{"id":14105,"date":"2020-06-24T17:15:04","date_gmt":"2020-06-24T12:15:04","guid":{"rendered":"http:\/\/kultur.az\/?p=14105"},"modified":"2020-06-24T17:15:04","modified_gmt":"2020-06-24T12:15:04","slug":"baxis-b%c9%99y-kazimb%c9%99yovun-qisa-tarixc%c9%99si-difai-d%c9%99n","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kultur.az\/?p=14105","title":{"rendered":"Bax\u0131\u015f b\u0259y Kaz\u0131mb\u0259yovun q\u0131sa tarix\u00e7\u0259si &#8211; \u201cDifai\u201d-d\u0259n&#8230;"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone\" src=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/1035130-_38-638x400-1.jpg\" alt=\"\" width=\"638\" height=\"400\" \/><\/p>\n<p style=\"color: #000000;\"><strong style=\"font-style: inherit;\">Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n tarixind\u0259 v\u0259 taley\u00fckl\u00fc m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin h\u0259llind\u0259 m\u00fcst\u0259sna xidm\u0259tl\u0259ri olan bir s\u0131ra tarixi \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r, g\u00f6rk\u0259mli siyas\u0259t v\u0259 d\u00f6vl\u0259t adamlar\u0131 olmu\u015fdur. Onlar zaman-zaman xalq\u0131m\u0131z\u0131n tarixind\u0259 g\u00f6rd\u00fckl\u0259ri b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259r v\u0259 \u0259m\u0259ll\u0259rl\u0259 yadda qalm\u0131\u015f v\u0259 unudulmam\u0131\u015flar. Bel\u0259 tarixi \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r i\u00e7\u0259risind\u0259 \u201cDifai\u201d partiyas\u0131n\u0131n \u00fczvl\u0259rind\u0259n biri Bax\u0131\u015f b\u0259y Kaz\u0131mb\u0259yovun x\u00fcsusi rolu vard\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Bax\u0131\u015f b\u0259y Qaraba\u011fda, onun bir gu\u015f\u0259si A\u011fdamda m\u0259\u015fhur olan kaz\u0131mb\u0259yovlar soyundand\u0131r. Bu soyun ulu babas\u0131 H\u0259t\u0259mxan a\u011fa \u00c7\u0259m\u0259nlidir. Onun M\u0259h\u0259mm\u0259d b\u0259y, Nadirqulu adl\u0131 o\u011flanlar\u0131 vard\u0131. H\u0259t\u0259mxan a\u011fan\u0131n ikinci oglu Nadirqulu b\u0259y 1774-c\u00fc ild\u0259 K\u0259birli mahal\u0131n\u0131n \u00c7\u0259m\u0259nli obas\u0131nda do\u011fulmu\u015fdu. Molla yan\u0131nda oxumu\u015fdu. Obalar\u0131n\u0131n y\u00fczba\u015f\u0131s\u0131 idi. Rus-\u0130ran sava\u015flar\u0131nda i\u015ftirak etmi\u015fdi.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Nadirqulu b\u0259y P\u0259rzad xan\u0131mla ail\u0259 ail\u0259 qurmu\u015fdu. Kaz\u0131m b\u0259y adl\u0131 oglu var idi.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\"><strong style=\"font-style: inherit;\">Kaz\u0131m b\u0259y Nadirqulu b\u0259y o\u011flu 1815-ci ild\u0259 K\u0259birli mahal\u0131n\u0131n \u00c7\u0259m\u0259nli obas\u0131nda do\u011fulmu\u015fdu. Molla yan\u0131nda oxumu\u015fdu. Heyvandarl\u0131qla, qism\u0259n d\u0259 \u0259kin\u00e7ilikl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful idi. Pak Xorasan torpa\u011f\u0131n\u0131, M\u0259\u015fh\u0259di-m\u00fcq\u0259dd\u0259si ziyar\u0259t etmi\u015fdi.<\/strong><\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">M\u0259\u015f\u0259di Kaz\u0131m b\u0259yin t\u00f6r\u0259m\u0259l\u0259ri Kaz\u0131mb\u0259yov soyad\u0131n\u0131 da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">M\u0259\u015f\u0259di Kaz\u0131m b\u0259y Yax\u015f\u0131 xan\u0131mla ail\u0259 qurmu\u015fdu. H\u00fcseyn b\u0259y, Nadirqulu b\u0259y adl\u0131 o\u011flanlar\u0131, Q\u0131zxan\u0131m xan\u0131m, B\u0259yim xan\u0131m, P\u00fcst\u0259 xan\u0131m adl\u0131 q\u0131zlar\u0131 vard\u0131.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">H\u00fcseyn b\u0259y M\u0259\u015f\u0259di Kaz\u0131m b\u0259y o\u011flu 1839-cu ild\u0259 K\u0259birli mahal\u0131n\u0131n \u00c7\u0259m\u0259nli obas\u0131nda d\u00fcnyaya g\u0259lmi\u015fdi. Molla yan\u0131nda oxumu\u015fdu. Heyvandarl\u0131qla, qism\u0259n d\u0259 \u0259kin\u00e7ilikl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful idi.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">H\u00fcseyn b\u0259yin \u015e\u00fck\u00fcr b\u0259y, Bax\u0131\u015f b\u0259y adl\u0131 o\u011flanlar\u0131, Xan\u0131m xan\u0131m adl\u0131 q\u0131z\u0131 vard\u0131.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">H\u00fcseyn b\u0259yin ikinci oglu Bax\u0131\u015f b\u0259y Kaz\u0131mb\u0259yov 1878-ci ild\u0259 \u015eu\u015fa q\u0259zas\u0131n\u0131n \u00c7\u0259m\u0259nli obas\u0131nda anadan olmu\u015fdu. \u0130btidai t\u0259hsilini molla yan\u0131nda alm\u0131\u015fd\u0131. Sonra \u015eu\u015fa real m\u0259kt\u0259bind\u0259 oxumu\u015fdu.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Bax\u0131\u015f b\u0259y Kaz\u0131mb\u0259yovun \u00c7\u0259m\u0259nli obas\u0131nda xeyli torpaq m\u00fclkiyyy\u0259ti vard\u0131. Ona m\u0259xsus olan torpa\u011f\u0131n bir hiss\u0259sind\u0259 ba\u011f sald\u0131rm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Bax\u0131\u015f b\u0259y Kaz\u0131mb\u0259yov \u201cDifai\u201d t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n A\u011fdam \u015f\u00f6b\u0259sinin \u00fczv\u00fc idi. Ondan ba\u015fqa A\u011fdam qanad\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fcl\u0259ri S\u0259lim b\u0259y R\u00fcst\u0259mb\u0259yov, qarda\u015f\u0131 \u015e\u00fck\u00fcr b\u0259y, C\u0259f\u0259r b\u0259y V\u0259zirov, Q\u0259hr\u0259man a\u011fa Cavan\u015fir, Qas\u0131m b\u0259y V\u0259zirov, Davud A\u011famirz\u0259yev, Hac\u0131 Seyid Miri\u015f Seyid Ba\u011f\u0131r o\u011flu v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 idil\u0259r. T\u0259bli\u011fat qrupuna Mirz\u0259 M\u0259mm\u0259d \u0130brahimovun ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 6 n\u0259f\u0259r daxil idi.\u00a0<strong style=\"font-style: inherit;\">(\u041d\u0410\u0418\u0418, \u0444.1, \u043e\u043f.\u0417, \u0434.1478, \u043b.41)<\/strong><\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">1909-cu ilin may ay\u0131nda \u00abQaraba\u011f Birlik M\u0259clisi\u00bbnin \u00fczvl\u0259rinin i\u015fi \u00fczr\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259 ara\u015fd\u0131rmas\u0131 apar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. \u0130\u015f \u00fczr\u0259 m\u00fctt\u0259himl\u0259r kimi \u00abDifai\u00bbnin \u015eu\u015fa b\u00f6lm\u0259sinin \u00fczvl\u0259ri M\u0259\u015f\u0259di \u015eamil Hac\u0131yev, \u018ffrasiyab \u018fzimov, K\u0259rb\u0259layi Yusif Mirsiyabov, Rza b\u0259y Rzab\u0259yov v\u0259 M\u0259mm\u0259d \u0130smay\u0131l o\u011flu, A\u011fdam b\u00f6lm\u0259sinin \u00fczvl\u0259ri Hac\u0131 Miri\u015f Mirba\u011f\u0131rov, Mirz\u0259 Davud A\u011famirz\u0259zad\u0259, Bax\u0131\u015f b\u0259y Kaz\u0131mb\u0259yov, Hac\u0131 C\u00fcm\u015f\u00fcd Hac\u0131 C\u0259f\u0259rqulu o\u011flu, Zulfuqar b\u0259y Abdulla b\u0259y o\u011flu Haqverdiyev v\u0259 Muxtar K\u0259rb\u0259layi M\u0259mm\u0259d o\u011flu ke\u00e7irdi. Adlar\u0131 \u00e7\u0259kil\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r \u00abf\u0259aliyy\u0259tinin m\u0259qs\u0259di Zaqafqaziyan\u0131n m\u00fcs\u0259lman \u0259halisini qanuna v\u0259 h\u00f6k\u00fcm\u0259tin s\u0259r\u0259ncamlar\u0131na ita\u0259t<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">etm\u0259m\u0259y\u0259 t\u0259hrik etm\u0259kd\u0259n ibar\u0259t olan, \u00f6z\u00fcn\u00fc m\u00fcs\u0259lman \u00abDifai\u00bb partiyas\u0131 v\u0259 \u00abQaraba\u011f M\u0259clisi\u00bb adland\u0131ran, \u00fczvl\u0259ri \u0259traf k\u0259ndl\u0259ri g\u0259z\u0259r\u0259k \u0259halid\u0259n partiyan\u0131n ehtiyaclar\u0131 v\u0259 silah \u00fc\u00e7\u00fcn pul y\u0131\u011fan, partiyan\u0131n ad\u0131ndan inzibati v\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259 v\u0259zif\u0259l\u0259rini yerin\u0259 yetir\u0259n, \u0259hali aras\u0131nda \u00e7\u0259ki\u015fm\u0259 v\u0259 m\u00fcbahis\u0259l\u0259ri t\u0259nziml\u0259m\u0259kl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan cinay\u0259tkar birlikd\u0259 i\u015ftirak etm\u0259kd\u0259\u00bb ittiham olunurdu.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Ara\u015fd\u0131rma n\u0259tic\u0259sind\u0259 Yelizavetpol dair\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259si 1909-cu il may\u0131n 15-d\u0259 \u00abQaraba\u011f Birlik M\u0259clisi\u00bbnin \u00fczvl\u0259rinin i\u015fi \u00fczr\u0259 h\u00f6km \u00e7\u0131xarm\u0131\u015fd\u0131. M\u0259hk\u0259m\u0259nin q\u0259rar\u0131 il\u0259 h\u0259min \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259n 8 n\u0259f\u0259ri 8 aydan 2 il\u0259 q\u0259d\u0259r h\u0259bs c\u0259zas\u0131na m\u0259hkum edilmi\u015f, 3 n\u0259f\u0259rin is\u0259 t\u0259qsiri s\u00fcbut edilm\u0259diyin\u0259 g\u00f6r\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259 onlara b\u0259ra\u0259t vermi\u015fdi. (<strong style=\"font-style: inherit;\">\u0413\u0410\u041f\u041f\u041e\u0414\u0410\u0420: \u0444. 276, o\u043f. 8, \u0434. 217, \u043b. 22-25.)<\/strong><\/p>\n<p style=\"color: #000000;\"><strong style=\"font-style: inherit;\">Bax\u0131\u015f b\u0259y Kaz\u0131mb\u0259yov 1914-c\u00fc ild\u0259 v\u0259fat edib.<\/strong><\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Bax\u0131\u015f b\u0259y Kaz\u0131mb\u0259yov Ziba xan\u0131mla ail\u0259 qurmu\u015fdu. H\u0259s\u0259n b\u0259y adl\u0131 o\u011flu vard\u0131.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Bax\u0131\u015f b\u0259y Kaz\u0131mb\u0259yov bir partiya t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131s\u0131 idi. Partiyan\u0131n t\u0259\u015fkilatc\u0131lar\u0131 qar\u015f\u0131ya qoyduqlar\u0131 siyasi m\u0259qs\u0259di v\u0259zif\u0259l\u0259ri k\u00fctl\u0259l\u0259rin d\u0259rk edib h\u0259yata kecirm\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn onlarda m\u00fc\u0259yy\u0259n \u015f\u00fcur v\u0259 siyasi m\u0259d\u0259niyy\u0259t s\u0259viyy\u0259si olmas\u0131n\u0131n z\u0259ruriliyini \u00e7ox d\u00fczg\u00fcn anlay\u0131rd\u0131lar. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u0259hali aras\u0131nda geni\u015f maarif\u00e7ilik i\u015fi apar\u0131r, m\u0259d\u0259ni-maarif c\u0259miyy\u0259tinin imkanlar\u0131ndan istifad\u0259 edir, siyasi \u0259d\u0259biyyat yard\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\"><strong style=\"font-style: inherit;\">\u201cDifai\u201dnin \u015f\u00f6b\u0259l\u0259rin\u0259 ba\u015fc\u0131l\u0131q ed\u0259nl\u0259r \u0259hali aras\u0131nda geni\u015f \u015f\u00f6hr\u0259t\u0259 malik insanlar idi. \u00c7ar m\u0259murlar\u0131 \u00f6z ali r\u0259isl\u0259rinin n\u0259z\u0259rin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131rd\u0131lar ki, bu partiyan\u0131n m\u00f6vcud oldu\u011fu m\u00fcdd\u0259td\u0259 yerli \u0259halinin ictimai i\u015fl\u0259r\u0259 mara\u011f\u0131 xeyli artm\u0131\u015fd\u0131r. \u0130ndi \u0259hali onun komit\u0259l\u0259rin\u0259 h\u00f6kum\u0259t idar\u0259sind\u0259n \u00e7ox m\u00fcraci\u0259t edirdi.<\/strong><\/p>\n<figure class=\"wp-block-image is-resized\" style=\"color: #000000;\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignright\" src=\"https:\/\/scontent.fgyd4-2.fna.fbcdn.net\/v\/t31.0-8\/p720x720\/10338587_566022023514307_306274595989781942_o.jpg?_nc_cat=103&amp;_nc_sid=2d5d41&amp;_nc_ohc=t92a9D3i8hYAX-zegia&amp;_nc_ht=scontent.fgyd4-2.fna&amp;_nc_tp=6&amp;oh=8ec9171c9b666a66ae74b8ffccd9592f&amp;oe=5F1816BA\" alt=\"\u041d\u0430 \u0438\u0437\u043e\u0431\u0440\u0430\u0436\u0435\u043d\u0438\u0438 \u043c\u043e\u0436\u0435\u0442 \u043d\u0430\u0445\u043e\u0434\u0438\u0442\u044c\u0441\u044f: 1 \u0447\u0435\u043b\u043e\u0432\u0435\u043a\" width=\"180\" height=\"240\" \/><\/figure>\n<p style=\"color: #000000;\">\n<p style=\"color: #000000;\">\n<p style=\"color: #000000;\">\n<p style=\"color: #000000;\">\n<p style=\"color: #000000;\">\n<p style=\"color: #000000;\">\n<p style=\"color: #000000;\">\n<p style=\"color: #000000;\">\n<p style=\"color: rgb(0, 0, 0); text-align: right;\"><strong>\u018fnv\u0259r \u00c7ingizo\u011flu, jurnalist-etnoqraf<\/strong><\/p>\n<p style=\"color: rgb(0, 0, 0); text-align: right;\"><em><strong>\u0130stinad:\u00a0Fedai.az<\/strong><\/em><\/p>\n<p class=\"bawpvc-ajax-counter\" data-id=\"14105\">Yaz\u0131ya 475 d\u0259f\u0259 bax\u0131l\u0131b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n tarixind\u0259 v\u0259 taley\u00fckl\u00fc m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin h\u0259llind\u0259 m\u00fcst\u0259sna xidm\u0259tl\u0259ri olan bir s\u0131ra tarixi \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r, g\u00f6rk\u0259mli siyas\u0259t v\u0259 d\u00f6vl\u0259t adamlar\u0131 olmu\u015fdur. Onlar zaman-zaman xalq\u0131m\u0131z\u0131n tarixind\u0259 g\u00f6rd\u00fckl\u0259ri b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259r v\u0259 \u0259m\u0259ll\u0259rl\u0259 yadda qalm\u0131\u015f v\u0259 unudulmam\u0131\u015flar. Bel\u0259 tarixi \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r i\u00e7\u0259risind\u0259 \u201cDifai\u201d partiyas\u0131n\u0131n \u00fczvl\u0259rind\u0259n biri Bax\u0131\u015f b\u0259y Kaz\u0131mb\u0259yovun x\u00fcsusi rolu vard\u0131r. Bax\u0131\u015f b\u0259y Qaraba\u011fda, onun bir gu\u015f\u0259si A\u011fdamda m\u0259\u015fhur [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6,11,14,10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14105"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=14105"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14105\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14107,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14105\/revisions\/14107"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=14105"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=14105"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=14105"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}