{"id":13996,"date":"2020-05-29T23:09:34","date_gmt":"2020-05-29T18:09:34","guid":{"rendered":"http:\/\/kultur.az\/?p=13996"},"modified":"2020-05-29T23:09:34","modified_gmt":"2020-05-29T18:09:34","slug":"sirl%c9%99r-dolu-insan-nizami-g%c9%99nc%c9%99vinin-sirl%c9%99r-x%c9%99zin%c9%99si-%c9%99s%c9%99rind%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kultur.az\/?p=13996","title":{"rendered":"S\u0130RL\u018fR DOLU \u0130NSAN N\u0130ZAM\u0130 G\u018fNC\u018fV\u0130N\u0130N \u201cS\u0130RL\u018fR X\u018fZ\u0130N\u018fS\u0130\u201d \u018fS\u018fR\u0130ND\u018f"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/20200301_113722-1.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft size-medium wp-image-13997\" src=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/20200301_113722-1-300x200.jpg\" alt=\"20200301_113722 (1)\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/20200301_113722-1-300x200.jpg 300w, https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/20200301_113722-1-1024x683.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>Mirz\u0259 \u018fbd\u00fclr\u0259him Tal\u0131bov yaz\u0131r ki: \u201cH\u0259qiqi aliml\u0259rin \u00f6m\u00fcr v\u0259 z\u0259kalar\u0131n\u0131n, h\u0259yat t\u0259c\u00adr\u00fc\u00adb\u0259l\u0259rinin v\u0259 a\u011f\u0131r s\u0131naqlar\u0131n\u0131n m\u0259hsulu olan kitablar \u0259b\u0259di olaraq b\u00fct\u00fcn b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin ix\u00adti\u00adyar\u0131na verilmi\u015fdir. H\u0259r k\u0259s bu s\u00fcfr\u0259d\u0259n ist\u0259diyini g\u00f6t\u00fcr\u0259 bil\u0259r\u201d. Bu m\u0259nada, insana \u00f6z l\u0259\u00adya\u00adq\u0259tini d\u00fczg\u00fcn qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259sin\u0259, onun \u00f6z\u00fc\u00adn\u00fc, kimliyini d\u0259rk etm\u0259sin\u0259, h\u0259yat\u0131n m\u0259\u00adna\u00ads\u0131\u00adn\u0131n n\u0259d\u0259n ibar\u0259t oldu\u011funu a\u015f\u0131lanmas\u0131na k\u00f6\u00adm\u0259k ed\u0259n b\u0259\u015f\u0259ri kitabladan biri d\u0259 Az\u0259r\u00adbay\u00adca\u00adn\u0131n dahi \u015fairi Nizami G\u0259nc\u0259vinin \u201cSirl\u0259r x\u0259\u00adzi\u00adn\u0259\u00adsi\u201d (<strong><em>Bak\u0131: \u201cLider n\u0259\u015friyyat\u201d, 2004, 264 s\u0259h.<\/em><\/strong>) adl\u0131 \u0259s\u0259ridir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131 q\u0259dim bir diyar, h\u0259m\u00e7inin, q\u0259dim v\u0259 z\u0259ngin m\u0259d\u0259niyy\u0259t\u0259 sahib olan bir xalq kimi d\u00fcnyaya tan\u0131dan \u015f\u0259rq\u015f\u00fcnas t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar <strong>Nizami G\u0259n\u00adc\u0259\u00ad\u00advini \u0259b\u0259s yer\u0259 \u201cT\u00fcrk m\u0259sn\u0259vi\u00e7il\u0259rinin \u0259n b\u00f6y\u00fck ustad\u0131\u201d (V.Bartold), \u201cRuh\u015f\u00fcnas \u015fair\u201d (akademik S.F.Ol\u00ad\u00adden\u00adburq), \u201cNadir bir d\u00fcha \u201d (professor E.Broun), \u201c\u0130nsan\u0131n \u015f\u0259xsiyy\u0259tini b\u00fct\u00fcn d\u0259\u00ady\u0259r\u00adl\u0259ri il\u0259 b\u0259\u00adz\u0259\u00ad\u00ady\u0259n \u015fair\u201d (Y.Bertels), \u201cT\u0259qlid v\u0259 n\u0259zir\u0259 qayna\u011f\u0131\u201d (A. Kr\u0131mski) kimi ali r\u00fct\u00adb\u0259\u00adl\u0259rl\u0259 t\u0259\u00adr\u0259n\u00adn\u00fcm etmirl\u0259r.<\/strong><\/p>\n<p>Nizami G\u0259nc\u0259vinin \u201cSirl\u0259r x\u0259\u00adzi\u00adn\u0259\u00adsi\u201d adl\u0131 \u0259s\u0259rinin obyekti insand\u0131r. G\u00f6st\u0259rir ki, Tan\u00ad\u00adr\u0131 h\u0259l\u0259 \u201cOl!\u201d (Kun!) \u0259mri il\u0259 kainat\u0131 yaratmaq \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 \u0130nsan\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f, kainat\u0131 \u0130n\u00adsan \u00fc\u00e7\u00fcn x\u0259lq et\u00addiyini q\u0259rarla\u015fd\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259, Nizami insan\u0131n v\u0259 insana m\u0259\u00adh\u0259b\u00adb\u0259\u00adtin h\u0259r \u015feyd\u0259n q\u0259dim, qo\u00adca\u00adman v\u0259 \u0259z\u0259li oldu\u011fu fikrini a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 kimi ifad\u0259 edir:<\/p>\n<p><strong>E\u015fqi bizd\u0259n \u00f6yr\u0259nib, bu g\u00f6y p\u0259rgardan \u00f6nc\u0259,<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00d6nc\u0259 x\u0259lq olunanlar, sonrak\u0131lar da m\u0259nc\u0259.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Qoyan biz deyilikmi e\u015fqin b\u00fcn\u00f6vr\u0259sini?<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Yaln\u0131z biz yem\u0259dikmi sevginin sill\u0259sini? <\/strong><strong>[<\/strong><strong>s\u0259h.119]<\/strong><\/p>\n<p>Nizaminin fikrinc\u0259, \u0130nsan kainat\u0131n \u0259\u015fr\u0259fidir v\u0259 \u0259slind\u0259 Tanr\u0131 kainat\u0131 \u0130nsan\u0131n \u015f\u0259\u00adr\u0259\u00adfi\u00adn\u0259 \u0259rma\u011fan etmi\u015fdir. Ay, G\u00fcn\u0259\u015f, b\u00fct\u00fcn s\u0259yyar\u0259l\u0259r v\u0259 b\u00fct\u00fcn nem\u0259tl\u0259r \u0130nsana xidm\u0259t na\u00admi\u00ad\u00adn\u0259 x\u0259lq olu\u00adnub. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259, \u0130nsan\u0131 t\u0259bi\u0259tin nazl\u0131 yavrusu adland\u0131rmaq olar. <strong>Qurani-\u015f\u0259\u00ad\u00adri\u00adfin \u201c\u0259t-Tin\u201d su\u00adr\u0259sinin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc ay\u0259sind\u0259 deyilir: \u201cBiz insan\u0131 \u0259n g\u00f6z\u0259l bi\u00e7imd\u0259 ya\u00adrat\u00add\u0131q!\u201d.<\/strong> Bu\u00adna g\u00f6r\u0259, insan b\u00fct\u00fcn xilq\u0259tl\u0259rd\u0259n daha kamil olmas\u0131 m\u00fcnasib\u0259til\u0259 n\u0259\u00adcib, xe\u00adyir\u00adxah, hu\u00adma\u00adnist olmal\u0131, \u00f6z\u00fcnd\u0259n a\u015fa\u011f\u0131 pill\u0259d\u0259 duranlar\u0131n ham\u0131s\u0131 qar\u015f\u0131s\u0131nda m\u0259s\u00adu\u00adliy\u00ad\u00ady\u0259\u00adti\u00adni, ca\u00advab\u00addeh\u00ad\u00adliyini daim d\u0259rk etm\u0259lidir. \u0130nsan b\u00fct\u00fcn flora, fauna al\u0259mini, b\u00fct\u00fcn t\u0259\u00adbi\u00ad\u0259ti sevib qo\u00adru\u00adma\u00ad\u011fa, ya\u015fatma\u011fa borcludur. Onun ba\u015fl\u0131ca m\u0259ziyy\u0259tl\u0259rind\u0259n biri c\u0259\u00admiy\u00ady\u0259\u00adti ka\u00admil\u00adl\u0259\u015f\u00addir\u00adm\u0259k v\u0259 t\u0259bi\u0259tl\u0259 c\u0259miyy\u0259t aras\u0131nda \u00fczvi ah\u0259ngdarl\u0131q yaratmaqdan ibar\u0259tdir.<\/p>\n<p><strong>O g\u00fcn ki, x\u0259lq olundu bizim sur\u0259tl\u0259rimiz,<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 D\u0259rhal ay\u0131rd edildi d\u00fcrl\u00fc qism\u0259tl\u0259rimiz.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u018fz\u0259ld\u0259n s\u00f6z verdiyin din u\u011frunda, get, \u00e7al\u0131\u015f,<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u0130\u015fl\u0259m\u0259kl\u0259 n\u0259 d\u00f6vl\u0259t, n\u0259 d\u0259 ruzi \u00e7oxalm\u0131\u015f.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u0130st\u0259s\u0259n ki, olasan ham\u0131dan \u0259ziz insan,<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00c7al\u0131\u015fmaq s\u0259nd\u0259n g\u0259r\u0259k, ba\u015farmaqsa Tanr\u0131dan [s\u0259h.125].<\/strong><\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, insan\u0131 kainat\u0131n \u0259\u015fr\u0259fi, \u0259n b\u00f6y\u00fck yetirm\u0259si, t\u0259bi\u0259tin nadir d\u00fcr\u00adda\u00adn\u0259\u00adsi hesab ed\u0259n <strong>Ni\u00adza\u00ad\u00admi \u0130nsan\u0131 \u00f6z ad\u0131na layiq olma\u011fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r:<\/strong> \u00f6z \u00f6mr\u00fcn\u00fc, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yaln\u0131z b\u00f6\u00ad\u00ad\u00ad\u00ad\u00ady\u00fck v\u0259 n\u0259cib \u0259m\u0259l\u00ad\u00ad\u00ad\u00adl\u0259r\u0259, xeyirxah, b\u0259\u015f\u0259ri qay\u0259l\u0259r\u0259 h\u0259sr ed\u0259nl\u0259rin Tanr\u0131 x\u0259zin\u0259sind\u0259 inci ki\u00ad\u00admi ya\u015fama\u011fa la\u00ad\u00adyiq oldu\u011funu bildirir.<\/p>\n<p><strong>Ey kamal\u0131, t\u0259dbiri xilq\u0259tl\u0259r\u0259 h\u00f6km ed\u0259n!<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Aya\u011f\u0131 ba\u015f tac\u0131na d\u00fcrr olan, g\u00f6vh\u0259r ver\u0259n!<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u015eahsan, \u015fah q\u0259sri ist\u0259, qoy g\u00f6rs\u00fcn d\u00fcnya s\u0259ni,<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u0130ncis\u0259ns\u0259, ara, bul Tanr\u0131 x\u0259zin\u0259sini [s\u0259h.95].<\/strong><\/p>\n<p><strong>Nizami G\u0259nc\u0259vi yaz\u0131r ki, Tanr\u0131 kainata, t\u0259bi\u0259t\u0259 v\u0259 b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t\u0259 nur (\u018fz\u0259li nur) pay\u00ad\u00ad\u00adla\u00ad\u00adyan zaman \u0130nsan o\u011fluna h\u0259min g\u00f6vh\u0259rd\u0259n v\u0259 ya nurdan daha \u00e7ox pay vermi\u015fdir.<\/strong> \u0130n\u00adsan o\u011f\u00ad\u00adlu da bu g\u00f6vh\u0259rd\u0259n daha \u00e7ox b\u0259hr\u0259l\u0259nmi\u015fdir. \u00c7\u00fcnki ba\u015fqa canl\u0131lardan f\u0259rqli olaraq ona id\u00adrak q\u00fcv\u00ad\u00ad\u00adv\u0259si verilmi\u015fdir. Bununla yana\u015f\u0131, yaln\u0131z m\u0259n\u0259vi \u00fcst\u00fcnl\u00fck, idrak adl\u0131 misilsiz t\u00f6h\u00adf\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 insana cismani \u00fcst\u00fcnl\u00fck verilib. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 insan canl\u0131lar\u0131n \u015fah\u0131 sa\u00ady\u0131\u00adl\u0131r v\u0259 b\u00fct\u00fcn xilq\u0259tl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259\u00adsu\u00ad\u00adliyy\u0259t onun boynuna d\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Tanr\u0131n\u0131n x\u0259lq etdiyi ilkin \u0259z\u0259li nurdan,<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ham\u0131dan \u00e7ox pay alan s\u0259ns\u0259n, \u00f6z\u00fcns\u0259n, inan.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Cahan \u2013 s\u0259nin \u00f6z evin, s\u0259n \u2013 bu evin a\u00e7ar\u0131,<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 S\u0259ninkidir bu ba\u011f\u0131n h\u0259r bar\u0131, h\u0259r nubar\u0131.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u018fzmin, b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fcnl\u0259 tutmusan yer \u00fcz\u00fcn\u00fc,<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Q\u00fcrur yara\u015f\u0131r s\u0259n\u0259, ver ir\u0259li k\u00f6ks\u00fcn\u00fc [s\u0259h.95].<\/strong><\/p>\n<p>Kainatda h\u0259r \u015feyin insan \u00fc\u00e7\u00fcn yarand\u0131\u011f\u0131n\u0131 dey\u0259n Nizami G\u0259nc\u0259vi qeyd edir ki, \u0130n\u00adsan \u00f6z z\u0259ka g\u00fcc\u00fc say\u0259sind\u0259 ulduzlar\u0131 k\u00f6hl\u0259n at kimi y\u0259h\u0259rl\u0259yib \u00e7apa bil\u0259r. Dem\u0259li, b\u00fc\u00adt\u00fcn kainat onun h\u00f6km\u00fcnd\u0259, irad\u0259 v\u0259 ixtiyar\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Ne\u00e7\u0259 y\u0259h\u0259rli at\u0131n bizik s\u00fcvaril\u0259ri,<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 S\u0259yyar ulduzlar haz\u0131r yaln\u0131z bizd\u0259n \u00f6t\u0259ri [s\u0259h.119].<\/strong><\/p>\n<p>\u0130nsan\u0131 b\u00fct\u00fcn canl\u0131lar\u0131n tac\u0131 v\u0259 tacidar\u0131 adland\u0131ran Nizami g\u00f6s\u00adt\u0259\u00adrir ki, \u0130nsan kai\u00adnat\u00adda \u00f6z m\u00fcst\u0259sna rolu il\u0259 f\u0259xr ed\u0259 bil\u0259r. O zamana q\u0259d\u0259r f\u0259xr ed\u0259 bil\u0259r ki, n\u0259f\u00adsin\u0259 \u0259sir d\u00fc\u015f\u00adm\u0259\u00ad\u00ad\u00adsin. Maddi al\u0259md\u0259n d\u00f6rd\u0259lli yap\u0131\u015fmas\u0131n.<\/p>\n<p><strong>M\u00fclk h\u0259v\u0259sind\u0259n \u0259l \u00e7\u0259k, s\u0259n\u0259 q\u00fcrur g\u0259tir\u0259r,<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 D\u0259bd\u0259b\u0259l\u0259r k\u00f6lg\u0259si he\u00e7 m\u0259g\u0259r nur g\u0259tir\u0259r? [2, s\u0259h.104]<\/strong><\/p>\n<p>Nizami n\u0259fsin\u0259 hakim olanlar\u0131 \u00e7evik insan adland\u0131r\u0131r. M\u00fct\u0259f\u0259kkir alimin fikrinc\u0259, cis\u00ad\u00admani v\u0259 m\u0259n\u0259vi h\u00fcsn\u00fcn atributlar\u0131ndan biri \u00e7eviklikdir. Yaln\u0131z n\u0259fsini cilovlama\u011f\u0131 ba\u00adca\u00ad\u00ad\u00adran, d\u00fcnya y\u00fck\u00fcn\u00fc \u00e7iynin\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u0259y\u0259n pak n\u0259f\u0259sli, pak c\u00f6vh\u0259rli insanlar \u00e7evik v\u0259 ru\u00adh\u0259n qanadl\u0131 olurlar.<\/p>\n<p><strong>Sakit axan su kimi ya\u015fama\u011f\u0131 se\u00e7 pe\u015f\u0259,<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Y\u00fcng\u00fcl suyun qiym\u0259ti a\u011f\u0131r olur h\u0259mi\u015f\u0259.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 B\u0259d\u0259n g\u00f6z\u0259llik tap\u0131r yaln\u0131z \u00e7evikliyil\u0259,<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ruhun y\u00fcng\u00fcll\u00fcy\u00fcnd\u0259n can d\u00f6n\u00fcr q\u0131z\u0131lg\u00fcl\u0259 [s\u0259h.92].<\/strong><\/p>\n<p>Ancaq n\u0259fsini cilovlaya bilm\u0259y\u0259nl\u0259r, d\u00fcnya y\u00fck\u00fcn\u00fc \u00f6z\u00fcn\u0259 y\u00fck ed\u0259nl\u0259r Qaf da\u00ad\u011f\u0131 ki\u00admi a\u011f\u0131rla\u015f\u0131b \u00f6z yerind\u0259 qal\u0131r, \u00e7evik, ruh\u0259n qanadl\u0131 insanlar is\u0259 ruzigar kimi azad v\u0259 s\u0259r\u00adb\u0259st dola\u015f\u0131rlar. Nizami bel\u0259 insanlar\u0131 kainat\u0131n m\u0259n\u0259vi h\u00f6kmdar\u0131 adland\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Y\u00fcng\u00fcl \u0259s\u0259n r\u00fczgarlar dola\u015f\u0131r h\u0259r iqlimi,<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 A\u011f\u0131rlar \u00f6z yerind\u0259 qal\u0131r Qaf da\u011f\u0131 kimi.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Tikan olma, aldanma q\u0131z\u0131lg\u00fcl\u00fcn h\u00fcsn\u00fcn\u0259,<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00d6n\u0259 bax, b\u0259n\u00f6v\u015f\u0259 t\u0259k ba\u015f \u0259ym\u0259 \u00f6z k\u00f6ks\u00fcn\u0259 [s\u0259h.92].<\/strong><\/p>\n<p>Nizami G\u0259nc\u0259vi zal\u0131ml\u0131\u011f\u0131n, z\u00fclmkarl\u0131\u011f\u0131n, q\u0259ddarl\u0131\u011f\u0131n, qanl\u0131 imperiyalar\u0131n ba\u015f al\u0131b get\u00ad\u00ad\u00ad\u00ad\u00adm\u0259 s\u0259b\u0259bini insan\u0131n tamah\u0131nda g\u00f6r\u00fcr. \u018flind\u0259n yax\u015f\u0131l\u0131q g\u0259lm\u0259y\u0259n in\u00adsa\u00adn\u0131n q\u00fcsurunu onun \u00f6z\u00fcnd\u0259, \u201cpis xisl\u0259t\u201dind\u0259 g\u00f6r\u00fcr v\u0259 yeri g\u0259ldikc\u0259, canl\u0131n\u0131n \u00f6z t\u0259bi\u0259tind\u0259n ir\u0259\u00adli g\u0259l\u0259n im\u00ad\u00ad\u00ad\u00ad\u00ad\u00adkan\u00ad\u00ad\u00ad\u00adlar\u0131n\u0131 da n\u0259z\u0259rd\u0259n qa\u00e7\u0131rm\u0131r \u2013 dey\u0259n Nizami G\u0259nc\u0259vi mahir psixoloq kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u00a0 edir. \u0130nsanlar aras\u0131nda ba\u015f ve\u00ad\u00adr\u0259n sax\u00adtal\u0131\u011f\u0131n, nat\u0259mizliyin, lov\u011fal\u0131\u011f\u0131n, pax\u0131ll\u0131\u011f\u0131n, b\u0259d\u00adm\u0259\u00adcaz\u00ad\u00ad\u00ad\u00adl\u0131\u011f\u0131n, yem\u0259k dostu ol\u00adma\u00ad\u011f\u0131n, \u0259da\u00adl\u0259t\u00adsizliyin, naki\u015filiyin, \u015f\u0259hv\u0259t arxas\u0131nca qa\u00e7ma\u011f\u0131n, d\u00fc\u015f\u00ad\u00ad\u00adm\u0259n\u00e7iliyin, v\u0259fas\u0131zl\u0131\u011f\u0131n, x\u0259\u00ad\u00ad\u00adbis\u00adli\u00adyin, b\u0259d n\u0259fisliyin v\u0259 sair m\u0259nfi hallar\u0131n yaranmas\u0131n\u0131 qeyd etdiyimiz kimi ta\u00admah\u00adkar\u00ad\u00adl\u0131q\u00adda g\u00f6\u00adr\u00fcr\u00ad.<\/p>\n<p><strong>Heyhat, d\u00fcnyadan k\u00f6\u00e7d\u00fc a\u011fz\u0131ndan d\u00fcr sa\u00e7anlar,<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Bal s\u00fcfr\u0259si yerind\u0259 e\u015f\u015f\u0259k ar\u0131lar\u0131 var.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ruzigara bax ki, s\u0259n n\u0259 \u00fcns qal\u0131b, n\u0259 insaf,<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Nam\u0259rdlik ucbat\u0131ndan insandan qa\u00e7\u0131r insan.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Han\u0131 \u00fclf\u0259t, m\u0259rif\u0259t? \u0130tib, t\u0259l\u0259f olubdur,<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u0130nsanlar qal\u0131rsa da, insanl\u0131q m\u0259hv olubdur [s\u0259h.105].<\/strong><\/p>\n<p>\u018fxlaq t\u0259r\u0259nn\u00fcm\u00e7\u00fcs\u00fc Nizami G\u0259nc\u0259vi insanda d\u00fczl\u00fck, c\u00f6m\u0259rdlik, saf m\u00fcnasib\u0259t g\u00f6r\u00adm\u0259k ist\u0259yir, ancaq bu c\u00fcr insanlar\u0131n S\u00fcleyman pey\u011f\u0259mb\u0259rin d\u00fcnyas\u0131nda qald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6s\u00adt\u0259\u00adrir.<\/p>\n<p><strong>D\u00fcnya uzaq d\u00fc\u015f\u00fcbd\u00fcr S\u00fcleyman d\u00fcnyas\u0131ndan,<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Sanki qeyb\u0259 \u00e7\u0259kilmi\u015f ger\u00e7\u0259k insan, \u0259r insan [s\u0259h.105].<\/strong><\/p>\n<p>Nizami G\u0259nc\u0259vi qeyd edir ki, ey insan z\u0259ka s\u0259n\u0259 ona g\u00f6r\u0259 verilmi\u015fdir ki, \u00f6z ru\u00adhu\u00adnun qay\u011f\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7\u0259k\u0259s\u0259n! Amma s\u0259n \u0259ksin\u0259 davran\u0131rsan, tamah\u0131n ucbat\u0131ndan \u00f6z\u00fcn\u00fc d\u0259li, di\u00adva\u00ad\u00adn\u0259 edir\u00ads\u0259n. \u018fl \u00e7\u0259k acg\u00f6zl\u00fckd\u0259n, s\u0259rv\u0259t v\u0259 \u015f\u00f6hr\u0259t d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fcy\u00fcnd\u0259n. \u018fg\u0259r s\u0259n\u0259 veril\u0259n \u00f6m\u00ad\u00adr\u00fc d\u0259\u00ady\u0259rl\u0259ndir\u0259 bilm\u0259s\u0259n, tamahdan \u0259l \u00e7\u0259kib ya\u015fama\u011f\u0131 bacarmasan aslanlar, y\u0131rt\u0131c\u0131l\u0131r, ge\u00ad\u00adc\u0259 v\u0259 g\u00fcnd\u00fcz kimi iki\u00fczl\u00fcl\u0259r s\u0259ni kam\u0131na \u00e7\u0259k\u0259c\u0259kl\u0259r, y\u0259ni s\u0259ni aldadacaqlar.<\/p>\n<p><strong>\u018flizunluq etm\u0259, s\u0259n ki pi\u015fik deyils\u0259n,<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Qo\u015fulma d\u0259l\u0259duzt\u0259k, d\u0259l\u0259y\u0259, t\u00fclk\u00fcy\u0259 s\u0259n.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00d6l\u00fcm t\u0259l\u0259si qurmu\u015f bu yolun \u00fcst\u0259 aslan,<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ne\u00e7in susuz maralt\u0259k quyuya \u00fcz tutmusan?<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 N\u0259fs at\u0131n\u0131 bu q\u0259d\u0259r havaland\u0131rma yet\u0259r,<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Tap bir t\u0259miz su i\u00e7 ki, s\u0259n\u0259 d\u00fcz yediribl\u0259r.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 N\u0259fsinin x\u0131rman\u0131na od vur, el\u0259 bir od ki,<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 N\u0259fsin qoy yan\u0131b s\u00f6ns\u00fcn suda t\u0259ba\u015fir t\u0259kin [s\u0259h.133].<\/strong><\/p>\n<p>Bu kimi s\u0259ciyy\u0259l\u0259ndirm\u0259l\u0259rd\u0259n sonra Nizami G\u0259nc\u0259vi yaz\u0131r ki, <strong>ey insan, s\u0259nin dil\u00adxor olma\u011f\u0131n, r\u0259nginin saral\u0131b solmas\u0131 d\u00fcn\u00adya mal\u0131na alud\u0259liyind\u0259ndir, n\u0259fsinin, tamah\u0131n\u0131n uc\u00ad\u00adba\u00adt\u0131n\u00addand\u0131r. Onillik sirk\u0259 i\u00e7ibmi\u015f ki\u00admi \u00fcz-g\u00f6z\u00fcn\u00fc tur\u015fudursan. Hey\u00adhat, s\u0259nin az qala y\u00fc\u00ad\u00adzillik acg\u00f6zl\u00fcy\u00fcn\u00fc onillik sirk\u0259 apa\u00adra bil\u0259rmi?<\/strong> S\u0259fran\u0131 (\u00fcr\u0259k\u00adbu\u00adlan\u00adma\u00adn\u0131) sirk\u0259 il\u0259 m\u00fca\u00adli\u00adc\u0259 ets\u0259l\u0259r d\u0259, bunun s\u0259n\u0259 he\u00e7 bir xeyri yox\u00ad\u00addur. Ey y\u0131rt\u0131c\u0131 n\u0259fsinin ya\u011f\u0131nda yanan, qov\u00adru\u00adlan \u0130nsan! N\u0259 q\u0259d\u0259r ki sa\u011fsan, bu cahan m\u0259t\u00adb\u0259xinin oca\u011f\u0131nda quru odun kimi od tutub ya\u00adna\u00ad\u00adcaqsan, o d\u00fcnyada is\u0259 s\u0259ni yaln\u0131z c\u0259\u00adh\u0259n\u00adn\u0259m alovlar\u0131 g\u00f6zl\u0259yir \u2013 deyir.<\/p>\n<p><strong>Saralm\u0131san, g\u00f6r\u00fcr\u0259m s\u0259nin sol\u011funlu\u011funu,<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Onillik sirk\u0259 bel\u0259 apara bilm\u0259z onu.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Acg\u00f6zl\u00fcy\u00fcn y\u00fczillik \u00e7\u0131ra\u011f\u0131n ya\u011f\u0131 kimi,<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 S\u0259ni onillik sirk\u0259 pak el\u0259y\u0259 bil\u0259rmi?<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 A\u011f\u0131r y\u00fck da\u015f\u0131maqdan qozbel oldun, \u015fil oldun,<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Yand\u0131n n\u0259fsin ya\u011f\u0131nda, \u00f6m\u00fcr boyu qovruldun.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 S\u0259n \u2013 cahan m\u0259tb\u0259xind\u0259 oca\u011f\u0131n k\u00fcl\u00fc, hisi,<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Qiyam\u0259t g\u00fcn\u00fcnd\u0259s\u0259 c\u0259h\u0259nn\u0259m g\u00f6z\u0259t\u00e7isi! <\/strong>[<strong>s\u0259h.134<\/strong>]\n<p>\u201cD\u00fcnya qay\u011f\u0131lar\u0131ndan qurtulma b\u0259hsi\u201d adl\u0131 doqquzuncu s\u00f6hb\u0259td\u0259 Nizami yen\u0259 Tan\u00ad\u00adr\u0131n\u0131n \u0130nsana verdiyi d\u0259y\u0259rd\u0259n s\u00f6z a\u00e7\u0131r. Yaz\u0131r ki, biz kainat\u0131n \u0259\u015fr\u0259fi yaranm\u0131\u015f\u0131q. B\u00fct\u00fcn ba\u015f\u00ad\u00adqa varl\u0131qlardan f\u0259rqli olaraq biz\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k v\u0259 d\u00fcnya bilm\u0259c\u0259l\u0259rini qavramaq, an\u00adla\u00admaq istedad\u0131 verilib. Yeddi qat g\u00f6yl\u0259rin sirl\u0259rini d\u0259 a\u00e7an bizik, f\u0259l\u0259yin \u0259bc\u0259d-dini, \u0259lif\u00adba\u00adda h\u0259rfl\u0259rin d\u00fcz\u00fcl\u00fc\u015f qaydas\u0131n\u0131 Yerin yaz\u0131 taxtas\u0131nda yaz\u0131b-oxuyan da bizik. Lakin s\u0259n ta\u00adma\u00ad\u00ad\u00adh\u0131n ucbat\u0131ndan yen\u0259 narahatsan. Birc\u0259 ip \u00fcst\u00fcnd\u0259 oynamaq s\u0259ni t\u0259min etmir. He\u00e7 yan\u00adda q\u0259rar tuta bilmirs\u0259n. Halbuki, kamil insan \u00f6z\u00fcn\u00fcn b\u00fct\u00fcn q\u00fcvv\u0259sini, b\u0259d\u0259n v\u0259 idrak enerjisini b\u0259\u00ad\u00ad\u00ad\u00ad\u015f\u0259\u00ad\u00adriyy\u0259t v\u0259 t\u0259r\u0259qqi namin\u0259 x\u0259rcl\u0259m\u0259li, \u00f6z\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn yox, \u00f6zg\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn ya\u00ad\u015fa\u00adma\u00adl\u0131\u00add\u0131r. N.G\u0259nc\u0259vi \u00fcz\u00fcn\u00fc tamahkar insana tutaraq deyir: <strong>Ey in\u00adsan\u00ad\u00ad\u00adl\u0131qdan \u0259l \u00e7\u0259kib n\u0259fs\u0259, ta\u00adma\u00adha uyan insan! S\u0259ni maddi d\u00fcnyaya ba\u011flayan y\u0131rt\u0131c\u0131 eh\u00adti\u00adras\u00adlar\u00ad\u00addan \u0259l \u00e7\u0259k, m\u0259n\u0259vi al\u0259minin qay\u011f\u0131s\u0131na qal! Atan H\u0259zr\u0259ti Ad\u0259min yolunu get! G\u00fc\u00adnah\u00adla\u00adr\u0131n\u00ad\u00addan \u0259l \u00e7\u0259km\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn t\u00f6vb\u0259 q\u0131l, t\u0259mizl\u0259n, pak ol!<\/strong> Z\u00fclm etm\u0259y\u0259, ucuz ehtiraslara, s\u0259rv\u0259t, \u015f\u00f6h\u00adr\u0259t, d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fcy\u0259 s\u0259rf olu\u00adnan h\u0259d\u0259r g\u00fcnl\u0259rin yerini doldurma\u011f\u0131n yegan\u0259 \u00e7ar\u0259si t\u00f6vb\u0259 q\u0131l\u00ad\u00admaq, din yoluna qay\u0131tmaq v\u0259 insan kimi ya\u015fama\u011f\u0131n qaydalar\u0131n\u0131 \u00f6yr\u0259nm\u0259kdir. Ulu g\u00f6y\u00adl\u0259r daim \u00f6z qas\u0131r\u011falar\u0131, il\u00add\u0131\u00adr\u0131m\u00adlar\u0131 v\u0259 g\u00f6y gurultular\u0131 il\u0259 tamah i\u00e7ind\u0259 yatm\u0131\u015f in\u00adsa\u00adn\u0131 ay\u0131l\u00adt\u00adma\u00ad\u011fa, x\u0259b\u0259rdar etm\u0259y\u0259 \u00e7a\u00adl\u0131\u00ad\u015f\u0131r ki, bir m\u0259n\u0259vi \u00f6m\u00fcr d\u0259 var. Onu d\u00fc\u015f\u00fcn! \u00d6l\u0259n\u00add\u0259 yatmaq eyib deyil. Tamah yuxusunda yat\u00admaq eyibdir. Ay\u0131l! O d\u00fcnyaya k\u00f6\u00e7\u00adm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn azu\u00adq\u0259 y\u0131\u011f, m\u0259\u00adn\u0259vi \u00f6mr\u00fcn\u00fc uzatmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7a\u00adr\u0259l\u0259r tap.<\/p>\n<p><strong>Biz ki, doqquz f\u0259l\u0259yin d\u0259rs ald\u0131q m\u0259kt\u0259bind\u0259,<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u018fbc\u0259dini oxuduq bizim yer l\u00f6vh\u0259sind\u0259.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Tanr\u0131n\u0131n yo\u011furdu\u011fu bu torpa\u011f\u0131 tan\u0131 s\u0259n,<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u015e\u00fck\u00fcr q\u0131l, ey na\u015f\u00fck\u00fcr, \u0259n ulu zirv\u0259d\u0259s\u0259n.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 T\u0259r\u0259dd\u00fcd i\u00e7ind\u0259s\u0259n. \u00d6zg\u0259 hans\u0131 i\u015fin var?<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Birc\u0259 ipin \u00fcst\u00fcnd\u0259 tuta bilmirs\u0259n q\u0259rar.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ey sad\u0259 insan o\u011flu, d\u0259d\u0259n\u0259 bax, d\u0259d\u0259n\u0259,<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 G\u00f6r neyl\u0259di? D\u0259d\u0259nin yolu \u201cG\u0259l!\u201d deyir s\u0259n\u0259.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ay\u0131ltmasa g\u00f6y s\u0259ni \u00e7\u0259kil, hicra gu\u015f\u0259y\u0259,<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Bir azca azuq\u0259 y\u0131\u011f, o d\u00fcnyaya k\u00f6\u00e7m\u0259y\u0259 [s\u0259h.138].<\/strong><\/p>\n<p>Nizami deyir ki, s\u0259rv\u0259t\u0259, var-d\u00f6vl\u0259t y\u0131\u011fma\u011fa susuzlu\u011funu, t\u0259\u015fn\u0259liyini yal\u00adn\u0131z v\u0259 yal\u00ad\u00ad\u00adn\u0131z z\u0259ka, t\u0259dbir, s\u0259br, t\u0259mkin say\u0259sind\u0259 s\u00f6nd\u00fcr\u0259, \u00f6ld\u00fcr\u0259 bil\u0259rs\u0259n. Nec\u0259 ki, g\u00fcn\u00add\u00fcz ge\u00adc\u0259\u00ad\u00adni \u00f6z nuru il\u0259 bo\u011fub \u00f6ld\u00fcr\u00fcr. <strong>Nizamiy\u0259 g\u00f6r\u0259, k\u00f6nl\u00fc i\u015f\u0131qland\u0131ra bilm\u0259k \u2013 maddi d\u00fcn\u00ad\u00adya\u00addan \u0259l \u00e7\u0259kib m\u0259n\u0259vi d\u00fcnyaya qovu\u015fmaqd\u0131r.<\/strong> \u018fn b\u00f6y\u00fck s\u0259ad\u0259t he\u00e7 d\u0259 maddi al\u0259md\u0259 de\u00adyil, yal\u00ad\u00ad\u00ad\u00adn\u0131z ruhun q\u00fcdr\u0259ti say\u0259sind\u0259 qazand\u0131\u011f\u0131n m\u0259n\u0259vi al\u0259md\u0259dir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259, laz\u0131m g\u0259l\u0259rs\u0259 n\u0259f\u00adsin\u0259 ne\u015ft\u0259r bat\u0131rma\u011f\u0131 bacar.<\/p>\n<p><strong>Ne\u015ft\u0259r bat\u0131r n\u0259fsin\u0259, ey f\u0259l\u0259kt\u0259k saxtakar,<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ac g\u00f6zl\u00fc, q\u0131sa yenli, uzun \u0259lli tamahkar [s\u0259h.163].<\/strong><\/p>\n<p>Nizami G\u0259nc\u0259vi \u0259sasland\u0131r\u0131r ki, \u015fahlar, krallar, s\u0259lt\u0259n\u0259t imperiya ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 xalq\u00adla\u00adr\u0131n, m\u00fcs\u00adt\u0259m\u00adl\u0259k\u0259 m\u0259ng\u0259s\u0259n\u0259sin\u0259 sald\u0131qlar\u0131 uluslar\u0131n qan\u0131n\u0131 \u015f\u00fc\u015f\u0259y\u0259 tutmaq hesab\u0131na var\u00adla\u00adn\u0131r, \u00f6z\u00adl\u0259\u00adri\u00adn\u0259 q\u0131z\u0131ldan taxt-tac d\u00fcz\u0259ltm\u0259kl\u0259 b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin nifr\u0259tini, q\u0259z\u0259bini qazan\u0131rlar. Sikk\u0259 vuran d\u0259\u00admir\u00e7il\u0259r is\u0259 halal \u0259m\u0259k adamlar\u0131d\u0131r, buna g\u00f6r\u0259 r\u0259\u011fb\u0259t\u0259, m\u0259h\u0259bb\u0259t\u0259 la\u00adyiq\u00addir\u00ad\u00adl\u0259r. Nizami \u00f6z\u00fc\u00adn\u00fc va\u00adra-d\u00f6vl\u0259t\u0259, q\u0131z\u0131la t\u0259slim ed\u0259nl\u0259ri b\u0259db\u0259xt adland\u0131r\u0131r. \u00c7\u00fcnki on\u00adla\u00adr\u0131n ham\u0131s\u0131 bu d\u00fcnyada qa\u00adland\u0131r.<\/p>\n<p><strong>N\u0259 vaxtacan \u0259l at\u0131b \u00f6zg\u0259 buda\u011f\u0131na s\u0259n,<\/strong><\/p>\n<p>\u2013\u00a0\u00a0\u00a0 <strong>D\u00f6vl\u0259tim ka\u015f bir azda \u00e7ox olsun! \u2013 dey\u0259c\u0259ks\u0259n?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Tutal\u0131m, qamarlay\u0131b, al\u0259mi tutdun da s\u0259n,<\/strong><\/p>\n<p><strong>Ged\u0259nd\u0259 ki, \u0259l \u00e7\u0259kib, \u0259libo\u015f ged\u0259c\u0259ks\u0259n [s\u0259h.179].<\/strong><\/p>\n<p>\u0130nsan t\u0259rbiy\u0259sinin b\u00f6y\u00fck t\u0259bli\u011fat\u00e7\u0131s\u0131 olan Nizami G\u0259nc\u0259vinin \u201cSirl\u0259r x\u0259zin\u0259si\u201d \u0259s\u0259\u00adri insan \u0259xlaq\u0131n\u0131n pakl\u0131\u011f\u0131, safl\u0131\u011f\u0131, t\u0259mizliyi v\u0259 t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si haqq\u0131nda m\u00fck\u0259m\u00adm\u0259l bir d\u0259rslik ki\u00admi istifad\u0259 olunmal\u0131d\u0131r \u2013 des\u0259k yan\u0131lmar\u0131q. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, dinimizd\u0259, elmi-f\u0259l\u00ads\u0259\u00adfi fik\u00adri\u00admiz\u00add\u0259 qa\u00adnunla\u015fan insan \u0259xlaq\u0131n\u0131n safla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 ideyas\u0131 Nizami ya\u00adra\u00add\u0131c\u0131l\u0131\u00ad\u011f\u0131n\u00adda ba\u015f\u00ad\u00adl\u0131ca key\u00ad\u00adfiyy\u0259t kimi t\u0259zah\u00fcr edir. <strong>Nizami deyir ki, s\u0259n d\u00fcnyaya insan kimi ya\u015famaq \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259l\u00admi\u00ads\u0259n.<\/strong> Nizami G\u0259nc\u0259vi bir t\u0259r\u0259fd\u0259n insan\u0131 \u0259\u015fr\u0259f hesab ed\u0259r\u0259k, elml\u0259 birlikd\u0259 onu \u0259n y\u00fck\u00ads\u0259k xilq\u0259t say\u0131r, \u201conun t\u0259r\u0259qqiy\u0259 bais oldu\u201d\u011funu s\u00f6yl\u0259yir, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n m\u00fchitin d\u0259 ona t\u0259\u00adsir g\u00f6st\u0259rdiyini \u015f\u0259rh edirdi. \u0130nsan\u0131n q\u00fcdr\u0259t v\u0259 q\u00fcvv\u0259tin\u0259 inam, h\u0259m\u00e7inin, t\u0259\u00adr\u0259q\u00adqi\u00add\u0259 insan\u0131n m\u00f6v\u00adqeyi, m\u00fchitin insana b\u0259d v\u0259 xo\u015f t\u0259sir ba\u011f\u0131\u015flamas\u0131 Nizami yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda t\u0259r\u00adbiy\u0259 m\u00f6v\u00ad\u00adzusunun leytmotivini t\u0259\u015fkil edir. <strong>\u018fs\u0259rd\u0259 <\/strong><strong>Nizami G\u0259nc\u0259vi<\/strong><strong> insanl\u0131\u011f\u0131 ki\u00e7ik v\u0259 b\u00f6\u00ad\u00ad\u00ady\u00fck\u00adl\u00fck\u00add\u0259n, h\u00f6kmdar v\u0259 n\u00f6k\u0259r, r\u0259iyy\u0259t v\u0259 \u0259mir v\u0259 i.a. kimi\u00a0 silk v\u0259 imtiyazlara bax\u00adma\u00adya\u00ad\u00ad\u00adraq ha\u00adm\u0131\u00adya \u015famil edir.<\/strong> T\u0259rbiy\u0259 insan\u0131 yaln\u0131z c\u0259miyy\u0259t i\u00e7\u0259risind\u0259 m\u00fc\u015f\u0259rr\u0259f olma\u011fa de\u00adyil, b\u00fc\u00adt\u00fcn m\u00f6\u00adt\u0259\u00addil v\u0259 xo\u015f\u0259xlaql\u0131\u011fa s\u00f6vq edir \u2013 dey\u0259n Nizami G\u0259nc\u0259vi t\u0259rbiy\u0259nin q\u00fcd\u00adr\u0259\u00adti\u00adn\u0259 b\u00f6\u00ady\u00fck inam b\u0259sl\u0259yirdi. Bir s\u00f6zl\u0259: Nizami G\u0259nc\u0259vi insan t\u0259rbiy\u0259sinin sonsuz oldu\u011funu s\u00f6y\u00ad\u00adl\u0259\u00ad\u00ady\u0259\u00adr\u0259k onun anadan oldu\u011fu bir g\u00fcnd\u0259n ta q\u0259br evin\u0259d\u0259k davam etdiyini g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>Yekun olaraq qeyd ed\u0259k ki, Nizami G\u0259nc\u0259vi \u201cSirl\u0259r x\u0259zin\u0259si\u201d \u0259s\u0259\u00adri il\u0259 oxucusuna in\u00ad\u00ad\u00adsana xidm\u0259t bayra\u011f\u0131 da\u015f\u0131ma\u011f\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 etmi\u015f, y\u0131rt\u0131c\u0131 ehtiraslara k\u00f6l\u0259 olmama\u011f\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259t bil\u00ad\u00admi\u015fdir. Bu m\u00f6t\u0259\u015f\u0259m \u0259s\u0259ri il\u0259 \u0259xlaq \u00e7e\u015fm\u0259si Nizami G\u0259nc\u0259vi insan \u015f\u0259xsiyy\u0259tin\u0259, in\u00adsan in\u00adki\u00ad\u015fa\u00adf\u0131na v\u0259 t\u0259rbiy\u0259sin\u0259 sanki himn b\u0259st\u0259l\u0259mi\u015fdir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Kamal CAMALOV<\/strong><\/p>\n<p><strong>Pedaqogika \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru, dosent,<\/strong><\/p>\n<p><strong>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u018fm\u0259kdar m\u00fc\u0259llimi<\/strong><\/p>\n<p><strong>Az\u0259rbaycan Yaz\u0131\u00e7\u0131lar Birliyinin \u00fczv\u00fc<\/strong><\/p>\n<p class=\"bawpvc-ajax-counter\" data-id=\"13996\">Yaz\u0131ya 802 d\u0259f\u0259 bax\u0131l\u0131b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mirz\u0259 \u018fbd\u00fclr\u0259him Tal\u0131bov yaz\u0131r ki: \u201cH\u0259qiqi aliml\u0259rin \u00f6m\u00fcr v\u0259 z\u0259kalar\u0131n\u0131n, h\u0259yat t\u0259c\u00adr\u00fc\u00adb\u0259l\u0259rinin v\u0259 a\u011f\u0131r s\u0131naqlar\u0131n\u0131n m\u0259hsulu olan kitablar \u0259b\u0259di olaraq b\u00fct\u00fcn b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin ix\u00adti\u00adyar\u0131na verilmi\u015fdir. H\u0259r k\u0259s bu s\u00fcfr\u0259d\u0259n ist\u0259diyini g\u00f6t\u00fcr\u0259 bil\u0259r\u201d. Bu m\u0259nada, insana \u00f6z l\u0259\u00adya\u00adq\u0259tini d\u00fczg\u00fcn qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259sin\u0259, onun \u00f6z\u00fc\u00adn\u00fc, kimliyini d\u0259rk etm\u0259sin\u0259, h\u0259yat\u0131n m\u0259\u00adna\u00ads\u0131\u00adn\u0131n n\u0259d\u0259n ibar\u0259t oldu\u011funu a\u015f\u0131lanmas\u0131na k\u00f6\u00adm\u0259k ed\u0259n b\u0259\u015f\u0259ri kitabladan biri d\u0259 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13997,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[16,3],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13996"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=13996"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13996\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13998,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13996\/revisions\/13998"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13997"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=13996"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=13996"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=13996"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}