{"id":15707,"date":"2020-07-07T14:40:52","date_gmt":"2020-07-07T09:40:52","guid":{"rendered":"http:\/\/kultur.az\/?p=15707"},"modified":"2020-07-07T14:40:52","modified_gmt":"2020-07-07T09:40:52","slug":"erm%c9%99ni-quldur-d%c9%99st%c9%99l%c9%99rinin-agd%c9%99r%c9%99-bolg%c9%99sind%c9%99-tor%c9%99tdikl%c9%99ri-qirginlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kultur.az\/?p=15707","title":{"rendered":"Erm\u0259ni quldur d\u0259st\u0259l\u0259rinin A\u011fd\u0259r\u0259 b\u00f6lg\u0259sind\u0259 t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri q\u0131r\u011f\u0131nlar"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone\" src=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/agdere-640x400.jpg\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"400\" \/><\/p>\n<h1 class=\"entry-title\" style=\"color: #353535;\">XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 erm\u0259ni quldur d\u0259st\u0259l\u0259rinin A\u011fd\u0259r\u0259 b\u00f6lg\u0259sind\u0259 t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri q\u0131r\u011f\u0131nlar v\u0259 xarabazara \u00e7evrilmi\u015f k\u0259ndl\u0259r\u2026<\/h1>\n<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/scontent.fgyd4-2.fna.fbcdn.net\/v\/t1.0-9\/20375958_1527722320604667_1322238368723473598_n.jpg?_nc_cat=111&amp;_nc_sid=85a577&amp;_nc_ohc=pOv2W2GvRuEAX_GTC7n&amp;_nc_ht=scontent.fgyd4-2.fna&amp;oh=085268e675953928205bf192dc73e499&amp;oe=5F243A4A\" alt=\"\u041d\u0430 \u0438\u0437\u043e\u0431\u0440\u0430\u0436\u0435\u043d\u0438\u0438 \u043c\u043e\u0436\u0435\u0442 \u043d\u0430\u0445\u043e\u0434\u0438\u0442\u044c\u0441\u044f: Cavid Ba\u011f\u0131rzade\" width=\"491\" height=\"491\" \/><\/p>\n<p style=\"color: #000000;\"><strong style=\"font-style: inherit;\">CAV\u0130D BA\u011eIRZAD\u018f<br \/>\nG\u0259nc\u0259 D\u00f6vl\u0259t Universitetinin Az\u0259rbaycan tarixi kafedras\u0131n\u0131n dosenti, tarix \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru<\/strong><\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Rusiyan\u0131n d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259ti olaraq k\u00f6m\u0259yi v\u0259 t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 erm\u0259nil\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n A\u011fd\u0259r\u0259 b\u00f6lg\u0259sind\u0259 d\u0259 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc v\u0259 planla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f formada x\u00fcsusi amans\u0131zl\u0131q v\u0259 q\u0259ddarl\u0131qla k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131nlar h\u0259yata ke\u00e7irmi\u015fl\u0259r. A\u011fd\u0259r\u0259 b\u00f6lg\u0259sinin k\u0259ndl\u0259rind\u0259 bu d\u00f6vrd\u0259 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f q\u0131r\u011f\u0131nlar \u0259sas\u0259n 1905-1906 v\u0259 1917-1918-ci ill\u0259r \u0259rzind\u0259 t\u00f6r\u0259dilmi\u015fdir. M.S.Ordubadinin verdiyi m\u0259lumatlardan m\u0259lum olur ki, Cavan\u015fir q\u0259zas\u0131nda \u2013 A\u011fd\u0259r\u0259 b\u00f6lg\u0259sind\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 q\u0131r\u011f\u0131nlara m\u0259ruz qalmas\u0131 \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n planla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, Da\u015fnaks\u00fctyun komit\u0259sinin tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131 v\u0259 t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 Hamazasp\u0131n komandanl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda silahl\u0131 d\u0259st\u0259 k\u00fctl\u0259vi q\u0259tliamlara x\u00fcsusi haz\u0131rl\u0131q g\u00f6rm\u00fc\u015f, h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyat haz\u0131rlam\u0131\u015fd\u0131 [1, 81]. B\u0259hs olunan d\u00f6vrd\u0259 A\u011fd\u0259r\u0259 b\u00f6lg\u0259si G\u0259nc\u0259 quberniyas\u0131n\u0131n Cavan\u015fir q\u0259zas\u0131n\u0131n \u0259sas hiss\u0259sini t\u0259\u015fkil edirdi. Cavan\u015fir q\u0259zas\u0131 \u00fc\u00e7 polis sah\u0259sin\u0259 b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015fd\u00fc. Birinci v\u0259 ikinci sah\u0259l\u0259rd\u0259 H\u0259s\u0259nqaya, S\u0259rv, Yar\u0131mca, Sistula, Kaxr\u0131lar k\u0259ndl\u0259ri \u00e7\u0131xmaqla yerd\u0259 qalan k\u0259ndl\u0259r az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 k\u0259ndl\u0259r idi. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc sah\u0259 is\u0259 Da\u011fbasar k\u0259ndl\u0259rind\u0259n ibar\u0259t olub \u0259ks\u0259riyy\u0259ti erm\u0259nil\u0259rin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 k\u0259ndl\u0259r olmu\u015fdur. Bu sah\u0259d\u0259 Kolan\u0131 camaat\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 D\u0259mirlli, Hac\u0131 Q\u0259rv\u0259nd, \u00c7\u0131raql\u0131, Umudlu, \u0130mar\u0259t Q\u0259rv\u0259nd, Xa\u00e7\u0131n \u00e7ay\u0131 boyunca \u015e\u0259xav\u0259nd, G\u00fcneyp\u0259y\u0259, \u018flia\u011fal\u0131, S\u0131rxav\u0259nd, \u0130smay\u0131lb\u0259yli kimi da\u011fl\u0131q k\u0259ndl\u0259r vard\u0131r.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" src=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/image-7.jpeg\" alt=\"1918-ci il az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n soyq\u0131r\u0131m\u0131. Bak\u0131da mart q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131 1905.az\" width=\"581\" height=\"390\" \/><\/p>\n<div class=\"figure-cat-wrap featured-image-enable\">\n<div class=\"featured-image\" style=\"font-weight: inherit; font-style: inherit;\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"attachment-colornews-featured-image size-colornews-featured-image wp-post-image\" src=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/agdere-640x400.jpg\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"400\" \/><\/div>\n<div class=\"category-collection\" style=\"font-weight: inherit; font-style: inherit;\"><span class=\"cat-links\" style=\"font-weight: inherit; font-style: inherit;\"><a style=\"font-weight: inherit; font-style: inherit; color: #ffffff;\" href=\"http:\/\/fedai.az\/?cat=7\" rel=\"category tag\">Tarix<\/a><\/span><\/div>\n<\/div>\n<p style=\"color: #000000;\"><span class=\"posted-on\" style=\"font-style: italic;\"><a style=\"font-weight: inherit; font-style: inherit; color: #333333;\" title=\"03:41\" href=\"http:\/\/fedai.az\/?p=9027\" rel=\"bookmark\"><time class=\"entry-date published\" datetime=\"2020-07-04T03:41:42+04:00\">04.07.2020<\/time><\/a><\/span><\/p>\n<header class=\"entry-header\">\n<h1 class=\"entry-title\" style=\"font-style: inherit; color: #353535;\">XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 erm\u0259ni quldur d\u0259st\u0259l\u0259rinin A\u011fd\u0259r\u0259 b\u00f6lg\u0259sind\u0259 t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri q\u0131r\u011f\u0131nlar v\u0259 xarabazara \u00e7evrilmi\u015f k\u0259ndl\u0259r\u2026<\/h1>\n<\/header>\n<div class=\"below-entry-meta\"><span class=\"byline\" style=\"font-style: italic;\"><span class=\"author vcard\" style=\"font-weight: inherit; font-style: inherit;\"><a class=\"url fn n\" style=\"font-weight: inherit; font-style: inherit; color: #767272;\" title=\"www.Fedai.az\" href=\"http:\/\/fedai.az\/?author=2\">Yay\u0131mlayan: www.Fedai.az<\/a><\/span><\/span><\/div>\n<div class=\"entry-content\">\n<figure class=\"wp-block-image is-resized\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/scontent.fgyd4-2.fna.fbcdn.net\/v\/t1.0-9\/20375958_1527722320604667_1322238368723473598_n.jpg?_nc_cat=111&amp;_nc_sid=85a577&amp;_nc_ohc=pOv2W2GvRuEAX_GTC7n&amp;_nc_ht=scontent.fgyd4-2.fna&amp;oh=085268e675953928205bf192dc73e499&amp;oe=5F243A4A\" alt=\"\u041d\u0430 \u0438\u0437\u043e\u0431\u0440\u0430\u0436\u0435\u043d\u0438\u0438 \u043c\u043e\u0436\u0435\u0442 \u043d\u0430\u0445\u043e\u0434\u0438\u0442\u044c\u0441\u044f: Cavid Ba\u011f\u0131rzade\" width=\"240\" height=\"240\" \/><\/figure>\n<p style=\"font-weight: inherit; font-style: inherit;\"><strong style=\"font-style: inherit;\">CAV\u0130D BA\u011eIRZAD\u018f<br \/>\nG\u0259nc\u0259 D\u00f6vl\u0259t Universitetinin Az\u0259rbaycan tarixi kafedras\u0131n\u0131n dosenti, tarix \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru<\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: inherit; font-style: inherit;\"><strong style=\"font-style: inherit;\"><\/p>\n<p><\/strong>XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Rusiyan\u0131n d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259ti olaraq k\u00f6m\u0259yi v\u0259 t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 erm\u0259nil\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n A\u011fd\u0259r\u0259 b\u00f6lg\u0259sind\u0259 d\u0259 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc v\u0259 planla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f formada x\u00fcsusi amans\u0131zl\u0131q v\u0259 q\u0259ddarl\u0131qla k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131nlar h\u0259yata ke\u00e7irmi\u015fl\u0259r. A\u011fd\u0259r\u0259 b\u00f6lg\u0259sinin k\u0259ndl\u0259rind\u0259 bu d\u00f6vrd\u0259 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f q\u0131r\u011f\u0131nlar \u0259sas\u0259n 1905-1906 v\u0259 1917-1918-ci ill\u0259r \u0259rzind\u0259 t\u00f6r\u0259dilmi\u015fdir. M.S.Ordubadinin verdiyi m\u0259lumatlardan m\u0259lum olur ki, Cavan\u015fir q\u0259zas\u0131nda \u2013 A\u011fd\u0259r\u0259 b\u00f6lg\u0259sind\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 q\u0131r\u011f\u0131nlara m\u0259ruz qalmas\u0131 \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n planla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, Da\u015fnaks\u00fctyun komit\u0259sinin tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131 v\u0259 t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 Hamazasp\u0131n komandanl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda silahl\u0131 d\u0259st\u0259 k\u00fctl\u0259vi q\u0259tliamlara x\u00fcsusi haz\u0131rl\u0131q g\u00f6rm\u00fc\u015f, h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyat haz\u0131rlam\u0131\u015fd\u0131 [1, 81]. B\u0259hs olunan d\u00f6vrd\u0259 A\u011fd\u0259r\u0259 b\u00f6lg\u0259si G\u0259nc\u0259 quberniyas\u0131n\u0131n Cavan\u015fir q\u0259zas\u0131n\u0131n \u0259sas hiss\u0259sini t\u0259\u015fkil edirdi. Cavan\u015fir q\u0259zas\u0131 \u00fc\u00e7 polis sah\u0259sin\u0259 b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015fd\u00fc. Birinci v\u0259 ikinci sah\u0259l\u0259rd\u0259 H\u0259s\u0259nqaya, S\u0259rv, Yar\u0131mca, Sistula, Kaxr\u0131lar k\u0259ndl\u0259ri \u00e7\u0131xmaqla yerd\u0259 qalan k\u0259ndl\u0259r az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 k\u0259ndl\u0259r idi. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc sah\u0259 is\u0259 Da\u011fbasar k\u0259ndl\u0259rind\u0259n ibar\u0259t olub \u0259ks\u0259riyy\u0259ti erm\u0259nil\u0259rin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 k\u0259ndl\u0259r olmu\u015fdur. Bu sah\u0259d\u0259 Kolan\u0131 camaat\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 D\u0259mirlli, Hac\u0131 Q\u0259rv\u0259nd, \u00c7\u0131raql\u0131, Umudlu, \u0130mar\u0259t Q\u0259rv\u0259nd, Xa\u00e7\u0131n \u00e7ay\u0131 boyunca \u015e\u0259xav\u0259nd, G\u00fcneyp\u0259y\u0259, \u018flia\u011fal\u0131, S\u0131rxav\u0259nd, \u0130smay\u0131lb\u0259yli kimi da\u011fl\u0131q k\u0259ndl\u0259r vard\u0131r<strong style=\"font-style: inherit;\">\u00a0[1, 78].<\/strong><\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-9028\" src=\"http:\/\/fedai.az\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/image-7.jpeg\" alt=\"1918-ci il az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n soyq\u0131r\u0131m\u0131. Bak\u0131da mart q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131 1905.az\" width=\"581\" height=\"390\" \/><\/figure>\n<p style=\"font-weight: inherit; font-style: inherit;\">Erm\u0259ni silahl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259ri 1905-ci ilin avqust ay\u0131ndan 1906-c\u0131 ilin iyun ay\u0131nad\u0259k m\u00fc\u0259yy\u0259n fasil\u0259l\u0259rl\u0259 Cavan\u015fir q\u0259zas\u0131n\u0131n Xa\u00e7\u0131n v\u0259 T\u0259rt\u0259r \u00e7aylar\u0131 h\u00f6vz\u0259sind\u0259, habel\u0259 A\u011fd\u0259r\u0259 b\u00f6lg\u0259sind\u0259 k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131nlar t\u00f6r\u0259tmi\u015fl\u0259r. H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 Cavan\u015fir q\u0259zas\u0131ndak\u0131 227 k\u0259ndd\u0259n yaln\u0131z 39-da erm\u0259nil\u0259r ya\u015fay\u0131rd\u0131lar [6, 159]. M.S.Ordubadinin verdiyi m\u0259lumata g\u00f6r\u0259 Cavan\u015fir q\u0259zas\u0131ndak\u0131 az\u0259rbaycanl\u0131 k\u0259ndl\u0259rinin \u0259halisini tamamil\u0259 q\u0131rmaq v\u0259 onlar\u0131n k\u0259ndl\u0259rini yer \u00fcz\u00fcnd\u0259n silm\u0259kl\u0259 erm\u0259nil\u0259r \u0130r\u0259van, \u015eu\u015fa, Z\u0259ng\u0259zur v\u0259 G\u0259nc\u0259d\u0259 ya\u015fayan erm\u0259nil\u0259rinin bir-biri il\u0259 \u0259laq\u0259sini t\u0259min etm\u0259yi planla\u015fd\u0131r\u0131rd\u0131lar. Bununla da Da\u015fnaks\u00fctyun partiyas\u0131n\u0131n plan\u0131na uy\u011fun olaraq Cavan\u015fir q\u0259zas\u0131n\u0131n az\u0259rbaycanl\u0131 \u0259halisini d\u0259 m\u0259hv etm\u0259kl\u0259 bu b\u00f6lg\u0259ninin d\u0259 daxil olaca\u011f\u0131 \u201cErm\u0259nistan\u201d t\u0259\u015fkil edil\u0259c\u0259kdir<\/p>\n<p style=\"font-weight: inherit; font-style: inherit;\"><span style=\"color: #000000;\">Cavan\u015fir q\u0259zas\u0131nda k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131n t\u00f6r\u0259dilm\u0259si zaman\u0131 erm\u0259nil\u0259r\u0259 h\u0259r c\u00fcr imkan yaradan q\u0259za r\u0259isi Pivovarov idis\u0259, az\u0259rbaycanl\u0131 \u0259halinin ba\u015fs\u0131z qalmas\u0131n\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bkarlar\u0131 is\u0259 Pivovarovla kef m\u0259clisl\u0259rind\u0259 olan b\u0259zi Cavan\u015fir b\u0259yl\u0259rinin milli heysiyyat hissinin olmamas\u0131 idi.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: inherit; font-style: inherit;\"><span style=\"color: #000000;\">Cavan\u015fir q\u0259zas\u0131n\u0131n \u2013 A\u011fd\u0259r\u0259 b\u00f6lg\u0259sinin k\u0259ndl\u0259rinin q\u0131r\u011f\u0131nlara m\u0259ruz qalmas\u0131, t\u00f6r\u0259dilmi\u015f v\u0259h\u015filik, qar\u0259t v\u0259 q\u0259tliamlar haqq\u0131nda M.S.Ordubadinin \u201cQanl\u0131 ill\u0259r\u201d\u00a0<\/span><span style=\"color: #000000;\">v\u0259 erm\u0259ni m\u00fc\u0259llifi A-Donun 1907-ci ild\u0259 \u0130r\u0259vanda erm\u0259ni dilind\u0259 \u00e7ap olunmu\u015f \u201cQafqazda erm\u0259ni-t\u00fcrk toqqu\u015fmalar\u0131 (1905-1906-c\u0131 ill\u0259r). S\u0259n\u0259dli, statistik, topoqrafik izahlarla\u201d\u00a0<\/span><span style=\"color: #000000;\">\u00a0kitablar\u0131nda m\u0259lumatlar \u00f6z \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131r. H\u0259m\u00e7inin 1905-1906-c\u0131 ill\u0259r q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 yerli \u0259halinin ya\u015fl\u0131 n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin 1960-80-ci ill\u0259rd\u0259 dan\u0131\u015fd\u0131qlar\u0131 a\u011fr\u0131l\u0131-ac\u0131l\u0131 xatir\u0259l\u0259ri (o c\u00fcml\u0259d\u0259n bu s\u0259tirl\u0259rin m\u00fc\u0259llifinin baba v\u0259 n\u0259n\u0259sinin ata-babalar\u0131ndan e\u015fitdikl\u0259ri) insan\u0131 d\u0259h\u015f\u0259t\u0259 g\u0259tirir.<\/span><\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Erm\u0259ni silahl\u0131 quldur d\u0259st\u0259l\u0259ri 1905-1906-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 Cavan\u015fir q\u0259zas\u0131n\u0131n S\u0131rxav\u0259nd, Yeddi Q\u0131\u015flaqlar, \u00c7\u0131raql\u0131, Hac\u0131 Q\u0259rv\u0259nd, M\u0259m\u0259rzalar, Arpatala, Buruc, D\u0259mirli, Ba\u015f v\u0259 A\u015fa\u011f\u0131 G\u00fcneyp\u0259y\u0259l\u0259r, Manikli, S\u00fcleymanb\u0259yli, \u018flia\u011fal\u0131, K\u0259ng\u0259rli, Qarapirim, Umudlu, \u0130mar\u0259t Q\u0259rv\u0259nd, \u00c7obansu, \u015e\u0259xav\u0259nd v\u0259 Pirxud k\u0259ndl\u0259rind\u0259 k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131nlar t\u00f6r\u0259tmi\u015f v\u0259 \u0259halinin yer-yurdlar\u0131ndan did\u0259rgin salm\u0131\u015fd\u0131lar [6, 159]. Erm\u0259ni m\u00fc\u0259llifi S.Zavaryan\u0131n verdiyi m\u0259lumata g\u00f6r\u0259 1905-ci ild\u0259 Cavan\u015fir q\u0259zas\u0131nda 15 m\u00fcs\u0259lman k\u0259ndi da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r\u00a0. Bu k\u0259ndl\u0259rd\u0259n D\u0259mirli, Hac\u0131 Q\u0259rv\u0259nd, Buruc, \u00c7\u0131raql\u0131, k\u0259ndl\u0259ri yer \u00fcz\u00fcnd\u0259n silinmi\u015f, sa\u011f qalm\u0131\u015f \u0259halisi is\u0259 T\u0259rt\u0259r \u00e7ay\u0131n\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 axarlar\u0131 boyuna p\u0259nah g\u0259tir\u0259r\u0259k T\u0259rt\u0259r v\u0259 B\u0259rd\u0259 b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 m\u0259skunla\u015fm\u0131\u015flar. Hal-haz\u0131rda T\u0259rt\u0259r rayonunun m\u00f6vcud Hac\u0131 Q\u0259rv\u0259nd (son zamanlar k\u0259ndin ad\u0131 d\u0259yi\u015fdiril\u0259rk Kolan\u0131 adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r \u2013 C.B.) v\u0259 Buruc k\u0259ndl\u0259ri 1905-ci il hadis\u0259l\u0259rd\u0259n sonra ata-baba yurdlar\u0131ndan did\u0259rgin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f \u0259hali t\u0259r\u0259find\u0259n sal\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r. K\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131nlara m\u0259ruz qalm\u0131\u015f Umudlu k\u0259ndinin sa\u011f qalm\u0131\u015f \u0259halisi is\u0259 A\u011fdam v\u0259 T\u0259rt\u0259r b\u00f6lg\u0259sind\u0259 s\u0131\u011f\u0131nacaq tapm\u0131\u015f, \u0259halinin bir qismi is\u0259 sonralar geri qay\u0131daraq da\u011f\u0131lm\u0131\u015f, qar\u0259t edilmi\u015f k\u0259ndi b\u0259rpa etmi\u015fl\u0259r.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">1905-ci ilin avqust-sentyabr aylar\u0131nda erm\u0259nil\u0259r ilk cinay\u0259tl\u0259rini t\u00f6r\u0259dirl\u0259r. Hac\u0131 Q\u0259rv\u0259nd k\u0259nd sakini 60 ya\u015fl\u0131 H\u00fcmm\u0259t b\u0259y Pa\u015fa b\u0259y o\u011flu \u0259sir g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr v\u0259 q\u0259tl\u0259 yetirilir. S\u0131rxav\u0259nd sakinl\u0259ri Abbasqulu v\u0259 \u0130mran H\u0259s\u0259nxan o\u011flu me\u015f\u0259y\u0259 getdikl\u0259ri zaman erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259tl olunub sonra yand\u0131r\u0131lm\u0131\u015flar. Q\u0259tl yerind\u0259 onlar\u0131n yaln\u0131z k\u0259silmi\u015f ba\u015flar\u0131 qalm\u0131\u015fd\u0131r. Bu q\u0259tll\u0259rd\u0259n sonra Cavan\u015fir q\u0259zas\u0131nda k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131nlar ba\u015flay\u0131r.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">1905-ci il oktyabr\u0131n 3-d\u0259 s\u00fcbh vaxt\u0131 me\u015f\u0259d\u0259n \u015feypur s\u0259si g\u0259lir, bu bir i\u015far\u0259 idi. Ard\u0131nca me\u015f\u0259d\u0259n g\u00fccl\u00fc piyada d\u0259st\u0259l\u0259ri \u00e7\u0131x\u0131r, arxadan atl\u0131lar h\u0259rbi bayraqlarla S\u0131rxav\u0259nd k\u0259ndin\u0259 h\u00fccum edir. K\u0259ndin me\u015f\u0259y\u0259 qa\u00e7\u0131b can\u0131n\u0131 qurtarmaq ist\u0259y\u0259n \u0259halisinin bir hiss\u0259sini 400 n\u0259f\u0259rlik erm\u0259ni silahl\u0131 d\u0259st\u0259si t\u0259qib edib q\u0259tl\u0259 yetirir. Hamazasp\u0131n komandanl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda silahl\u0131 erm\u0259ni qani\u00e7\u0259nl\u0259ri S\u0131rxav\u0259nd k\u0259ndini q\u0131r\u0131b-\u00e7at\u0131r, k\u0259ndi b\u00fcsb\u00fct\u00fcn darmada\u011f\u0131n edirl\u0259r. S\u0131rxav\u0259nd k\u0259ndi sakinl\u0259rin c\u0259s\u0259dl\u0259ri il\u0259 dolur, qandan \u00e7alalar \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lir. Az bir vaxt \u0259rzind\u0259 S\u0131rxav\u0259nd v\u0259 ona qon\u015fu olan \u018flia\u011fal\u0131 k\u0259ndi qar\u0259t edil\u0259r\u0259k da\u011f\u0131d\u0131l\u0131r. Evl\u0259r qar\u0259td\u0259n sonra yand\u0131r\u0131l\u0131r. V\u0259h\u015fi y\u0131rt\u0131c\u0131lar s\u00fcd\u0259m\u0259r k\u00f6rp\u0259l\u0259ri be\u015fiyi il\u0259 odlay\u0131b, b\u0259z\u0259n d\u0259 anas\u0131n\u0131n quca\u011f\u0131ndan al\u0131b divarlara vurmaqla para-para edir, s\u00fcng\u00fcl\u0259r\u0259 ke\u00e7irirdil\u0259r\u00a0<strong style=\"font-style: inherit;\">.<\/strong><\/p>\n<p>1905-ci ilin noyabr\u0131n 27-d\u0259 Da\u015fanaks\u00fctyun komit\u0259sinin t\u0259\u015fkil etdiyi erm\u0259ni quldur d\u0259st\u0259si Madagis, \u00c7ayl\u0131, Namis v\u0259 s. erm\u0259ni k\u0259ndlil\u0259rind\u0259n t\u0259\u015fkil olunmu\u015f d\u0259st\u0259 il\u0259 birlikd\u0259 D\u0259mirli k\u0259ndini \u00fc\u00e7 t\u0259r\u0259fd\u0259n m\u00fchasir\u0259y\u0259 al\u0131r. D\u0259mirli k\u0259ndi \u0259slind\u0259 \u00fc\u00e7 t\u0259r\u0259fd\u0259n erm\u0259ni k\u0259ndl\u0259ri il\u0259, q\u0259rb t\u0259r\u0259fd\u0259n is\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131 \u00c7\u0131raql\u0131 k\u0259ndi \u0259hat\u0259l\u0259nirdi. Q\u0259zan\u0131n dig\u0259r k\u0259ndl\u0259rind\u0259n s\u0259rv\u0259ti v\u0259 d\u00f6vl\u0259ti il\u0259 \u00fcst\u00fcn olan D\u0259mirli k\u0259ndi qar\u0259t olunur, \u0259halisi is\u0259 qon\u015fu \u00c7\u0131raql\u0131 k\u0259ndin\u0259 p\u0259nah apar\u0131r. D\u0259mirli faci\u0259sind\u0259n sonra 1905-ci il noyabr\u0131n 31-d\u0259 erm\u0259ni silahl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259ri \u00c7\u0131raql\u0131 v\u0259 Hac\u0131 Q\u0259rv\u0259nd k\u0259ndl\u0259rin\u0259 h\u00fccum edirl\u0259r. \u00c7\u0131raql\u0131 v\u0259 Hac\u0131 Q\u0259rv\u0259nd k\u0259ndl\u0259ri qar\u0259t edilir v\u0259 yand\u0131r\u0131l\u0131r\u00a0.<\/p>\n<p>K\u0259ndl\u0259rin sa\u011f qalan camaat\u0131 Pirxud k\u0259ndin\u0259 topla\u015f\u0131r. Q\u0259za r\u0259isi Pivovarovun bu q\u0259d\u0259r q\u0131r\u011f\u0131nlardan sonra bel\u0259 he\u00e7 bir t\u0259dbir g\u00f6rm\u0259m\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 Pirxud k\u0259ndinin camaat\u0131 v\u0259 ora p\u0259nah g\u0259tirmi\u015f \u00c7\u0131raql\u0131 v\u0259 Hac\u0131 Q\u0259rv\u0259nd k\u0259ndl\u0259rinin \u0259halisi q\u0259zan\u0131n ikinci sah\u0259d\u0259 olan az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n ya\u015fad\u0131qlar\u0131 k\u0259ndl\u0259rin yan\u0131na da\u015f\u0131n\u0131rlar. Erm\u0259nil\u0259r Pirxud k\u0259ndini d\u0259 qar\u0259t edib yand\u0131r\u0131rlar. Bel\u0259likl\u0259 d\u0259 D\u0259mirli, Hac\u0131 Q\u0259rv\u0259nd v\u0259 Pirxud k\u0259ndl\u0259ri yer \u00fcz\u00fcnd\u0259n silinir. Erm\u0259ni qani\u00e7\u0259nl\u0259ri \u0130mar\u0259t Q\u0259rv\u0259nd, Buruc v\u0259 \u00c7\u0259r\u0259kdar k\u0259ndl\u0259rin\u0259 d\u0259 h\u00fcc\u00fcm edir, k\u0259ndl\u0259r qar\u0259t edilir, \u0259halisi q\u0131r\u011f\u0131nlara m\u0259ruz qal\u0131r. Buruc k\u0259ndinin aqib\u0259ti dig\u0259rl\u0259rind\u0259n f\u0259rqli olmur, \u0259halisi ata-baba yurdunadan did\u0259rgin d\u00fc\u015f\u00fcr, k\u0259nd yand\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Cavan\u015fir q\u0259zas\u0131nda \u0259n d\u0259h\u015f\u0259tli hadis\u0259l\u0259r Umudlu k\u0259ndind\u0259 ba\u015f vermi\u015fdir. Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131ndan 87 il \u0259vv\u0259l eyni d\u0259h\u015f\u0259tl\u0259r Umudli k\u0259ndind\u0259 t\u00f6r\u0259dilmi\u015fdir. Umudlu faic\u0259si haqq\u0131nda ayr\u0131ca b\u0259hs edilmi\u015fdir\u00a0<strong style=\"font-style: inherit;\">.<\/strong><\/p>\n<p>Cavan\u015fir q\u0259zas\u0131nda erm\u0259nil\u0259r n\u00f6vb\u0259ti q\u0259tliamlar\u0131 Birinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sinin sonlar\u0131nda h\u0259yata ke\u00e7irmi\u015fl\u0259r. Cavan\u015fir q\u0259zas\u0131n\u0131n polis idar\u0259sinin r\u0259smi s\u0259n\u0259dl\u0259ri v\u0259 istintaqda \u015fahidl\u0259rin verdiyi ifad\u0259l\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n q\u0259zada a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 v\u0259ziyy\u0259t m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015fdir. H\u0259l\u0259 Rusiyan\u0131n h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar\u0131 dayand\u0131rmas\u0131na q\u0259d\u0259r erm\u0259ni \u0259sg\u0259rl\u0259ri c\u0259bh\u0259d\u0259n f\u0259rarilik ed\u0259r\u0259k, \u00f6z k\u0259ndl\u0259rin\u0259 \u00e7oxlu t\u00fcf\u0259ng, pulemyot v\u0259 ba\u015fqa d\u00f6y\u00fc\u015f sursat\u0131 o\u011furlay\u0131b g\u0259tirmi\u015fdil\u0259r. Bu c\u00fcr cinay\u0259tkar hallara bir t\u0259r\u0259fd\u0259n yerli erm\u0259ni ziyal\u0131lar\u0131 v\u0259 erm\u0259ni k\u0259nd icmalar\u0131n\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri r\u0259vac verir, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n rus polis hakimiyy\u0259tinin f\u0259aliyy\u0259tsizliyi \u015f\u0259rait yarad\u0131rd\u0131. Rusiyada d\u00f6vl\u0259t \u00e7evrili\u015fi ba\u015f verdiyi vaxtda dem\u0259k olar ki, d\u00f6y\u00fc\u015f sursat\u0131 v\u0259 silahla t\u0259chiz olunmu\u015f erm\u0259nil\u0259rin m\u00fcs\u0259lmanlara qar\u015f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilik m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri zorak\u0131l\u0131q h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. Bu d\u00f6vrd\u0259 q\u0259zan\u0131n Kolanl\u0131 icmas\u0131n\u0131n k\u0259ndl\u0259ri erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n tamamil\u0259 da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f, erm\u0259ni Avrayan c\u0259miyy\u0259tinin k\u0259ndl\u0259ri is\u0259 he\u00e7 bir halda z\u0259r\u0259r \u00e7\u0259km\u0259\u00acmi\u015fdil\u0259r. Bel\u0259likl\u0259, Cavan\u015fir q\u0259zas\u0131nda yaln\u0131z Kolanl\u0131 c\u0259miyy\u0259tinin 12 k\u0259ndi tamamil\u0259 da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015fd\u0131\u00a0<strong style=\"font-style: inherit;\">.<\/strong><\/p>\n<p>Cavan\u015fir q\u0259zas\u0131n\u0131n polis idar\u0259sinin r\u0259smi s\u0259n\u0259dl\u0259rind\u0259n, el\u0259c\u0259 d\u0259 yeli Kolan\u0131 camaat\u0131n\u0131n ya\u015fl\u0131 insanlar\u0131n\u0131n xatir\u0259l\u0259rind\u0259n m\u0259lum olur ki, 1905-1906-c\u0131 ill\u0259r \u0259rzind\u0259 ba\u015f vermi\u015f k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131nlaradan sonra \u00f6z k\u0259ndl\u0259rini t\u0259rk etm\u0259k m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qalm\u0131\u015f \u0259halinin bir qismi yenid\u0259n \u00f6z k\u0259ndl\u0259rin\u0259 qay\u0131daraq k\u0259ndl\u0259rini b\u0259rpa ets\u0259l\u0259r d\u0259, \u00e7ox ke\u00e7m\u0259mi\u015f, 1917-1918-ci ill\u0259r \u0259rzind\u0259 d\u0259 soyq\u0131r\u0131ma m\u0259ruz qalm\u0131\u015flar.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/femida.az\/photos\/femida81.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">1917-ci ilin dekabr\u0131ndan ba\u015flayaraq erm\u0259ni quldur d\u0259st\u0259l\u0259ri Cavan\u015fir q\u0259zas\u0131n\u0131n Kolan\u0131 camaat\u0131n\u0131n k\u0259ndl\u0259rin\u0259 soxulmu\u015f, oralarda silahl\u0131 g\u00f6z\u0259t\u00e7il\u0259r qoymu\u015fdular. Onlar kolanl\u0131lardan \u201cErm\u0259nistana\u201d tabe olma\u011f\u0131 t\u0259l\u0259b edir, \u00f6z d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn vergi toplamaq ad\u0131 alt\u0131nda az\u0259rbaycanl\u0131lardan \u00f6z xeyirl\u0259rin\u0259 \u00e7oxlu pul y\u0131\u011f\u0131rd\u0131lar. Onlar\u0131n d\u0259st\u0259l\u0259ri Az\u0259rbaycan k\u0259ndl\u0259rind\u0259 ist\u0259dikl\u0259rini edir, m\u00fcnt\u0259z\u0259m olaraq az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n mal-qaras\u0131\u00acn\u0131 zorla \u0259ll\u0259rind\u0259n al\u0131b apar\u0131rd\u0131lar<strong style=\"font-style: inherit;\">\u00a0[7, 29].<\/strong><\/p>\n<p style=\"color: #000000;\"><strong style=\"font-style: inherit;\"><br \/>\n<\/strong>Cavan\u015fir q\u0259zas\u0131 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n\u0131n milli komit\u0259si Kolanl\u0131 icmas\u0131n\u0131n \u0259halisini a\u011f\u0131r v\u0259ziyy\u0259td\u0259n \u00e7\u0131xarmaq \u00fc\u00e7\u00fcn erm\u0259nil\u0259rl\u0259 \u0259vv\u0259lki xeyirxah m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri b\u0259rpa etm\u0259y\u0259 v\u0259 bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 erm\u0259ni k\u0259ndl\u0259rin\u0259 qar\u0131\u015f\u0131q dinc n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259r g\u00f6nd\u0259rirdil\u0259r. Bu, onu g\u00f6st\u0259rir ki, az\u0259rbaycanl\u0131lar erm\u0259nil\u0259rl\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri dinc yolla h\u0259ll etm\u0259k ist\u0259yirdil\u0259r. Az\u0259rbaycanl\u0131 \u0259halinin bel\u0259 d\u00f6z\u00fclm\u0259z v\u0259ziyy\u0259ti b\u0259zi yerl\u0259rd\u0259 1918-ci ilin sentyabr\u0131na q\u0259d\u0259r, b\u0259zi yerl\u0259rd\u0259 1918-ci ilin dekabr\u0131na q\u0259d\u0259r, cana doymu\u015f az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n m\u00fcxt\u0259lif vasit\u0259l\u0259rl\u0259 erm\u0259ni bandalar\u0131n\u0131n m\u00fchasir\u0259sind\u0259n \u00e7\u0131x\u0131b, d\u00fcz\u0259nlikd\u0259ki az\u0259rbaycanl\u0131 k\u0259ndl\u0259rin\u0259 k\u00f6\u00e7m\u0259l\u0259rin\u0259 q\u0259d\u0259r davam et\u00acmi\u015fdir. Bu, onlara \u00e7ox a\u011f\u0131r itkil\u0259r hesab\u0131na ba\u015fa g\u0259lmi\u015fdir. Az\u0259rbaycanl\u0131 qa\u00e7q\u0131nlar b\u00fct\u00fcn t\u0259s\u0259rr\u00fcfat al\u0259tl\u0259rind\u0259n, ev heyvanlar\u0131ndan v\u0259 t\u0259s\u0259rr\u00fcfat tikilil\u0259rind\u0259n m\u0259hrum oldular. \u018fn pisi o idi ki, qad\u0131nlar\u0131n v\u0259 u\u015faqlar\u0131n \u00e7ox hiss\u0259si acl\u0131qdan, soyuqdan v\u0259 x\u0259st\u0259likl\u0259rd\u0259n yollarda h\u0259lak oldular.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Cavan\u015fir q\u0259zas\u0131n\u0131n d\u00fcz\u0259nlikd\u0259 ya\u015fayan az\u0259rbaycanl\u0131 \u0259halisi d\u0259 erm\u0259nil\u0259rin zorak\u0131l\u0131q h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rind\u0259n ziyan \u00e7\u0259kmi\u015fdil\u0259r. 1918-ci ilin yaz v\u0259 yay\u0131n\u00acda erm\u0259nil\u0259r T\u0259rt\u0259r\u00e7ay su h\u00f6vz\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131na b\u0259nd \u00e7\u0259kdil\u0259r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 d\u00fcz\u0259nlikd\u0259ki az\u0259rbaycanl\u0131lar n\u0259inki \u00f6z tarlalar\u0131n\u0131 v\u0259 ba\u011flar\u0131n\u0131 suvarmaq im\u00ackan\u0131ndan, h\u0259tta i\u00e7m\u0259li sudan da m\u0259hrum oldular, su d\u0259yirmanlar\u0131 dayand\u0131. H\u0259m d\u0259 qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, az\u0259rbaycanl\u0131lar yay aylar\u0131nda yayla\u011fa Cavan\u015fir da\u011flar\u0131na qalx\u0131rd\u0131lar. 1918-ci ilin yay\u0131nda erm\u0259nil\u0259r yayla\u011fa ged\u0259n b\u00fct\u00fcn yollar\u0131 k\u0259smi\u015fdil\u0259r. H\u0259min vaxtda is\u0259 erm\u0259nil\u0259r az\u0259rbaycanl\u0131 k\u0259ndl\u0259rini ke\u00e7\u0259r\u0259k q\u0259zan\u0131n d\u00fcz\u0259nlik hiss\u0259sin\u0259 gedir, h\u0259r h\u0259ft\u0259 T\u0259rt\u0259r bazar\u0131nda olur, n\u0259inki azad sur\u0259td\u0259 ticar\u0259t \u0259laq\u0259l\u0259rini apar\u0131r, h\u0259tta \u00f6zl\u0259rinin cinay\u0259t\u00ackar \u0259m\u0259ll\u0259rini davam etdirirdil\u0259r<strong style=\"font-style: inherit;\">\u00a0[7, 30].<\/strong><\/p>\n<p style=\"color: #000000;\"><strong style=\"font-style: inherit;\"><br \/>\nBel\u0259likl\u0259, Qaraba\u011f\u0131n tarixi k\u00f6\u00e7-karvan yollar\u0131n\u0131n ke\u00e7diyi, m\u00fch\u00fcm strateji \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik olan T\u0259rt\u0259r\u00e7ay h\u00f6vz\u0259si v\u0259 qism\u0259n d\u0259 Xa\u00e7\u0131n\u00e7ay h\u00f6vz\u0259si \u0259razil\u0259rini \u0259hat\u0259 ed\u0259n Cavan\u015fir q\u0259zas\u0131nda, A\u011fd\u0259r\u0259 b\u00f6lg\u0259sind\u0259 XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 iki d\u0259f\u0259 \u2013 1905-1906-c\u0131 v\u0259 1917-1918-ci ill\u0259rd\u0259 k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131nlar, talan v\u0259 qar\u0259tl\u0259r t\u00f6r\u0259dilmi\u015f, q\u0131r\u011f\u0131nlar miqyas\u0131na v\u0259 \u00fcslubiyyat\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u0259h\u015f\u0259tli formada h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015fdir.<\/strong><\/p>\n<p style=\"color: #000000; text-align: right;\"><em><strong>\u0130stinad: fedai.az<\/strong><\/em><\/p>\n<\/div>\n<p class=\"bawpvc-ajax-counter\" data-id=\"15707\">Yaz\u0131ya 515 d\u0259f\u0259 bax\u0131l\u0131b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 erm\u0259ni quldur d\u0259st\u0259l\u0259rinin A\u011fd\u0259r\u0259 b\u00f6lg\u0259sind\u0259 t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri q\u0131r\u011f\u0131nlar v\u0259 xarabazara \u00e7evrilmi\u015f k\u0259ndl\u0259r\u2026 CAV\u0130D BA\u011eIRZAD\u018f G\u0259nc\u0259 D\u00f6vl\u0259t Universitetinin Az\u0259rbaycan tarixi kafedras\u0131n\u0131n dosenti, tarix \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Rusiyan\u0131n d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259ti olaraq k\u00f6m\u0259yi v\u0259 t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 erm\u0259nil\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n A\u011fd\u0259r\u0259 b\u00f6lg\u0259sind\u0259 d\u0259 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc v\u0259 planla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f formada x\u00fcsusi amans\u0131zl\u0131q v\u0259 q\u0259ddarl\u0131qla k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131nlar h\u0259yata ke\u00e7irmi\u015fl\u0259r. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[8,5,6,26,14,7,10,30],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15707"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15707"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15707\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15709,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15707\/revisions\/15709"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15707"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15707"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15707"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}