{"id":15985,"date":"2020-09-08T14:14:09","date_gmt":"2020-09-08T09:14:09","guid":{"rendered":"http:\/\/kultur.az\/?p=15985"},"modified":"2020-09-08T14:14:09","modified_gmt":"2020-09-08T09:14:09","slug":"52-il-onc%c9%99nin-sozu-sabir-rust%c9%99mxanli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kultur.az\/?p=15985","title":{"rendered":"52 il \u00f6nc\u0259nin s\u00f6z\u00fc &#8211; Sabir R\u00fcst\u0259mxanl\u0131"},"content":{"rendered":"<p style=\"color: #000000;\"><a href=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/sabir-r-e1553535070661.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft size-medium wp-image-11338\" src=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/sabir-r-e1553535070661-300x225.jpg\" alt=\"sabir r\" width=\"300\" height=\"225\" \/><\/a>&#8220;Geni\u015fl\u0259n\u0259n \u00fcf\u00fcql\u0259r. Bu s\u0259tirl\u0259ri yazmaq ist\u0259y\u0259nd\u0259 yad\u0131ma d\u00fc\u015fd\u00fc ki, Fikr\u0259t Qocan\u0131n ilk \u015feirl\u0259rini m\u0259tbuatda oxuyanda &#8220;Qoca&#8221; s\u00f6z\u00fcn\u00fc h\u0259qiqi m\u0259nas\u0131nda ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fcm: onu ya\u015fl\u0131 bir adam kimi t\u0259s\u0259vv\u00fcr etmi\u015fdim. O vaxtdan ke\u00e7\u0259n ill\u0259r \u0259rzind\u0259 Fikr\u0259tin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 izl\u0259mi\u015f\u0259m v\u0259 m\u0259n\u0259 el\u0259 g\u0259lir ki, o, \u015feir yolunda \u0259sl m\u0259nada ya\u015fa dolmu\u015f, &#8220;qocalm\u0131\u015fd\u0131r&#8221;. C\u0259mi bir ne\u00e7\u0259 il \u0259vv\u0259l onun ilk &#8220;Qa\u011fay\u0131&#8221; kitab\u0131n\u0131 oxumu\u015fduq. \u0130ndi is\u0259 &#8220;D\u0259nizd\u0259 Ay \u00e7im\u0259nd\u0259&#8221; adl\u0131 d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc kitab\u0131, &#8220;T\u0259k\u0259rl\u0259r geri f\u0131rlan\u0131r&#8221;, &#8220;Yaral\u0131 \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259r&#8221;, &#8220;H\u0259kim v\u0259 \u015fair&#8221; poemalar\u0131 Respublika Komsomolu m\u00fckafat\u0131n\u0131 alm\u0131\u015fd\u0131r. G\u0259nc \u015fairin bir ne\u00e7\u0259 il \u0259rzind\u0259 bel\u0259 inki\u015faf\u0131 t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u00fc deyil, poetik istedad\u0131n\u0131n t\u0259bii n\u0259tic\u0259sidir.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Fikr\u0259t tutdu\u011fu yolun m\u00fcq\u0259dd\u0259sliyin\u0259 ba\u015f \u0259y\u0259n, \u0259ziyy\u0259tl\u0259rin\u0259 sin\u0259 g\u0259rm\u0259y\u0259 haz\u0131r olan, ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 s\u0259n\u0259t\u0259 taleyi kimi baxan g\u0259ncl\u0259rd\u0259n, biridir. \u015eeirl\u0259rinin q\u0259hr\u0259man\u0131 da m\u0259\u011frur, q\u00fcdr\u0259tli bir g\u0259ncdir. O, bug\u00fcnk\u00fc a\u011f\u0131ll\u0131, ay\u0131qba\u015fl\u0131 g\u0259ncliyin fikrini ifad\u0259 edir, xalq\u0131n ad\u0131ndan dan\u0131\u015f\u0131r. Bu lirik q\u0259hr\u0259man h\u0259r g\u00fcn \u0259linin istisini, \u00fcr\u0259yinin d\u00f6y\u00fcnt\u00fcl\u0259rini bar\u0131ya h\u00f6r\u0259n f\u0259hl\u0259 kimi \u0259z\u0259m\u0259tli, na\u011f\u0131llardak\u0131 q\u0259hr\u0259manlar kimi x\u0259yalp\u0259rv\u0259r, u\u015faq kimi k\u00f6vr\u0259kdir. B\u0259z\u0259n onun d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259ri adama bir az q\u0259rib\u0259 g\u0259lir; o, yollar\u0131 ayaqlar\u0131na geym\u0259k, yer k\u00fcr\u0259sini t\u0259yyar\u0259 kimi harasa s\u00fcr\u00fcb aparmaq, d\u00fcnyaya s\u0131\u011fmayan buludlar\u0131 d\u00fcnyadan geni\u015f \u00fcr\u0259yin\u0259 doldurmaq, vahim\u0259sini can\u0131ndan \u00e7\u0131xarmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Allahla vuru\u015fmaq, yuxular\u0131n, d\u0259nizin, Ay i\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n ancaq \u015fairl\u0259r\u0259 m\u0259hr\u0259m olan dilini \u00f6yr\u0259nm\u0259k ist\u0259yir. B\u00fct\u00fcn bunlar h\u0259yata \u015fairan\u0259 bax\u0131\u015f\u0131n n\u0259tic\u0259sidir.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Fikr\u0259tin \u015feir dan\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda b\u0259z\u0259n ilk bax\u0131\u015fda sad\u0259l\u00f6vh g\u00f6r\u00fcn\u0259 bil\u0259n el\u0259 t\u0259bii ifad\u0259l\u0259r var ki, bunlar \u015fairi oxucuya daha \u00e7ox sevdirir. Bu c\u0259h\u0259td\u0259n onun x\u00fcsusil\u0259 son \u0259s\u0259rl\u0259ri diqq\u0259t\u0259layiqdir.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Fikr\u0259t Qocan\u0131n \u015feirl\u0259rind\u0259 g\u00fccl\u00fc m\u00fcasirlik vard\u0131r. Bu m\u00fcasirlik fikrin ifad\u0259sind\u0259, obrazlarda, \u015feirl\u0259rin psixoloji r\u0259ngl\u0259rind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc daha ayd\u0131n g\u00f6st\u0259rir. Fikr\u0259t Qoca poetik d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sind\u0259ki \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus, f\u0259rdi c\u0259h\u0259tl\u0259ri maraql\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 \u015feirl\u0259rin\u0259 g\u0259tirm\u0259yi bacar\u0131r. Bu da onun yaz\u0131lar\u0131n\u0131 t\u0259bii, h\u0259yati edir.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">\u015eeir h\u0259yata yax\u0131nla\u015fd\u0131qca onun \u00fcf\u00fcql\u0259ri daha da geni\u015fl\u0259nir. Fikr\u0259tin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131ndak\u0131 \u00fcmumi istiqam\u0259t g\u00f6st\u0259rir ki, o, m\u0259hz bel\u0259 bir geni\u015fliy\u0259 do\u011fru inki\u015fafdad\u0131r&#8221;.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\"><img decoding=\"async\" class=\"no-display appear\" src=\"http:\/\/img.edebiyyatqazeti.az\/uploads\/fikret-qoca(1).jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">&#8230;Bu ki\u00e7ik m\u0259qal\u0259ni Fikr\u0259t Qoca haqq\u0131nda 1968-ci ilin dekabr ay\u0131nda yazm\u0131\u015fd\u0131m. \u00dcst\u00fcnd\u0259n yar\u0131m \u0259sr ke\u00e7ir. \u0130kimiz d\u0259 ya\u015fa dolmu\u015fuq. \u0130ndi bax\u0131ram ki, o vaxt \u00f6z\u00fcmd\u0259n as\u0131l\u0131 olmadan qeyri-adi bir f\u0259hml\u0259 Fikr\u0259t haqq\u0131nda n\u0259 yazm\u0131\u015famsa, d\u00fcz yazm\u0131\u015fam. Y\u0259ni cavanl\u0131\u011f\u0131mda onun haqq\u0131nda dediyim s\u00f6zl\u0259ri indiki ya\u015f\u0131mda da t\u0259krar ed\u0259 bil\u0259r\u0259m.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">60-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 onu s\u0259rb\u0259st, m\u00fcc\u0259rr\u0259d yazmaqda ittiham edirdil\u0259r, halbuki onun \u015feirl\u0259ri h\u0259yat\u0131n i\u00e7ind\u0259n, o d\u00f6vr\u00fcn f\u0259hl\u0259 h\u0259yat\u0131ndan, g\u0259ncl\u0259rin sevgi v\u0259 \u00fcmidl\u0259rind\u0259n g\u0259lirdi. Sad\u0259liyin\u0259 v\u0259 s\u0259mimiliyin\u0259 g\u00f6r\u0259 o \u015feirl\u0259r\u0259 onlarca mahn\u0131 b\u0259st\u0259l\u0259nib. Fikr\u0259t Az\u0259rbaycan ruhunun bir par\u00e7as\u0131 olsa da, g\u0259nclik ill\u0259rind\u0259n d\u00fcnyan\u0131 b\u00fct\u00f6v g\u00f6r\u00fcb, hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 milli azadl\u0131q sava\u015f\u0131, haqq-\u0259dal\u0259t u\u011frunda m\u00fcbahis\u0259 varsa, ora can at\u0131b. Kuba, Qvineya-Bisau, Vyetnam haqq\u0131nda poemalar yaz\u0131b, onlar\u0131 b\u0259han\u0259 edib Az\u0259rbaycan\u0131n d\u0259rdl\u0259rini dil\u0259 g\u0259tirib..<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Sad\u0259 s\u00f6zl\u0259rl\u0259 m\u00fcr\u0259kk\u0259b m\u0259tl\u0259bl\u0259rin ifad\u0259si onun \u00fcslubuna xas olan c\u0259h\u0259tl\u0259rd\u0259ndir. Fikr\u0259t \u00f6mr\u00fc boyu d\u00fcnya, tarix, insanl\u0131\u011f\u0131n taleyi, sava\u015flar, tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 sad\u0259 v\u0259 q\u0259hr\u0259man insanlar haqq\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr v\u0259 yaz\u0131r. Poeziyadan \u00e7ox uzaq g\u00f6r\u00fcn\u0259n olaylar\u0131n poetikliyini gizli, sehrli, t\u0259r\u0259fl\u0259rini g\u00f6rm\u0259k Fikr\u0259t Qoca poeziyas\u0131n\u0131 f\u0259rql\u0259ndir\u0259n c\u0259h\u0259tl\u0259rd\u0259ndir. Onun ilham\u0131 bu g\u00fcn d\u0259 g\u0259nclik e\u015fqiyl\u0259 \u00e7a\u011flay\u0131r. Son ill\u0259rd\u0259 m\u0259tbuatda bir ne\u00e7\u0259 silsil\u0259 \u015feirl\u0259rini oxumu\u015fam. Bu \u015feirl\u0259ri oxuya-oxuya d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, Fikr\u0259t el\u0259 cavanl\u0131\u011f\u0131nda da az s\u00f6zl\u0259, b\u0259z\u0259n d\u0259 gizli bir yumorla b\u00f6y\u00fck m\u0259tl\u0259bl\u0259ri ifad\u0259 etm\u0259yi sev\u0259rdi:<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Sevgi \u0259n uzun nem\u0259t<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">H\u0259m d\u0259 \u0259n a\u011f\u0131r i\u015fdi.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Leyli-M\u0259cnuna qalsa,<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">K\u00f6k\u00fcm\u00fcz k\u0259silmi\u015fdi.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Fikr\u0259t Qoca s\u0259mimi, g\u00f6rd\u00fcy\u00fc i\u015fi g\u00f6z\u0259 soxmayan, t\u0259vaz\u00f6kar, etibarl\u0131 v\u0259 g\u00f6z\u0259l bir insand\u0131r.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Ustad q\u0259l\u0259m sahibi \u00f6mr\u00fc uzunu janr m\u0259hdudiyy\u0259ti bilm\u0259d\u0259n \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. Poeziyada oldu\u011fu kimi, n\u0259srd\u0259 d\u0259 q\u0259l\u0259mi itidir v\u0259 h\u0259yat\u0131n \u0259n dramatik m\u0259qamlar\u0131n\u0131 i\u015f\u0131qland\u0131r\u0131r. Hans\u0131 m\u00f6vzuya \u0259l at\u0131rsa, orda b\u0259nz\u0259rsiz, yaln\u0131z \u00f6z\u00fcn\u0259 m\u0259xsus s\u00f6z dem\u0259si h\u0259l\u0259 g\u0259nclik ill\u0259rind\u0259n t\u0259sdiql\u0259nmi\u015fdir.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">\u00d6mr\u00fcn\u00fcn \u0259n b\u0259hr\u0259li \u00e7a\u011f\u0131nda x\u0259st\u0259lik Fikr\u0259ti s\u0131na\u011fa \u00e7\u0259kdi. Bu sava\u015fda o, s\u0259sinin gurlu\u011funu qurban vers\u0259 d\u0259, m\u0259\u011flub olmad\u0131. El\u0259 bil s\u0259si i\u00e7in\u0259 \u00e7\u0259kildi, ordan ka\u011f\u0131zlara k\u00f6\u00e7d\u00fc. Adamlarla canl\u0131 \u00fcnsiyy\u0259td\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r sakit dan\u0131\u015fd\u0131sa, \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 s\u0259si o q\u0259d\u0259r gurla\u015fd\u0131. \u0130ndi meydanlarda, m\u00fcxt\u0259lif y\u0131\u011f\u0131ncaqlarda s\u0259simiz tutulana q\u0259d\u0259r dan\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00fcnl\u0259ri xat\u0131rlay\u0131ram. O dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7oxu u\u00e7ub gedib, amma Fikr\u0259tin s\u0259si i\u00e7in\u0259 \u00e7\u0259kildi ki, daha uzun\u00f6m\u00fcrl\u00fc olsun, daha uzaq g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 gedib \u00e7ats\u0131n.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Fikr\u0259t Qocan\u0131 f\u0259rql\u0259ndir\u0259n bir c\u0259h\u0259t d\u0259 onun hadis\u0259l\u0259r\u0259 m\u00fcdrik m\u00fcnasib\u0259tidir. T\u0259rifi d\u0259, t\u0259nqidi d\u0259 sakit, \u00f6z\u00fcn\u0259xas bir f\u0259ls\u0259fi yozumla, yumorla, t\u0259b\u0259ss\u00fcml\u0259 q\u0259bul edir.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Ustad \u015fair art\u0131q ad\u0131na yara\u015fan ya\u015fa q\u0259d\u0259m qoyur. Lakin s\u00f6z\u00fc el\u0259 cavan Fikr\u0259tin ruhu v\u0259 h\u0259v\u0259si il\u0259 doludur.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">\u018fziz dostumuzu yubileyi m\u00fcnasib\u0259til\u0259 \u00fcr\u0259kd\u0259n t\u0259brik edir v\u0259 onun Qocal\u0131\u011f\u0131n\u0131n uzun\u00f6m\u00fcrl\u00fc olmas\u0131n\u0131 arzu edir\u0259m.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">\n<p style=\"color: #000000;\">m\u0259nb\u0259:\u00a0http:\/\/edebiyyatqazeti.az<\/p>\n<p class=\"bawpvc-ajax-counter\" data-id=\"15985\">Yaz\u0131ya 381 d\u0259f\u0259 bax\u0131l\u0131b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;Geni\u015fl\u0259n\u0259n \u00fcf\u00fcql\u0259r. Bu s\u0259tirl\u0259ri yazmaq ist\u0259y\u0259nd\u0259 yad\u0131ma d\u00fc\u015fd\u00fc ki, Fikr\u0259t Qocan\u0131n ilk \u015feirl\u0259rini m\u0259tbuatda oxuyanda &#8220;Qoca&#8221; s\u00f6z\u00fcn\u00fc h\u0259qiqi m\u0259nas\u0131nda ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fcm: onu ya\u015fl\u0131 bir adam kimi t\u0259s\u0259vv\u00fcr etmi\u015fdim. O vaxtdan ke\u00e7\u0259n ill\u0259r \u0259rzind\u0259 Fikr\u0259tin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 izl\u0259mi\u015f\u0259m v\u0259 m\u0259n\u0259 el\u0259 g\u0259lir ki, o, \u015feir yolunda \u0259sl m\u0259nada ya\u015fa dolmu\u015f, &#8220;qocalm\u0131\u015fd\u0131r&#8221;. C\u0259mi bir ne\u00e7\u0259 il \u0259vv\u0259l [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[3,21],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15985"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15985"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15985\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15986,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15985\/revisions\/15986"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15985"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15985"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15985"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}