{"id":15956,"date":"2020-08-29T17:01:19","date_gmt":"2020-08-29T12:01:19","guid":{"rendered":"http:\/\/kultur.az\/?p=15956"},"modified":"2020-08-29T17:01:19","modified_gmt":"2020-08-29T12:01:19","slug":"zaman-v%c9%99-tale-sabir-rust%c9%99mxanli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kultur.az\/?p=15956","title":{"rendered":"Zaman V\u018f TALE &#8211; Sabir R\u00dcST\u018fMXANLI"},"content":{"rendered":"<header class=\"post-header cf\" style=\"color: #606569;\">\n<div class=\"featured\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-post-image no-display appear\" title=\"Zaman V\u018f TALE - Sabir R\u00dcST\u018fMXANLI\" src=\"http:\/\/img.edebiyyatqazeti.az\/news\/2020\/08\/photo_6079.jpg\" alt=\"Zaman V\u018f TALE - Sabir R\u00dcST\u018fMXANLI\" \/><\/div>\n<h1 class=\"post-title\" style=\"font-weight: bold; color: #19232d;\">Zaman V\u018f TALE<span style=\"color: red;\">\u00a0&#8211; Sabir R\u00dcST\u018fMXANLI<\/span><\/h1>\n<\/header>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div class=\"post-container cf\" style=\"color: #606569;\">\n<div class=\"post-content-right\">\n<div class=\"post-content description \" style=\"color: #000000;\">\n<blockquote>\n<h4 style=\"font-weight: bold; color: #19232d;\">Az\u0259r Abdulla haqq\u0131nda<\/h4>\n<\/blockquote>\n<div class=\"news_text\">\n<p><img decoding=\"async\" class=\"no-display appear\" src=\"http:\/\/img.edebiyyatqazeti.az\/uploads\/images(72).jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Zaman adamlar\u0131n taleyind\u0259, xarakterind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n izl\u0259r buraxsa da onlar\u0131 b\u00fct\u00f6vl\u00fckl\u0259 ba\u015fqala\u015fd\u0131ra bilmir, k\u00f6k v\u0259 qan yadda\u015f\u0131 d\u0259yi\u015filmir. On yeddi ya\u015f\u0131nda tan\u0131d\u0131\u011f\u0131n adamla \u00fcst\u00fcnd\u0259n \u0259lli il ke\u00e7\u0259nd\u0259n sonra rastla\u015fsan, m\u00f6vqeyind\u0259, g\u00f6rk\u0259mind\u0259 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r g\u00f6r\u0259c\u0259ks\u0259n, ancaq xasiyy\u0259tinin g\u0259nclik ill\u0259rind\u0259n az f\u0259rqll\u0259ndiyin\u0259 heyr\u0259tl\u0259n\u0259c\u0259ks\u0259n. Bu bax\u0131mdan nasir, \u015fair, publisist, h\u0259v\u0259skar r\u0259ssam Az\u0259r Abdulla bir \u00f6rn\u0259kdir..<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259t universitetinin filologiya fakult\u0259sind\u0259 m\u0259nd\u0259n bir kurs yuxar\u0131dayd\u0131. Yataqxanadak\u0131 \u0259d\u0259bi m\u0259clisl\u0259rd\u0259, universitetin \u015feir d\u0259rn\u0259kl\u0259rind\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcb s\u00f6hb\u0259tl\u0259\u015firdik. Aradan uzun ill\u0259r ke\u00e7ib, h\u0259yat\u0131n s\u0259rt imtahanlar\u0131ndan \u00e7\u0131xm\u0131\u015f\u0131q, \u00e7ox ac\u0131lar\u0131n\u0131 dadm\u0131\u015f\u0131q, ancaq Az\u0259r Abdulla el\u0259 h\u0259min adamd\u0131r: sakit, s\u0259mimi, t\u0259vaz\u00f6kar, \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6z\u0259 soxmayan, \u00fcr\u0259yi dolu olsa da uzun dan\u0131\u015fma\u011f\u0131 sevm\u0259y\u0259n, d\u0259rdini i\u00e7ind\u0259 \u00e7\u0259k\u0259n&#8230;<\/p>\n<p>D\u0259yi\u015film\u0259y\u0259n bir \u015fey d\u0259 Az\u0259r Abdullan\u0131n yadda\u015f\u0131ndak\u0131 Z\u0259ng\u0259zur d\u00fcnyas\u0131d\u0131r. Araz\u0131n h\u0259r iki sahilind\u0259 ucalan da\u011flar, M\u0131\u011fr\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn r\u0259ngl\u0259ri, s\u0259sl\u0259ri, insanlar\u0131n\u0131n unudulmaz xatir\u0259l\u0259ri&#8230;<\/p>\n<p>Az\u0259r Abdullan\u0131n yadda\u015f\u0131nda itirilmi\u015f bir d\u00fcnyan\u0131n canl\u0131 x\u0259rit\u0259si var; o d\u00fcnyan\u0131n aran\u0131, yayla\u011f\u0131, k\u0259ndl\u0259ri, saralan z\u0259mil\u0259ri, d\u00fc\u015fm\u0259n x\u0259yan\u0259tl\u0259ri il\u0259 dolu olan, qanl\u0131-qadal\u0131 tarixi, t\u00fcrk\u00fc, erm\u0259nisi&#8230; ham\u0131s\u0131 bu x\u0259rit\u0259d\u0259 \u0259ksini tap\u0131r. Az\u0259r \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus bir s\u0259br, t\u0259mkin v\u0259 ustal\u0131qla o x\u0259rit\u0259ni s\u00f6z\u0259 \u00e7evirir, yaz\u0131r v\u0259 b\u00fct\u00fcn itirilmi\u015f torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n h\u0259sr\u0259ti il\u0259 y\u00fckl\u0259nmi\u015f bir hala g\u0259tirir. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 yaz\u0131\u00e7\u0131l\u0131q iddias\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, bir v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q borcu kimi edir, \u00fcr\u0259yinin a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 soyudur; u\u015faql\u0131q d\u00fcnyas\u0131n\u0131n do\u011fma insanlar\u0131n\u0131n unudulmamas\u0131na \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bununla bel\u0259, Az\u0259r Abdullan\u0131n Z\u0259ng\u0259zur x\u0259rit\u0259si d\u00fcnya x\u0259rit\u0259sinin bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Burada \u00e7a\u011fda\u015f Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00fct\u00fcn qay\u011f\u0131lar\u0131, d\u0259rdl\u0259ri, insan talel\u0259ri il\u0259 birg\u0259, yer \u00fcz\u00fcn\u00fcn bir-birind\u0259n uzaq g\u00f6r\u00fcn\u0259n bir \u00e7ox gu\u015f\u0259si, \u00e7e\u015fidli xalqlardan olan adamlar\u0131, onlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 v\u0259 ya\u015fam t\u0259rzi \u0259ksini tap\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259r Abdullan, bir q\u0259l\u0259m \u0259hli olmaqdan \u0259lav\u0259, h\u0259m d\u0259 g\u00f6rk\u0259mli m\u0259d\u0259niyy\u0259t xadimidir, onun ictimai-\u0259d\u0259bi f\u0259aliyy\u0259ti d\u0259 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnd\u0259ddir v\u0259 ayr\u0131ca qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259lidir. O, uzun ill\u0259tdir &#8220;O\u011fuz eli&#8221; q\u0259zetinin &#8220;Yaz\u0131\u00e7\u0131&#8221; adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u0259lav\u0259sini burax\u0131r. B\u00fct\u00fcn yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131, g\u00f6rd\u00fcy\u00fc dig\u0259r i\u015fl\u0259ri bir k\u0259nara buraxsaq, t\u0259kc\u0259 el\u0259 bu x\u00fcsusi burax\u0131l\u0131\u015f Az\u0259r Abdullan\u0131n n\u0259 q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck \u0259d\u0259bi-elmi i\u015f g\u00f6rd\u00fcy\u00fcn\u00fc ayd\u0131nca g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k&#8230; Bel\u0259 burax\u0131l\u0131\u015flar\u0131n x\u00fcsusi bacar\u0131q, \u0259d\u0259bi z\u00f6vq, bil\u011fi, v\u0259 \u00f6z\u0259llikl\u0259 z\u0259hm\u0259t t\u0259l\u0259b etdiyini yax\u015f\u0131 bilirik. H\u0259r m\u00fc\u0259llif \u00fc\u00e7\u00fcn ne\u00e7\u0259-ne\u00e7\u0259 qap\u0131 d\u00f6y\u00fcr, onlarla \u0259laq\u0259 saxlamal\u0131 olur&#8230; &#8220;Yaz\u0131\u00e7\u0131&#8221;da getmi\u015f \u00e7oxsayl\u0131 yaz\u0131lar\u0131ma g\u00f6r\u0259 Az\u0259r\u0259 minn\u0259tdaram. Bir d\u0259 g\u00f6r\u00fcrs\u0259n g\u00f6zl\u0259nilm\u0259d\u0259n z\u0259ng vurur: &#8220;filank\u0259s haqq\u0131nda yaz\u0131n varm\u0131?&#8221; Varsa g\u00f6nd\u0259rirs\u0259n, yoxsa o yaz\u0131n\u0131 s\u0259n\u0259 yazd\u0131r\u0131r. D\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 z\u0259ng vurma\u011f\u0131n hesab\u0131na!.. Arxay\u0131n\u00e7\u0131l\u0131qla yazd\u0131\u011f\u0131n da olur, t\u0259l\u0259sik iki da\u015f\u0131n aras\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131n da&#8230; Amma sonra burax\u0131l\u0131\u015f\u0131 v\u0259r\u0259ql\u0259y\u0259nd\u0259 \u00e7iynind\u0259n da\u011f g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr; bir q\u0259l\u0259m dostun v\u0259 ya xidm\u0259ti olan bir b\u00f6y\u00fcy\u00fcm\u00fcz haqq\u0131nda \u00fcr\u0259k s\u00f6zl\u0259rini s\u00f6yl\u0259diyin\u0259 g\u00f6r\u0259.<\/p>\n<p>\u0130ndiy\u0259d\u0259k Az\u0259r Abdullan\u0131n xeyli \u015feir v\u0259 n\u0259sr kitab\u0131 burax\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>Sosial mediada da f\u0259ald\u0131r. Burada onun h\u0259r biri n\u0259sr \u0259s\u0259ri t\u0259siri ba\u011f\u0131\u015flayan esse v\u0259 publisistik yaz\u0131lar\u0131 yay\u0131mlan\u0131r v\u0259 maraqla oxunur. Az\u0259r Abdullan\u0131n publisistikas\u0131yla n\u0259srinin bir-birini tamamlamas\u0131 da \u00e7oxdan diqq\u0259timi c\u0259lb edib. Daha do\u011frusu, bu, daha \u00e7ox onun publisitik yaz\u0131lar\u0131nda m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. M\u0259qal\u0259l\u0259ri dilinin z\u0259nginliyi, y\u00fcks\u0259k b\u0259diiliyi il\u0259 se\u00e7ilir. Bundan \u0259lav\u0259, 1969-cu ild\u0259n b\u0259ri n\u0259\u015fr edilmi\u015f &#8220;Bir durna qatar\u0131y\u0131q&#8221;, &#8220;Gedir\u0259m g\u00fcndo\u011fana&#8221;, &#8220;S\u0259ni g\u00f6zl\u0259yir\u0259m&#8221;, &#8220;B\u0259yaz \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259r&#8221;, &#8220;Q\u0259m\u0259rlid\u0259n ke\u00e7\u0259n qatar&#8221;, &#8220;Qap\u0131lar\u0131 bir-bir d\u00f6yd\u00fcm&#8221;, &#8220;Onlar q\u0259mli idi&#8221;, &#8220;K\u0259p\u0259n\u0259k bayram\u0131&#8221;, &#8220;Pa-de-\u015fah&#8221; adl\u0131 kitablar\u0131n\u0131 da oxumu\u015fdum; \u00f6z\u0259llikl\u0259 &#8220;Q\u0259m\u0259rlid\u0259n ke\u00e7\u0259n qatar&#8221; bug\u00fcnk\u00fc Az\u0259rbaycan-Erm\u0259nistan m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rinin, d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7iliyin k\u00f6k\u00fcn\u00fc, anatomiyas\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259r\u0259n, a\u011fr\u0131 il\u0259 dolu, m\u00fck\u0259mm\u0259l bir n\u0259sr \u0259s\u0259ri kimi, yad\u0131mda qalm\u0131\u015fd\u0131r. Sosial mediada \u00e7ap olunan &#8220;\u018fsg\u0259r haqq\u0131nda ballada&#8221; poemas\u0131 da Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si haqq\u0131nda yaz\u0131lm\u0131\u015f d\u0259y\u0259rli poetik n\u00fcmun\u0259l\u0259rd\u0259n biridir.<\/p>\n<p>Az\u0259r Abdullan\u0131n yeni n\u0259\u015fr edilmi\u015f &#8220;\u00c7at&#8221; kitab\u0131 orijinal m\u00f6vzusu, \u00fcslub \u00f6z\u0259lliyi, dil v\u0259 b\u0259dii t\u0259hlil formalar\u0131n\u0131n z\u0259nginliyi bax\u0131m\u0131ndan n\u0259srimizin u\u011furlu olaylar\u0131ndand\u0131r. Kitab\u0131 oxuyandan sonra bir q\u0259l\u0259m dostu kimi ona borclu oldu\u011fumu hiss etdim. Onlarla m\u00fc\u0259llif haqq\u0131nda s\u00f6z demi\u015f, ba\u015fqalar\u0131n\u0131n fikirl\u0259rini toplay\u0131b \u00e7ap etdirmi\u015f, t\u0259m\u0259nnas\u0131z \u015f\u0259kild\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u0131m\u0131za xidm\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015f bir q\u0259l\u0259m sahibinin \u00f6z yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n yet\u0259rinc\u0259 t\u0259hlil edilib, qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259m\u0259si \u0259dal\u0259tsizlikdir.<\/p>\n<p>543 s\u0259hif\u0259lik, iri h\u0259cmli &#8220;\u00c7at&#8221; kitab\u0131na m\u00fc\u0259llifin bir roman\u0131, hekay\u0259 v\u0259 essel\u0259ri toplanm\u0131\u015fd\u0131r.&#8221;\u00c7at&#8221; yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 yax\u015f\u0131 bildiyim Az\u0259r Abdullan\u0131 m\u0259n\u0259 yenid\u0259n tan\u0131td\u0131rd\u0131; onu bir nasir kimi boyaboy g\u00f6st\u0259rdi; \u0259s\u0259rl\u0259rin\u0259 mara\u011f\u0131m\u0131 v\u0259 sevgimi qat-qat art\u0131rd\u0131 des\u0259m, \u015fi\u015firtm\u0259 olmaz. Kitab Az\u0259r Abdullan\u0131n n\u0259sr yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n parlaq n\u00fcmun\u0259sidir.<\/p>\n<p>Kitab \u00fc\u00e7 adda roman: &#8220;\u00c7at, \u00dc\u00e7 \u018fb\u00fclf\u0259z, Allahla qay\u0131d\u0131\u015f&#8221; adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 m\u00fcr\u0259kk\u0259b sujetli bir \u0259s\u0259rl\u0259 ba\u015flan\u0131r. M\u00fc\u0259llif Az\u0259rbaycanda v\u0259 tarixi torpaqlar\u0131m\u0131z olan Z\u0259ng\u0259zurda ya\u015fam\u0131\u015f insanlar\u0131n biri-birind\u0259n maraql\u0131 obrazlar\u0131n\u0131 yarad\u0131r. S\u00fcjetl\u0259r da\u011f\u0131n\u0131q g\u00f6r\u00fcns\u0259 d\u0259, \u0259slind\u0259, \u00e7al-ke\u00e7id \u015f\u0259kild\u0259 bir-birin\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r, bir-birin\u0259 i\u015f\u0131q sal\u0131r v\u0259 m\u00fc\u0259llif ideyas\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131na k\u00f6m\u0259k edir. \u00c7e\u015fidli vaxtlarda v\u0259 \u00e7e\u015fidli m\u0259kanlarda ba\u015f vermi\u015f olaylar insan v\u0259 c\u0259miyy\u0259t m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin f\u0259rqli amma mahiyy\u0259t etibar\u0131 il\u0259 b\u0259nz\u0259r sorunlar\u0131n\u0131 a\u015fkara \u00e7\u0131xard\u0131r. \u0130\u015fl\u0259diyi ali m\u0259kt\u0259bd\u0259 ziyal\u0131 &#8211; m\u00fc\u0259llim m\u00fchitinin ziddiyy\u0259t v\u0259 b\u0259z\u0259n d\u0259 faci\u0259l\u0259rin\u0259, \u0259dal\u0259tsizlikl\u0259r\u0259 d\u00f6zm\u0259y\u0259n v\u0259 hakimiyy\u0259t orqanlar\u0131n\u0131n bu \u0259dal\u0259tsizlikl\u0259r\u0259 bigan\u0259liyini g\u00f6r\u0259nd\u0259 qisas\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fc alan, h\u0259bs\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n, sonra 55 ya\u015f\u0131nda Qaraba\u011f sava\u015f\u0131na qat\u0131lan, k\u00f6n\u00fcll\u00fc d\u0259st\u0259l\u0259r l\u0259\u011fv edildikd\u0259n sonra geri d\u00f6n\u0259n v\u0259 sanki, erm\u0259nil\u0259rl\u0259 sava\u015f g\u00fcnahm\u0131\u015f kimi (bu paradoksal durum yax\u0131n ke\u00e7mi\u015fimizin ac\u0131 bir reall\u0131\u011f\u0131d\u0131r) Az\u0259r Abdullan\u0131n \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 vur\u011fulan\u0131r. C\u0259bh\u0259d\u0259n d\u00f6n\u0259nd\u0259n sonra yenid\u0259n h\u0259bs olunan \u018fb\u00fclf\u0259z m\u00fc\u0259llimin \u00f6l\u00fcm\u0259 q\u0259d\u0259rki b\u00fct\u00fcn h\u0259yat\u0131, m\u0259rd v\u0259 d\u00f6nm\u0259z xarakteri, \u0259s\u0259rin dig\u0259r q\u0259hr\u0259man\u0131 Azad\u0131n ilk u\u011fursuz sevgisi, Az\u0259rbaycan t\u00fcrkl\u0259rinin Z\u0259ng\u0259zur h\u0259yat\u0131ndan al\u0131nm\u0131\u015f biri-birind\u0259n maraql\u0131 \u0259hvalatlar, &#8220;K\u0259p\u0259n\u0259k bayram\u0131&#8221; b\u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259ki ilanlar\u0131n intiqam\u0131 v\u0259 sair epizodlarda \u00fcmumi ideya m\u0259hz el\u0259 ar\u0131ya d\u00fc\u015f\u0259n \u00c7ATd\u0131r. \u018fb\u00fclf\u0259z m\u00fc\u0259lliml\u0259 m\u00fchiti v\u0259 c\u0259miyy\u0259ti aras\u0131dan, redaktorlar v\u0259 redaksiya \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 aras\u0131ndan, Azadla Rabil aras\u0131ndan, k\u00f6n\u00fcll\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 sava\u015fa ged\u0259n m\u0259hbuslarla &#8220;Bunun \u00f6z\u00fcn\u0259, duru\u015funa bax, Qaraba\u011fa getm\u0259sin\u0259 bax?!&#8221; deyib t\u0259n\u0259 ed\u0259n \u0259li d\u0259y\u0259n\u0259kli n\u0259zar\u0259t\u00e7i aras\u0131ndan , t\u00fcrkl\u0259rl\u0259 erm\u0259nil\u0259r aras\u0131ndan bir \u00e7at, ayr\u0131l\u0131q ke\u00e7ir. Roman boyu \u00e7e\u015fidli epizodlar bu \u00e7at\u0131n insanlar\u0131n taleyind\u0259, m\u0259n\u0259vi al\u0259mind\u0259, d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sind\u0259, h\u0259yat t\u0259rzind\u0259 nec\u0259 b\u00f6y\u00fck f\u0259rql\u0259r v\u0259 faci\u0259l\u0259r yaratd\u0131\u011f\u0131n\u0131 izl\u0259tdirir. Bu b\u00f6y\u00fck faci\u0259ni m\u00fc\u0259llif son d\u0259r\u0259c\u0259 maraql\u0131 insan xarakterl\u0259rinin b\u0259dii t\u0259hlili fonunda g\u00f6st\u0259rir. X\u00fcsus\u0259n M\u0131\u011f\u0131r\u0131 &#8211; Z\u0259ng\u0259zur h\u0259yat\u0131na h\u0259sr edilmi\u015f b\u00f6l\u00fcml\u0259rd\u0259 Balacan\u0131n v\u0259 dig\u0259r az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n obraz\u0131, onlar\u0131n ya\u015fad\u0131qlar\u0131 k\u0259ndl\u0259r, g\u00f6z\u0259l t\u0259bi\u0259t unudulmaz boyalarla yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><strong><em>Az\u0259r Abdulla. &#8220;S\u0259maz\u0259n&#8221; (ya\u011fl\u0131 boya)<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, Az\u0259r Abdulla itirilmi\u015f Z\u0259ng\u0259zurun s\u00f6z r\u0259ssam\u0131d\u0131r. M\u0131\u011fr\u0131n\u0131n da\u011flar\u0131, d\u0259r\u0259l\u0259ri, insanlar\u0131 onun q\u0259l\u0259mi il\u0259 oxucu yadda\u015f\u0131na h\u0259mi\u015f\u0259lik h\u0259kk olunur. Az\u0259r itirilmi\u015f d\u00fcnyam\u0131z\u0131 bu c\u00fcr qoruyub ya\u015fad\u0131r v\u0259 yaz\u0131lar\u0131n\u0131n ruhu il\u0259 o torpaqlar\u0131n biz\u0259 m\u0259xsuslu\u011funu t\u0259sdiql\u0259y\u0259r\u0259k, o yerl\u0259r\u0259 bir d\u0259 qay\u0131tma\u011f\u0131m\u0131z\u0131n z\u0259ruri oldu\u011funu xat\u0131rlad\u0131r.<\/p>\n<p>\u018fslind\u0259, Az\u0259r Abdullan\u0131n hekay\u0259l\u0259rinin \u00e7oxu b\u0259dii material\u0131n geni\u015fliyi, i\u00e7-i\u00e7\u0259 sujetl\u0259r, m\u00fcr\u0259kk\u0259b insan talel\u0259ri, unudulmaz s\u0259hn\u0259l\u0259ri il\u0259 ki\u00e7ik h\u0259cmli roman t\u0259siri ba\u011f\u0131\u015flay\u0131r. O, \u00f6z obrazlar\u0131n\u0131 bir r\u0259ssam d\u0259qiqliyi il\u0259, he\u00e7 bir cizgisini unutmadan \u00e7\u0259kir. Hekay\u0259l\u0259ri bir d\u0259f\u0259 oxuyan oxucunun hafiz\u0259sin\u0259 h\u0259kk olunan insan talel\u0259ri g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn bir \u00e7ox probleml\u0259rin\u0259 i\u015f\u0131q sal\u0131r, m\u00fc\u0259llifi h\u0259m d\u0259 c\u0259miyy\u0259tin b\u00fct\u00fcn sorunlar\u0131n\u0131 d\u0259rind\u0259n bil\u0259n, duyan, xalq\u0131n b\u00fct\u00fcn a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131 \u00fcr\u0259yind\u0259n ke\u00e7ir\u0259n v\u0259 bu a\u011fr\u0131lar\u0131 azaltmaq yollar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259n bir m\u00fct\u0259f\u0259kkir kimi tan\u0131td\u0131r\u0131r. Kitabdak\u0131 essel\u0259rd\u0259n \u00e7oxu m\u00fck\u0259mm\u0259l bir f\u0259ls\u0259fi \u0259s\u0259r t\u0259siri ba\u011f\u0131\u015flay\u0131r.<\/p>\n<p>Q\u0259l\u0259m dostumun insan xarakterl\u0259rini, t\u0259bi\u0259t l\u00f6vh\u0259l\u0259rini unudulmaz \u015f\u0259kild\u0259 canland\u0131ra bilm\u0259k qabiliyy\u0259ti ona \u00e7a\u011fda\u015f n\u0259srimizd\u0259 \u00f6z\u0259l yer qazand\u0131r\u0131r. Bu bax\u0131mdan onun roman v\u0259 hekay\u0259l\u0259rind\u0259n \u00e7oxlu \u00f6rn\u0259k g\u00f6st\u0259rm\u0259k olar. H\u0259tta heyvanlar\u0131n obrazlar\u0131 da bu hekay\u0259l\u0259rd\u0259 canl\u0131 insan obrazlar\u0131 q\u0259d\u0259r d\u0259qiqlikl\u0259 \u0259ks etdirilir. &#8220;Quyruq&#8221; hekay\u0259sind\u0259 h\u0259m Alapa\u00e7an\u0131n, h\u0259m d\u0259 onun \u00fcst\u00fcn\u0259 g\u0259l\u0259n canavar\u0131n bir dastan\u0131, \u0259fsan\u0259si yarad\u0131l\u0131b. At v\u0259 qurd haqq\u0131nda \u00e7ox yaz\u0131l\u0131b. Amma bu hekay\u0259-dramda h\u0259r ikisinin ya\u015fant\u0131lar\u0131 \u00e7ox d\u0259qiqlikl\u0259, b\u00fct\u00fcn ke\u00e7idl\u0259ri, haldan-hala d\u00fc\u015fm\u0259l\u0259ri il\u0259 t\u0259svir olunmu\u015fdur. Az\u0259r Abdullan\u0131n b\u0259zi hekay\u0259 v\u0259 essel\u0259ri h\u0259m d\u0259 poetik n\u00fcmun\u0259 kimi, obrazl\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 diqq\u0259ti c\u0259lb edir; \u015feir kimi oxunur. Dediyimiz\u0259 parlaq n\u00fcmun\u0259 olaraq &#8220;Su qohumlu\u011fu&#8221; essesinid\u0259n iki par\u00e7an\u0131 oxucular\u0131n diqq\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131rmaq ist\u0259yir\u0259m. M\u00fc\u0259llif yaz\u0131r: &#8220;\u018fg\u0259r Suyun yadda\u015f\u0131 varsa onda onun yadda\u015f\u0131 da ruh kimi g\u00f6r\u00fcnm\u0259z, \u00f6lm\u0259z, \u0259b\u0259didir.Da\u011f \u00e7aylar\u0131ndan yell\u0259nib axan, da\u015flara \u00e7\u0131rp\u0131lan, havalan\u0131b uca qayalardan at\u0131laraq par\u00e7alan\u0131b tik\u0259-tik\u0259 olub- damc\u0131lara, z\u0259rr\u0259cikl\u0259r\u0259 b\u00f6l\u00fcn\u0259r\u0259k yer\u0259 t\u00f6k\u00fcl\u0259n, yenid\u0259n bir-birin\u0259 qovu\u015fub axaraq \u00e7aya, g\u00f6l\u0259, d\u0259niz\u0259, okeana d\u00f6n\u0259n, gah \u015faxtadan donub buz olan, gah istid\u0259n buxarlan\u0131b g\u00f6y\u0259 qalxaraq buluda d\u00f6n\u0259n, yell\u0259rin qaba\u011f\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcb k\u0259ndl\u0259r, \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r, qit\u0259l\u0259r adlayan bulud b\u0259lk\u0259 \u018fl\u0259y\u0259z, b\u0259lk\u0259 Savalan, Qo\u015fqar, Murov da\u011f\u0131n \u00fcst\u00fcn\u0259 yet\u0259nd\u0259 yorulub a\u011f\u0131rla\u015fd\u0131\u011f\u0131ndan, yenid\u0259n b\u00f6l\u00fcn\u00fcb damc\u0131-damc\u0131 yer\u0259 t\u00f6k\u00fcl\u0259n, t\u00f6k\u00fclc\u0259k d\u0259 ill\u0259rin ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan bir-birinin h\u0259sr\u0259tini \u00e7\u0259kmi\u015f, sevgilil\u0259rt\u0259kin d\u0259rhal qucaqla\u015f\u0131b, qovu\u015fan, bizim, sizin, onlar\u0131n, d\u00fcnyam\u0131z\u0131n Sular\u0131&#8230;&#8221;<\/p>\n<p>Bu par\u00e7a eyni zamanda Az\u0259r Abdullan\u0131n n\u0259sr v\u0259 publisistika \u00fcslubunun \u00f6z\u0259lliyini g\u00f6st\u0259r\u0259n bir \u00f6rn\u0259kdir. &#8220;Su qohumlu\u011fu&#8221; &#8220;\u0259fsan\u0259&#8221;sind\u0259 m\u00fc\u0259llif suyun tarixini yaz\u0131r. Onu milyon ill\u0259rd\u0259n ke\u00e7irir, varl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n mayas\u0131 kimi g\u00f6st\u0259rir v\u0259 t\u0259svir edir; eyni zamanda bir Lat\u0131\u015f q\u0131z\u0131 il\u0259 \u00f6t\u0259ri tan\u0131\u015fl\u0131qda k\u00f6rp\u00fcy\u0259 d\u00f6nd\u00fcy\u00fcn\u00fc d\u0259 unutmur: &#8220;Onun barama qurdunun a\u011fz\u0131ndan \u00e7\u0131xan z\u0259rif, sapa b\u0259nz\u0259r qumral, ip\u0259k tell\u0259rinin \u00fcst\u00fc bulud arxas\u0131ndan boylan\u0131b g\u00fcl\u00fcms\u0259y\u0259n g\u00fcn i\u015f\u0131\u011f\u0131nda titr\u0259\u015f\u0259r\u0259k b\u0259rq vurub par\u0131lda\u015fan, iyin\u0259nin ucu boyda ulduzlarla, Su z\u0259rr\u0259cikl\u0259ri il\u0259 b\u0259z\u0259nmi\u015fdi. Layma il\u0259 bir an bax\u0131\u015flar\u0131m\u0131z toqqu\u015fanda onun iri, mavi g\u00f6zl\u0259rind\u0259 \u0259ks olunmu\u015f q\u0131vr\u0131m sa\u00e7\u0131mda da sayr\u0131\u015fan h\u0259min ulduzcuqlar\u0131 g\u00f6rd\u00fcm. Duman bizi sevgilil\u0259r bilib ba\u015f\u0131m\u0131z\u0131 incil\u0259rl\u0259 dolu tacla b\u0259z\u0259yib sakitc\u0259 ax\u0131b getmi\u015fdi.&#8221; Bu essenin ruhunu-pafosunu v\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 Az\u0259r Abdullan\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n mahiyy\u0259tini &#8220;Su qohumlu&#8221;lu\u011funun sonuncu c\u00fcml\u0259si d\u0259qiq ifad\u0259 edir. &#8220;Susuzam, Suya d\u00f6nm\u0259k, Su olmaq ist\u0259yir\u0259m, yeri-g\u00f6y\u00fc dola\u015fmaq, ham\u0131n\u0131n, h\u0259r \u015feyin i\u00e7ind\u0259n, can\u0131ndan ke\u00e7m\u0259k, b\u00fct\u00fcn \u00e7irkablar\u0131, murdarl\u0131qlar\u0131 yuyub t\u0259mizl\u0259m\u0259k, yenid\u0259n g\u00f6y \u00fcz\u00fcn\u0259 sular kimi pak- t\u0259miz qalxmaq ist\u0259yir\u0259m.&#8221;<\/p>\n<p>\u018fslind\u0259, \u0259d\u0259biyyat i\u015fi el\u0259 bu arzunu ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 xidm\u0259t edir. S\u00f6z d\u0259 suyun i\u015fin\u0259 b\u0259nz\u0259r bir i\u015f g\u00f6r\u00fcr.<\/p>\n<p>Az\u0259r Abdullan\u0131n 1993-c\u00fc ild\u0259 q\u0259l\u0259m\u0259 ald\u0131\u011f\u0131 &#8220;Q\u0259m\u0259rliy\u0259 ged\u0259n qatar&#8221; povestind\u0259n ba\u015flayaraq &#8220;\u018fd\u0259biyyat q\u0259zeti&#8221;nin 15 avqust 2020-ci il tarixli say\u0131nda \u00e7ap etdirdiyi &#8220;Sa\u011falmayan yaralar&#8221; \u0259s\u0259rin\u0259 q\u0259d\u0259r, yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck bir hiss\u0259si C\u0259nubi Qafqazda erm\u0259nil\u0259rin Az\u0259rbaycan t\u00fcrkl\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilikl\u0259rinin faci\u0259li, dil\u0259, yaz\u0131ya \u00e7\u0259tinlikl\u0259 g\u0259l\u0259n v\u0259h\u015filik s\u0259hn\u0259l\u0259ri il\u0259 doludur. Uzun ill\u0259r bundan \u00f6nc\u0259 oxudu\u011fum &#8220;Q\u0259m\u0259rlid\u0259n ke\u00e7\u0259n qatar&#8221; povestind\u0259n b\u0259zi t\u0259svirl\u0259r: &#8220;O pay\u0131z d\u00fcz\u00fc-d\u00fcnyan\u0131 so\u011fan ba\u015f\u0131na g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fc. Z\u0259mil\u0259rin q\u0131ra\u011f\u0131ndan, avtobus dayanacaqlar\u0131ndan, va\u011fzallar\u0131n yan\u0131ndan \u00f6t\u0259nd\u0259 qalaq-qalaq y\u0131\u011f\u0131l\u0131b t\u0131\u011flanm\u0131\u015f q\u0131z\u0131l\u0131, sar\u0131 so\u011fan adam\u0131n \u00fcz\u00fcn\u0259 g\u00fcl\u00fcr, aralan\u0131b ged\u0259nd\u0259n sonra x\u0131\u015f\u0131lt\u0131s\u0131 e\u015fidilirdi&#8221; v\u0259 ya &#8220;O, \u015f\u0259ft\u0259lisini satma\u011fa aparan k\u0259nd\u00e7il\u0259rl\u0259 bir-bir g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fc. Ne\u00e7\u0259 ay qabaq ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bu adamlar\u0131n dan\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131, s\u0259si, zarafatlar\u0131 ona \u015f\u0259ft\u0259linin m\u0259stedici qoxusu kimi do\u011fma v\u0259 g\u00f6z\u0259l idi.&#8221; bu g\u00fcn d\u0259 yad\u0131mdad\u0131r. Eyni zamanda qudurqan v\u0259 v\u0259h\u015fi erm\u0259ni g\u0259ncl\u0259rinin qatarda bir t\u00fcrk ail\u0259sin\u0259 verdikl\u0259ri \u0259zab-\u0259ziyy\u0259t d\u0259 indiy\u0259d\u0259k i\u00e7imi g\u00f6yn\u0259dir. Ancaq sonralar b\u00fct\u00f6v xalq bu faci\u0259ni ya\u015fad\u0131. Az\u0259r Abdullan\u0131n sonuncu &#8220;Sa\u011falmayan yaralar&#8221;\u0131nda bu faci\u0259nin v\u0259h\u015fi qon\u015fular\u0131m\u0131z\u0131n t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri v\u0259 insanl\u0131\u011fa \u00fcz qaras\u0131 olan d\u00f6z\u00fclm\u0259z s\u0259hn\u0259l\u0259ri var. \u00c7ox ist\u0259rdim ki, Az\u0259r bu m\u00f6vzunu davam etdirsin.<\/p>\n<p>&#8220;\u00c7at&#8221; kitab\u0131 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 yer \u00fcz\u00fcnd\u0259 ged\u0259n m\u00fcr\u0259kk\u0259b prosesl\u0259ri, do\u011fma xalq\u0131n\u0131n ke\u00e7diyi yollar\u0131, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 faci\u0259l\u0259ri izl\u0259y\u0259n v\u0259 d\u0259rind\u0259n bil\u0259n, \u00fczl\u0259\u015fdiyimiz sosial b\u0259lalar\u0131 aradan qald\u0131rma\u011fa yollar axtaran, \u015feiri v\u0259 n\u0259sri y\u00fcks\u0259k v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q ruhu il\u0259 yo\u011frulmu\u015f yetkin bir q\u0259l\u0259m sahibinin m\u00fcr\u0259kk\u0259b \u00f6m\u00fcr yolunun b\u0259dii salnam\u0259sidir.<\/p>\n<p>Son vaxtlar Az\u0259r Abdullan\u0131n h\u0259v\u0259skar r\u0259ssam kimi sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259, n\u0259\u015fr etdiyi &#8220;Yaz\u0131\u00e7\u0131&#8221; d\u0259rgisind\u0259, onun i\u015f ota\u011f\u0131nda g\u00f6rd\u00fcy\u00fcm karanda\u015f v\u0259 boyayla \u00e7\u0259kdiyi tarixi \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r, g\u00f6rk\u0259mli b\u0259st\u0259kar, tan\u0131nm\u0131\u015f yaz\u0131\u00e7\u0131, \u015fair, \u0259d\u0259biyyat adam\u0131 olan h\u0259mkarlar\u0131n\u0131n maraql\u0131 portretl\u0259ri, dini m\u00f6vzuda (&#8220;Pey\u011f\u0259mb\u0259rin xilas\u0131&#8221;, &#8220;X\u0259b\u0259r&#8221; &#8220;Ad\u0259ml\u0259 H\u0259vva&#8221;), itirilmi\u015f torpaqlar\u0131m\u0131zla ba\u011fl\u0131 xiff\u0259t v\u0259 a\u011fr\u0131dan yaranm\u0131\u015f &#8220;H\u0259sr\u0259t&#8221;, &#8220;Ulu n\u0259n\u0259min ruhu&#8221;, &#8220;Yer \u015fumlayan axund babam&#8221; v\u0259 dig\u0259r tablolar\u0131, sanki bu yarad\u0131c\u0131 adam\u0131n s\u00f6zl\u0259 dey\u0259 bilm\u0259diyi ya\u015fant\u0131lar\u0131n\u0131n r\u0259ssam f\u0131r\u00e7as\u0131yla ifad\u0259sidir ki, bu da tamam ba\u015fqa bir yaz\u0131n\u0131n geni\u015f m\u00f6vzusudur.<\/p>\n<p>M\u0259nb\u0259\u00a0<a href=\"http:\/\/edebiyyatqazeti.az\/news\/diger\/6079-zaman-ve-tale?fbclid=IwAR2CJSEoaAqES3gYN0VqNmBIzzfuimDaCBuXrKon4c_TRHp6Xtp9ZLiRvRw#.X0ip1cudE3w.facebook\">http:\/\/edebiyyatqazeti.az<\/a><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p class=\"bawpvc-ajax-counter\" data-id=\"15956\">Yaz\u0131ya 375 d\u0259f\u0259 bax\u0131l\u0131b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zaman V\u018f TALE\u00a0&#8211; Sabir R\u00dcST\u018fMXANLI &nbsp; Az\u0259r Abdulla haqq\u0131nda Zaman adamlar\u0131n taleyind\u0259, xarakterind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n izl\u0259r buraxsa da onlar\u0131 b\u00fct\u00f6vl\u00fckl\u0259 ba\u015fqala\u015fd\u0131ra bilmir, k\u00f6k v\u0259 qan yadda\u015f\u0131 d\u0259yi\u015filmir. On yeddi ya\u015f\u0131nda tan\u0131d\u0131\u011f\u0131n adamla \u00fcst\u00fcnd\u0259n \u0259lli il ke\u00e7\u0259nd\u0259n sonra rastla\u015fsan, m\u00f6vqeyind\u0259, g\u00f6rk\u0259mind\u0259 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r g\u00f6r\u0259c\u0259ks\u0259n, ancaq xasiyy\u0259tinin g\u0259nclik ill\u0259rind\u0259n az f\u0259rqll\u0259ndiyin\u0259 heyr\u0259tl\u0259n\u0259c\u0259ks\u0259n. Bu bax\u0131mdan nasir, \u015fair, publisist, h\u0259v\u0259skar r\u0259ssam [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[17,3,21],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15956"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15956"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15956\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15957,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15956\/revisions\/15957"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15956"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15956"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15956"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}