{"id":16002,"date":"2020-09-14T22:48:00","date_gmt":"2020-09-14T17:48:00","guid":{"rendered":"http:\/\/kultur.az\/?p=16002"},"modified":"2020-09-14T22:48:00","modified_gmt":"2020-09-14T17:48:00","slug":"yeni-n%c9%99sr-olunan-t%c9%99briz-kitabi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kultur.az\/?p=16002","title":{"rendered":"Yeni n\u0259\u015fr olunan T\u0259briz kitab\u0131"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/20200910_2118011.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft size-medium wp-image-16006\" src=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/20200910_2118011-279x300.jpg\" alt=\"20200910_211801\" width=\"279\" height=\"300\" \/><\/a>\u201cBizim tarix anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131z na\u011f\u0131l v\u0259 \u0259fsan\u0259 anlay\u0131\u015f\u0131 olaraq onun i\u00e7in tarixid\u0259 na\u011f\u0131l kimi d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259r\u0259k daha \u00e7ox \u0259fsan\u0259vi \u015fahlar v\u0259 q\u0259hr\u0259manlar axtar\u0131r\u0131q tarixd\u0259n. Ama m\u0259nc\u0259 tarixi na\u011f\u0131l v\u0259 \u0259fsan\u0259 kimi d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k t\u0259lik\u0259lidir. \u00e7\u00fcn ki insan toplumlar\u0131n\u0131 g\u0259r\u00e7\u0259kl\u0259rd\u0259n qafil ed\u0259r\u0259k tarixs\u0259l idealizm\u0259 s\u00fcr\u00fckl\u0259r v\u0259 bu duruma d\u00fc\u015f\u0259n bir toplum ged\u0259c\u0259yi yoldan \u015fa\u015faraq it\u0259r. Bu t\u00fcr tarix uyu\u015fdurucu madd\u0259 kimidir. Oyand\u0131rmaq v\u0259 ay\u0131ltmaq yerin\u0259 uydurar v\u0259 mill\u0259tl\u0259ri qorxunc bir s\u00fcquta u\u011fradar. Tarix na\u011f\u0131ldeyil b\u0259lki toplumsal gedi\u015fat v\u0259 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin ara\u015fd\u0131rmas\u0131 olaraq \u00e7ox m\u0259ntiqli bir bililmdir v\u0259 t\u0259bii ki onun \u0259n \u0259sas v\u0259 \u0259n \u00f6n\u0259mli i\u00e7\u0259rigi adi insanlardan olu\u015fan toplumdur\u201d&#8230;. bu s\u00f6zl\u0259ri yeni n\u0259\u015fr olunan \u201cT\u0259briz \u015e\u0259hrinin Toplumsal Qurulu\u015fu S\u0259lcuqlar \u018fsrind\u0259n M\u0259\u015frut\u0259 \u0130nqilab\u0131na Q\u0259d\u0259r Max Weberin \u015e\u0259hr Teorisi \u018fsas\u0131nda\u201d kitab\u0131n\u0131n yazar\u0131 Seyid Murt\u0259za H\u00fcseyni \u00f6z kitab\u0131n\u0131n haqq\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131 bir notda anlad\u0131r. Onun bu yeni n\u0259\u015fr etdiyi kitaba yazd\u0131\u011f\u0131 \u00f6z\u0259td\u0259 kitab bel\u0259 \u00f6z\u0259tl\u0259nib<\/p>\n<p>Bu ara\u015fd\u0131rma sosyolojik bir tarix ara\u015fd\u0131rmas\u0131 olaraq T\u0259briz \u015f\u0259hrinin tarixin\u0259 ayiddir. Bu kitabda T\u0259brizin toplumsal qurulu\u015fu Co\u011frafya, siyasi- idari, iqtisadi v\u0259 H\u00fcquqi bax\u0131mdan ara\u015fd\u0131r\u0131laraq inc\u0259l\u0259nibdir. Kitab\u0131n teorik \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259si Max Weberin \u015e\u0259hr teorisidir. Weber bu teorini \u015e\u0259hr adl\u0131 kitab\u0131nda izahl\u0131 v\u0259 detayl\u0131 a\u00e7\u0131qlay\u0131b. Onun g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 \u0259ski v\u0259 orta \u00e7a\u011fda bir insan otura\u011f\u0131n\u0131n \u015f\u0259hr say\u0131lmas\u0131 i\u00e7in 5 \u00f6z\u0259llik g\u0259r\u0259kir. Bu be\u015f \u00f6z\u0259llik bunlard\u0131r: Bazar deyil\u0259bil\u0259n daimi bir iqtisadi m\u0259rk\u0259z, \u015f\u0259hri qoruyabil\u0259n Sur Divar\u0131 v\u0259 \u015f\u0259hri idar\u0259 \u0259d\u0259n siyasi sistemin yeri olan \u0130\u00e7 Qala, \u015f\u0259hr \u0259hlinin g\u0259l\u0259n\u0259kl\u0259ri v\u0259 k\u00fclt\u00fcr\u00fcnd\u0259n qaynaqlanan ba\u011f\u0131msiz v\u0259 m\u00fcst\u0259qil H\u00fcquq v\u0259 Yar\u011f\u0131 Sistemi, \u015f\u0259hri idar\u0259 ed\u0259n Yerli \u0130cra\u00e7\u0131 v\u0259 Se\u00e7ginl\u0259r, \u015f\u0259hr \u0259hlinin aras\u0131nda olan \u00f6z\u0259l \u015e\u0259hr kimliyi v\u0259 Toplumsal v\u0259 Ruhs\u0259l Birlik.<\/p>\n<p>H\u00fcseyni T\u0259briz kitab\u0131nda bu 5 qonunu diqq\u0259tl\u0259 T\u0259brizin tarixind\u0259 (S\u0259lcuqlar \u0259srind\u0259n M\u0259\u015frut\u0259 inqilab\u0131na q\u0259d\u0259r) axtar\u0131b ara\u015fd\u0131r\u0131b v\u0259 i\u015fin sonucu 286 s\u0259fh\u0259lik bir kitabd\u0131r.<\/p>\n<p>Bu kitab 6 b\u00f6l\u00fcmd\u0259n olu\u015fmaqdad\u0131r. 1. Teorik \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259 v\u0259 \u0259saslar. 2. T\u0259brizin \u00e7o\u011frafya v\u0259 g\u00f6rs\u0259l qurulu\u015fu. 3. T\u0259brizin siyasi- idari sistemi. 4. T\u0259rizin h\u00fcquq v\u0259 yar\u011f\u0131 sistemi. 5. T\u0259brizin iqtisad v\u0259 ticar\u0259t durumu. Bu 5 b\u00f6l\u00fcm\u00fcn h\u0259r birid\u0259 ne\u00e7\u0259 i\u00e7 b\u00f6l\u00fcmd\u0259n olu\u015faraq ara\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 h\u0259r b\u00f6l\u00fcml\u0259 ilgili qonularda yaz\u0131l\u0131 qaynaqlar \u0259sas\u0131nda deytayl\u0131 v\u0259 inc\u0259 inc\u0259 bilgil\u0259r verm\u0259kd\u0259dir. H\u00fcseyni b\u0259y bu qonuda apard\u0131\u011f\u0131m\u0131z uzun s\u00f6hb\u0259t\u0259 bel\u0259 son qoyur: \u201c T\u0259briz tarixi qonulu \u00e7oxlu kitablar\u0131m\u0131z var ama onlar\u0131n ham\u0131s\u0131 klasik tarix olaraq daha \u00e7ox fatihl\u0259r, d\u00f6vl\u0259tl\u0259r, sultanlar v\u0259 sad\u0259c\u0259 siyasi gedi\u015fat\u0131n \u00f6z\u0259tl\u0259m\u0259sidirl\u0259r. Bu arada sad\u0259c\u0259 bir f\u0259rqli kitab var T\u0259briz tarixi haqq\u0131nda. O d\u0259y\u0259rli kitab r\u0259hm\u0259tlik Seyid A\u011fa Ovnullahinin T\u0259briz \u015e\u0259hrinin Tarixi Orta \u018fsrl\u0259rd\u0259 kitab\u0131d\u0131r. Bu kitabda sosyolojik bir bax\u0131\u015f var v\u0259 m\u0259n\u0259 \u00e7ox faydal\u0131 bir \u00f6rn\u0259k olmu\u015fdur. M\u0259nd\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fam T\u0259briz kitab\u0131mda yeni, f\u0259rqli v\u0259 mill\u0259timizin g\u0259l\u0259c\u0259yi i\u00e7in yararl\u0131 v\u0259 faydal\u0131 bir i\u015f g\u00f6rm\u00fc\u015f olam indi n\u0259 q\u0259d\u0259r bu amac \u00fcz\u0259r\u0259 ba\u015far\u0131l\u0131 olub olmama\u011f\u0131m\u0131 oxucular v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r dey\u0259bil\u0259r\u201d. H\u00fcseyni T\u0259briz kitab\u0131nda Bak\u0131 \u015f\u0259hrind\u0259n b\u0259hs etdiyini vur\u011fulayaraq Bak\u0131 haqq\u0131ndada bel\u0259 bir ara\u015fd\u0131rma ba\u015flayabilm\u0259sini arzu edir.<\/p>\n<p>\u201cT\u0259briz \u015e\u0259hrinin Toplumsal Qurulu\u015fu S\u0259lcuqlar \u018fsrind\u0259n M\u0259\u015frut\u0259 \u0130nqilab\u0131na Q\u0259d\u0259r Max Weberin \u015e\u0259hr Teorisi \u018fsas\u0131nda\u201d kitab\u0131 Fars dilind\u0259 T\u0259brizin \u0259n q\u0259dim v\u0259 adl\u0131m n\u0259\u015friyat\u0131 \u201c\u018fxt\u0259r\u201d n\u0259\u015friyat\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n yay\u0131nlan\u0131b.<\/p>\n<p>Kitab\u0131n \u00fcz qab\u0131\u011f\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u0259n t\u0259svir T\u0259brizin Saat Binas\u0131n\u0131n r\u0259ssaml\u0131q \u0259s\u0259ri olaraq T\u0259brizli adl\u0131m r\u0259ssam Sabir B\u0259qqal \u018fs\u011f\u0259rinin yaratd\u0131\u011f\u0131 \u015fah\u0259s\u0259rdir. Kitab\u0131n qab\u0131q v\u0259 i\u00e7 dizayn\u0131da yazar\u0131n h\u0259yat yolda\u015f\u0131 qrafist Z\u00f6hr\u0259 M\u0259zlumi xan\u0131m\u0131n \u0259s\u0259ridir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p class=\"bawpvc-ajax-counter\" data-id=\"16002\">Yaz\u0131ya 473 d\u0259f\u0259 bax\u0131l\u0131b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cBizim tarix anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131z na\u011f\u0131l v\u0259 \u0259fsan\u0259 anlay\u0131\u015f\u0131 olaraq onun i\u00e7in tarixid\u0259 na\u011f\u0131l kimi d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259r\u0259k daha \u00e7ox \u0259fsan\u0259vi \u015fahlar v\u0259 q\u0259hr\u0259manlar axtar\u0131r\u0131q tarixd\u0259n. Ama m\u0259nc\u0259 tarixi na\u011f\u0131l v\u0259 \u0259fsan\u0259 kimi d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k t\u0259lik\u0259lidir. \u00e7\u00fcn ki insan toplumlar\u0131n\u0131 g\u0259r\u00e7\u0259kl\u0259rd\u0259n qafil ed\u0259r\u0259k tarixs\u0259l idealizm\u0259 s\u00fcr\u00fckl\u0259r v\u0259 bu duruma d\u00fc\u015f\u0259n bir toplum ged\u0259c\u0259yi yoldan \u015fa\u015faraq it\u0259r. Bu t\u00fcr tarix uyu\u015fdurucu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[20,3,21],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16002"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=16002"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16002\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16007,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16002\/revisions\/16007"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=16002"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=16002"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=16002"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}