{"id":13934,"date":"2020-05-09T13:16:41","date_gmt":"2020-05-09T08:16:41","guid":{"rendered":"http:\/\/kultur.az\/?p=13934"},"modified":"2020-05-09T13:18:54","modified_gmt":"2020-05-09T08:18:54","slug":"ulu-ond%c9%99r-heyd%c9%99r-%c9%99liyevin-c%c9%99lil-m%c9%99mm%c9%99dquluzad%c9%99-v%c9%99-huseyn-cavid-irsin%c9%99-m%c9%99h%c9%99bb%c9%99ti-sonsuz-idi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kultur.az\/?p=13934","title":{"rendered":"Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin C\u0259lil M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259 v\u0259 H\u00fcseyn Cavid irsin\u0259 m\u0259h\u0259bb\u0259ti sonsuz idi&#8230;"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Heyd\u0259r-\u0259liyev.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft wp-image-13935 \" src=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Heyd\u0259r-\u0259liyev-1024x460.jpg\" alt=\"Heyd\u0259r \u0259liyev\" width=\"641\" height=\"288\" srcset=\"https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Heyd\u0259r-\u0259liyev-1024x460.jpg 1024w, https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Heyd\u0259r-\u0259liyev-300x134.jpg 300w, https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Heyd\u0259r-\u0259liyev.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 641px) 100vw, 641px\" \/><\/a>H\u0259r bir mill\u0259tin, xalq\u0131n tarixini \u00f6z \u00f6m\u00fcr yolunda ya\u015fadan \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r, simalar var. Bunlar h\u00f6kmdarlar da ola bil\u0259r, siyas\u0259t\u00e7il\u0259r d\u0259, tarix\u00e7il\u0259r d\u0259 ola bil\u0259r, yaz\u0131\u00e7\u0131lar da. Fit\u00adr\u0259t\u0259n, do\u011fulu\u015fdan k\u00f6k\u00fcn\u0259 ba\u011fl\u0131 olan bu \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r milli-m\u0259n\u0259vi irsin, mental d\u0259\u00ady\u0259r\u00adl\u0259rin, genetik yadda\u015f\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si kimi a\u011f\u0131r bir missiyan\u0131n y\u00fc\u00adk\u00fc\u00adn\u00fc da\u015f\u0131y\u0131rlar. \u00d6z\u00fcnd\u0259n sonra layiqli miras &#8211;\u00a0 h\u0259r hans\u0131 bir abid\u0259, s\u0259n\u0259t incisi il\u0259 ad\u00ad\u00ad\u00adla\u00adr\u0131\u00adn\u0131 zaman v\u0259 m\u0259kan m\u00fcst\u0259visind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq tarix\u0259 h\u0259kk ed\u0259n bu \u015f\u0259xsl\u0259r m\u0259n\u00adsub ol\u00ad\u00adduqlar\u0131 millilikd\u0259n \u00e7\u0131x\u0131b b\u0259\u015f\u0259rilik qazan\u0131r. Zaman bizd\u0259n uzaqla\u015fd\u0131qca ta\u00adrix onlar\u0131 \u00a0bi\u00adz\u0259 daha da yax\u0131nla\u015fd\u0131r\u0131r. Lakin az h\u00f6kmdar, r\u0259hb\u0259r tap\u0131lar ki, \u00f6z xalq\u0131n\u0131 se\u00ad\u00ad\u00ad\u00ad\u00adv\u0259r\u0259k, ey\u00adni zamanda sevil\u0259r\u0259k ona r\u0259hb\u0259rlik etsin. Tan\u0131nm\u0131\u015f siyas\u0259t\u00e7i, \u015f\u0259xsi m\u0259\u00adna\u00adfe\u00adyini xalq\u0131n m\u0259\u00adnafeyin\u0259 qurban ver\u0259n, tarix\u0259n formala\u015fm\u0131\u015f v\u0259 minillikl\u0259rd\u0259n b\u0259ri qo\u00adrunub sax\u00adla\u00adnan m\u0259n\u0259vi irsl\u0259 silahlanan Heyd\u0259r \u018fliyev bel\u0259 \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rd\u0259ndir.<\/p>\n<p>M\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin qurucusu Heyd\u0259r \u018fliyevin h\u0259yat amal\u0131n\u0131n, qa\u00ady\u0259\u00ad\u00adsinin bir dayaq n\u00f6qt\u0259si vard\u0131: az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q. O h\u0259r add\u0131m\u0131nda, h\u0259r \u0259m\u0259lind\u0259 Az\u0259r\u00adbay\u00adcan\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr, n\u0259d\u0259n dan\u0131\u015f\u0131r dan\u0131\u015fs\u0131n, ona m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n miras\u0131 kimi ya\u00adna\u00ad\u015f\u0131r\u00add\u0131. D\u00fcnya az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n\u0131n I qurultay\u0131nda o \u00f6z qay\u0259sini bel\u0259 ifad\u0259 etmi\u015fdir: <strong>\u201cAz\u0259r<\/strong><strong>\u00ad\u00ad<\/strong><strong>\u00ad\u00ad\u00ad\u00adbaycan d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyini \u0259ld\u0259 ed\u0259nd\u0259n sonra az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q apar\u0131c\u0131 ide<\/strong><strong>\u00ad<\/strong><strong>\u00adya kimi h\u0259m Az\u0259rbaycanda, h\u0259m d\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada ya\u015fayan az\u0259rbaycanl\u0131lar \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas ideya olubdur. Biz h\u0259mi\u015f\u0259 bu ideya \u0259traf\u0131nda birl\u0259\u015fm\u0259liyik. M\u00fcst\u0259qil Az\u0259r<\/strong><strong>\u00ad\u00ad<\/strong><strong>\u00adbaycan d\u00f6vl\u0259tinin \u0259sas ideyas\u0131 az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131qd\u0131r. H\u0259r bir az\u0259rbaycanl\u0131 \u00f6z mil\u00adli m\u0259nsubiy\u00ady\u0259\u00adti\u00adn\u0259 g\u00f6r\u0259 q\u00fcrur hissi ke\u00e7irm\u0259lidir v\u0259 biz az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u2013 Az\u0259r\u00adbaycan dilini, m\u0259d\u0259niyy\u0259tini, milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rini, ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259rini ya\u00ad\u015fat\u00adma\u00adl\u0131\u00ady\u0131q\u201d.<\/strong> Az\u0259r\u00adbay\u00adcan\u00ad\u00e7\u0131l\u0131q onun anlam\u0131nda h\u0259yat\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rin\u0259 \u015famil idi: t\u0259hsil, elm, s\u0259hiyy\u0259, iqtisa\u00addiy\u00adyat, inc\u0259s\u0259n\u0259t v\u0259 s. Heyd\u0259r \u018fliyev bunlar\u0131n h\u0259r birind\u0259 Az\u0259rbayca\u00adn\u0131n port\u00adretini g\u00f6r\u00fcr, Az\u0259rbaycan\u0131n \u015f\u0259klini \u00e7\u0259kir, Az\u0259rbaycan\u0131n musiqisini e\u015fidirdi. \u201cM\u0259\u00add\u0259\u00ad\u00adniy\u00ad\u00ad\u00ady\u0259\u00adti\u00admi\u00adzin el\u0259 bir sah\u0259si yoxdur ki, Heyd\u0259r \u018fliyevin qay\u011f\u0131s\u0131ndan b\u0259hr\u0259l\u0259nm\u0259sin. Mu\u00ad\u00ad\u00ad\u00ad\u00ad\u00adsi\u00adqi\u00admiz d\u0259, teatr\u0131m\u0131z da, kino s\u0259n\u0259timiz d\u0259, heyk\u0259lt\u0259ra\u015fl\u0131q v\u0259 r\u0259ssaml\u0131\u011f\u0131m\u0131z da, xalq s\u0259\u00adn\u0259\u00adtimiz d\u0259 bug\u00fcnk\u00fc inki\u015faf\u0131nda ulu \u00f6nd\u0259rin \u00e7ox d\u0259y\u0259rli ideyalar\u0131ndan b\u0259h\u00adr\u0259\u00adl\u0259\u00adnib. M\u0259d\u0259niyy\u0259timiz, milli-m\u0259n\u0259vi \u00a0d\u0259y\u0259rl\u0259rimiz \u00a0beyn\u0259lxalq \u00a0al\u0259md\u0259 tan\u0131n\u0131b\u201d.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q onun yazma\u011fa ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r\u0259 \u0259rm\u0259\u011fan qoydu\u00ad\u011fu bir epopeyad\u0131r. Xalq\u0131n m\u0259i\u015f\u0259tind\u0259n tutmu\u015f elmin\u0259, maaarifin\u0259, s\u0259hiyy\u0259sin\u0259, inc\u0259\u00ads\u0259\u00adn\u0259\u00adti\u00ad\u00adn\u0259 s\u0259daq\u0259t bu roman\u0131n ideyas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil edir. Az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q f\u0259ls\u0259f\u0259si ulu \u00f6n\u00add\u0259\u00adrin si\u00adya\u00ad\u00adsi f\u0259aliyy\u0259tini, milli d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik ideologiyas\u0131n\u0131, dil, \u0259d\u0259biyyat, tarixi ke\u00e7mi\u015f, mil\u00adli-m\u0259\u00ad\u00adn\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r is\u0259 onun m\u0259nb\u0259l\u0259rini t\u0259\u015fkil edir.<\/p>\n<p>Tarix\u0259n z\u0259ngin olan Az\u0259rbaycan m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin bug\u00fcnk\u00fc s\u0259viyy\u0259si Heyd\u0259r \u018fliyevin ad\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. O, m\u0259d\u0259niyy\u0259tin b\u00fct\u00fcn s\u0259h\u0259l\u0259rini sevir, b\u0259dii \u0259d\u0259biyyata x\u00fc\u00adsu\u00ad\u00ad\u00adsi sevgisini gizl\u0259tmirdi: <strong>\u201c\u018fd\u0259biyyata olan m\u0259h\u0259bb\u0259timi s\u00fcbut etm\u0259y\u0259 el\u0259 bir eh\u00adti\u00ad\u00adyac yoxur. Bunu Az\u0259rbaycanda yax\u015f\u0131 bilirl\u0259r. Bu, m\u0259nim v\u0259zif\u0259m\u0259 g\u00f6r\u0259 de\u00adyil\u00addir, m\u0259\u00adnim t\u0259bi\u0259timdir, i\u00e7imd\u0259n g\u0259l\u0259n hissiyyat\u0131md\u0131r. M\u0259nd\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 <\/strong>\u2013<strong> h\u0259l\u0259 u\u015faq, g\u0259nc ya\u015f\u00adla\u00adr\u0131m\u00addan \u015feir\u0259, \u0259d\u0259biyyata, inc\u0259s\u0259n\u0259t\u0259, m\u0259d\u0259niyy\u0259t\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck h\u0259v\u0259s olub<\/strong><strong>\u00ad<\/strong><strong>\u00addur, h\u0259mi\u015f\u0259 ma\u00adraqlanm\u0131\u015fam. \u0130ndi d\u00f6vl\u0259t i\u015fi il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olanda da m\u0259n bunun n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259h\u0259miyy\u0259tli ol\u00addu\u011funu bilir\u0259m, d\u0259rk edir\u0259m. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u0259limd\u0259n g\u0259l\u0259ni edi\u00adr\u0259m\u201d.<\/strong><\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyev pedaqoji ideyalar\u0131n \u0259sas v\u0259zif\u0259sini onun humanist mahiyy\u0259tind\u0259 g\u00f6\u00ad\u00adr\u00fcr\u00add\u00fc. H\u0259l\u0259 postsovet m\u0259kan\u0131nda sovet h\u0259yat t\u0259rzinin n\u0259cib v\u0259 g\u00f6z\u0259l cizgil\u0259rinin, in\u00adsan ar\u00adzular\u0131n\u0131n v\u0259 \u0259m\u0259ll\u0259rinin t\u0259r\u0259nn\u00fcm\u00fcn\u00fc yaz\u0131\u00e7\u0131lar\u0131n h\u0259yat\u0131n ab-havas\u0131n\u0131 duy\u00adma\u00adla\u00adr\u0131 il\u0259 ba\u011f\u00adlay\u0131rd\u0131. C\u0259miyy\u0259tin y\u00fcks\u0259li\u015fi, iqtisadiyyat\u0131n inki\u015faf\u0131na y\u00f6n\u0259lmi\u015f f\u0259aliyy\u0259ti, s\u00fclh v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259nin h\u0259rt\u0259r\u0259fli b\u0259dii t\u0259sviri Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259 g\u00f6r\u0259, \u0259d\u0259\u00adbiyyat\u0131n \u015f\u0259r\u0259fli v\u0259zif\u0259sidir. O bilirdi ki, xalq\u0131n m\u0259d\u0259ni s\u0259viyy\u0259sini daha da inki\u015faf et\u00ad\u00ad\u00addirm\u0259k, g\u0259nc n\u0259sli daha da sa\u011flam \u0259hvali-ruhiyy\u0259d\u0259, saf \u0259xlaql\u0131 yeti\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn b\u0259\u00ad\u00ad\u00ad\u00addii s\u00f6z\u00fcn, b\u0259dii \u0259d\u0259biyyat\u0131n \u0259v\u0259zedilm\u0259z t\u0259siri var. Bu anlamda ulu \u00f6nd\u0259r xalq pe\u00adda\u00ad\u00adqogikas\u0131na, folklor ya\u00adrad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na, klassik irs\u0259, m\u00fcasir \u0259d\u0259bi proses\u0259, \u00fcmumiy\u00ady\u0259t\u00ad\u00adl\u0259, b\u0259\u00addii \u0259d\u0259biyyata b\u00f6\u00ady\u00fck \u00f6n\u0259m verirdi. M\u00fcst\u0259qilliyimizin xalq\u0131m\u0131za b\u0259x\u015f etdiyi s\u0259rv\u0259t\u00adl\u0259r\u00ad\u00ad\u00add\u0259n \u00a0biri \u00a0kimi \u00a0o, \u0259d\u0259\u00adbiyyat\u0131m\u0131z\u0131n z\u0259nginliyini vur\u011fulay\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyev h\u0259m\u00e7inin b\u0259dii \u0259d\u0259biyyat\u0131n imkanlar\u0131n\u0131 \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas kimi t\u0259h\u00adlil edir v\u0259 onlara g\u00fcv\u0259nirdi. Onun fikrinc\u0259, \u0259d\u0259biyyat, m\u0259d\u0259niyy\u0259t xalqin milli s\u0259r\u00adv\u0259ti, x\u0259\u00ad\u00ad\u00ad\u00ad\u00adzin\u0259sidir. Bizim \u0259d\u0259biyyat\u0131m\u0131z\u0131n xalq\u0131m\u0131za b\u0259x\u015f etdiyi \u0259n b\u00f6y\u00fck xidm\u0259t on\u00addan iba\u00adr\u0259t\u00ad\u00addir ki, \u015fairl\u0259rimiz, yaz\u0131\u00e7\u0131lar\u0131m\u0131z \u00f6z \u0259s\u0259rl\u0259ri il\u0259 Az\u0259rbaycanda, xalq\u0131m\u0131zda, mil\u00ad\u00adl\u0259\u00adti\u00admiz\u00ad\u00ad\u00add\u0259 daim milli hissiyyatlar\u0131 oyatma\u011fa al\u0131\u015fm\u0131\u015flar. Milli \u00f6z\u00fcn\u00fcd\u0259rk, milli oya\u00adn\u0131\u015f, dir\u00ad\u00e7\u0259\u00ad\u00adli\u015f prosesi xalq\u0131m\u0131za birinci n\u00f6vb\u0259d\u0259 \u0259d\u0259biyyatdan ke\u00e7ir.<\/p>\n<p>B\u0259dii \u0259d\u0259biyyat v\u0259 onu yaradan s\u0259n\u0259tkar m\u0259fhumu Heyd\u0259r \u018fliyevin n\u0259z\u0259rind\u0259\u00a0 qiy\u00ad\u00adm\u0259ti v\u0259 d\u0259y\u0259ri olmayan anlay\u0131\u015flar idi. O, bunlara tarixi-f\u0259ls\u0259fi\u00a0 prizmadan yana\u015f\u0131r, s\u0259\u00ad\u00ad\u00ad\u00ad\u00adn\u0259tkar \u015f\u0259xsiyy\u0259tinin qiym\u0259ti v\u0259 d\u0259y\u0259rini yaratd\u0131\u011f\u0131 \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 t\u0259bli\u011f etdiyi b\u0259\u015f\u0259ri ide\u00ad\u00ad\u00ad\u00ad\u00adya\u00adlarda, milli d\u0259y\u0259rl\u0259rd\u0259, \u0259xlaqi-m\u0259n\u0259vi keyfiyy\u0259tl\u0259rd\u0259 g\u00f6r\u00fcrd\u00fc. 1975-ci ild\u0259 Az\u0259r\u00ad\u00ad\u00adbay\u00adcan sovet \u0259d\u0259biyyat\u0131 g\u00fcnl\u0259rind\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda o demi\u015fdi: <strong>\u201cTarixin bir-birin\u0259 qo\u00advu\u015f\u00ad\u00addur\u00addu\u011fu \u0259srl\u0259r bir \u00e7ox xalqlar\u0131n o\u011ful v\u0259 q\u0131zlar\u0131n\u0131 m\u0259h\u0259bb\u0259tl\u0259 t\u0259r\u0259nn\u00fcm ed\u0259n Ni\u00adza\u00ad\u00admi d\u00fchas\u0131n\u0131n \u00f6lm\u0259z \u0259s\u0259rl\u0259rini, F\u00fczulinin insanp\u0259rv\u0259rlik v\u0259 xeyirxahl\u0131q dolu mis\u00ad\u00adra\u00adla\u00adr\u0131n\u0131, N\u0259siminin f\u0259ls\u0259fi fikirl\u0259 z\u0259ngin lirikas\u0131n\u0131, X\u0259tainin m\u0259h\u0259bb\u0259t v\u0259 iz\u00adti\u00adrab<\/strong><strong>t\u0259r\u0259n\u00adn\u00fcm ed\u0259n poemalar\u0131n\u0131, Vidadinin v\u0259 Vaqifin xalq yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00e7e\u015f\u00adm\u0259\u00adsin\u00ad<\/strong><strong>\u00ad<\/strong><strong>d\u0259n qidalanan \u00f6l\u00adm\u0259z \u015feirl\u0259rini biz\u0259 g\u0259tirib \u00e7atd\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r. H\u00f6kmdarlar, saray \u0259yan<\/strong><strong>\u00ad<\/strong><strong>\u00adlar\u0131, z\u00fclmkarlar unu\u00addulub getmi\u015fl\u0259r. Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00f6y\u00fck m\u00fct\u0259f\u0259kkir v\u0259 hu\u00adma\u00adnist \u015fairl\u0259rinin t\u0259ra\u00adv\u0259t\u00add\u0259n d\u00fc\u015fm\u0259y\u0259n misralar\u0131 is\u0259 bu g\u00fcn d\u0259 \u00f6z hikm\u0259ti v\u0259 in\u00adsan\u00adp\u0259rv\u0259rlik ruhu il\u0259 d\u00fcnyan\u0131 hey\u00adran qoyur\u201d.<\/strong><\/p>\n<p>Ulu \u00f6nd\u0259r \u015feiri, b\u0259dii \u0259d\u0259biyyati \u00fcr\u0259kd\u0259n sevir, s\u00f6z\u00fcn t\u0259sir g\u00fcc\u00fcn\u00fc g\u00f6z\u0259l bi\u00adlir\u00addi. <strong>\u201c\u015e\u00fcbh\u0259siz ki, insanlara \u015feir q\u0259d\u0259r, \u0259d\u0259biyyat q\u0259d\u0259r g\u00fccl\u00fc t\u0259sir ed\u0259n, y\u0259ni in\u00adsan\u00ad\u00adla\u00adr\u0131n m\u0259n\u0259viyyat\u0131na, \u0259xlaq\u0131na, t\u0259rbiy\u0259sin\u0259, fikirl\u0259rinin formala\u015fmas\u0131na bu q\u0259\u00add\u0259r g\u00fcc\u00ad\u00adl\u00fc t\u0259\u00ad\u00adsir g\u00f6st\u0259r\u0259n ba\u015fqa bir vasit\u0259 yoxdur\u201d<\/strong> \u2013 deyirdi. Xalq\u0131n b\u0259dii s\u00f6z x\u0259zin\u0259si, ya\u00ad\u00ad\u00adrad\u0131lan h\u0259r bir \u0259s\u0259r onun \u00fc\u00e7\u00fcn hikm\u0259t dolu t\u0259rbiy\u0259 m\u0259kt\u0259bi idi. B\u0259lk\u0259 buna g\u00f6r\u0259dir ki, D\u0259d\u0259 Qorqud m\u00fcdrikliyi, Nizami humanizmi, F\u00fczuli sevgisi, N\u0259simi f\u0259ls\u0259filiyi, X\u0259\u00adtai hikm\u0259ti, Vaqif nikbinliyi, Mirz\u0259 C\u0259lil g\u00fcl\u00fc\u015f\u00fc, Sabir lakonikliyi, Ca\u00advid d\u00fc\u00ad\u015f\u00fcn\u00adc\u0259\u00adsi, Vur\u011fun b\u0259diiliyi, Vahabzad\u0259 yan\u011f\u0131s\u0131, M\u0259mm\u0259d Araz d\u00fcnyas\u0131 onun ru\u00ad\u00adhunda, n\u0259f\u0259\u00adsin\u00ad\u00add\u0259 ya\u015fay\u0131rd\u0131. \u201cHeyd\u0259r \u018fliyev q\u00fcdr\u0259tli t\u00fcrk mill\u0259tinin ilk \u0259n aqil, ka\u00admil, m\u00fcdrik s\u0259r\u00adk\u0259r\u00add\u0259l\u0259rind\u0259n olan Bilg\u0259 Xaqan\u0131n d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyi, mill\u0259ti, xalq\u0131 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 saxlama\u011f\u0131n yol\u00ad\u00adlar\u0131 haqq\u0131ndak\u0131 \u00f6y\u00fcd-n\u0259sih\u0259tl\u0259rini m\u00f6t\u0259b\u0259r \u00f6rn\u0259k kimi q\u0259bul etmi\u015f, d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik f\u0259a\u00adliy\u00ad\u00ady\u0259tini bu istiqam\u0259td\u0259 davam etdirmi\u015fdi\u201d.<\/p>\n<p>M\u0259hz Heyd\u0259r \u018fliyevin xidm\u0259tl\u0259ri say\u0259sind\u0259 \u0259d\u0259biyyat s\u00f6z\u00fcn h\u0259qiqi m\u0259nas\u0131nda y\u00fck\u00ad\u00ad\u00ads\u0259li\u015f v\u0259 intibah d\u00f6vr\u00fc ke\u00e7irdi. Bunu \u00fcmummilli liderin hakimiyy\u0259td\u0259 oldu\u011fu vaxt\u00adlar\u00ad\u00adda g\u00f6rd\u00fcy\u00fc i\u015fl\u0259r deyil, m\u00fcxt\u0259lif g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259, yubiley gec\u0259l\u0259rind\u0259 s\u00f6yl\u0259diyi fikirl\u0259r, ayr\u0131-ayr\u0131 s\u0259n\u0259t\u00adkar\u00adlara g\u00f6st\u0259rdiyi diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131 s\u00fcbut edir. Klassikl\u0259rinin yubiley\u00adl\u0259\u00adri\u00adnin beyn\u0259lxalq s\u0259\u00adviy\u00ady\u0259d\u0259 qeyd olunmas\u0131, \u0259d\u0259bi \u0259s\u0259rl\u0259rin, k\u00fclliyyatlar\u0131n toplanmas\u0131 v\u0259 n\u0259\u015fri, f\u0259xri ad\u00adlar v\u0259 m\u00fckafatlar\u0131n verilm\u0259si, ev muzeyl\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131, heyk\u0259ll\u0259r qo\u00adyul\u00admas\u0131 do\u011f\u00adma dilin safl\u0131\u011f\u0131na m\u0259h\u0259bb\u0259t, ucal\u0131\u011f\u0131na p\u0259r\u0259sti\u015f hissi il\u0259 yana\u015f\u0131, g\u00f6r\u00adk\u0259m\u00adli d\u00f6v\u00adl\u0259t xadiminin b\u0259\u00addii \u0259d\u0259biyyata ehtiram v\u0259 m\u0259h\u0259bb\u0259tind\u0259n ir\u0259li g\u0259lirdi. B\u0259dii \u0259d\u0259\u00adbiy\u00ad\u00adyat\u0131 yaradan\u00adla\u00adr\u0131n taleyi, g\u00fcn-g\u00fcz\u0259ran\u0131na qay\u011f\u0131 v\u0259 diqq\u0259t onun \u0259m\u0259li f\u0259aliy\u00ady\u0259\u00adti\u00adnin ay\u00adr\u0131lmaz hiss\u0259si idi. Ulu \u00f6nd\u0259r yax\u015f\u0131 bilirdi ki, d\u00fcnyada \u0259b\u0259diya\u015far yegan\u0259 q\u00fcvv\u0259 s\u00f6z\u00add\u00fcr, s\u00f6z\u00fc uca tu\u00adtan\u00ad\u00adlar\u0131 zaman da \u00f6z m\u0259hv\u0259rind\u0259n ke\u00e7ir\u0259-ke\u00e7ir\u0259 ya\u015fad\u0131r.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyev tez-tez yaz\u0131\u00e7\u0131 v\u0259 \u015fairl\u0259rl\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcr,bug\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 \u0259d\u0259bi \u0259s\u0259rl\u0259rin ya\u00ad\u00adranma istiqam\u0259tinin d\u00fczg\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259, h\u0259yat h\u0259qiq\u0259tl\u0259rinin real t\u0259s\u00advi\u00adri\u00adnin canland\u0131r\u0131lmas\u0131na dair t\u00f6vsiy\u0259l\u0259rini \u0259sirg\u0259mir, gah \u0259d\u0259biyyat tarix\u00e7isi, gah da \u0259d\u0259\u00ad\u00ad\u00ad\u00ad\u00ad\u00ad\u00ad\u00adbi t\u0259nqid\u00e7i m\u00f6vqeyind\u0259n m\u00fclahiz\u0259l\u0259rini bildirirdi. Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259 g\u00f6r\u0259, yaz\u0131\u00e7\u0131, \u015fair d\u00f6vr\u00fcn n\u0259bzini tutma\u011f\u0131 bacarmal\u0131, aktual m\u00f6v\u00ad\u00ad\u00ad\u00ad\u00adzular\u0131 g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirm\u0259li, ideya v\u0259 b\u0259\u00addii c\u0259h\u0259td\u0259n onlar\u0131 y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 h\u0259ll et\u00adm\u0259yi bacarmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki c\u0259miyy\u0259tin in\u00adki\u00ad\u00ad\u015faf\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u0131n v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259tin \u0259sas v\u0259zif\u0259si t\u0259r\u00adbi\u00ady\u0259\u00adl\u0259n\u00addir\u00ad\u00adm\u0259k olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>D\u00f6vr\u00fcn n\u0259bzini tutma\u011f\u0131 bacaran, aktual m\u00f6v\u00ad\u00ad\u00ad\u00ad\u00adzular\u0131 g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259\u00adti\u00adr\u0259n\u00adl\u0259r\u00add\u0259n biri b\u00f6y\u00fck demokrat C\u0259lil M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259 v\u0259 biri d\u0259 romantik \u015fair, dramaturq H\u00fcseyn Cavid idi. <strong>\u201cC\u0259lil M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259 Az\u0259rbaycan tarixind\u0259 g\u00f6rk\u0259mli yer tutmu\u015f da\u00ad\u00ad\u00adhi bir insan, yaz\u0131\u00e7\u0131, publisist, filosof, m\u00fct\u0259f\u0259kkir, xalq\u0131m\u0131z\u0131n m\u0259\u00add\u0259\u00adniy\u00ady\u0259\u00adti\u00ad\u00adni \u00e7ox z\u0259n\u00adgin\u00adl\u0259\u015f\u00addirmi\u015f bir \u015f\u0259xsiyy\u0259tdir\u201d<\/strong> \u2013 dey\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyev C\u0259lil M\u0259m\u00ad\u00adm\u0259d\u00ad\u00adqu\u00adlu\u00ad\u00ad\u00adzad\u0259nin ya\u00ad\u00ad\u00adrat\u00add\u0131\u00ad\u00ad\u011f\u0131 \u0259s\u0259rl\u0259ri Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n milli s\u0259rv\u0259ti, m\u0259n\u0259\u00adviy\u00adyat m\u0259nb\u0259yi hesab edirdi. \u00c7\u00fcn\u00ad\u00ad\u00adki C\u0259lil M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259nin redaktorluq etdi\u00adyi \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d jur\u00adna\u00adl\u0131 xalqla, xal\u00ad\u00ad\u00adq\u0131n h\u0259yat\u0131 il\u0259, onun arzu v\u0259 \u0259m\u0259ll\u0259ri il\u0259 ba\u011f\u00ad\u00adlan\u00ad\u00adm\u0131\u015fd\u0131. Mirz\u0259 C\u0259lil xalq\u0131\u00adm\u0131\u00adz\u0131n daim xo\u015f\u00ad\u00ad\u00adb\u0259xt ya\u015famas\u0131na \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. Onun h\u0259yatdan al\u0131nm\u0131\u015f felyeton\u00adla\u00adr\u0131, he\u00adkay\u0259 v\u0259 \u015feirl\u0259ri ayr\u0131-ayr\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259rin tale v\u0259 g\u0259l\u0259\u00adc\u0259\u00adyi haq\u00adq\u0131n\u00adda deyil, b\u00fct\u00f6v bir xal\u00adq\u0131n taleyini, onun g\u0259\u00adl\u0259\u00adc\u0259\u00ad\u00adyinin \u00fcmumil\u0259\u015fdirilmi\u015f bir formas\u0131d\u0131r. C\u0259lil M\u0259mm\u0259dqu\u00adlu\u00adza\u00add\u0259 de\u00ady\u0259n\u00add\u0259 \u201cMolla N\u0259s\u00ad\u00ad\u00ad\u00adr\u0259ddin\u201d jurnal\u0131 v\u0259 \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d jurnal\u0131 dey\u0259nd\u0259 C\u0259lil M\u0259mm\u0259d\u00adqu\u00adlu\u00adza\u00ad\u00add\u0259 ya\u00adda d\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n<p>Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevi valeh ed\u0259n \u0259s\u0259rl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 Mirz\u0259 C\u0259lilin \u201c\u00d6l\u00fc\u00ad\u00adl\u0259r\u201d \u0259s\u0259ri olmu\u015fdur. Heyd\u0259r \u018fliyev C\u0259lil M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259nin bu \u0259s\u0259rin\u0259 (\u201c\u00d6l\u00fc\u00ad\u00ad\u00ad\u00adl\u0259r\u201d \u0259s\u0259\u00adrin\u0259) h\u0259tta d\u00fcnya \u0259d\u0259biyyat\u0131nda v\u0259 ya b\u0259\u015f\u0259r tarixind\u0259 buna b\u0259nz\u0259r b\u0259\u00adra\u00adb\u0259r bir \u0259s\u0259rin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u0259minlikl\u0259 bildirir: <strong>\u201c\u00d6l\u00fc\u00ad\u00adl\u0259r\u201d \u0259s\u0259ri haqq\u0131nda m\u0259n tam c\u0259sar\u0259tl\u0259 dey\u0259 bi\u00adl\u0259\u00adr\u0259m ki, d\u00fcnya \u0259d\u0259biyyat\u0131nda buna b\u0259rab\u0259r, buna b\u0259nz\u0259r ikinci \u0259s\u0259r tapmaq m\u00fcm\u00ad\u00adk\u00fcn deyildir. Bu \u0259s\u0259r C\u0259lil M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259nin h\u0259m n\u0259 q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck fi\u00adlo\u00adsof, psixoloq oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir, h\u0259m d\u0259 onun yaln\u0131z \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus yara\u00add\u0131\u00adc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus fikir istedad\u0131n\u0131 \u0259ks etdirir\u201d. \u00dcmummilli lider \u0259lav\u0259 ed\u0259\u00adr\u0259k deyir: \u201cC\u0259\u00adlil M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259 dahi insand\u0131r&#8230; Hesab edir\u0259m ki, b\u0259\u015f\u0259r tari\u00adxin\u00add\u0259 \u201c\u00d6l\u00fc\u00adl\u0259r\u201d kimi bir m\u00f6vzuda \u0259s\u0259r yaranmay\u0131bd\u0131r&#8230; bu c\u00fcr psixoloji bir m\u00f6vzu, bunun k\u0259\u015ff edilm\u0259si do\u011frudan da C\u0259lil M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259nin n\u0259 q\u0259d\u0259r dahi adam ol\u00addu\u00ad\u011fu\u00adnu g\u00f6st\u0259rir\u201d. <\/strong><\/p>\n<p>\u00dcmummili liderin qeyd etdiyi kimi, C\u0259lil M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda mil\u00adli v\u0259 b\u0259\u015f\u0259ri\u00a0 ideyalar daha \u00e7ox \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edir. Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev C\u0259lil M\u0259m\u00ad\u00adm\u0259dquluzad\u0259d\u0259 bu kimi milli x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri, \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259ri d\u0259y\u0259rl\u0259ri v\u0259 milli ide\u00ada\u00adlo\u00ad\u00adgiyan\u0131 bel\u0259 s\u0259ciyy\u0259l\u0259ndirir: <strong>\u201cC\u0259lil M\u0259mm\u0259dqu\u00adlu\u00adza\u00add\u0259\u00adnin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda Az\u0259r\u00ad\u00adbaycan\u0131n b\u00fct\u00fcn milli x\u00fcsusiyy\u0259t\u00adl\u0259\u00adri\u00adni, eyni za\u00adman\u00adda \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259ri d\u0259y\u0259rl\u0259ri \u0259ks et\u00addir\u0259n fikirl\u0259r bizim milli idealogi\u00adya\u00adn\u0131n \u0259sas\u0131d\u0131r v\u0259 h\u0259min idealogiyan\u0131n ya\u00adran\u00adma\u00ads\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck bir vasit\u0259dir, b\u00f6y\u00fck bir s\u0259rv\u0259tdir\u201d.<\/strong><\/p>\n<p>T\u0259bii ki, bu kimi milli x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r, \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259ri d\u0259y\u0259rl\u0259r v\u0259 milli ide\u00ada\u00adlo\u00ad\u00adgiya H\u00fcseyn Cavidin \u015f\u0259xsi h\u0259yat\u0131 v\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda \u00f6z \u0259ksini tap\u0131r. H\u00fcseyn Cavidin \u0259d\u0259\u00adbi-ictimai-siyasi irsini s\u0259ciyy\u0259l\u0259ndir\u0259n ulu \u00f6nd\u0259r demi\u015fdir: <strong>\u201cH\u00fcseyn Cavid XX \u0259srd\u0259 Az\u0259r\u00adbay\u00ad\u00adcan \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n, m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin <\/strong><strong>inki<\/strong><strong>\u015f<\/strong><strong>af etm<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>sind<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong> mi\u00adsil\u00ad\u00adsiz xidm<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>tl<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>r g<\/strong><strong>\u00f6<\/strong><strong>s\u00adt<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>r\u00admi<\/strong><strong>\u015f\u00ad<\/strong><strong>dir. H<\/strong><strong>\u00fc<\/strong><strong>seyn Cavid Az<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>rbaycan xalq<\/strong><strong>\u0131<\/strong><strong>n<\/strong><strong>\u0131<\/strong><strong>, onun m<\/strong><strong>\u0259\u00ad<\/strong><strong>d<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>niyy<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>tini, <\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>d<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>biyyat<\/strong><strong>\u0131<\/strong><strong>n<\/strong><strong>\u0131<\/strong><strong>, elmini y<\/strong><strong>\u00fc<\/strong><strong>ks<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>kl<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>r<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong> qald<\/strong><strong>\u0131<\/strong><strong>ran b<\/strong><strong>\u00f6<\/strong><strong>y<\/strong><strong>\u00fc<\/strong><strong>k <\/strong><strong>\u015f\u0259<\/strong><strong>xsiyy<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>tl<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>rd<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>n biridir. H<\/strong><strong>\u00fc<\/strong><strong>seyn Cavidin yaratd<\/strong><strong>\u0131\u011f\u0131<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>s<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>rl<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>r Az<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>rbaycan xalq<\/strong><strong>\u0131<\/strong><strong>n<\/strong><strong>\u0131<\/strong><strong>n milli s<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>rv<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>tidir. Onlar bu g<\/strong><strong>\u00fc<\/strong><strong>n <\/strong><strong>\u00fc\u00e7\u00fc<\/strong><strong>n, g<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>l<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>c<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>k n<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>sill<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>r <\/strong><strong>\u00fc\u00e7\u00fc<\/strong><strong>n d<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>rs\u00adlik kitab<\/strong><strong>\u0131<\/strong><strong>d<\/strong><strong>\u0131<\/strong><strong>r. H<\/strong><strong>\u00fc<\/strong><strong>seyn Cavidin b<\/strong><strong>\u00fc<\/strong><strong>t<\/strong><strong>\u00fc<\/strong><strong>n ya\u00adrad<\/strong><strong>\u0131<\/strong><strong>c<\/strong><strong>\u0131<\/strong><strong>l<\/strong><strong>\u0131\u011f\u0131<\/strong><strong>, b<\/strong><strong>\u00fc<\/strong><strong>t<\/strong><strong>\u00fc<\/strong><strong>n f<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>aliyy<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>ti Az<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>r\u00adbay\u00ad\u00adcan xal\u00adq<\/strong><strong>\u0131\u00ad<\/strong><strong>n<\/strong><strong>\u0131<\/strong><strong>n m<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>d<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>niyy<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>tini y<\/strong><strong>\u00fc<\/strong><strong>ks<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>kl<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>r<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong> qald<\/strong><strong>\u0131<\/strong><strong>rmaqdan, xalq<\/strong><strong>\u0131<\/strong><strong>m<\/strong><strong>\u0131<\/strong><strong>z<\/strong><strong>\u0131<\/strong><strong> azad, m<\/strong><strong>\u00fc<\/strong><strong>st<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>qil xalq et\u00adm<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>k\u00add<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>n ibar<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>t olubdur. Onun b<\/strong><strong>\u00fc<\/strong><strong>t<\/strong><strong>\u00fc<\/strong><strong>n yarad<\/strong><strong>\u0131<\/strong><strong>c<\/strong><strong>\u0131<\/strong><strong>l<\/strong><strong>\u0131\u011f\u0131<\/strong><strong> Az<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>rbaycan xalq<\/strong><strong>\u0131<\/strong><strong>n<\/strong><strong>\u0131<\/strong><strong> milli azad\u00adl<\/strong><strong>\u0131\u011f<\/strong><strong>a, m<\/strong><strong>\u00fc<\/strong><strong>s\u00adt<\/strong><strong>\u0259\u00ad\u00ad<\/strong><strong>qilliy<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>\u00e7<\/strong><strong>a<\/strong><strong>\u011f\u0131<\/strong><strong>r<\/strong><strong>\u0131<\/strong><strong>bd<\/strong><strong>\u0131<\/strong><strong>r. O, h<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>mi<\/strong><strong>\u015f\u0259<\/strong><strong> mill<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>tini, xalq<\/strong><strong>\u0131<\/strong><strong>n<\/strong><strong>\u0131<\/strong><strong> h<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>ddind<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>n art<\/strong><strong>\u0131<\/strong><strong>q sevmi<\/strong><strong>\u015f<\/strong><strong> v<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong> mill<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>tin<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>h\u0259d\u00ad\u00addind\u0259n art\u0131q xidm\u0259t ed\u0259n bir insan olmu\u015fdur<\/strong><strong>\u201d<\/strong><strong>.<\/strong><\/p>\n<p>1956-c\u0131 il mart ay\u0131n\u0131n 6-da H\u00fcseyn Cavid\u0259 b\u0259ra\u0259t verilmi\u015fdir. Onun c\u0259naz\u0259sinin qal\u0131qlar\u0131 \u00fcmummilli liderimiz Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 26 oktyabr 1982-ci ild\u0259 Bak\u0131ya, noyabr\u0131n 2-d\u0259 Nax\u00e7\u0131vana g\u0259tiril\u0259r\u0259k, noyabr\u0131n 3-d\u0259 d\u0259fn edilmi\u015fdir. 1996-c\u0131 il\u00add\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n prezidenti Heyd\u0259r \u018fliyevin f\u0259rman\u0131 il\u0259 Cavidl\u0259r ail\u0259\u00adsin\u0259 Nax\u00e7\u0131vanda b\u00f6y\u00fck m\u0259qb\u0259r\u0259-s\u0259rdab\u0259 ucald\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Cavidl\u0259r ail\u0259sinin d\u00f6rd \u00fczv\u00fc (H\u00fcseyn Cavid, M\u00fc\u015fkinaz Cavid, \u018frto\u011frol Cavid v\u0259 Turan Cavid) orada uyu\u00admaq\u00ad\u00addad\u0131r.<\/p>\n<p>Uzun ill\u0259rd\u0259n b\u0259ridir ki, H\u00fcseyn Cavidin \u0259s\u0259rl\u0259ri orta v\u0259 ali m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 t\u0259dris edi\u00adlir. Orta m\u0259kt\u0259bin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilmi\u015f proqramlar\u0131nda onun \u0259s\u0259rl\u0259rinin geni\u015f yer tut\u00adma\u00ad\u00ads\u0131 da ma\u00adarif\u00ad\u00adp\u0259rv\u0259r \u015fairin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na veril\u0259n y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tdir. \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyev H\u00fcseyn Cavid v\u0259 Cavid irsi il\u0259 ba\u011fl\u0131 bel\u0259 deyirdi: <strong>\u201cH\u00fcseyn Cavid bi\u00adzim \u00fc\u00e7\u00fcn do\u011frudan da \u0259zizdir. O, tariximizd\u0259 b\u00f6y\u00fck bir \u015f\u0259xsiyy\u0259tdir v\u0259 b\u00f6y\u00fck bir irs qoyub. Xal\u00adq\u0131m\u0131z, tariximiz n\u0259 q\u0259d\u0259r ya\u015fayacaqsa, H\u00fcseyn Cavidin irsi d\u0259 o q\u0259\u00add\u0259r ya\u015fayacaq v\u0259 xalq\u0131m\u0131z ondan istifad\u0259 ed\u0259c\u0259k\u201d<\/strong>.<\/p>\n<p>\u018fd\u0259biyyat\u0131n ke\u00e7diyi ke\u015fm\u0259ke\u015fli yolun \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsusluqlar\u0131n\u0131 g\u00f6z\u0259l bil\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyevin b\u0259dii t\u0259f\u0259kk\u00fcr sahibl\u0259ri, zaman v\u0259 h\u0259yat, reall\u0131q v\u0259 xalq taleyi, ta\u00adri\u00adxi\u00adlik v\u0259 m\u00fca\u00ad\u00adsirlikl\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259d\u0259bi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259ri, qiym\u0259tli fikir v\u0259 m\u00fclahiz\u0259l\u0259ri az\u0259rbay\u00adcan\u00ad\u00ad\u00e7\u0131l\u0131q ide\u00ado\u00adlogiyas\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131nda qiym\u0259tli m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259ndir.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyev \u015f\u0259xsiyy\u0259tini d\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259k c\u0259h\u00addin\u00add\u0259 olmaq hardasa tarix\u0259, za\u00adma\u00ad\u00adna, g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 qiym\u0259t verm\u0259k iddias\u0131 q\u0259d\u0259r \u00e7\u0259tin\u00addir. Onun yorulmaz f\u0259aliyy\u0259tinin Az\u0259r\u00ad\u00ad\u00adbaycan elminin m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259laq\u0259\u00adl\u0259\u00adri\u00adnin co\u011f\u00ad\u00adrafiyas\u0131 v\u0259 tarixi \u00e7ox ge\u00ad\u00ad\u00ad\u00ad\u00adni\u015fdir. Bu tarixi \u015f\u0259xsiyy\u0259ti, fenomeni s\u00f6zl\u0259 s\u0259ciyy\u0259\u00adl\u0259n\u00addir\u00adm\u0259k el\u0259 d\u0259 asan deyil. \u00c7\u00fcnki Heyd\u0259r \u018fliyev yaln\u0131z bir d\u00f6vl\u0259ti idar\u0259 ed\u0259n siyasi xadim, r\u0259h\u00ad\u00adb\u0259r de\u00adyil, h\u0259m d\u0259 mil\u00adyon\u00adlar\u00adla insan\u0131 b\u00f6y\u00fck ideallar \u0259traf\u0131nda s\u0259f\u0259rb\u0259r ed\u0259n bir d\u00f6v\u00adl\u0259t qu\u00adru\u00adcusu, tarix me\u00adma\u00adr\u0131\u00add\u0131r. Onun b\u00fct\u00fcn h\u0259yat\u0131, f\u0259aliyy\u0259ti, m\u0259qs\u0259d v\u0259 arzu\u00adlar\u0131 bu ideal\u0131n d\u00f6vl\u0259t quru\u00adcu\u00adlu\u00ad\u011fu, ta\u00adrix yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 ideal\u0131n\u0131n \u0259traf\u0131nda c\u0259ml\u0259nmi\u015fdir. Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan el\u00admi\u00adnin ha\u00ad\u00admisi v\u0259 b\u00f6y\u00fck m\u00fct\u0259f\u0259kkir idi. Heyd\u0259r \u018fliyevin var\u00adl\u0131\u011f\u0131 xalqa, onun m\u0259d\u0259\u00adniy\u00ady\u0259\u00adtin\u0259 xid\u00adm\u0259td\u0259n yo\u011frulmu\u015fdur. Ulu \u00f6nd\u0259rin inc\u0259s\u0259n\u0259t\u0259, m\u0259\u00add\u0259\u00adniyy\u0259t\u0259, teatra, \u0259d\u0259\u00adbiy\u00ad\u00ad\u00adya\u00adta g\u00f6s\u00ad\u00adt\u0259rdiyi xidm\u0259tl\u0259r unudulmazd\u0131r. O, s\u0259n\u0259td\u0259, \u0259d\u0259\u00adbiy\u00adyatda h\u0259mi\u015f\u0259 t\u0259r\u0259qqi v\u0259 ir\u0259\u00adli\u00adl\u0259\u00adyi\u015f yolunu se\u00e7m\u0259yi vacib saym\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Yekun olaraq qeyd ed\u0259k ki, \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin layiqli davam\u00ad\u00e7\u0131s\u0131 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin 2017-ci ild\u0259 repressiya qurban\u0131 H\u00fcseyn Cavidin 135 illik yebileyinin ke\u00e7irilm\u0259si haqq\u0131nda imzalad\u0131\u011f\u0131 s\u0259r\u0259ncam v\u0259 2019-cu ild\u0259 g\u00f6rk\u0259mli yaz\u0131\u00e7\u0131 v\u0259 ictimai xadim C\u0259lil M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259nin anadan olma\u00ads\u0131\u00adn\u0131n 150 illik yubileyinin ke\u00e7irilm\u0259si haqq\u0131nda imzalad\u0131\u011f\u0131 s\u0259r\u0259ncam bir daha q\u0259dim Nax\u00e7\u0131van torpa\u011f\u0131n\u0131n yetirm\u0259l\u0259rinin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na olan sevgi v\u0259 m\u0259h\u0259bb\u0259tin t\u0259\u00adr\u0259n\u00adn\u00fc\u00adm\u00fc\u00add\u00fcr.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bu deyil\u0259nl\u0259rd\u0259n ayd\u0131n olur ki, tariximiz var olduqca C\u0259lil M\u0259mm\u0259dqu\u00adlu\u00adza\u00ad\u00add\u0259, H\u00fcseyn Cavid irsi il\u0259 b\u0259rab\u0259r m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin memar\u0131 v\u0259 qu\u00adru\u00adcu\u00ad\u00ad\u00adsu olan dahi \u015f\u0259xsiyy\u0259t, ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin irsi d\u0259 ya\u015fayacaq v\u0259 var ola\u00adcaq\u00add\u0131r.<\/p>\n<div><a href=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/IMG_1821.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft size-medium wp-image-13936\" src=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/IMG_1821-300x200.jpg\" alt=\"IMG_1821\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/IMG_1821-300x200.jpg 300w, https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/IMG_1821-1024x682.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>Kamal Camalov,<\/div>\n<div>Pedaqogika \u00fczr\u0259 elml\u0259r doktoru,<br \/>\nAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u018fm\u0259kdar m\u00fc\u0259llimi,<\/div>\n<div>Az\u0259rbaycan Yaz\u0131\u00e7\u0131lar Birliyinin \u00fczv\u00fc,<\/div>\n<div>Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 Ali M\u0259clisinin deputat\u0131.<\/div>\n<p class=\"bawpvc-ajax-counter\" data-id=\"13934\">Yaz\u0131ya 659 d\u0259f\u0259 bax\u0131l\u0131b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u0259r bir mill\u0259tin, xalq\u0131n tarixini \u00f6z \u00f6m\u00fcr yolunda ya\u015fadan \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r, simalar var. Bunlar h\u00f6kmdarlar da ola bil\u0259r, siyas\u0259t\u00e7il\u0259r d\u0259, tarix\u00e7il\u0259r d\u0259 ola bil\u0259r, yaz\u0131\u00e7\u0131lar da. Fit\u00adr\u0259t\u0259n, do\u011fulu\u015fdan k\u00f6k\u00fcn\u0259 ba\u011fl\u0131 olan bu \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r milli-m\u0259n\u0259vi irsin, mental d\u0259\u00ady\u0259r\u00adl\u0259rin, genetik yadda\u015f\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si kimi a\u011f\u0131r bir missiyan\u0131n y\u00fc\u00adk\u00fc\u00adn\u00fc da\u015f\u0131y\u0131rlar. \u00d6z\u00fcnd\u0259n sonra layiqli miras &#8211;\u00a0 h\u0259r hans\u0131 bir [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13935,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1,5,3],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13934"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=13934"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13934\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13939,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13934\/revisions\/13939"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13935"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=13934"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=13934"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=13934"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}