{"id":13949,"date":"2020-05-09T13:54:46","date_gmt":"2020-05-09T08:54:46","guid":{"rendered":"http:\/\/kultur.az\/?p=13949"},"modified":"2020-05-09T13:54:46","modified_gmt":"2020-05-09T08:54:46","slug":"goz%c9%99llikl%c9%99r-icind%c9%99-101-il-az%c9%99r-turan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kultur.az\/?p=13949","title":{"rendered":"G\u00f6z\u0259llikl\u0259r i\u00e7ind\u0259 101 il&#8230; &#8211; Az\u0259r TURAN"},"content":{"rendered":"<p style=\"color: #000000;\">\u00a0<a href=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/azer-turan.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft size-medium wp-image-13513\" src=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/azer-turan-300x235.jpg\" alt=\"azer turan\" width=\"300\" height=\"235\" srcset=\"https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/azer-turan-300x235.jpg 300w, https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/azer-turan.jpg 400w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"color: #000000;\"><img decoding=\"async\" class=\"no-display appear\" src=\"http:\/\/img.edebiyyatqazeti.az\/uploads\/MyCollages(11).jpg\" alt=\"\" \/>Bu \u015f\u0259kil 100 il \u0259vv\u0259l \u00e7\u0259kilib. Feyzav\u0259r Alpsar\u0131n ilk \u015f\u0259klidir.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">&#8220;Nuri-Osmaniyy\u0259 il\u0259 paralel cadd\u0259d\u0259 ya\u015fayanda &#8211; 1919-cu ilin aral\u0131q ay\u0131n\u0131n 31-d\u0259 do\u011fulmu\u015fam&#8230;&#8221;.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Dem\u0259k, bu \u015f\u0259kil Nuri-Osmaniy\u0259 s\u0259mtind\u0259 \u00e7\u0259kilib&#8230;<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Ham\u0131 onu Feyzav\u0259r kimi tan\u0131y\u0131r. \u018fslind\u0259 is\u0259 Fatma Feyzav\u0259rdir. Fatman\u0131 v\u0259 Feyzav\u0259ri bir araya g\u0259tirib bir ada \u00e7evirm\u0259yi yaln\u0131z \u018fli b\u0259y H\u00fcseynzad\u0259 bacarard\u0131&#8230; Feyzav\u0259rin tarixi-vilad\u0259tin\u0259 &#8211; do\u011fum c\u00fczdan\u0131na bax\u0131ram: &#8220;H\u00fcseynzad\u0259 \u018fli b\u0259y \u0259f\u0259ndi k\u0259rim\u0259si Fatim\u0259 Feyzav\u0259r xan\u0131m\u0131n tarixi-vilad\u0259tidir. &#8220;\u0130ncali-H\u00fcseyni haqq ed\u0259r \u015fad, \/ H\u0259m Fatim\u0259yi \u018flid\u0259n icad. Tarihi ki bind\u0259 bir d\u00fc\u015f\u0259r tam, Fatim\u0259 Feyzav\u0259r \u018fli bad 1338. Ey t\u00fcrk q\u0131z\u0131, dinini v\u0259 ana v\u0259t\u0259nini buraxma, t\u0259hsili-elm v\u0259 k\u0259mal eyl\u0259, dil be yar, dost be kar&#8221;.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Bir d\u0259f\u0259 ondan ad\u0131n\u0131n m\u0259nas\u0131n\u0131 soru\u015fdum. Q\u0131sa cavab verdi: &#8220;F\u00fcyuzat s\u00f6z\u00fc il\u0259 eyni k\u00f6kd\u0259ndir. Ad\u0131m\u0131 babam qoymu\u015f. Feyzav\u0259r &#8211; &#8220;feyz ver\u0259n&#8221; dem\u0259kmi\u015f&#8221;.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">\u00d6t\u0259n h\u0259ft\u0259 bu k\u00f6rp\u0259nin h\u0259yat hekay\u0259ti Zincirlikuyu m\u0259zarl\u0131\u011f\u0131nda tamamland\u0131. B\u0259lk\u0259 d\u0259, h\u0259yat hekay\u0259tinin \u00f6z\u00fc torpa\u011fa tap\u015f\u0131r\u0131ld\u0131. Bir azdan onu kim anacaq? \u00d6vlad\u0131 yoxdur&#8230; \u018fli b\u0259y H\u00fcseynzad\u0259nin h\u0259r \u00fc\u00e7 \u00f6vlad\u0131n\u0131n n\u0259sil davam\u0131 yoxdur. He\u00e7 birinin \u00f6vlad\u0131 olmay\u0131b v\u0259 Feyzav\u0259r xan\u0131m\u0131n etiraf\u0131na g\u00f6r\u0259, bu he\u00e7 d\u0259 genetik bir hal deyil, sad\u0259c\u0259, \u00f6vladlar\u0131 olmay\u0131b. O q\u0259d\u0259r. Bel\u0259likl\u0259, H\u00fcseynzad\u0259 \u018fli b\u0259yin n\u0259sli bu \u00fc\u00e7 insanla &#8211; S\u0259lim Turanla, Saida Santurla v\u0259 Feyzav\u0259r Alpsarla tamamlanm\u0131\u015f olur&#8230;\u0130ki \u015feyx\u00fclislam, bir \u018fli b\u0259y H\u00fcseynzad\u0259, bir b\u00f6y\u00fck r\u0259ssam S\u0259lim Turan, Lion Universitetinin yetirm\u0259si riyaziyyat\u00e7\u0131 Saida Santurdan sonra Zincirlikuyu m\u0259zarl\u0131\u011f\u0131nda sonsuz bir dair\u0259 qapand\u0131.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Orta t\u0259hsilini \u00dcsk\u00fcdar s\u0259n\u0259t m\u0259kt\u0259bind\u0259, ali r\u0259ssaml\u0131q t\u0259hsilini is\u0259 1937-1940-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 G\u00f6z\u0259l S\u0259n\u0259tl\u0259r Akademiyas\u0131nda alm\u0131\u015fd\u0131. R\u0259ssaml\u0131\u011f\u0131 Edip Haqq\u0131 K\u00f6seo\u011fluyla Cemal Toluludan, estetikan\u0131 \u018fhm\u0259d H\u0259mdi Tanp\u0131nardan \u00f6yr\u0259nmi\u015fdi.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">\u018fli b\u0259y H\u00fcseynzad\u0259nin v\u0259fat\u0131ndan alt\u0131 ay sonra &#8211; 1940-c\u0131 il sentyabr\u0131n 20-d\u0259 Mehmet Ali Alpsarla evl\u0259nmi\u015fdi. &#8220;E\u015fiml\u0259 evl\u0259nirk\u0259n d\u00fcy\u00fcn yap\u0131lmad\u0131. Hi\u00e7 bir karde\u015fim d\u00fcy\u00fcn yapmad\u0131. Yaln\u0131z nikah m\u0259rasimi oldu&#8221;. Bu da d\u0259v\u0259tnam\u0259. Adamlar toya deyil, nikah m\u0259rasimin\u0259 d\u0259v\u0259t edilir: &#8220;K\u0131z\u0131m\u0131z Feyzaver Turan ile o\u011flumuz Mehmet Ali Alpsar\u0131n 20 eyl\u00fcl 1940 Cuma g\u00fcn\u00fc saat 16 da Beyo\u011flu Evlenme Dairesinde yap\u0131lacak olan nikah merasimine huzurunuzla \u015feref vermenizi rica ederiz. \u00c7orum Mebusu \u0130smail Kemal Alpsar, doktor Ali Turan e\u015fi Edhiye Turan&#8221;.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Edhiye xan\u0131m x\u0259st\u0259dir. \u0130flic ke\u00e7irib. B\u0259d\u0259ninin bir hiss\u0259si h\u0259r\u0259k\u0259tsizdir. Nitqi tutulub. V\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 nikah m\u0259rasimind\u0259 i\u015ftirak etmir&#8230;<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\"><img decoding=\"async\" class=\"no-display appear\" src=\"http:\/\/img.edebiyyatqazeti.az\/uploads\/feyzaver%20ve%20e%C5%9Fi.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">&#8220;\u0130stanbul do\u011fumlu M\u0259hm\u0259d \u018fli Alpsar \u0259mniyy\u0259t g\u00f6r\u0259vlisi idi. Qaynatam \u0130smay\u0131l Kamal Alpsar Atat\u00fcrk d\u00f6n\u0259mind\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 B\u00f6y\u00fck Mill\u0259t M\u0259clisind\u0259 \u00c7orum m\u0259busu, daha \u00f6nc\u0259l\u0259rd\u0259 Osmanl\u0131 M\u0259clisi-M\u0259busan\u0131nda v\u0259kil olmu\u015fdu. \u0130smay\u0131l Kamal Alpsar Sivas valisiydi. \u0130smay\u0131l Kamal b\u0259yin e\u015fi n\u0259n\u0259m X\u0259dic\u0259 xan\u0131m\u0131n s\u00fcd qarda\u015f\u0131yd\u0131&#8221;.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Ail\u0259 qurandan sonra \u00f6nc\u0259 Ankaraya gedib Mehmet Ali b\u0259yin atas\u0131n\u0131n evind\u0259 qal\u0131rlar. Mehmet Ali Alpsar 1941-ci ild\u0259n 1951-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r Batman ili B\u0259\u015firi kaymakam\u0131 olub. Sonra yen\u0259 Ankaraya qay\u0131d\u0131blar. Mehmet Ali Alpsar bir m\u00fcdd\u0259t T\u00fcrkiy\u0259 \u0130\u00e7 \u0130\u015fl\u0259ri Bakanl\u0131\u011f\u0131nda \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. H\u0259yat yolda\u015f\u0131 Adana \u018fmniyy\u0259t m\u00fcdiri v\u0259zif\u0259sin\u0259 g\u00f6nd\u0259rildiyind\u0259n Feyzav\u0259r xan\u0131m bu d\u0259f\u0259 Adanada ya\u015famal\u0131 olur. Daha sonra Mehmet Ali Alpsar \u0130stanbulun \u018fmniyy\u0259t m\u00fcdiri t\u0259yin olunur. \u0130stanbulda m\u0259skunla\u015f\u0131rlar.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">1983-c\u00fc ild\u0259 ya\u011f\u0131\u015fl\u0131 bir havada \u00e7al\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131 binan\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda Mehmet Ali Alpsar b\u00fcdr\u0259yir, yer\u0259 y\u0131x\u0131l\u0131r v\u0259 beynin\u0259 qan s\u0131z\u0131r. D\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fir&#8230;<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\"><img decoding=\"async\" class=\"no-display appear\" src=\"http:\/\/img.edebiyyatqazeti.az\/uploads\/14(12).jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Feyzav\u0259r xan\u0131m b\u00fct\u00fcn h\u0259yat\u0131n\u0131 \u0259rin\u0259 h\u0259sr edib. Bunun da qar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda b\u0259xtiyar ya\u015fay\u0131b&#8230; Amma&#8230; i\u00e7ind\u0259ki \u00f6z\u00fc kimi \u00e7\u0259king\u0259n yarad\u0131c\u0131 ruhu da \u0259mniyy\u0259t g\u00f6r\u0259vlisi olan sevgili \u0259rin\u0259 &#8211; Mehmet Ali Alpsara t\u0259slim edib&#8230; Deyirdi ki, Mehmet Ali Alpsar h\u0259r k\u0259s t\u0259r\u0259find\u0259n sevil\u0259n k\u00fcbar bir adam idi&#8230; Bir d\u0259f\u0259 m\u0259n\u0259 \u0259ri il\u0259 \u00e7\u0259kdirdiyi \u00e7oxlu \u015f\u0259kil g\u00f6nd\u0259rmi\u015fdi. Bu s\u0259tirl\u0259ri yazd\u0131qca h\u0259min \u015f\u0259kill\u0259r\u0259 bax\u0131ram. \u0130lk \u015f\u0259kill\u0259rind\u0259 d\u0259, son \u015f\u0259kill\u0259rind\u0259 d\u0259 xo\u015fb\u0259xt v\u0259 h\u00fczurludurlar&#8230; Amma Alpsarla evli oldu\u011fu 43 il m\u00fcdd\u0259tind\u0259 Feyzav\u0259rin r\u0259ssaml\u0131\u011f\u0131ndan he\u00e7 k\u0259s x\u0259b\u0259r tutmay\u0131b. Yaln\u0131z 2006-ci ild\u0259 \u0130stanbulda ilk f\u0259rdi s\u0259rgisi a\u00e7\u0131l\u0131b. V\u0259 \u018fli b\u0259y H\u00fcseynzad\u0259nin mini-mini Feyzav\u0259ri s\u0259n\u0259t d\u00fcnyas\u0131n\u0131n qap\u0131s\u0131n\u0131 86 ya\u015f\u0131nda d\u00f6y\u00fcb&#8230;<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">&#8220;Mini-mini&#8221; niy\u0259 deyir\u0259m? Sevgi dolu bu ifad\u0259, sanki Feyzav\u0259rin boynuna bi\u00e7ilmi\u015fdi. Yuxar\u0131da g\u00f6rd\u00fcy\u00fcn\u00fcz b\u0259l\u0259kd\u0259ki k\u00f6rp\u0259 \u00f6mr\u00fcn\u00fcn sonuna q\u0259d\u0259r \u018fli b\u0259yin mini-mini yavrusu olaraq qald\u0131. Yeri\u015fi, g\u00fcl\u00fc\u015f\u00fc, heyr\u0259ti, t\u0259b\u0259ss\u00fcm\u00fc, \u0259s\u0259bi&#8230; ham\u0131s\u0131 mini-miniydi&#8230;<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">H\u00fcseynzad\u0259nin 1923-c\u00fc ild\u0259 Ankaradan \u0130stanbula evin\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 bir m\u0259ktub var: &#8220;D\u00fcn Feyzav\u0259r\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131m m\u0259ktubu postan\u0259y\u0259 verdikd\u0259n sonra ondan mini-mini bir m\u0259ktub ald\u0131m. Bana &#8220;\u00c7abuk g\u0259l&#8221; diyor&#8230;&#8221;. O zaman Feyzav\u0259rin d\u00f6rd ya\u015f\u0131 vard\u0131&#8230;<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">1926-c\u0131 ild\u0259 T\u00fcrkoloji Qurultayda i\u015ftirak etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Bak\u0131ya g\u0259l\u0259n \u018fli b\u0259y H\u00fcseynzad\u0259 burdan yeddi ya\u015fl\u0131 Feyzav\u0259r\u0259 m\u0259ktub yaz\u0131r: &#8220;Mini-mini q\u0131z\u0131m Feyzav\u0259r, sana buradan B\u00f6y\u00fckxan\u0131m\u0131n \u00e7ocuqlar\u0131 H\u0259yat xan\u0131mla Hac\u0131murad selam ediyorlar. Ann\u0259l\u0259riyl\u0259 n\u0259n\u0259l\u0259ri d\u0259 s\u0259nin, Said\u0259nin v\u0259 M\u0259hm\u0259d S\u0259limin g\u00f6zl\u0259rind\u0259n \u00f6p\u00fcyorlar&#8221;.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Bak\u0131dan g\u00f6nd\u0259rilmi\u015f o m\u0259ktuba indi bu s\u0259tirl\u0259ri yazark\u0259n t\u0259krar-t\u0259krar bax\u0131ram. M\u0259ktub a\u00e7\u0131qca (kartpostal) \u00fcz\u0259rind\u0259 yaz\u0131l\u0131b. Bak\u0131n\u0131n g\u00f6z\u0259l bir s\u0259mtini &#8211; Q\u0131z qalas\u0131n\u0131n \u00e7evr\u0259sini \u0259ks etdir\u0259n bir t\u0259svirdir.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">\u0130ndi b\u0259zil\u0259ri deyir ki, Feyzav\u0259r Az\u0259rbaycanda qohumlar\u0131ndan he\u00e7 k\u0259si tan\u0131m\u0131rm\u0131\u015f. Guya tan\u0131\u015fl\u0131qlar sonradan ba\u015flan\u0131b. Amma bu m\u0259ktub yaz\u0131landa Feyzav\u0259rin yeddi ya\u015f\u0131 vard\u0131. \u018fli b\u0259y H\u00fcseynzad\u0259 yeddi ya\u015fl\u0131 q\u0131z\u0131na he\u00e7 vaxt \u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6rm\u0259diyi v\u0259 he\u00e7 vaxt da g\u00f6rm\u0259y\u0259c\u0259yi B\u00f6y\u00fckxan\u0131m\u0131n, H\u0259yat\u0131n, Hac\u0131murad\u0131n ad\u0131ndan salam g\u00f6nd\u0259rirdi. 2008-ci ild\u0259 \u0130stanbulda &#8211; evind\u0259 olark\u0259n divarda \u018fli b\u0259y H\u00fcseynzad\u0259nin ya\u011fl\u0131 boya il\u0259 \u00e7\u0259kdiyi &#8220;Qohumlar\u0131m&#8221; tablosunu g\u00f6r\u00fcb, &#8220;Bu \u0259s\u0259rin y\u00fcz ya\u015f\u0131 var deyilmi?&#8221; &#8211; dey\u0259 soru\u015fdu\u011fumda cavab\u0131 \u00e7ox korrekt olmu\u015fdu: &#8220;\u018fslind\u0259, el\u0259dir. Ancaq &#8220;Qohumlar\u0131m&#8221; tablosunu babam Salyanda ba\u015flay\u0131b, \u0130stanbulda tamamlay\u0131b&#8221;. B\u0259s \u015f\u0259kild\u0259kil\u0259r kimdir? &#8220;Ya\u015fl\u0131 qad\u0131n n\u0259n\u0259m H\u00fcsniyy\u0259nin bac\u0131s\u0131 Nisa xan\u0131md\u0131r. \u015eeyx\u00fclislam Axund M\u0259h\u0259mm\u0259d\u0259linin q\u0131z\u0131, \u015eeyx\u00fclislam \u018fhm\u0259d Salyaninin bald\u0131z\u0131d\u0131r&#8230; Yan\u0131ndak\u0131 q\u0131z is\u0259 amcam \u0130smay\u0131l b\u0259yin q\u0131z\u0131 B\u00f6y\u00fckxan\u0131md\u0131r. B\u00f6y\u00fckxan\u0131m\u0131n r\u0259smini i\u015fl\u0259y\u0259rk\u0259n, atam gedib uy\u011fun libaslar ald\u0131. Anam h\u0259min paltarlar\u0131 geyindi. Anam\u0131n geyimi \u0259sas\u0131nda \u018fli b\u0259y bu r\u0259smi tamamlad\u0131&#8230;&#8221;.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Feyzav\u0259rin bu s\u00f6zl\u0259rini niy\u0259 xat\u0131rlatd\u0131m? Bax, bu x\u0259tt onundur. \u0130stanbulda do\u011fulub, Salyanla yegan\u0259 \u0259laq\u0259 ba\u011f\u0131n\u0131 &#8211; atas\u0131n\u0131 1940-c\u0131 ild\u0259 itirib, \u0259rk\u00f6y\u00fcn bir q\u0131z olub, h\u0259tta \u00f6z\u00fcn\u00fcn dediyin\u0259 g\u00f6r\u0259, b\u0259z\u0259n rahat siqaret \u00e7\u0259km\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn B\u0259yo\u011flu s\u0259mtind\u0259 g\u0259zm\u0259y\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verib v\u0259 bel\u0259 bir q\u0131z, \u0259lb\u0259tt\u0259, ona atas\u0131ndan ke\u00e7mi\u015f yadda\u015f v\u0259sil\u0259siyl\u0259 n\u0259slinin \u015f\u0259c\u0259r\u0259 ka\u011f\u0131z\u0131n\u0131 yaz\u0131b. O ka\u011f\u0131za bax\u0131b bilm\u0259k olur ki, \u018fli b\u0259yd\u0259n mini-mini Feyzav\u0259r\u0259 salam g\u00f6nd\u0259r\u0259n \u0259misi q\u0131z\u0131 B\u00f6y\u00fckxan\u0131m\u0131n u\u015faqlar\u0131 &#8211; H\u0259yat, \u0259slind\u0259, Ayn\u00fclh\u0259yatd\u0131r, Hac\u0131murad sonralar Rusiya T\u0259bi\u0259t Elml\u0259ri Akademiyas\u0131n\u0131n akademik-katibi olmu\u015f m\u0259\u015fhur Hac\u0131murad \u0130brahimb\u0259ylidir&#8230; Feyzav\u0259rin t\u0259rtib etdiyi n\u0259sil a\u011fac\u0131nda \u018fli b\u0259y H\u00fcseynzad\u0259nin atas\u0131 Molla H\u00fcseynin bac\u0131s\u0131 Rusiya D\u00f6vl\u0259t Dumas\u0131n\u0131n deputat\u0131 M\u0259mm\u0259d Ta\u011f\u0131 \u018flizad\u0259nin n\u0259n\u0259sidir. Ba\u015fqa bir qarda\u015flar\u0131 da var. Bu, \u0130smay\u0131l b\u0259y A\u011fab\u0259yovdur. Burdan da Feyzav\u0259r xan\u0131m \u00e7\u0131xar\u0131\u015f edir. &#8220;Hac\u0131 Mehmet A\u011fan\u0131n annesi il\u0259 babam H\u00fcseynzade Alinin babas\u0131 ve \u0130smay\u0131l bey A\u011fabekov karde\u015ftir&#8221;. Dem\u0259k, Sad\u0131q b\u0259y A\u011fab\u0259yzad\u0259 il\u0259 \u018fli b\u0259y H\u00fcseynzad\u0259nin atalar\u0131 qarda\u015f olub. Babalar\u0131 do\u011fma qarda\u015f olsa da, Feyzav\u0259r xan\u0131m Sad\u0131q b\u0259y A\u011fab\u0259yzad\u0259ni \u018fli b\u0259yin day\u0131s\u0131 o\u011flu kimi tan\u0131y\u0131r v\u0259 bunu \u015f\u0259c\u0259r\u0259 ka\u011f\u0131z\u0131nda el\u0259 bu \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259 qeyd edir&#8230;<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Bir d\u0259f\u0259 t\u0259yyar\u0259 il\u0259 Ankaradan \u0130stanbula qay\u0131d\u0131rd\u0131q. T\u0259yyar\u0259nin p\u0259nc\u0259r\u0259sind\u0259n bax\u0131rd\u0131. Sonra \u00f6z-\u00f6z\u00fcn\u0259 dan\u0131\u015f\u0131rm\u0131\u015f kimi:<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">&#8211; Sad\u0131q Pa\u015fan\u0131n kiml\u0259ri ya\u015fay\u0131r orada &#8211; dedi.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">&#8211; Siz Sad\u0131q A\u011fab\u0259yzad\u0259ni deyirsiz?<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">&#8211; \u018fv\u0259t. Evimizd\u0259 ona b\u00f6y\u00fck ehtiram b\u0259sl\u0259n\u0259rdi&#8230;<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">&#8211; Adl\u0131-sanl\u0131 aliml\u0259ri \u00e7oxdur&#8230;<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Feyzav\u0259r xan\u0131m t\u0259yyar\u0259nin balaca p\u0259nc\u0259r\u0259sind\u0259n buludlar al\u0259mini seyr edirmi\u015f kimi, uzun v\u0259 uzaq fikirl\u0259r\u0259 dald\u0131 v\u0259 sonunda m\u0259n\u0259 t\u0259r\u0259f d\u00f6nd\u00fc. H\u0259l\u0259 d\u0259 ona baxd\u0131\u011f\u0131m\u0131 g\u00f6r\u00fcb:<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">&#8211; Biz Sad\u0131q Pa\u015fan\u0131 \u00e7ox sevirdik, &#8211; dedi&#8230;<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">M\u0259n is\u0259 Sad\u0131q b\u0259y A\u011fab\u0259yzad\u0259nin 1931-ci ilin 8 yanvar\u0131nda Lvovdan \u018fli b\u0259y H\u00fcseynzad\u0259y\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 m\u0259ktubun sonuncu c\u00fcml\u0259sini xat\u0131rlay\u0131ram: &#8220;G\u00f6z\u0259l yavrum Feyzav\u0259ri g\u00f6zl\u0259rind\u0259n \u00f6p\u0259rim&#8221;.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Feyzav\u0259r\u0259 g\u00f6z\u0259l yavrum deyib onun g\u00f6zl\u0259rind\u0259n \u00f6p\u0259n adam C\u00fcmhuriyy\u0259t d\u00f6n\u0259mind\u0259 Az\u0259rbaycanda polis sisteminin, Ukraynada \u015f\u0259rq\u015f\u00fcnasl\u0131q elminin qurucusu olmu\u015fdu. Do\u011frudan da, d\u00fcnya bir p\u0259nc\u0259r\u0259ymi\u015f&#8230;<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">***<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">G\u0259ncliyind\u0259 Feyzav\u0259r xan\u0131m\u0131n \u0259n yax\u0131n r\u0259fiq\u0259si \u015eahiqa Arutay olub. S\u0259lim Turan\u0131n xan\u0131m\u0131. Bir yerd\u0259 G\u00f6z\u0259l S\u0259n\u0259tl\u0259r Akademiyas\u0131nda oxumu\u015fdular. Feyzav\u0259r xan\u0131m \u015eahiqadan ba\u015fqa, b\u00fct\u00fcn t\u0259l\u0259b\u0259 yolda\u015flar\u0131n\u0131n adlar\u0131n\u0131 unutdu\u011funu deyirdi. \u015eahiqan\u0131 nec\u0259 unutsun? Evl\u0259rinin t\u0259k g\u0259lini. H\u0259l\u0259 \u00fcst\u0259lik, \u0259silzad\u0259 bir ail\u0259nin q\u0131z\u0131. Onun da n\u0259sli Feyzav\u0259rin n\u0259sli kimi, \u015feyxl\u0259r\u0259, ovliyalara, \u0259f\u0259ndil\u0259r\u0259 gedib \u00e7\u0131x\u0131r.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\"><img decoding=\"async\" class=\"no-display appear\" src=\"http:\/\/img.edebiyyatqazeti.az\/uploads\/a3(1).jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">\u018fd\u0259biyyata, \u00f6z\u0259llikl\u0259 poeziyaya h\u0259ssasiyy\u0259ti vard\u0131. Poeziyada Nazim Hikm\u0259tin heyran\u0131 olsa da, k\u00f6n\u00fcl verdiyi \u015fair Celal Sahir Erozan, hafiz\u0259sind\u0259 diri saxlad\u0131\u011f\u0131 \u015fair is\u0259 \u018fbd\u00fclhaq Hamid idi. Hamid Feyzav\u0259rin u\u015faql\u0131q d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn \u0259ziz adam\u0131yd\u0131. &#8220;\u018fbd\u00fclhaq Hamid xatirinizd\u0259dirmi? Onunla ba\u011fl\u0131 an\u0131lar\u0131n\u0131z varm\u0131?&#8221; soru\u015fmu\u015fdum Feyzav\u0259rd\u0259n. &#8220;\u018fbd\u00fclhaq Hamidin S\u00fcleymaniyy\u0259d\u0259ki evimiz\u0259 bir-iki g\u0259ldiyini indi x\u0259yal-m\u0259yal xat\u0131rlay\u0131ram. Hamid ba\u015f\u0131na iri silindir gey\u0259rdi. Saida abla, S\u0259lim abi v\u0259 m\u0259n \u00e7ocuqduq, \u00f6z aram\u0131zda onun silindir \u015fapkas\u0131na g\u00fcl\u0259rdik&#8221; &#8211; demi\u015fdi.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">C\u0259lal Sahir is\u0259 atas\u0131n\u0131n \u0259m\u0259l dostu idi. Sahirin bu \u015feiri Feyzav\u0259r xan\u0131m\u0131n \u0259zb\u0259rind\u0259ydi:<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Ba\u015f\u0131mla g\u00f6nl\u00fcm\u00fc edemedim e\u015f;<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Biri y\u00fcz ya\u015f\u0131nda, biri yirmi be\u015f.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Feyzav\u0259rin 16 ya\u015f\u0131 tamam olanda \u018fli b\u0259y H\u00fcseynzad\u0259 ona &#8220;Bax\u00e7am\u0131n a\u011faclar\u0131&#8221; \u015feirini h\u0259sr etmi\u015fdi.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Bahar r\u0259ngl\u0259ril\u0259 donanm\u0131\u015f g\u00fcl\u015f\u0259n!..<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Q\u0131z\u0131m, \u015fu bax\u00e7aya g\u0259l, bir az dinl\u0259n!<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Hesabla h\u0259nd\u0259s\u0259 zehnini yormu\u015f,<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Bir az da \u015feir dinl\u0259 a\u011fac dibind\u0259!..<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">&#8220;12 a\u011fac\u0131n poetik v\u0259sfin\u0259 v\u0259 elmi \u015f\u0259rhin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f bu nadir (v\u0259 ensiklopedik) \u015feir u\u015faq \u0259d\u0259biyyat\u0131 v\u0259 t\u0259bi\u0259t\u015f\u00fcnasl\u0131q probleml\u0259rini ehtiva ed\u0259n ayr\u0131ca elmi konfrans\u0131n m\u00f6vzusu ola bil\u0259rdi&#8221;\u00a0<em><span style=\"color: #000000;\">(Elnar\u0259 Akimova).\u00a0<\/span><\/em>\u018fslind\u0259, a\u011faclar\u0131n monoloqunu and\u0131ran bu poetik \u00f6rn\u0259k Az\u0259rbaycan u\u015faq \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n \u0259n klassik \u00f6rn\u0259kl\u0259rind\u0259n biridir. \u015eeird\u0259 tutaq ki, Nar\u0131nc (Oranger) \u00f6z\u00fcn\u00fc bel\u0259 t\u0259qdim edir: &#8220;Q\u00f6nc\u0259md\u0259 oxunur qad\u0131n ism\u0259ti, \/ \u015e\u0259fa arar b\u0259nd\u0259 sinir ill\u0259ti!..&#8221;, yaxud S\u00f6y\u00fcd\u00fcn (Saule) g\u00f6vh\u0259ri q\u0131zd\u0131rma x\u0259st\u0259liyinin d\u0259rman\u0131d\u0131r, Nar (Qrenadier) \u00e7i\u00e7\u0259yinin r\u0259ngi e\u015fq\u0259 ni\u015fan\u0259dir v\u0259 s&#8230;<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Lakin m\u0259n yen\u0259 d\u0259 \u00dcsk\u00fcdar S\u0259n\u0259t M\u0259kt\u0259binin \u015fagirdi Feyzav\u0259r Turana qay\u0131d\u0131ram. O ill\u0259rd\u0259n qalma bir \u015fagird d\u0259ft\u0259ri var. \u0130lk s\u0259hif\u0259sin\u0259 q\u0131z\u0131lg\u00fcl r\u0259smi \u00e7\u0259kilib. \u015e\u0259klin \u00e7\u0259kildiyi tarixd\u0259n, az qala, doxsan il \u00f6t\u00fcb. S\u0259hif\u0259nin sa\u011f t\u0259r\u0259find\u0259 &#8220;Defterinizin g\u00fczelligini ve intizam\u0131n\u0131 memnuniyyetle g\u00f6rd\u00fcm. Sizi tebrik ederim&#8221; yaz\u0131l\u0131b. R\u0259ssam q\u0131z\u0131lg\u00fcl kolunun buda\u011f\u0131na bir b\u00fclb\u00fcl qondurub. Yaral\u0131 q\u0131z\u0131lg\u00fcll\u0259 susqun b\u00fclb\u00fcl t\u0259svirinin alt\u0131na is\u0259 bel\u0259 bir \u015feir yaz\u0131l\u0131b:<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">S\u00f6yle bana yaral\u0131 g\u00fcl, neden boynun b\u00fck\u00fclm\u00fc\u015f?<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Neden b\u00f6yle yaln\u0131zs\u0131n, kimsesiz yetim gibi.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">B\u00fclb\u00fclleri \u00f6tmez olmu\u015f yapraklar\u0131 d\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015f?<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Iss\u0131z kalm\u0131\u015f b\u00fct\u00fcn bah\u00e7e bumu h\u00fcz\u00fcn sebebi?<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">\u0130lk bahar\u0131n hasretimi seni mahzun eyliyen&#8230;<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Estet ruhun \u0259s\u0259ri olan bu yaral\u0131 q\u0131z\u0131lg\u00fcl, bu susqun b\u00fclb\u00fcl v\u0259 bu \u015feir \u00dcsk\u00fcdar S\u0259n\u0259t M\u0259kt\u0259binin \u015fagirdi olan q\u0131z\u0131n\u0131n d\u0259ft\u0259rind\u0259 \u018fli b\u0259y H\u00fcseynzad\u0259nin yadigar\u0131d\u0131r&#8230;<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\"><img decoding=\"async\" class=\"no-display appear\" src=\"http:\/\/img.edebiyyatqazeti.az\/uploads\/FEYZAVER%20ALPSAR_%C5%9Eahmeran-davetiye(1).jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Feyzav\u0259r xan\u0131m Atat\u00fcrk\u00e7\u00fc idi. Onun simas\u0131nda y\u00fcz ya\u015flar\u0131nda bir qad\u0131n\u0131n nec\u0259 \u015f\u00f6vql\u00fc bir Atat\u00fcrk\u00e7\u00fc oldu\u011funu g\u00f6rm\u0259k adama misilsiz h\u0259zz verirdi. Onunla bir yerd\u0259 Atat\u00fcrk Muzeyini ziyar\u0259t etmi\u015fdik&#8230; Muzey \u0130stanbulda, \u015ei\u015fli s\u0259mtind\u0259 Feyzav\u0259rin evinin lap yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndayd\u0131&#8230;<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">&#8220;Atat\u00fcrk\u00fcn x\u0259st\u0259liyi uzun s\u00fcrd\u00fc. Dolmaba\u011f\u00e7a saray\u0131n\u0131n \u00e7at\u0131s\u0131nda bir bayraq dal\u011falan\u0131rd\u0131. H\u0259r g\u00fcn biz b\u00f6y\u00fck h\u0259y\u0259can v\u0259 xiff\u0259tl\u0259 o bayra\u011fa bax\u0131rd\u0131q. Bayra\u011f\u0131n enm\u0259sini ist\u0259mirdik. \u00c7\u00fcnki bu eni\u015fl\u0259 Atat\u00fcrk\u00fcn art\u0131q h\u0259yatda olmad\u0131\u011f\u0131 bilin\u0259c\u0259kdi&#8230; Babam\u0131n yax\u0131n dostu v\u0259 eni\u015ft\u0259min qarda\u015f\u0131 Akil Muxtar \u00d6zd\u0259n Atat\u00fcrk\u00fcn \u00f6z\u0259l h\u0259kiml\u0259ri s\u0131ras\u0131ndayd\u0131. Daha \u00e7ox o, h\u0259r g\u00fcn babama Atat\u00fcrk\u00fcn s\u0259hh\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259lumatlar g\u0259tirirdi. Bir s\u0259h\u0259r Akademid\u0259 d\u0259rsd\u0259ydim. Bir d\u0259 g\u00f6rd\u00fck ki, bayraq enir. Ham\u0131m\u0131z sars\u0131ld\u0131q. Bayra\u011f\u0131n eni\u015fi b\u00fct\u00fcn T\u00fcrkiy\u0259ni mat\u0259m\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc. Ham\u0131dan \u0259vv\u0259l babam\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. D\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm, g\u00f6r\u0259s\u0259n, babam d\u00f6z\u0259 bil\u0259c\u0259kmi? N\u0259 yapaca\u011f\u0131m\u0131 bilm\u0259dim. \u015ea\u015f\u0131r\u0131b qald\u0131m. S\u0259lim abi m\u0259ni t\u0259rk edib Dolmaba\u011f\u00e7aya getdi. M\u0259n is\u0259 ev\u0259 qa\u00e7d\u0131m. G\u00f6rd\u00fcm, babam qap\u0131da durub b\u0259kl\u0259yir&#8230; Babam m\u0259ni g\u00f6r\u0259n kimi \u00fcrk\u0259k s\u0259sl\u0259: &#8220;Atat\u00fcrkd\u0259n n\u0259 x\u0259b\u0259r?&#8221; &#8211; dey\u0259 soru\u015fdu. Dedim ki, bayraq endi. Atat\u00fcrk\u00fc itirdik. Yasa batd\u0131, sars\u0131ld\u0131. Evimiz\u0259 mat\u0259m havas\u0131 \u00e7\u00f6kd\u00fc. Ert\u0259si g\u00fcn Atat\u00fcrkl\u0259 vida m\u0259rasimin\u0259 bir yerd\u0259 getdik&#8230;&#8221;.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">***<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">\u018fhm\u0259d b\u0259y A\u011fao\u011flunun ad\u0131 Feyzav\u0259r xan\u0131m \u00fc\u00e7\u00fcn atal\u0131 g\u00fcnl\u0259rinin \u0259n unudulmaz isml\u0259rind\u0259n biriydi. S\u00fcr\u0259yyan\u0131, Tez\u0259ri, G\u00fclt\u0259kini, S\u0259m\u0259di, Abdurrahman\u0131 h\u0259r g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm\u00fczd\u0259 an\u0131rd\u0131. H\u0259r g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm\u00fczd\u0259 deyir\u0259m. \u00c7\u00fcnki Feyzav\u0259r Alpsarla \u00e7ox g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rimiz olub &#8211; \u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259 \u0130stanbulda evind\u0259, Qaraca\u0259hm\u0259dd\u0259 \u018fli b\u0259y H\u00fcseynzad\u0259nin m\u0259zar\u0131n\u0131n ziyar\u0259tind\u0259&#8230; Bir yerd\u0259 \u0130stanbuldan Ankaraya s\u0259f\u0259r etmi\u015fik&#8230;<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Son s\u00f6hb\u0259timiz is\u0259 2018-ci il mart\u0131n 17-d\u0259 oldu. \u018fli b\u0259y H\u00fcseynzad\u0259nin d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fdiyi g\u00fcn idi v\u0259 Feyzav\u0259r Turan Alpsar m\u0259hz h\u0259min g\u00fcn Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 il\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 Respublikas\u0131 aras\u0131nda m\u0259d\u0259ni \u0259laq\u0259l\u0259rin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259sind\u0259 xidm\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin s\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 &#8220;Dostluq&#8221; ordeni il\u0259 t\u0259ltif edilmi\u015fdi. Bu x\u0259b\u0259rin sevincini b\u00f6l\u00fc\u015fm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ona z\u0259ng vurdum. T\u0259vaz\u00f6karl\u0131qla &#8220;m\u0259n n\u0259 etdim ki? &#8211; dedi. &#8211; Sa\u011f olsun say\u0131n Aliyev, \u0259lb\u0259tt\u0259, bunu t\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn b\u00f6y\u00fck m\u00fct\u0259f\u0259kkiri babam\u0131n ad\u0131na sevincl\u0259 qar\u015f\u0131lay\u0131ram&#8221; &#8211; dedi.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">&#8230;\u0130lham \u018fliyev Feyzav\u0259r xan\u0131m\u0131 t\u0259kc\u0259 bu ordenl\u0259 sevindirm\u0259di ki&#8230; \u018fli b\u0259y H\u00fcseynzad\u0259nin 150 illik yubileyinin ke\u00e7irilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 verdiyi s\u0259r\u0259ncam, \u018fli b\u0259y H\u00fcseynzad\u0259nin \u0259s\u0259rl\u0259rinin d\u00f6vl\u0259t varidat\u0131 elan edilm\u0259si, kitab\u0131n\u0131n lat\u0131n qrafikas\u0131 il\u0259 k\u00fctl\u0259vi tirajla n\u0259\u015fri, C\u00fcmhuriyy\u0259tin 100 illiyi v\u0259 yubiley g\u00fcnl\u0259rind\u0259 \u018fli b\u0259y H\u00fcseynzad\u0259nin varisin\u0259 veril\u0259n C\u00fcmhuriyy\u0259t medal\u0131&#8230; Az\u0259rbaycan\u0131n \u018fli b\u0259y H\u00fcseynzad\u0259siz qald\u0131\u011f\u0131 y\u00fcz ild\u0259n sonra b\u00f6y\u00fck m\u00fct\u0259f\u0259kkirin fikir h\u0259yat\u0131m\u0131za bel\u0259 v\u00fcs\u0259tl\u0259 qay\u0131tmas\u0131 Feyzav\u0259r xan\u0131m\u0131 \u00e7ox sevindirirdi.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">***<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">76 ya\u015fl\u0131 \u018fli b\u0259y H\u00fcseynzad\u0259 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fdiyi g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r mini-mini yavrusu il\u0259 bir otaqda yat\u0131b. Gec\u0259l\u0259r mifoloji bar\u0259d\u0259 s\u00f6hb\u0259tl\u0259r edib. Evl\u0259ri \u00dcsk\u00fcdarda Salacaqla Harem aras\u0131ndaym\u0131\u015f&#8230; &#8220;Babam\u0131n ota\u011f\u0131nda yat\u0131rd\u0131m. Gec\u0259d\u0259n ke\u00e7mi\u015f\u0259 q\u0259d\u0259r babamla mifolojid\u0259n dan\u0131\u015fd\u0131q. \u018fli b\u0259yin ad\u0259t etdiyi yaz\u0131 \u015fak\u0259ri vard\u0131. S\u0259h\u0259r\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131. Yaz\u0131 masas\u0131ndan ayr\u0131lm\u0131rd\u0131. S\u0259h\u0259rl\u0259r is\u0259 Peterburqdak\u0131 t\u0259hsil ill\u0259rind\u0259n qalma ba\u015fqa bir al\u0131\u015fqanl\u0131\u011f\u0131; m\u00fctl\u0259q ba\u015f\u0131n\u0131 buz kimi soyuq su il\u0259 yumal\u0131yd\u0131. Sonra da ba\u011f\u00e7aya d\u00fc\u015f\u00fcb g\u00fcll\u0259r\u0259 qulluq edirdi. Bir d\u0259f\u0259 q\u0259lb krizi ke\u00e7irmi\u015fdi&#8230; D\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015f\u0259nd\u0259 bazar g\u00fcn\u00fc idi. M\u0259n yataqdan qalxanda o yatm\u0131\u015fd\u0131. M\u0259n \u0259l-\u00fcz\u00fcm\u00fc yumaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7\u0131xd\u0131m. Bu zaman S\u0259lim abi ota\u011fa girmi\u015f. Babam oyanm\u0131\u015f. S\u00f6hb\u0259t etmi\u015fl\u0259r. Sonra m\u0259n t\u0259krar odaya gir\u0259nd\u0259 babam \u00f6z\u00fcnd\u0259 deyildi. S\u0259lim d\u0259 otaqdayd\u0131. Babam \u00e7arpay\u0131ya uzand\u0131. M\u0259n h\u0259kim dal\u0131s\u0131yca qa\u00e7d\u0131m. Ancaq gec idi. \u00d6l\u0259nd\u0259 yan\u0131ndayd\u0131m&#8230; Evd\u0259 hizm\u0259t\u00e7i bir xan\u0131m vard\u0131. Ona demi\u015fdi ki, Feyzav\u0259rd\u0259n nigaranam&#8230;&#8221;.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">***<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Bir d\u0259f\u0259 ondan \u018fli b\u0259yin d\u0259fn m\u0259rasimi bar\u0259d\u0259 soru\u015fmu\u015fdum:<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">&#8211; C\u0259naz\u0259 t\u00f6r\u0259nin\u0259 \u00e7oxmu adam qat\u0131ld\u0131?<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">&#8211; Babam, h\u0259ft\u0259 sonu v\u0259fat etdi. H\u0259r yerd\u0259 t\u0259tildi. T\u0259til\u0259 rast g\u0259ldiyi \u00fc\u00e7\u00fcn universitetin, t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin, m\u00fc\u0259lliml\u0259rin x\u0259b\u0259ri olmad\u0131 &#8211; dedi.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">\u018fli b\u0259y H\u00fcseynzad\u0259nin c\u0259naz\u0259 t\u00f6r\u0259nin\u0259 \u0259ski dostlar\u0131ndan he\u00e7 k\u0259s qat\u0131lmay\u0131b. Kim qat\u0131lacaqd\u0131 ki?.. Bir il \u00f6nc\u0259 \u018fhm\u0259d A\u011fao\u011flu, Hamid Salahor haqq\u0131n r\u0259hm\u0259tin\u0259 qovu\u015fmu\u015fdular. Be\u015f ildi Yusuf Ak\u00e7ura yoxdu. &#8220;Nuri-did\u0259m&#8221; adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u018fli M\u0259rdan b\u0259y Top\u00e7uba\u015finin \u0259ziz varl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131 il qabaq Paris torpa\u011f\u0131na qar\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131. Ona &#8220;r\u0259suli-h\u0259qq&#8221; dey\u0259n Abdulla C\u00f6vd\u0259t s\u0259kkiz il idi ki, d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fmi\u015fdi. \u018fli b\u0259yi Bak\u0131dan \u0130stanbula d\u0259v\u0259t ed\u0259n Bah\u0259ddin \u015eakiri erm\u0259nil\u0259r Parisd\u0259 q\u0259tl\u0259 yetirmi\u015fdil\u0259r. 18 illik \u00f6m\u00fcr-g\u00fcn yolda\u015f\u0131 v\u0259 \u00f6z\u00fcnd\u0259n 24 ya\u015f ki\u00e7ik olan v\u0259 \u0259lli ya\u015f\u0131nda y\u00fcz il qocalm\u0131\u015f Edhiye xan\u0131m yataq x\u0259st\u0259siydi&#8230;<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Q\u0259rib\u0259dir, indi d\u0259 Feyzav\u0259r xan\u0131m\u0131n d\u0259fni yen\u0259 t\u0259til\u0259 &#8211; bu d\u0259f\u0259 karantin d\u00f6vr\u00fcn\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fc. Feyzav\u0259r Alpsar\u0131n d\u0259fnind\u0259 4-5 adam i\u015ftirak etdi&#8230;Zincirlikuyu m\u0259zarl\u0131\u011f\u0131nda \u0259rinin &#8211; Mehmet Ali Alpsar\u0131n yan\u0131nda, bac\u0131s\u0131 Saida Santurun qon\u015fulu\u011funda d\u0259fn edildi.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">\u018fli b\u0259y d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015f\u0259nd\u0259 Az\u0259rbaycan C\u00fcmhuriyy\u0259tinin \u0259ks\u0259r ideoloqlar\u0131 \u0130stanbuldayd\u0131. Amma \u0259fsus ki, o d\u00f6vr\u00fcn m\u0259tbuat\u0131nda kr\u0131ml\u0131 Seyid C\u0259f\u0259r Kr\u0131m\u0259rd\u0259n ba\u015fqa, he\u00e7 k\u0259s bir k\u0259lm\u0259 d\u0259 olsun vida s\u00f6z\u00fc yazmad\u0131.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">\u0130ndi d\u0259 \u018fli b\u0259yin son yadigar\u0131 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fdi. Amma bu d\u0259f\u0259 bu k\u0259d\u0259r\u0259 &#8220;\u018fli b\u0259y H\u00fcseynzad\u0259nin q\u0131z\u0131 Feyzav\u0259r Turan Alpsar\u0131n v\u0259fat etm\u0259si x\u0259b\u0259rini d\u0259rin k\u0259d\u0259r hissi il\u0259 qar\u015f\u0131lad\u0131m&#8221; &#8211; dey\u0259 Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev \u015f\u0259rik oldu.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">***<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">\u018frind\u0259n qalan miras\u0131n hesab\u0131na Feyzav\u0259r xan\u0131m\u0131n he\u00e7 vaxt maddi problemi olmay\u0131b. H\u0259tta Feyzav\u0259r xan\u0131m b\u0259z\u0131 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r\u0259 \u015f\u0259xsi v\u0259saitind\u0259n t\u0259qa\u00fcd ay\u0131raraq g\u0259ncl\u0259rin t\u0259hsil almalar\u0131na yard\u0131m\u00e7\u0131 olub.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Evind\u0259 bir hizm\u0259t\u00e7isi vard\u0131.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">\u0130ndi bu s\u0259tirl\u0259ri yazd\u0131qca Feyzav\u0259r xan\u0131m\u0131n s\u0259si yadda\u015f\u0131mda \u0259ks-s\u0259da verir: &#8220;Emine, kahve&#8230; Emine, \u00e7ay&#8230; Emine, Azer bey i\u00e7in kahve fal\u0131na bakarm\u0131s\u0131n?&#8221;.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">\u0130ki \u015f\u0259xsi h\u0259kimi vard\u0131. V\u0259kili vard\u0131&#8230;<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\"><img decoding=\"async\" class=\"no-display appear\" src=\"http:\/\/img.edebiyyatqazeti.az\/uploads\/a2(1).jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Unudulmaz g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rimizd\u0259n biri&#8230; 11 il \u0259vv\u0259l Salyandan \u018fli b\u0259y H\u00fcseynzad\u0259nin do\u011fuldu\u011fu &#8220;B\u0259r\u0259 a\u011fz\u0131&#8221; m\u0259h\u0259ll\u0259sind\u0259n apard\u0131\u011f\u0131m torpa\u011f\u0131 Feyzav\u0259r xan\u0131mla birg\u0259 Qaraca\u0259hm\u0259dd\u0259 atas\u0131n\u0131n m\u0259zar\u0131na s\u0259pdiyimiz anlar&#8230;<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">&#8211; Feyzav\u0259r xan\u0131m, \u018fli b\u0259yin m\u0259zar\u0131na s\u0259pm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Salyandan torpaq g\u0259tirmi\u015f\u0259m.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Feyzav\u0259r xan\u0131m torpa\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcb k\u00f6vr\u0259ldi, g\u00f6zl\u0259ri ya\u015fard\u0131&#8230; Uzun v\u0259 t\u0259\u0259cc\u00fcb dolu s\u00fckutdan sonra:<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">&#8211; \u0130yi etmi\u015fsiniz. Salyan m\u0259nim \u00e7ocuqlu\u011fumun x\u0259yal\u0131d\u0131r. Babam oralar bar\u0259d\u0259 \u00e7ox dan\u0131\u015fard\u0131 m\u0259n\u0259. Orada bir \u00e7ay olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">&#8211; K\u00fcr \u00e7ay\u0131&#8230;<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">&#8211; \u018fv\u0259t. Babam s\u00f6yl\u0259yirdi ki, \u00e7ocuq ya\u015flar\u0131nda olark\u0259n bir d\u0259f\u0259 h\u0259min \u00e7ay donubmu\u015f.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">&#8211; H\u0259, Salyanda K\u00fcr bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 donub.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">&#8211; N\u0259sib olmad\u0131 oralar\u0131 g\u00f6rm\u0259k, &#8211; dedi v\u0259 bir ovuc torpaq ald\u0131. Atas\u0131n\u0131n m\u0259zar\u0131na s\u0259p\u0259rk\u0259n:<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">&#8211; \u0130\u015ft\u0259 bu da olacaqm\u0131\u015f, baba, &#8211; deyib k\u00f6ks\u00fcn\u00fc \u00f6t\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Feyzav\u0259r xan\u0131m ba\u015fda\u015f\u0131na &#8220;professor, doktor C\u0259lal Muxtar (1865-1947)&#8221; yaz\u0131lm\u0131\u015f bir m\u0259zar\u0131n \u00f6n\u00fcnd\u0259 d\u0259 dayan\u0131r.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">&#8211; Eni\u015ft\u0259min qarda\u015f\u0131d\u0131r&#8230; C\u0259lal\u0131n qarda\u015f\u0131 Kamal Muxtar \u018fli b\u0259yin bacana\u011f\u0131 olub. \u00dc\u00e7 qarda\u015fd\u0131lar. \u00dc\u00e7\u00fc d\u0259 m\u0259\u015fhur doktordu. Q\u0131z\u0131l Ay\u0131 quranlar bunlard\u0131. Bir d\u0259 bac\u0131lar\u0131 vard\u0131: Semiha xan\u0131m. Kamal Muxtar teyz\u0259m S\u0259ad\u0259t xan\u0131m\u0131n kocas\u0131 idi. 1923-c\u00fc ild\u0259 evl\u0259nmi\u015fdil\u0259r. Bir o\u011fullar\u0131 vard\u0131: Muxtar Muxtar. Parisd\u0259 ya\u015fay\u0131rd\u0131. Sinema v\u0259 film i\u015fl\u0259ri il\u0259 u\u011fra\u015f\u0131rd\u0131. Orada da v\u0259fat etdi. Onun da bir o\u011flu var: F\u0259rrux. \u0130ndi Amerika Birl\u0259\u015fik D\u00f6vl\u0259tl\u0259rind\u0259 ya\u015fay\u0131r. C\u0259lal Muxtar\u0131n is\u0259 Adviy\u0259 adl\u0131 bir q\u0131z\u0131 var. Akil Muxtar babamla eyni vaxtda \u0130stanbul dar\u00fclf\u00fcnununda t\u0259hsil alm\u0131\u015fd\u0131. Dem\u0259k olar ki, eyni taleyi payla\u015f\u0131rd\u0131lar. Atat\u00fcrk\u00fcn \u015f\u0259xsi h\u0259kiml\u0259rind\u0259n biri idi.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">***<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">\u018fli b\u0259y H\u00fcseynzad\u0259nin arxivinin b\u0259lli bir qismini Ege Universitetind\u0259n inand\u0131\u011f\u0131 v\u0259 g\u00fcv\u0259ndiyi professor Yavuz Akp\u0131nara, \u00f6z\u00fc d\u0259 arxivin b\u00fct\u00fcn ara\u015fd\u0131r\u0131c\u0131lara a\u00e7\u0131q olaca\u011f\u0131 \u015f\u0259rtil\u0259 vermi\u015fdi.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">&#8211; Ba\u015fqa hardasa, kimd\u0259s\u0259 n\u0259s\u0259 varm\u0131, qal\u0131rm\u0131?<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">&#8211; T\u0259bii var, Abdulla C\u00f6vd\u0259tin q\u0131z\u0131 G\u00fcl xan\u0131mda C\u00f6vd\u0259t\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 m\u0259ktublar\u0131 var.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">&#8211; Hilmi Ziya \u00dclkenin yazd\u0131qlar\u0131ndan bel\u0259 anla\u015f\u0131l\u0131r ki, onda da \u018fli b\u0259y\u0259 aid s\u0259n\u0259dl\u0259r \u00e7ox olub.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">&#8211; Do\u011frudur&#8230; \u018flyazmalar\u0131n bir qismi d\u0259 r\u0259hm\u0259tlik Hilmi Ziya \u00dclkenin q\u0131z\u0131ndad\u0131r. Onun m\u0259nzilind\u0259ki salonda b\u00f6y\u00fck bir sand\u0131q var. S\u0259n\u0259dl\u0259r h\u0259min sand\u0131qdad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">&#8211; Niy\u0259 onlar\u0131 geri alm\u0131rs\u0131n\u0131z?<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Sual\u0131ma \u00f6z\u00fcn\u0259 yara\u015fan k\u00fcbar bir \u0259da il\u0259 cavab verdi:<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">&#8211; M\u0259s\u0259l\u0259 buras\u0131ndad\u0131r ki, Hilmi Ziya b\u0259yin q\u0131z\u0131n\u0131n o\u011flu q\u0259rib bir \u015f\u0259kild\u0259 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fdi. Bel\u0259 bir vaxtda ondan s\u0259n\u0259d ist\u0259m\u0259k m\u00fcnasib deyil.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Bu s\u00f6zl\u0259ri Qaraca\u0259hm\u0259d m\u0259zarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n &#8220;\u00c7i\u00e7\u0259kli&#8221; adlanan qap\u0131s\u0131ndan \u00e7\u0131xark\u0259n demi\u015fdi. Professor \u0130brahim Y\u0131ld\u0131r\u0131m da ordayd\u0131.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Qaraca\u0259hm\u0259dd\u0259n \u00e7\u0131x\u0131b ma\u015f\u0131na \u0259yl\u0259\u015fdik. \u0130brahim b\u0259y\u0259 s\u0259sl\u0259ndi. &#8220;Yax\u0131nlarda restoran varm\u0131?&#8221;. \u0130brahim b\u0259y is\u0259 &#8220;Bizi evd\u0259 F\u00fcgen han\u0131m b\u0259kliyor&#8221; &#8211; deyib ma\u015f\u0131n\u0131 L\u0259v\u0259nd s\u0259mtin\u0259 s\u00fcrd\u00fc. Gec\u0259d\u0259n ke\u00e7mi\u015f\u0259 q\u0259d\u0259r \u0130brahim b\u0259yin evind\u0259 s\u00f6hb\u0259t etdik. Feyzav\u0259r xan\u0131m \u0130brahim Y\u0131ld\u0131r\u0131ma \u00e7ox g\u00fcv\u0259nirdi&#8230; Birevli kimi olduqlar\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin h\u0259r hal\u0131ndan b\u0259lliydi.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Real TV-d\u0259 Feyzav\u0259r xan\u0131m\u0131n v\u0259fat\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar x\u0259b\u0259r\u0259 bax\u0131rd\u0131m. Niluf\u0259r dan\u0131\u015f\u0131rd\u0131. Niluf\u0259r xan\u0131mla m\u0259ni Ankarada tan\u0131\u015f etmi\u015fdi. Professor Niluf\u0259r Alparslan T\u00fcrkiy\u0259nin \u00fcnl\u00fc oftalmoloqlar\u0131ndan biridir. Niluf\u0259ri \u00f6vlad mislind\u0259 \u0259zizl\u0259diyini bir-birl\u0259rin\u0259 h\u0259dsiz m\u0259hr\u0259mlikl\u0259rind\u0259n hiss edirdim. Ana-bala kimiydil\u0259r. Feyzav\u0259r xan\u0131m dedi ki, Niluf\u0259rin anas\u0131 Mehmet Ali Alpsar\u0131n qarda\u015f\u0131 q\u0131z\u0131d\u0131r. Niluf\u0259r v\u0259 bac\u0131s\u0131 Lal\u0259 xan\u0131m Mehmet Ali Alpsara v\u0259 Feyzav\u0259r xan\u0131ma \u00f6vlad \u0259v\u0259zi olublar. Mehmet Ali b\u0259yd\u0259n sonra da onu t\u0259k qoymay\u0131blar.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">***<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">17 aprel 2014. \u0130stanbul. T\u00dcRKSOY v\u0259 Az\u0259rbaycan M\u0259d\u0259niyy\u0259t nazirliyi do\u011fumunun 150-ci ild\u00f6n\u00fcm\u00fcnd\u0259 \u018fli b\u0259y H\u00fcseynzad\u0259ni anma toplant\u0131s\u0131 ke\u00e7irir. \u018fvv\u0259l \u018fli b\u0259y H\u00fcseynzad\u0259nin m\u0259zar\u0131n\u0131 ziyar\u0259t etdik. \u0130stanbul Universitetinin giri\u015f qap\u0131s\u0131, d\u0259hlizl\u0259ri H\u00fcseynzad\u0259nin r\u0259sml\u0259ri il\u0259 b\u0259z\u0259dilib. V\u0259 b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 g\u00f6rm\u0259k adama q\u00fcrur verir. T\u00dcRKSOY-un ba\u015f katibi D\u00fcsen Kaseinov, Az\u0259rbaycan M\u0259d\u0259niyy\u0259t nazirinin m\u00fcavini Vaqif \u018fliyev, \u0130stanbul Universitetinin prorektoru, professor \u015e\u0259f\u0259q Sahir Qaramehmeto\u011flu \u00e7\u0131x\u0131\u015f etdil\u0259r. \u0130stanbul Universitetinin professorlar\u0131 &#8211; \u0259d\u0259biyyat fak\u00fclt\u0259sinin dekan\u0131 Mustafa \u00d6zkan, Hali Bal, \u0130brahim Y\u0131ld\u0131r\u0131m v\u0259 m\u0259n m\u0259ruz\u0259l\u0259r etdik. Feyzav\u0259r xan\u0131m x\u0259st\u0259ydi v\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 t\u0259dbir\u0259 qat\u0131lmam\u0131\u015fd\u0131. 12 g\u00fcnd\u0259n sonra Az\u0259rbaycanda yubiley m\u0259rasimi ke\u00e7iril\u0259c\u0259kdi. Feyzav\u0259r xan\u0131m Bak\u0131ya g\u0259l\u0259c\u0259kdimi? H\u0259m bunu \u00f6yr\u0259nm\u0259k, h\u0259m H\u00fcseynzad\u0259 haqq\u0131nda n\u0259\u015fr olunmu\u015f yeni kitablar\u0131 ona t\u0259qdim etm\u0259k, h\u0259m d\u0259 \u018fli b\u0259yl\u0259 ilgili onun fikrini bilm\u0259li oldu\u011fum m\u00fch\u00fcm bir m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 95 ya\u015fl\u0131 Feyzav\u0259r xan\u0131mla g\u00f6r\u00fc\u015fm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn evin\u0259 getdim. Yen\u0259 d\u0259 Halaskar Gazi cadd\u0259sind\u0259ki ev. Yen\u0259 d\u0259 bu evd\u0259 h\u0259r t\u0259r\u0259f &#8220;kosmik qas\u0131r\u011fa&#8221;dan &#8211; Az\u0259rbaycan r\u0259ssaml\u0131\u011f\u0131nda d\u0259zgah boyakarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n banisi \u018fli b\u0259y H\u00fcseynzad\u0259nin v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 r\u0259ssaml\u0131\u011f\u0131nda abstraksionizmin banisi S\u0259lim Turan\u0131n \u00e7\u0259kdikl\u0259ri r\u0259sml\u0259rd\u0259n ibar\u0259tdir. Ata v\u0259 o\u011fulun bir yerd\u0259 yaratd\u0131qlar\u0131 &#8220;Hz. Musa v\u0259 \u00e7oban&#8221; tablosunun \u00f6n\u00fcnd\u0259 &#8220;T\u00f6vrat&#8221; v\u0259 &#8220;M\u0259sn\u0259vi&#8221;d\u0259ki \u00e7oban hekay\u0259tin\u0259 i\u015far\u0259 ed\u0259n \u018fli b\u0259y H\u00fcseynzad\u0259nin &#8220;K\u0259lamullahi Musa, Musa kibi, \u00e7oban, \u00e7oban kibi anlar&#8221; s\u00f6zl\u0259rini, bir d\u0259 S\u0259lim Turan\u0131n dedikl\u0259rini xat\u0131rlad\u0131m:\u00a0<span style=\"color: #ff0000;\"><strong>&#8220;S\u0259n\u0259t d\u0259 uzaqlarda par\u0131ldayan bir d\u0259niz f\u0259n\u0259ri kimidir. Orada b\u00fct\u00fcn insanlar b\u0259rab\u0259rdir. Kral v\u0259 dil\u0259n\u00e7i aras\u0131ndak\u0131 b\u0259rab\u0259rsizlik silinmi\u015fdir&#8230;&#8221;.<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Feyzav\u0259r xan\u0131ma \u0259vv\u0259lc\u0259 Bak\u0131da yeni \u00e7apdan \u00e7\u0131xm\u0131\u015f &#8220;\u018fli b\u0259y H\u00fcseynzad\u0259. H\u0259yat\u0131, m\u00fcbariz\u0259si, yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131, \u0259s\u0259rl\u0259ri&#8221; kitab\u0131m\u0131 t\u0259qdim etdim. Kitabdak\u0131 \u015f\u0259kill\u0259ri v\u0259 \u0259ks\u0259r tarixi s\u0259n\u0259dl\u0259ri (bu say\u0131m\u0131zda o s\u0259n\u0259dl\u0259rd\u0259n v\u0259 \u015f\u0259kill\u0259rd\u0259n b\u0259zil\u0259rini t\u0259qdim edir\u0259m) m\u0259n\u0259 o, \u00f6z\u00fc vermi\u015fdi. N\u0259fis \u015f\u0259kild\u0259 n\u0259\u015fr olunmu\u015f v\u0259 \u00d6n s\u00f6z\u00fcn\u00fc d\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn yazd\u0131\u011f\u0131 kitab\u0131 v\u0259r\u0259ql\u0259di. Q\u0259fil ba\u015f\u0131n\u0131 qald\u0131rd\u0131, g\u00f6zl\u0259rind\u0259 h\u0259zin v\u0259 k\u0259d\u0259rli bir m\u0259mnunluq vard\u0131. P\u0131\u00e7\u0131lt\u0131yla &#8220;Sa\u011f ol!&#8221; &#8211; dedi. Sonra yenid\u0259n t\u0259krar etdi: &#8220;Sa\u011f ol!&#8221;<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Sonra yeni \u00e7apdan \u00e7\u0131xm\u0131\u015f ba\u015fqa bir kitab\u0131 &#8211; &#8220;Milli m\u0259fkur\u0259nin atas\u0131&#8221; kitab\u0131n\u0131 t\u0259qdim etdim.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">&#8211; Bunudam\u0131 siz yazd\u0131n\u0131z?<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">&#8211; Yox. Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda Az\u0259rbaycanda v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 yaz\u0131lanlar\u0131 bir yer\u0259 toplay\u0131b n\u0259\u015fr etdirmi\u015f\u0259m.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Sev\u0259r\u0259k, sevin\u0259r\u0259k ald\u0131. Kitab\u0131 aramla v\u0259r\u0259ql\u0259di. Yaz\u0131lar\u0131n ba\u015fl\u0131\u011f\u0131na v\u0259 m\u00fc\u0259llifl\u0259rin \u015f\u0259kill\u0259rin\u0259 baxd\u0131&#8230; &#8220;Abdulla C\u00f6vd\u0259t&#8230; babam\u0131n yax\u0131n arkada\u015f\u0131yd\u0131&#8230;Yusuf Ak\u00e7ura&#8230; biz\u0259 tez-tez g\u0259l\u0259rdi&#8230; Babam\u0131n \u0259n yax\u0131n arkada\u015f\u0131yd\u0131&#8230; Hilmi Ziya. Babam\u0131n s\u0259n\u0259dl\u0259rinin \u00e7oxu onda qald\u0131. \u015eimdi q\u0131z\u0131ndad\u0131r&#8230; C\u0259lil M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259&#8230; \u0130smini babamdan duydum. H\u00fcseyn Cavid&#8230; Babama \u015feirmi h\u0259sr etmi\u015f? N\u0259 g\u00f6z\u0259l&#8230; M\u0259h\u0259mm\u0259d Hadi&#8230; \u0130lk k\u0259z g\u00f6r\u00fcyorum. \u018flabbas M\u00fcznib&#8230; Tan\u0131m\u0131yorum. Abdulla \u015eaiq&#8230; Hat\u0131rlam\u0131yorum. Ordubadi. Bilmiyorum&#8230; D\u00fcndar Ak\u00fcnal&#8230; Kimdir biliyormusunuz? Ahmed Kemal\u0131n o\u011fludur. Ahmed Kemal Bak\u00fcde babamla \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f&#8230;&#8221; Kitab\u0131 sona q\u0259d\u0259r v\u0259r\u0259ql\u0259di v\u0259 usulluca masan\u0131n \u00fcst\u00fcn\u0259 qoydu. &#8220;G\u00f6z\u0259l kitabd\u0131r. \u018fll\u0259riniz\u0259 sa\u011fl\u0131q&#8221;.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">&#8230; Xeyli s\u00f6hb\u0259td\u0259n sonra cavab\u0131n\u0131 \u00f6yr\u0259nm\u0259k ist\u0259diyim m\u0259tl\u0259bin \u00fcst\u00fcn\u0259 g\u0259ldim:<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">&#8211; \u0130ki ay \u00f6nc\u0259 \u0130stanbuldan bir n\u0259f\u0259r m\u0259ni telefonla aray\u0131b Qaraca\u0259hm\u0259dd\u0259 bir proje ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirm\u0259yi, \u018fli b\u0259y H\u00fcseynzad\u0259nin m\u0259zar\u0131n\u0131n yerini d\u0259yi\u015fdirm\u0259yi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckl\u0259rini s\u00f6yl\u0259di.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Feyzav\u0259r xan\u0131m sars\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">&#8211; Sizi arayan kim idi?<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Z\u0259ng vuran adam\u0131n ad\u0131n\u0131 dedim.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">&#8211; Tan\u0131m\u0131ram, &#8211; dedi.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">&#8211; Amma o adam Sizin d\u0259 bu i\u015f\u0259 raz\u0131 oldu\u011funuzu s\u00f6yl\u0259mi\u015fdi.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">&#8211; Yox. El\u0259 bir \u015fey yox. Anlam\u0131ram. \u018fc\u0259ba, buna s\u0259b\u0259b n\u0259 imi\u015f?<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">&#8211; Guya m\u0259zar\u0131n yeri iki-\u00fc\u00e7 add\u0131m k\u0259nara \u00e7\u0259kil\u0259rs\u0259, \u018fli b\u0259yi ziyar\u0259t etm\u0259k daha rahat olacaqm\u0131\u015f. H\u0259m d\u0259 \u00fcst\u00fcnd\u0259 an\u0131t yapacaqlarm\u0131\u015f.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">&#8211; \u00d6yl\u0259 bir \u015fey yox. Olmaz, olamaz. M\u0259n buna m\u00fcsaid\u0259 etm\u0259m. Ora bizim ail\u0259 m\u0259zarl\u0131\u011f\u0131m\u0131z. T\u0259k babam deyil, ann\u0259m d\u0259, abim d\u0259 orada. Eni\u015ft\u0259mgil d\u0259 orada.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">&#8230; Emine xan\u0131m q\u0259hv\u0259 g\u0259tirdi, s\u00fcfr\u0259y\u0259 \u015firniyyatlar d\u00fczd\u00fc.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">&#8211; Ay\u0131n 25-d\u0259 Az\u0259rbaycanda baban\u0131z\u0131n anma t\u00f6r\u0259nin\u0259 qat\u0131lacaqs\u0131n\u0131z?<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">&#8211; Q\u0259lbimd\u0259 pil var. \u00c7ox yoruluram. O s\u0259b\u0259bd\u0259n g\u0259l\u0259 bilm\u0259y\u0259c\u0259m.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">&#8211; Amma \u018fli b\u0259yin q\u0131z\u0131n\u0131 Bak\u0131da h\u0259sr\u0259tl\u0259 g\u00f6zl\u0259yirl\u0259r.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">&#8211; Az\u0259rbaycanda atam\u0131n bel\u0259 y\u00fcks\u0259k d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilm\u0259si m\u0259ni mutlu etmi\u015fdir. Ka\u015f Bak\u0131ya g\u0259l\u0259 bil\u0259ydim, Salyan\u0131 bir d\u0259f\u0259 g\u00f6r\u0259ydim. \u018ffsus ki, bu d\u0259f\u0259 d\u0259 n\u0259sib olmayacaq. H\u0259kiml\u0259r u\u00e7aqla s\u0259yah\u0259t etm\u0259m\u0259 izn vermir.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">&#8211; Feyzav\u0259r xan\u0131m, atan\u0131z\u0131n \u00e7\u0259kdiyi r\u0259sml\u0259ri d\u0259 \u0130stanbul Universitetin\u0259 ver\u0259c\u0259ksiniz?<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">&#8211; S\u0259limin r\u0259sml\u0259rini Universitet\u0259 m\u0259n deyil, xan\u0131m\u0131 \u015eahiqa ba\u011f\u0131\u015flad\u0131. Babam\u0131n r\u0259sml\u0259rin\u0259 g\u0259linc\u0259, bu bar\u0259d\u0259 h\u0259l\u0259 bir q\u0259rara g\u0259lm\u0259mi\u015f\u0259m. Ya Az\u0259rbaycanda, ya da T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 muzeyl\u0259rd\u0259n birin\u0259 ba\u011f\u0131\u015flamaq niyy\u0259tind\u0259y\u0259m.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">S\u00f6hb\u0259timiz \u00fc\u00e7 saat \u00e7\u0259kdi. H\u0259r d\u0259f\u0259 ayr\u0131lmaq \u00fc\u00e7\u00fcn aya\u011fa qalxanda &#8220;L\u00fctf\u0259n, t\u0259l\u0259sm\u0259yin, bir az da \u0259yl\u0259\u015fin. Bir az da s\u00f6hb\u0259t ed\u0259k&#8221; &#8211; deyirdi.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">&#8230; Qap\u0131ya q\u0259d\u0259r, h\u0259tta liftin qap\u0131s\u0131na q\u0259d\u0259r g\u0259ldi. Feyzav\u0259r xan\u0131m\u0131 ba\u011fr\u0131ma basd\u0131m. Ayr\u0131ld\u0131q&#8230;<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">\u00dcst\u00fcnd\u0259n iki il ke\u00e7\u0259nd\u0259n sonra m\u0259tbuatda bel\u0259 bir fikir a\u00e7\u0131qland\u0131: &#8220;H\u00fcseynzad\u0259nin yegan\u0259 varisi olan q\u0131z\u0131, 95 ya\u015fl\u0131 Feyzav\u0259r Alpsar atas\u0131n\u0131n \u0259s\u0259rl\u0259ri v\u0259 \u015f\u0259xsi \u0259\u015fyalar\u0131ndan ibar\u0259t arxivini Az\u0259rbaycana ba\u011f\u0131\u015flay\u0131b&#8221;.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">N\u0259hay\u0259t, Feyzav\u0259r xan\u0131m se\u00e7imini etdi. Atas\u0131n\u0131n miras\u0131n\u0131 Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tin\u0259 ba\u011f\u0131\u015flad\u0131 v\u0259 n\u0259 yax\u015f\u0131 ki, o miras, h\u0259l\u0259 \u00fcst\u0259lik, \u018fli b\u0259y H\u00fcseynzad\u0259nin b\u00fct\u00fcn \u0259s\u0259rl\u0259ri, biz az \u0259vv\u0259l yazd\u0131\u011f\u0131m kimi, r\u0259smi q\u0259rarla Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin varidatlar\u0131 s\u0131ras\u0131na daxil edildi&#8230;<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\"><img decoding=\"async\" class=\"no-display appear\" src=\"http:\/\/img.edebiyyatqazeti.az\/uploads\/a4(1).jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">2008-ci ilin may\u0131nda prof. \u0130brahim Y\u0131ld\u0131r\u0131mdan Feyzav\u0259r xan\u0131ma\u00a0 Prezidentin s\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 n\u0259\u015fr olunmu\u015f H\u00fcseynzad\u0259nin &#8220;Se\u00e7ilmi\u015f \u0259s\u0259rl\u0259ri&#8221; kitab\u0131n\u0131 (o kitab\u0131n elmi redaktoru idim), el\u0259 h\u0259min ilin mart\u0131nda Moskvada rus v\u0259 Az\u0259rbaycan dill\u0259rind\u0259 n\u0259\u015fr olunmu\u015f &#8220;\u018fli b\u0259y H\u00fcseynzad\u0259&#8221; kitablar\u0131m\u0131, \u018fli b\u0259y H\u00fcseynzad\u0259nin \u015feirl\u0259rind\u0259n ibar\u0259t bir il \u0259vv\u0259l n\u0259\u015fr etdirdiyim &#8220;\u018fb\u0259di g\u00f6z\u0259llikl\u0259r&#8221; kitab\u0131n\u0131 g\u00f6nd\u0259rdim. \u0130kinci s\u0259rgisind\u0259n \u00f6nc\u0259, 2008-ci il noyabr\u0131n 1-d\u0259 m\u0259n\u0259 m\u0259ktub yazd\u0131: &#8220;1 kas\u0131m 2008. Say\u0131n Azer Turan bey! Bana g\u00f6ndermi\u015f oldu\u011funuz &#8220;Ali bey H\u00fcseyinzade&#8221; kitab\u0131n\u0131za te\u015fekk\u00fcr etmekte geciktim. Babam\u0131n \u00e7a\u011fda\u015f eserlerini ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerini bu g\u00fcn\u00fcn genclerine tan\u0131tmakta g\u00f6sterdiyiniz qayrete minnettar\u0131m. G\u00f6r\u00fcyorum ki, onun eserleri zaten sizin gibi genclere ula\u015fm\u0131\u015f. Ayr\u0131ca bana kar\u015f\u0131 g\u00f6stermi\u015f oldu\u011funuz nezakete te\u015fekk\u00fcr eder, her zaman ba\u015far\u0131lar\u0131n\u0131z\u0131 diler, sevgilerimi sunar\u0131m. Feyzaver Alpsar. \u0130stanbul&#8221;. M\u0259ktubla yana\u015f\u0131, birinci s\u0259rgid\u0259 n\u00fcmayi\u015f etdirilmi\u015f \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259n birini &#8211; &#8220;Evrend\u0259 \u015eahm\u0259ran&#8221; tablosunu da arxas\u0131na \u00fcr\u0259k s\u00f6zl\u0259rini yazaraq m\u0259n\u0259 h\u0259diyy\u0259 g\u00f6nd\u0259rmi\u015fdi.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">H\u0259r g\u00fcn evimin divar\u0131nda onun &#8220;Evrend\u0259 \u015eahm\u0259ran&#8221; tablosunu g\u00f6r\u00fcr\u0259m. Bu g\u00fcnl\u0259r is\u0259 g\u00f6z\u00fcm\u00fc \u015eahm\u0259randan he\u00e7 ay\u0131ra bilmir\u0259m. Bir d\u0259f\u0259 ondan &#8220;Yaln\u0131z \u015eahm\u0259ran m\u00f6vzusunda \u00e7\u0259kirsiniz. \u015eahm\u0259ran sizin \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259dir? &#8211; dey\u0259 soru\u015fdum. &#8220;\u018fb\u0259di g\u0259nclikdir&#8221; &#8211; dedi.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">\u018fb\u0259di g\u0259ncliyin r\u0259mzi Feyzav\u0259r xan\u0131m 101 il ya\u015fad\u0131.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">101 il g\u00f6z\u0259llikl\u0259r i\u00e7ind\u0259&#8230;<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">M\u0259nb\u0259 &#8220;\u018fd\u0259biyyat q\u0259zeti&#8221;<\/p>\n<p class=\"bawpvc-ajax-counter\" data-id=\"13949\">Yaz\u0131ya 537 d\u0259f\u0259 bax\u0131l\u0131b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0 Bu \u015f\u0259kil 100 il \u0259vv\u0259l \u00e7\u0259kilib. Feyzav\u0259r Alpsar\u0131n ilk \u015f\u0259klidir. &#8220;Nuri-Osmaniyy\u0259 il\u0259 paralel cadd\u0259d\u0259 ya\u015fayanda &#8211; 1919-cu ilin aral\u0131q ay\u0131n\u0131n 31-d\u0259 do\u011fulmu\u015fam&#8230;&#8221;. Dem\u0259k, bu \u015f\u0259kil Nuri-Osmaniy\u0259 s\u0259mtind\u0259 \u00e7\u0259kilib&#8230; Ham\u0131 onu Feyzav\u0259r kimi tan\u0131y\u0131r. \u018fslind\u0259 is\u0259 Fatma Feyzav\u0259rdir. Fatman\u0131 v\u0259 Feyzav\u0259ri bir araya g\u0259tirib bir ada \u00e7evirm\u0259yi yaln\u0131z \u018fli b\u0259y H\u00fcseynzad\u0259 bacarard\u0131&#8230; Feyzav\u0259rin tarixi-vilad\u0259tin\u0259 &#8211; [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13513,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[3,21],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13949"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=13949"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13949\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13950,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13949\/revisions\/13950"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13513"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=13949"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=13949"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=13949"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}