{"id":13887,"date":"2020-04-20T02:56:19","date_gmt":"2020-04-19T21:56:19","guid":{"rendered":"http:\/\/kultur.az\/?p=13887"},"modified":"2020-04-20T02:56:19","modified_gmt":"2020-04-19T21:56:19","slug":"akif-abbasov-ag-s%c9%99ms%c9%99ddinin-mu%c9%99llimi-haci-bayram-v%c9%99li","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kultur.az\/?p=13887","title":{"rendered":"AK\u0130F ABBASOV &#8211; &#8220;A\u011e \u015e\u018fMS\u018fDD\u0130N\u0130N M\u00dc\u018fLL\u0130M\u0130 HACI BAYRAM V\u018fL\u0130&#8221;"},"content":{"rendered":"<h1><a href=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/akif-abbasov.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft size-medium wp-image-8616\" src=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/akif-abbasov-199x300.jpg\" alt=\"akif abbasov\" width=\"199\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/akif-abbasov-199x300.jpg 199w, https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/akif-abbasov.jpg 472w\" sizes=\"(max-width: 199px) 100vw, 199px\" \/><\/a>(\u201cFateh Sultan M\u0259hm\u0259t\u201d roman\u0131ndan)<\/h1>\n<p>Hac\u0131 Bayram V\u0259linin \u0259sl ad\u0131 Numand\u0131r. 1340-1350-ci ill\u0259r aras\u0131nda Ankaran\u0131n Solfasol (<em>Z\u00fclfazl<\/em>) k\u0259ndind\u0259 anadan oldu\u011fu f\u0259rz edilir. Atas\u0131n\u0131n ad\u0131 \u018fhm\u0259d, babas\u0131n\u0131n ad\u0131 is\u0259 Mahmud idi. Anas\u0131n\u0131n ad\u0131 m\u0259lum deyil.<\/p>\n<p>&#8220;Bayram&#8221; ad\u0131 ona &#8220;Somuncu Baba&#8221; t\u0259x\u0259ll\u00fcs\u00fc\u00a0 \u015eeyx Hamid\u00fcddin Aksarayi m\u00fc\u0259llimi t\u0259r\u0259find\u0259n vermi\u015fdir. Hac\u0131 Bayram V\u0259li ali t\u0259hsil g\u00f6rm\u00fc\u015f d\u0259y\u0259rli bir \u015f\u0259xs, h\u0259m d\u0259 sufi idi. \u018fn q\u0259dim Osmanl\u0131 tarixini q\u0259l\u0259m\u0259 alan A\u015f\u0131qpa\u015fazad\u0259 Hac\u0131 Bayram V\u0259liy\u0259 a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 kimi b\u00f6y\u00fck qiym\u0259t vermi\u015fdir: \u201cAnadoluda Hac\u0131 Bayram ortaya \u00e7\u0131xd\u0131. Bu, dualar\u0131 q\u0259bul olunan \u00f6vliyalardan idi\u201d.<\/p>\n<p>Hac\u0131 Bayram V\u0259linin \u00f6z\u00fcnd\u0259n ki\u00e7ik Safiy\u00fcddin v\u0259 Abdal Murad ad\u0131nda qarda\u015flar\u0131 vard\u0131. \u00d6z\u00fcn\u00fcn be\u015f o\u011flu v\u0259 \u00fc\u00e7 q\u0131z\u0131 olmu\u015fdur. O\u011fullar\u0131 \u018fhm\u0259d Baba, Baba Sultan, \u018fdh\u0259m Baba, \u0130brahim Baba v\u0259 \u018fli Babad\u0131r. Q\u0131zlar\u0131ndan Hayr\u00fcnnisa xatunun ad\u0131 bu g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u0259 g\u0259lib \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131r. \u00a0 O\u011fullar\u0131ndan \u018fhm\u0259d Baba Ankarada &#8220;Pir evi&#8221; adl\u0131 d\u0259rgah\u0131n \u015feyxi; q\u0131z\u0131 Hayr\u00fcnnisa xatun\u00a0 T\u00fcrk \u0259d\u0259biyyat\u0131na v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259 b\u00f6y\u00fck t\u00f6hf\u0259l\u0259r vermi\u015f \u015eair \u018f\u015fr\u0259fo\u011flu R\u00fcminin h\u0259yat yolda\u015f\u0131 idi.<\/p>\n<p>Hac\u0131 Bayram V\u0259linin n\u0259sli o\u011flu \u015eeyx \u018fhm\u0259d Baba v\u0259 q\u0131z\u0131 Hayr\u00fcnnisa xatundan davam etmi\u015fdir.<\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong>Ankara v\u0259 onun \u0259traf\u0131 1354-c\u00fc ild\u0259 Osmanl\u0131 Sultan\u0131 Orxan Qazinin o\u011flu Qazi Suleyman Pa\u015fa t\u0259r\u0259find\u0259n Osmanl\u0131 torpaqlar\u0131na qat\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Bu,\u00a0 Hac\u0131 Bayram V\u0259linin\u00a0 u\u015faql\u0131q ill\u0259rin\u0259 t\u0259sad\u00fcf edirdi. \u018fyal\u0259t m\u0259rk\u0259zi olan Ankara Osmanl\u0131 hakimiyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 m\u00fch\u00fcm\u00a0 rol oynam\u0131\u015f,\u00a0 Anadolu b\u0259yl\u0259rb\u0259yliyinin idar\u0259etm\u0259 m\u0259rk\u0259zi kimi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Hac\u0131 Bayram \u00f6z m\u00fc\u0259llimi Somuncu Baban\u0131n m\u0259sl\u0259h\u0259tin\u0259 \u0259sas\u0259n k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan bir \u0259xi lideri olmu\u015fdur. O, bir m\u00fcdd\u0259t\u00a0 M\u0259lik\u0259 xan\u0131m m\u0259dr\u0259s\u0259sind\u0259 m\u00fc\u0259llimlik etmi\u015fdi.<\/p>\n<p>Hac\u0131 Bayram V\u0259li bir bilikli, m\u0259ntiqli, idrakl\u0131 v\u0259\u00a0 uzaqg\u00f6r\u0259n \u015f\u0259xs idi. Konstantinopolun kiml\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n f\u0259th olunaca\u011f\u0131n\u0131 bilm\u0259si v\u0259 Sultan II Murada dem\u0259si onun uzaqg\u00f6r\u0259nliyind\u0259n x\u0259b\u0259r verir.<\/p>\n<p>Sultan II Murad d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 onu saraya d\u0259v\u0259t ets\u0259 d\u0259, ona v\u0259zirlik r\u00fctb\u0259si boyun olsa da, Hac\u0131 Bayram V\u0259li etiraz etmi\u015fdir. Sultan onun m\u0259sl\u0259h\u0259ti il\u0259\u00a0 Konstantinopolu ala bil\u0259c\u0259yini f\u0259rz edirdi.<\/p>\n<p>Hac\u0131 Bayram V\u0259li q\u0259na\u0259tind\u0259 do\u011fru-d\u00fczg\u00fcn idi. D\u00fcz demi\u015fdi.\u00a0Konstantinopolun f\u0259thi Sultan II Murad\u0131n o\u011flu Sultan II M\u0259hm\u0259t\u0259 qism\u0259t oldu. Q\u0259l\u0259b\u0259nin memar\u0131\u00a0 v\u0259 \u0130stanbulun m\u0259n\u0259vi\u00a0 fatehi is\u0259, G\u00f6yn\u00fckl\u00fc A\u011f \u015e\u0259ms\u0259ddin idi.<\/p>\n<p>\u0130ld\u0131r\u0131m B\u0259yazid orta Anadoluya s\u0259f\u0259rl\u0259ri zaman\u0131 Hac\u0131 Bayramla tan\u0131\u015f olmu\u015f, qabiliyy\u0259tl\u0259rini v\u0259 xidm\u0259tl\u0259rini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq onu e\u015fik a\u011fas\u0131 (<em>n\u00f6k\u0259r ba\u015f\u0131<\/em>) \u00a0v\u0259zif\u0259sin\u0259 t\u0259yin etmi\u015fdi.<\/p>\n<p>\u0130ld\u0131r\u0131m B\u0259yazidin ordusu 1402-ci il Ankara M\u00fcharib\u0259sind\u0259 \u018fmir Teymura m\u0259\u011flub oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn Hac\u0131 Bayram V\u0259li Somuncu Baba il\u0259 birlikd\u0259 Bursadan k\u00f6\u00e7\u0259r\u0259k Adana vilay\u0259tind\u0259 Ceyhan \u00c7ay\u0131n\u0131n k\u0259nar\u0131ndak\u0131 bir k\u0259ndd\u0259 m\u0259sk\u0259n salm\u0131\u015flar. Hac\u0131 Bayram bir m\u00fcdd\u0259t burda ya\u015fad\u0131qdan sonra Bursaya k\u00f6\u00e7m\u00fc\u015fd\u00fcr. Somuncu Baba Aksaraya\u00a0 d\u00f6nm\u0259si s\u0259b\u0259bind\u0259n Hac\u0131 Bayram da Ankaraya g\u0259lir v\u0259 burada\u00a0 d\u0259rs dem\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r.Hac\u0131 Bayram eyni zamanda bir sufi m\u0259kt\u0259binin\u00a0 \u00f6nd\u0259ri idi. O, d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015f\u0259nd\u0259n sonra h\u0259min m\u0259kt\u0259b\u0259 \u201cBayraml\u0131q\u201d ad\u0131verilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Hac\u0131 Bayram V\u0259linin istedadl\u0131 yetirm\u0259l\u0259ri vard\u0131. Onlardan\u00a0 \u00a0G\u00f6yn\u00fckl\u00fc A\u011f \u015e\u0259ms\u0259ddin,\u00a0\u00a0Akb\u0131y\u0131k Sultan, G\u00f6yn\u00fckl\u00fc Uzun S\u0259lah\u0259ddin, Yaz\u0131\u00e7\u0131zad\u0259 Muhammed v\u0259 \u018fhm\u0259d Bican, \u0130nc\u0259 B\u0259dr\u0259ddin, H\u0131z\u0131r D\u0259d\u0259, Muhammed \u00dcftad\u0259 h\u0259zr\u0259tl\u0259ri, h\u0259m\u00e7inin yezn\u0259si \u018f\u015fr\u0259fo\u011flu Rumi (Abdullah \u018ff\u0259ndi) x\u00fcsusil\u0259 f\u0259rql\u0259nirdil\u0259r.<\/p>\n<p>Yetirm\u0259l\u0259ri\u00a0aras\u0131nda Akb\u0131y\u0131k Sultan v\u0259\u00a0 A\u011f \u015e\u0259ms\u0259ddin \u00f6nd\u0259 olub, \u00f6z ustadlar\u0131na daha yax\u0131n idil\u0259r.\u00a0 Sultan II Murad\u0131n d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Akb\u0131y\u0131k Sultan b\u00f6y\u00fck v\u0259lil\u0259rd\u0259n biri kimi tan\u0131n\u0131rd\u0131.\u00a0O eyni zamanda m\u00fcharib\u0259l\u0259rd\u0259 i\u015ftirak etmi\u015f, g\u00f6st\u0259rdiyi \u015f\u00fcca\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 Sultan II Murad ona b\u00f6y\u00fck bir k\u0259nd h\u0259diyy\u0259 vermi\u015fdi.<\/p>\n<p>H\u0259min k\u0259ndd\u0259n qazand\u0131\u011f\u0131 g\u0259lir tez bir zamanda Akb\u0131y\u0131k Sultan\u0131 \u0259n varl\u0131 adamlardan birin\u0259 \u00e7evirmi\u015fdi. Bu onda \u00f6z\u00fcnd\u0259nb\u0259dg\u00fcmanl\u0131q, ba\u015f\u0131n\u0131 uca tutmaq, lov\u011falanmaq, laqeydlik kimi xo\u015fag\u0259lm\u0259z sif\u0259tl\u0259r yaratm\u0131\u015fd\u0131. H\u0259tta Hac\u0131 Bayram\u0131 da unutma\u011fa ba\u015flam\u0131\u015f, ona az-az ba\u015f \u00e7\u0259km\u0259y\u0259\u00a0 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>Yetirm\u0259sinin h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259ri\u00a0 Hac\u0131 Bayram V\u0259linin qan\u0131n\u0131 qaraltm\u0131\u015fd\u0131.\u00a0 \u00a0Hac\u0131 Bayram V\u0259li \u015fagirdinin d\u00fcnya mal\u0131na d\u0259rin sevgisini g\u00f6r\u00fcb, onu bu yoldan \u00e7\u0259kindirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn: \u201c\u00d6vlad\u0131m, Allaha s\u0131\u011f\u0131n, d\u00fcnya mal\u0131na tamah salmaqdan \u00e7\u0259kin, \u00fcz\u00fcn\u00fc h\u0259m bu d\u00fcnyada, h\u0259m d\u0259 axir\u0259td\u0259 a\u011f ed\u0259c\u0259k i\u015fl\u0259rl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful ol\u201c, &#8211;\u00a0 demi\u015fdi.<\/p>\n<p>Ustad\u0131n\u0131n \u00f6y\u00fcd-n\u0259sih\u0259tind\u0259n n\u0259tic\u0259 \u00e7\u0131xarmaq \u0259v\u0259zin\u0259 Akb\u0131y\u0131k Sultan ona: \u201cUstad\u0131m, pey\u011f\u0259mb\u0259r \u0259f\u0259ndimiz deyib ki, bu d\u00fcnya axir\u0259tin tarlas\u0131d\u0131r.\u00a0Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 biz d\u00fcnya mal\u0131n\u0131 r\u0259dd etm\u0259m\u0259liyik, el\u0259 deyilmi?\u201d \u2013 s\u00f6yl\u0259y\u0259r\u0259k ustad\u0131n\u0131 daha da m\u0259yus v\u0259 pe\u015fman etmi\u015fdi. Odur ki: Hac\u0131 Bayram V\u0259li ac\u0131qla: \u201c\u00d6vlad\u0131m, bir halda ki, d\u00fcnya mal\u0131n\u0131 h\u0259r \u015feyd\u0259n \u00fcst\u00fcn tutursan, onda bizi t\u0259rk et v\u0259 bir daha yan\u0131m\u0131za g\u0259lm\u0259\u201d, &#8211; deyib ondan b\u0259rk incidiyini g\u00f6st\u0259rmi\u015fdi.<\/p>\n<p>H\u0259min s\u00f6zl\u0259rd\u0259n b\u0259rk t\u0259sirl\u0259n\u0259n Akb\u0131y\u0131k Sultan ustad\u0131ndan \u00fczr ist\u0259mi\u015f, onu ba\u011f\u0131\u015flama\u011f\u0131 xahi\u015f etmi\u015fdi.<\/p>\n<p>Hac\u0131 Bayram\u0131n m\u0259sl\u0259h\u0259ti v\u0259 n\u0259sih\u0259ti t\u0259sirsiz qalmam\u0131\u015f, Akb\u0131y\u0131k Sultan\u00a0 var-d\u00f6vl\u0259tini kas\u0131blara paylama\u011fa,\u00a0\u00a0qazanc\u0131n\u0131 Allah yolunda x\u0259rcl\u0259m\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131. Bel\u0259likl\u0259, ustad\u0131n\u0131n arzu etdiyi insan, z\u0259man\u0259sinin \u00e7ox h\u00f6rm\u0259tli n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rind\u0259n\u00a0 biri olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Sultan II Murad Hac\u0131 Bayram V\u0259linin nurani v\u0259 a\u011f\u0131ll\u0131 bir \u015f\u0259xs oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcbsaraya d\u0259v\u0259t etdi v\u0259 bir m\u00fcdd\u0259t burada saxlad\u0131. Hac\u0131 Bayram az vaxtda saray \u0259hlinin h\u00f6rm\u0259t v\u0259 n\u00fcfuzunu qazand\u0131.\u00a0\u00a0 Eyni zamanda m\u0259scidl\u0259r\u0259 ba\u015f \u00e7\u0259k\u0259r\u0259k xalq\u0131n da sevimlisi oldu. Sultan II Murad Hac\u0131 Bayram\u0131n sarayda qalmas\u0131n\u0131 ist\u0259yirdi. Lakin Hac\u0131 Bayram raz\u0131l\u0131q vermir v\u0259 Ankaraya qay\u0131tma\u011fa can at\u0131rd\u0131. \u00c7ar\u0259siz qalan\u00a0\u00a0 Sultan ona xeyli qiym\u0259tli h\u0259diyy\u0259l\u0259r verdi.\u00a0\u00a0 H\u0259diyy\u0259l\u0259ri g\u00f6t\u00fcrm\u0259y\u0259n Hac\u0131 Bayram bildirdi ki,\u00a0 onlar\u0131 kas\u0131blara paylamaq fikrind\u0259dir.<\/p>\n<p>Sultan:<\/p>\n<p>-H\u0259diyy\u0259l\u0259r s\u0259n\u0259 verilib. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u00f6z\u00fcnl\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u0259lis\u0259n, &#8211; dey\u0259 t\u0259kid etdi.<\/p>\n<p>Cavab\u0131nda Hac\u0131 Bayram V\u0259li dedi:<\/p>\n<p>-Pad\u015fah\u0131m, g\u00f6r\u00fcr\u0259m\u00a0 m\u0259n\u0259 yax\u015f\u0131l\u0131q etm\u0259k ist\u0259yirsiniz. El\u0259 is\u0259 sizd\u0259n bir xahi\u015fim var, onu yerin\u0259 yetirs\u0259ydiniz, \u00e7ox xo\u015fhal olard\u0131m.<\/p>\n<p>Sultan II Murad:<\/p>\n<p>-Buyurun, Hac\u0131.<\/p>\n<p>Hac\u0131 Bayram:<\/p>\n<p>-\u018fmr ver\u0259rdiniz m\u0259nim t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rimd\u0259n vergi tutulmas\u0131n, -dedi.<\/p>\n<p>Sultan II Murad g\u00fcl\u00fcms\u0259y\u0259r\u0259k:<\/p>\n<p>-\u0130ndi s\u0259nin t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rind\u0259n vergi tutulmamas\u0131 v\u0259 onlar\u0131n \u0259sg\u0259rliy\u0259 apar\u0131lmamas\u0131 bar\u0259d\u0259 f\u0259rman imzalayaca\u011fam.<\/p>\n<p>F\u0259rman imzaland\u0131. Sultan II Murad Hac\u0131 Bayrama m\u00fcraci\u0259tl\u0259 dedi:<\/p>\n<p>-M\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn maraql\u0131d\u0131r. M\u0259n\u0259 n\u0259 kimi m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259r ver\u0259rdin?<\/p>\n<p>Hac\u0131 Bayram V\u0259li:<\/p>\n<p>&#8211; D\u00f6vl\u0259ti idar\u0259 ed\u0259n zaman h\u0259r bir \u015f\u0259xsin \u00f6z yerind\u0259 olmas\u0131na fikir ver, &#8211; dedi. -Elm v\u0259 \u00fcrfan sahibl\u0259rin\u0259 qay\u011f\u0131 g\u00f6st\u0259r. G\u0259ncl\u0259r\u0259 sevgi, ya\u015fl\u0131lara h\u00f6rm\u0259t et. Xalqla g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259nd\u0259 s\u0259ninl\u0259 eyni fikird\u0259 olmayanlara pis m\u00fcnasib\u0259t b\u0259sl\u0259m\u0259, kinli, x\u0259sis adamlardan uzaq dur. Xalqla yum\u015faq davran, tam inanmad\u0131\u011f\u0131n adama sirrini a\u00e7ma. Pad\u015fah\u0131m, bir d\u0259 he\u00e7 vaxt do\u011fru oldu\u011funa \u0259min olmad\u0131\u011f\u0131n bir i\u015f haqq\u0131nda h\u00f6km verm\u0259.<\/p>\n<p>Hac\u0131 Bayram Ankaraya d\u00f6nd\u00fc. Burada onu ist\u0259m\u0259y\u0259n adamlar vard\u0131.\u00a0 Onlar Hac\u0131 Bayram\u0131n g\u00fcn\u00fc-g\u00fcnd\u0259n artan \u015f\u00f6hr\u0259tinin, h\u00f6rm\u0259t v\u0259 n\u00fcfuzunun q\u0131sqancl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7\u0259kir, ona pax\u0131ll\u0131q edirdil\u0259r. \u00c7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131lar ki, n\u0259yin bahas\u0131na olursa-olsun onu h\u00f6rm\u0259td\u0259n sals\u0131nlar.<\/p>\n<p>Bu adamlar bir-birinin ard\u0131nca yeniyetm\u0259 v\u0259 g\u0259ncl\u0259ri Hac\u0131 Bayram V\u0259linin yan\u0131na g\u00f6nd\u0259rirdil\u0259r ki, onun t\u0259l\u0259b\u0259si olsunlar. M\u0259qs\u0259d ondan ibar\u0259t idi ki, bu g\u0259ncl\u0259r \u0259sg\u0259rlikd\u0259n v\u0259 vergid\u0259n azad olsunlar. H\u0259qiq\u0259td\u0259 is\u0259 m\u00fcraci\u0259t ed\u0259nl\u0259rin bir qismi qabiliyy\u0259tsiz idi. H\u0259r yet\u0259nin \u0259sg\u0259rlik v\u0259 vergid\u0259n yay\u0131nmas\u0131 Hac\u0131 Bayram V\u0259lini h\u00f6rm\u0259td\u0259n salard\u0131. Hac\u0131 Bayram bu t\u0259xribata uymad\u0131. \u015eagirdl\u0259rin say\u0131n\u0131n bird\u0259n-bir\u0259, s\u00fcni \u015f\u0259kild\u0259 \u00e7oxald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcb m\u0259s\u0259l\u0259ni anlad\u0131. H\u0259min yalan\u00e7\u0131 \u015fagirdl\u0259rd\u0259n yaxa qurtarmaq laz\u0131m idi. Amma nec\u0259? Hac\u0131 Bayram \u00e7ox d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcb-da\u015f\u0131nd\u0131qdan sonra Ankaran\u0131n Qanl\u0131 G\u00f6l adlanan yerind\u0259 bir \u00e7ad\u0131r qurdu. Bundan sonra car \u00e7\u0259kdi ki, t\u0259hsil alma\u011fa g\u0259l\u0259nl\u0259r buyursunlar, burada onlar qurban k\u0259sil\u0259c\u0259k. H\u0259min g\u0259ncl\u0259r bu x\u0259b\u0259ri e\u015fidib qa\u00e7d\u0131lar. Hac\u0131 Bayram\u0131n h\u00fczurunda bir g\u0259nc qad\u0131n v\u0259 iki cavan o\u011flan qald\u0131. F\u0259xrl\u0259 onlara baxan\u00a0 Hac\u0131 Bayram ucadan s\u0259sl\u0259ndi:<\/p>\n<p>&#8211; M\u0259nim \u015fagirdl\u0259rim yaln\u0131z bu \u00fc\u00e7 n\u0259f\u0259rdir. O biril\u0259ri\u00a0 vergi d\u0259 ver\u0259c\u0259k, \u0259sg\u0259r d\u0259 ged\u0259c\u0259kl\u0259r!<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, Hac\u0131 Bayram\u0131 l\u0259k\u0259l\u0259m\u0259k fikrin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259nl\u0259rin plan\u0131 ba\u015f tutmad\u0131.<\/p>\n<p>Anadoluda ya\u015fayan t\u00fcrkl\u0259r \u00e7ox zaman k\u00f6\u00e7\u0259ri h\u0259yat t\u0259rzi ke\u00e7irir, s\u0259n\u0259t\u0259 maraq g\u00f6st\u0259rmir, oturaq h\u0259yata ke\u00e7m\u0259k ist\u0259mirdil\u0259r. Odur ki, Hac\u0131 Bayram V\u0259li\u00a0\u00a0\u00a0 m\u00fcridl\u0259rini \u0259kin\u00e7ilik v\u0259 s\u0259n\u0259tl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olma\u011fa s\u0259sl\u0259di v\u0259 buna nail oldu. Bu, k\u00f6\u00e7\u0259ri h\u0259yat s\u00fcr\u0259n t\u00fcrkl\u0259rin oturaq h\u0259yata ke\u00e7m\u0259sind\u0259, \u0259kin-bi\u00e7inl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmas\u0131nda b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik oldu.<\/p>\n<p>C\u0259miyy\u0259t yoxsullara v\u0259 varl\u0131lara b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015fd\u00fc. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 onlar aras\u0131nda m\u00fc\u0259yy\u0259n ziddiyy\u0259tl\u0259r yaran\u0131rd\u0131. Bunu \u0259sas g\u00f6t\u00fcr\u0259r\u0259k Hac\u0131 Bayram V\u0259li h\u0259min ziddiyy\u0259tl\u0259ri yox etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcbar\u0259k aylarda m\u00fcridl\u0259rini d\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fcb\u00a0 Ankaran\u0131n ticar\u0259t m\u0259rk\u0259zl\u0259rini g\u0259zir, d\u00fckan sahibl\u0259rind\u0259n z\u0259katlar\u0131n\u0131 y\u0131\u011f\u0131rd\u0131. H\u0259min z\u0259katlar kas\u0131blara, \u0259rsiz qad\u0131nlara, yetim u\u015faqlara, imkans\u0131z t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r\u0259 paylay\u0131rd\u0131. Hac\u0131 Bayram V\u0259li \u00f6z z\u0259man\u0259sind\u0259 b\u00f6y\u00fck bir xeyriyy\u0259\u00e7ilik m\u0259kt\u0259binin t\u0259m\u0259lini qoymu\u015fdu.<\/p>\n<p>Hac\u0131 Bayram t\u0259kk\u0259sind\u0259 b\u00f6y\u00fck bir qazan qaynadard\u0131. Bu onun \u0259n yax\u015f\u0131 ad\u0259tl\u0259rind\u0259n biri say\u0131l\u0131rd\u0131. H\u0259min ad\u0259t \u0259slind\u0259 Xoca \u018fhm\u0259d Yas\u0259vid\u0259n g\u0259lirdi. Y\u0259s\u0259vi t\u0259kk\u0259sind\u0259 qazan qaynad\u0131r,\u00a0 kas\u0131blar, yetiml\u0259r, \u00a0dul qad\u0131nlar, imkans\u0131zlar, s\u0259f\u0259rd\u0259 olanlar g\u0259lib bi\u015fmi\u015fi yey\u0259rdil\u0259r.<\/p>\n<p>Hac\u0131 Bayram V\u0259li\u00a0 1430-cu ild\u0259 Ankarada v\u0259fat etdi.<\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0<\/strong>Onun uzaqg\u00f6r\u0259nliyi h\u0259m d\u0259 bunda idi ki, \u00f6z \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc qabaqcadan duymu\u015f v\u0259 haz\u0131rl\u0131q i\u015fl\u0259rini h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131. Yetirm\u0259l\u0259rin\u0259 demi\u015fdi: \u201cQ\u0259m yem\u0259yin. Bu d\u00fcnyaya g\u0259l\u0259n ged\u0259r, he\u00e7\u00a0kim\u00a0qalmaz. Qalan onun var-d\u00f6vl\u0259ti deyil, t\u0259miz ad\u0131, \u0259m\u0259ll\u0259ri olacaq\u201d.<\/p>\n<p>XIV v\u0259 XV \u0259srl\u0259rin b\u00f6y\u00fck \u00f6vliyalar\u0131ndan v\u0259 aliml\u0259rind\u0259n olan\u00a0 Hac\u0131 Bayram V\u0259li \u00f6z c\u0259naz\u0259 namaz\u0131n\u0131\u00a0 A\u011f \u015e\u0259ms\u0259ddinin q\u0131lmas\u0131n\u0131 arzulam\u0131\u015fd\u0131. Ax\u0131r n\u0259f\u0259sind\u0259 bu s\u00f6zl\u0259ri deyib haqq\u0131n r\u0259hm\u0259tin\u0259 qovu\u015fdu: \u201cM\u0259nim namaz\u0131m\u0131 A\u011f \u015e\u0259ms\u0259ddin q\u0131ls\u0131n v\u0259 c\u0259naz\u0259mi yusun.\u00a0Bu x\u0259b\u0259rimi ona \u00e7atd\u0131rars\u0131n\u0131z\u201d<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p class=\"bawpvc-ajax-counter\" data-id=\"13887\">Yaz\u0131ya 462 d\u0259f\u0259 bax\u0131l\u0131b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(\u201cFateh Sultan M\u0259hm\u0259t\u201d roman\u0131ndan) Hac\u0131 Bayram V\u0259linin \u0259sl ad\u0131 Numand\u0131r. 1340-1350-ci ill\u0259r aras\u0131nda Ankaran\u0131n Solfasol (Z\u00fclfazl) k\u0259ndind\u0259 anadan oldu\u011fu f\u0259rz edilir. Atas\u0131n\u0131n ad\u0131 \u018fhm\u0259d, babas\u0131n\u0131n ad\u0131 is\u0259 Mahmud idi. Anas\u0131n\u0131n ad\u0131 m\u0259lum deyil. &#8220;Bayram&#8221; ad\u0131 ona &#8220;Somuncu Baba&#8221; t\u0259x\u0259ll\u00fcs\u00fc\u00a0 \u015eeyx Hamid\u00fcddin Aksarayi m\u00fc\u0259llimi t\u0259r\u0259find\u0259n vermi\u015fdir. Hac\u0131 Bayram V\u0259li ali t\u0259hsil g\u00f6rm\u00fc\u015f d\u0259y\u0259rli bir \u015f\u0259xs, h\u0259m [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8616,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1,3,21],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13887"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=13887"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13887\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13888,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13887\/revisions\/13888"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8616"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=13887"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=13887"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=13887"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}