcnd\u0259\u201d yazmal\u0131 olmu\u015fdur. M\u00fc\u00adha\u00adri\u00adb\u0259 apa\u00adran \u00f6lk\u0259d\u0259 h\u0259r m\u0259kt\u0259bd\u0259 bir kitab\u0131n, h\u0259r sinifd\u0259 bir d\u0259ft\u0259rin olmas\u0131, ancaq m\u00fcm\u00adk\u00fcn idi. Bu m\u0259nada \u00c7ad\u0131rda\u015f \u0259t\u0259yind\u0259, \u015eahbulaq yayla\u011f\u0131 \u0259traf\u0131ndak\u0131 yaz\u0131 masas\u0131na b\u0259n\u00adz\u0259\u00ady\u0259n sal da\u015flar M\u0259mm\u0259d Araz\u0131n ilk \u015feir d\u0259ft\u0259rinin da\u015fla\u015fm\u0131\u015f s\u0259\u00adhi\u00adf\u0259\u00adl\u0259\u00adri\u00addir.<\/p>\n<p>Q\u0259dim Nax\u00ad\u00e7\u0131\u00adva\u00adn\u0131n nadir t\u0259bi\u0259t abid\u0259si Narb\u0259nd a\u011fac\u0131 haqq\u0131ndak\u0131 t\u0259svirl\u0259r ix\u00adti\u00adsas\u00ad\u00adca co\u011frafiya m\u00fc\u0259l\u00adlimi olan xalq \u015fairi M\u0259mm\u0259d Araz\u0131n lirik ovqata malik obrazl\u0131 ba\u00ad\u00ad\u00adx\u0131\u015f\u00adlar\u0131n\u0131n publi\u00adsis\u00adtikadak\u0131 t\u0259qdimat\u0131d\u0131r: \u201cNarb\u0259nd a\u011fac\u0131na uzaqdan baxanda h\u00fcn\u00add\u00fcr, ya\u00ad\u015f\u0131l g\u00f6b\u0259l\u0259y\u0259 ox\u015fay\u0131r. Onun k\u00f6ks\u00fcnd\u0259 bir s\u00fcr\u00fc yata bil\u0259r. S\u0131x yarpaqlar\u0131 ara\u00ads\u0131n\u00addan g\u00fc\u00adn\u0259\u015f \u015f\u00fcalar\u0131 ke\u00e7\u0259 bilmir. Onun al\u00adt\u0131nda \u015f\u0131d\u0131r\u011f\u0131 ya\u011f\u0131\u015fdan da qorunmaq olur. Ancaq q\u0259\u00adri\u00adb\u0259 taleyi var bu a\u011fac\u0131n&#8230; Yer \u00fcz\u00fcn\u00add\u0259n n\u0259sli k\u0259silib. Onu babalar\u0131m\u0131z Nax\u00e7\u0131vanda \u0259kib ya\u015fad\u0131blar. Nax\u00ad\u00e7\u0131\u00adva\u00adn\u0131n isti ya\u00ady\u0131n\u00adda \u00e7ox m\u00fcnasib k\u00f6lg\u0259si var. Narb\u0259nd a\u011faclar\u0131na bax\u00ad\u00add\u0131qda a\u011f\u0131ll\u0131, z\u0259hm\u0259t\u00adke\u015f babalar ya\u00add\u0131ma d\u00fc\u015f\u00fcr\u201d.<\/p>\n<p>Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 Ali M\u0259clisinin S\u0259dri Vasif Tal\u0131bov M\u0259mm\u0259d Ara\u00adz\u0131 milli poeziyan\u0131n \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rini ya\u015fadan \u015fair kimi t\u0259qdim ed\u0259r\u0259k deyir: \u201cM\u0259mm\u0259d Araz d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259n v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u0259n \u015fairdir. Buna g\u00f6r\u0259dir ki, onun yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda lirik-f\u0259ls\u0259fi \u00fcslub \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edir. Az\u0259r\u00adbay\u00adcan a\u015f\u0131q poeziyas\u0131nda, Nizami G\u0259nc\u0259vi, \u0130mad\u0259ddin N\u0259simi, H\u00fcseyn Cavid s\u0259\u00adn\u0259\u00adtin\u00add\u0259 for\u00admala\u015fan poetik f\u0259ls\u0259f\u0259 M\u0259mm\u0259d Araz ya\u00adra\u00add\u0131\u00adc\u0131\u00adl\u0131\u00ad\u011f\u0131n\u00adda yeni m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259m qoymu\u015fdur. \u015eairin \u00f6t\u0259n \u0259srin 70-ci ill\u0259rind\u0259n ba\u015flayaraq ar\u00add\u0131c\u0131l davam etdirdiyi insan v\u0259 d\u00fcnya bar\u0259d\u0259 f\u0259ls\u0259fi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259ri b\u00f6y\u00fck t\u0259rbiy\u0259vi \u0259h\u0259\u00admiy\u00ady\u0259t\u0259 malikdir. Hikm\u0259t v\u0259 m\u00fcd\u00adriklik onun poeziyas\u0131n\u0131n mahiyy\u0259tind\u0259dir\u201d.<\/p>\n<p>M\u0259mm\u0259d Araz\u0131n \u015feirl\u0259rin\u0259 bir-birind\u0259n g\u00f6z\u0259l kantanta, onlarla mahn\u0131lar da b\u0259s\u00adt\u0259\u00adl\u0259nmi\u015fdir. Cahangir Cahangirovun m\u0259\u015fhur \u201cF\u00fczuli\u201d kantatas\u0131, \u201cD\u00fcnya s\u0259nin, d\u00fcn\u00adya m\u0259\u00adnim&#8230;\u201d, \u201c\u0130nan istiqlala ged\u0259n yola\u201d, \u201cMehriban\u0131m\u201d, \u201cQurban olum\u201d, \u201cDa\u011flar\u201d, \u201cN\u0259 bi\u00adlim\u201d v\u0259 s.<\/p>\n<p>Yekun olaraq qeyd ed\u0259k ki, M\u0259mm\u0259d Araz\u0131n \u015feir dili t\u0259bi\u0259tl\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259, n\u0259f\u0259s-n\u0259\u00adf\u0259\u00ads\u0259 \u0259rs\u0259y\u0259 yeti\u015f\u0259n insanlar haqq\u0131nda etiraf n\u0259\u011fm\u0259sidir. M\u0259mm\u0259d Araz Nax\u00e7\u0131van tor\u00adpa\u00ad\u011f\u0131 v\u0259 t\u0259bi\u0259ti haqq\u0131nda olan balladalar\u0131nda t\u0259bi\u0259t m\u0259nz\u0259r\u0259l\u0259rinih\u0259r bir oxucusunun g\u00f6\u00adz\u00fcnd\u0259 canland\u0131rm\u0131\u015f, peyzaj lirikas\u0131n\u0131n yadda\u015flara h\u0259kk olunan m\u00fck\u0259mm\u0259l n\u00fc\u00admu\u00adn\u0259\u00adl\u0259\u00ad\u00adri\u00adni yaratm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Kamal CAMALOV<\/p>\n<p>Pedaqogika \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru, dosenti<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u018fm\u0259kdar m\u00fc\u0259llimi<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Yaz\u0131\u00e7\u0131lar Birliyinin \u00fczv\u00fc<\/p>\n<p class=\"bawpvc-ajax-counter\" data-id=\"13885\">Yaz\u0131ya 882 d\u0259f\u0259 bax\u0131l\u0131b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130nc\u0259, lirik s\u00f6z ustas\u0131, filosof, psixoloq, insan q\u0259lbinin bilicisi, n\u0259hay\u0259t, Odlar yurdunun m\u0259\u015f\u0259l da\u015f\u0131yan\u0131 \u2013 M\u0259mm\u0259d Araz. M\u0259mm\u0259d Araz h\u0259l\u0259 balaca ya\u015flar\u0131ndan h\u0259ssas bir t\u0259bi\u0259t vur\u011funu olmu\u015f v\u0259 sanki t\u0259\u00adbi\u0259tin dilini bilmi\u015fdir. O, Nax\u00e7\u0131van\u0131n g\u00f6\u00adz\u0259l\u00adli\u00adyin\u00add\u0259n v\u0259cd\u0259 g\u0259lmi\u015f, onun da\u011flar\u0131na, d\u00fcz\u00adl\u0259rin\u0259 mahn\u0131lar oxumu\u015f, t\u0259r\u0259nn\u00fcm etmi\u015fdir. Nax\u00ad\u00e7\u0131vanda t\u0259bi\u0259tin h\u0259r gu\u015f\u0259si, h\u0259r da\u00ad\u015f\u0131, uzaq d\u0259r\u0259l\u0259r d\u00f6\u015f\u00fcnd\u0259 \u015f\u0131r\u0131l-\u015f\u0131r\u0131l axan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13862,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[17,3,21],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13885"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=13885"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13885\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13886,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13885\/revisions\/13886"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13862"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=13885"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=13885"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=13885"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}