{"id":16187,"date":"2021-01-02T18:14:03","date_gmt":"2021-01-02T14:14:03","guid":{"rendered":"http:\/\/kultur.az\/?p=16187"},"modified":"2021-01-02T18:14:03","modified_gmt":"2021-01-02T14:14:03","slug":"qurban-s%c9%99idin-%c9%99li-v%c9%99-nino-%c9%99s%c9%99rind%c9%99-%c9%99xlaqi-didaktik-gorusl%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kultur.az\/?p=16187","title":{"rendered":"QURBAN S\u018f\u0130D\u0130N \u00ab\u018fL\u0130 V\u018f N\u0130NO\u00bb \u018fS\u018fR\u0130ND\u018f \u018fXLAQ\u0130-D\u0130DAKT\u0130K G\u00d6R\u00dc\u015eL\u018fR"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/\u0411\u0435\u0437-\u043d\u0430\u0437\u0432\u0430\u043d\u0438\u044f.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft wp-image-16189 size-full\" src=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/\u0411\u0435\u0437-\u043d\u0430\u0437\u0432\u0430\u043d\u0438\u044f.jpg\" alt=\"\u0411\u0435\u0437 \u043d\u0430\u0437\u0432\u0430\u043d\u0438\u044f\" width=\"194\" height=\"259\" \/><\/a>\u0130lk d\u0259f\u0259 1937-ci ild\u0259 Vyanada alman dilind\u0259 E.P.Tal Verlaq t\u0259r\u0259find\u0259n n\u0259\u015fr edil\u0259n \u00ab\u018fli v\u0259 Nino\u00bb \u0259s\u0259ri d\u00fcnyan\u0131n 33 dilin\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 olunub. Az\u0259rbaycan m\u00fchacir \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rind\u0259n biri olan Qurban S\u0259idin \u00ab\u018fli v\u0259 Nino\u00bb \u0259s\u0259ri m\u0259h\u0259bb\u0259t roman\u0131 olsa da, \u0259s\u0259rd\u0259ki hadis\u0259l\u0259r Rusiya bol\u015fevikl\u0259rinin inqilab\u0131, m\u00fcst\u0259qil v\u0259 demokratik Az\u0259rbaycan\u0131n qurulmas\u0131 v\u0259 erm\u0259nil\u0259rin \u00abQ\u0131z\u0131l Ordu\u00bbya birl\u0259\u015f\u0259r\u0259k Bak\u0131n\u0131 i\u015f\u011fal etdiyi d\u00f6vrl\u0259ri \u0259hat\u0259 edir. Hadis\u0259l\u0259rin c\u0259r\u0259yan etdiyi \u0259sas m\u0259kan is\u0259 \u00abt\u0259r\u0259qqi etmi\u015f\u00bb Q\u0259rb v\u0259 \u00abgerid\u0259 qalm\u0131\u015f\u00bb \u015e\u0259rqin qovu\u015fdu\u011fu Bak\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>H\u0259r bir oxucu \u00ab\u018fli v\u0259 Nino\u00bb \u0259s\u0259rini oxuyark\u0259n Bak\u0131da \u00abRus \u0130mperator Humanist Gimnaziyas\u0131\u00bbn\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc sinif \u015fagirdi \u018fli xan \u015eirvan\u015fir il\u0259 \u00abM\u00fcq\u0259dd\u0259s Krali\u00e7a Tamara Liseyi\u00bbnin \u015fagirdi Nino Kipiani aras\u0131nda olan t\u0259miz, saf sevgi, v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik, b\u00f6y\u00fcy\u0259 h\u00f6rm\u0259t, ki\u00e7iy\u0259 qay\u011f\u0131 v\u0259 h\u0259m\u00e7inin yuxar\u0131da qeyd etdiyimiz siyasi hadis\u0259l\u0259rl\u0259 tan\u0131\u015f olur.<\/p>\n<p>\u0130lk \u0259vv\u0259l \u018fli xan oxudu\u011fu gimnaziyan\u0131n s\u0259rt qaydalar\u0131ndan dan\u0131\u015f\u0131r, ancaq bunu da qeyd edir ki, \u00abgimnaziya\u00e7\u0131lara sill\u0259 vurmaq q\u0259ti qada\u011fan idi\u00bb. \u018fli xan \u00abb\u00f6y\u00fck t\u0259n\u0259ff\u00fcs\u00bbl\u0259ri \u00abd\u00fcnyan\u0131n \u0259n q\u0259\u015f\u0259ng q\u0131z\u0131\u00bb Nino Kipianini g\u00f6rm\u0259y\u0259 t\u0259l\u0259sir v\u0259 ona d\u0259rsd\u0259 ba\u015f ver\u0259n mac\u0259ralardan s\u00f6hb\u0259t edir. \u018fli xan Ninonun g\u00f6z\u0259lliyini bel\u0259 t\u0259svir edir: \u00abNinonun a\u011f d\u0259risi v\u0259 inc\u0259, uzun kirpikl\u0259ri alt\u0131nda\u00a0 iri, g\u00fcl\u0259r, qafqazl\u0131lara m\u0259xsus q\u0131\u011f\u0131lc\u0131m sa\u00e7an g\u00f6zl\u0259ri var idi. Bu c\u00fcr xo\u015f, \u015f\u0259n g\u00f6zl\u0259r ancaq g\u00fcrc\u00fc q\u0131zlar\u0131nda olur. Daha he\u00e7 kimd\u0259! N\u0259 avropal\u0131 q\u0131zlarda, n\u0259 d\u0259 asiyal\u0131larda. Nazik, hilal qa\u015fl\u0131 Ninonun profili h\u0259zr\u0259ti M\u0259ry\u0259min profilini xat\u0131rlad\u0131rd\u0131\u00bb. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, \u018fli xan g\u00fcrc\u00fc qad\u0131nlar\u0131n\u0131 \u00abyer \u00fcz\u00fcnd\u0259 \u0259n g\u00f6z\u0259l qad\u0131nlar\u00bb v\u0259 Ninonu da \u00abb\u00fct\u00fcn g\u00fcrc\u00fc qad\u0131nlar\u0131 kimi yax\u015f\u0131 bir h\u0259yat yolda\u015f\u0131\u00bb olaca\u011f\u0131na inan\u0131r.<\/p>\n<p>\u018fli xan qeyd edir ki, s\u0259kkiz illik m\u0259kt\u0259b say\u0131lan \u00abRus \u0130mperator Humanist Gimnaziyas\u0131\u00bbnda sinifd\u0259n sinif\u0259 ancaq imtahan verm\u0259kl\u0259 ke\u00e7m\u0259k olard\u0131. Riyaziyyat v\u0259 fizika f\u0259nnini z\u0259if bildiyini v\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259 yolu il\u0259 qiym\u0259t ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 xat\u0131rlayan \u018fli xan yaz\u0131r: \u00abBaxmayaraq ki, ruslar m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131 \u00e7ox nadir hallarda imtahanda k\u0259s\u0259rdil\u0259r. Bunun s\u0259b\u0259bi is\u0259 o idi ki, ham\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7oxlu dostu var idi. Dostlar\u0131m\u0131z da \u0259li x\u0259nc\u0259rli v\u0259 tapan\u00e7al\u0131 g\u00fccl\u00fc cavanlar idil\u0259r. M\u00fc\u0259lliml\u0259r d\u0259 bunu bilirdil\u0259r v\u0259 \u015fagirdl\u0259r onlardan qorxduqlar\u0131 q\u0259d\u0259r, onlar da \u015fagirdl\u0259rd\u0259n qorxurdular&#8230; El\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259ndir ki, m\u0259n \u2013 \u018fli xan \u015eirvan\u015fir riyaziyyat d\u0259rsini h\u0259yas\u0131zcas\u0131na parta qon\u015fum Metalnikovdan k\u00f6\u00e7\u00fcr\u0259rk\u0259n m\u00fc\u0259lliml\u0259r buna g\u00f6z yumurdular. T\u0259kc\u0259 bir d\u0259f\u0259, bu k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259 \u0259m\u0259liyyat\u0131n\u0131n lap ortas\u0131nda m\u00fc\u0259llim m\u0259n\u0259 yax\u0131nla\u015fd\u0131 v\u0259 \u00fcmidsiz halda p\u0131\u00e7\u0131lt\u0131 il\u0259 dedi: \u00abBel\u0259 a\u00e7\u0131q yox, \u015eirvan\u015fir, ax\u0131 biz d\u0259 t\u0259k deyilik\u00bb. Riyaziyyatdan yaz\u0131l\u0131 imtahan\u0131 \u0259ng\u0259lsiz ke\u00e7dim\u00bb.<\/p>\n<p>Ninonun da riyaziyyat f\u0259nnini z\u0259if bildiyini v\u0259 \u018fli xan\u0131n ona k\u00f6m\u0259klik etdiyini v\u0259 bununla da Ninonun g\u00f6z\u00fcnd\u0259 bir q\u0259hramana \u00e7evrildiyini \u018fli xan xat\u0131rlayaraq yaz\u0131r: \u00abO zaman Nino b\u00f6y\u00fck t\u0259n\u0259ff\u00fcsd\u0259 g\u00f6zl\u0259ri ya\u015fla dolu bizim t\u0259r\u0259f\u0259 g\u0259ldi v\u0259 m\u0259ni sinf\u0259 dart\u0131b apard\u0131. M\u0259n d\u00fcz bir saat onun partas\u0131n\u0131n alt\u0131nda oturub, riyaziyyat tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131n\u0131n cavablar\u0131n\u0131 ona p\u0131\u00e7\u0131ldad\u0131m. O g\u00fcnd\u0259n b\u0259ri m\u0259n Ninonun n\u0259z\u0259rind\u0259 bir q\u0259hr\u0259man idim\u00bb.<\/p>\n<p>S\u0259kkiz illik t\u0259hsilini m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259 ba\u015fa vuran \u018fli xan kamillik imtahan\u0131n\u0131 h\u0259l\u0259 ax\u0131ra \u00e7atd\u0131rmam\u0131\u015fd\u0131. S\u0259f\u0259r xan g\u0259r\u0259k h\u0259yat\u0131n astanas\u0131nda duran o\u011fluna h\u0259yat\u0131n b\u00fct\u00fcn m\u00fcdriklikl\u0259rini t\u0259f\u0259rr\u00fcat\u0131 il\u0259 a\u00e7mal\u0131 idi: \u00abO\u011flum, indi, h\u0259yata q\u0259d\u0259m basd\u0131\u011f\u0131n anda m\u0259n s\u0259n\u0259 bir daha m\u00fcs\u0259lman\u0131n v\u0259zif\u0259l\u0259rini ba\u015fa salmal\u0131yam&#8230; M\u0259hv olmamaq \u00fc\u00e7\u00fcn biz, q\u0259dim \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rimizi v\u0259 k\u00f6hn\u0259 h\u0259yat t\u0259rzimizi m\u00fchafiz\u0259 etm\u0259liyik. O\u011flum tez-tez dua et. \u0130\u00e7ki i\u00e7m\u0259. He\u00e7 bir yad qad\u0131n\u0131 \u00f6pm\u0259. Yoxsullara v\u0259 z\u0259ifl\u0259r\u0259 m\u0259rh\u0259m\u0259t g\u00f6st\u0259r. V\u0259t\u0259n yolunda q\u0131l\u0131nc\u0131 s\u0131y\u0131r\u0131b can verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259mi\u015f\u0259 haz\u0131r ol. S\u0259n d\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131nda h\u0259lak olsan, bu, m\u0259n qocan\u0131 a\u011fr\u0131dacaq. Amma \u015f\u0259r\u0259fsiz olub sa\u011f qalsan, m\u0259n qoca ki\u015fi x\u0259cal\u0259t \u00e7\u0259k\u0259c\u0259y\u0259m. D\u00fc\u015fm\u0259nini he\u00e7 vaxt ba\u011f\u0131\u015flama&#8230; Sabah\u0131n qay\u011f\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7\u0259km\u0259, \u00e7\u00fcnki sabah\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k insan\u0131 qorxaq ed\u0259r&#8230; S\u0259n\u0259 yalvar\u0131ram: siyas\u0259tl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olma! N\u0259 ist\u0259yirs\u0259n el\u0259, amma siyas\u0259t\u0259 qar\u0131\u015fma\u00bb.<\/p>\n<p>\u018fli xan\u0131n m\u0259kt\u0259bi bitirdikd\u0259n sonra arzusu Moskvada Lazarevi\u00e7 ad\u0131na \u015e\u0259rq dill\u0259ri \u0130nstitutunda oxumaq olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>\u018fli xanla Nino aras\u0131nda saf, t\u0259miz, \u00fclvi sevgi b\u0259z\u0259n m\u0259zh\u0259b ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan h\u0259r ikisini d\u0259 narahat edir. Nino deyir ki, \u00ab\u0259vv\u0259lc\u0259 bir m\u00fcs\u0259lmana \u0259r\u0259 getdiyim \u00fc\u00e7\u00fcn atam v\u0259 anam q\u0259md\u0259n \u00f6l\u0259c\u0259kl\u0259r. Sonra s\u0259nin atan (\u018fli xan\u0131n atas\u0131 \u2013 K.C.) l\u0259n\u0259t oxuyub t\u0259l\u0259b ed\u0259c\u0259k ki, islam\u0131 q\u0259bul edim. Bunu da ets\u0259m, atac\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7ar xristianl\u0131qdan d\u00f6nd\u00fcy\u00fcm\u0259 g\u00f6r\u0259 m\u0259ni Sibir\u0259 s\u00fcrg\u00fcn ed\u0259c\u0259k, s\u0259ni d\u0259, t\u0259hrik etdiyim \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259n\u0259 qo\u015facaq\u00bb. \u018fli xan is\u0259 biraz \u00fcr\u0259kli \u015f\u0259kild\u0259 deyir ki, yox, Nino, bu o q\u0259d\u0259r d\u0259 pis olmayacaq. S\u0259n islam\u0131 q\u0259bul etm\u0259m\u0259lis\u0259n, valideynl\u0259rin q\u0259md\u0259n \u00f6lm\u0259y\u0259c\u0259kl\u0259r.<\/p>\n<p>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0131, \u00ab\u018fli v\u0259 Nino\u00bb aras\u0131nda din, t\u0259rbiy\u0259, m\u0259n\u015f\u0259 f\u0259rqini d\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 almaq laz\u0131md\u0131r. \u018fli xan da Ninonu sevdiyini atas\u0131na anlatmaqda \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259kir. \u00c7\u00fcnki atas\u0131 o\u011flunun xristian q\u0131z\u0131yla evl\u0259nm\u0259sini islam dinin\u0259 t\u0259hqir kimi saya bil\u0259r. Ancaq \u018fli xan\u0131n g\u00f6zl\u0259dikl\u0259rinin tam \u0259ksi ba\u015f verir. Atas\u0131 deyir ki, \u00abb\u00fct\u00fcn g\u00fcrc\u00fc q\u0131zlar\u0131 inc\u0259beldirl\u0259r, buna baxmayaraq, sa\u011flam u\u015faqlar do\u011furlar&#8230; S\u0259nin Ninon xristian q\u0131z\u0131d\u0131r. Qoyma onu evin\u0259 yad iman\u0131 g\u0259tirsin. Bazar g\u00fcnl\u0259ri onu kils\u0259y\u0259 g\u00f6nd\u0259r&#8230; Qad\u0131n tez s\u0131nan bir qabd\u0131r. Bunu bilm\u0259k vacibdir&#8230; Bilirs\u0259n ki, m\u00fcs\u0259lmanlar d\u00f6rd arvad\u0131 bird\u0259n saxlaya bil\u0259r. Amma biri il\u0259 kifay\u0259tl\u0259ns\u0259n, daha yax\u015f\u0131d\u0131r. \u018flb\u0259tt\u0259, Ninonun u\u015fa\u011f\u0131 olmasa, ba\u015fqa m\u0259s\u0259l\u0259dir&#8230; Onunla s\u0259birli ol. Qad\u0131nlar u\u015faq kimidirl\u0259r, amma u\u015faqdan f\u0259rqli olaraq daha hiyl\u0259g\u0259r v\u0259 daha yaman olurlar. Bunu bilm\u0259lis\u0259n, bu \u00e7ox vacibdir. \u0130st\u0259diyin vaxt ona \u00e7oxlu h\u0259diyy\u0259l\u0259r g\u0259tir, ip\u0259k v\u0259 da\u015f-qa\u015f ver&#8230; Ki\u015fi g\u0259r\u0259k arvad\u0131 sevm\u0259sin. Ki\u015fi v\u0259t\u0259ni, m\u00fcharib\u0259ni sev\u0259r. Ki\u015fi qad\u0131n\u0131 qorumal\u0131d\u0131r, sevm\u0259li deyil\u00bb.<\/p>\n<p><strong>\u00dczd\u0259niraq erm\u0259nil\u0259rin zaman-zaman Az\u0259rbaycana, T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 ba\u015f qald\u0131ran\u00a0 x\u0259yan\u0259tkar h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259ri tarixi faktd\u0131r. Bizim \u00f6z i\u00e7imizd\u0259 ya\u015fayan, duzumuzu-\u00e7\u00f6r\u0259yimizi yey\u0259n, kirv\u0259-kirv\u0259 dey\u0259 q\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131za gir\u0259n, ancaq \u0259ll\u0259rin\u0259 f\u00fcrs\u0259t ke\u00e7\u0259n kimi t\u00fcrkl\u0259r\u0259, az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 m\u0259krli siyas\u0259t y\u00fcr\u00fcd\u00fcrl\u0259r. Onlar\u0131n insanl\u0131qdan k\u0259nar m\u0259krl\u0259, q\u0259ddarl\u0131qla, x\u0259yan\u0259tl\u0259 dolu xisl\u0259tl\u0259ri \u00ab\u018fli v\u0259 Nino\u00bb m\u0259h\u0259bb\u0259tind\u0259n d\u0259 yan ke\u00e7mir. \u00d6z\u00fcn\u00fc \u018fli xana v\u0259 Kipianil\u0259r ail\u0259sin\u0259 dost kimi g\u00f6st\u0259r\u0259n Naxararyan da bel\u0259l\u0259rind\u0259ndir. \u0130lk \u0259vv\u0259l \u018fli xan \u015eirvan\u015fir t\u0259r\u0259find\u0259n Kipianil\u0259r ail\u0259sin\u0259 el\u00e7i d\u00fc\u015f\u0259n Naxararyan \u00e7ox ke\u00e7m\u0259mi\u015f Ninoya e\u015fq elan edir. Nino \u018fli b\u0259yi sevdiyini dey\u0259nd\u0259 Naxararyan Ninonu daha \u00e7ox sevdiyini deyir. \u00abBu \u00f6lk\u0259nin da\u015f\u0131-da\u015f \u00fcst\u0259 qalmayacaq (Az\u0259rbaycan n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur \u2013 K.C.)! M\u0259n Sizi Asiyan\u0131n \u0259lind\u0259n o\u011furlay\u0131b qa\u00e7aca\u011fam\u00bb. Naxararyan dediyi kimi d\u0259 edir v\u0259 Ninonu qa\u00e7\u0131rmaq q\u0259rar\u0131na g\u0259lir. Ninonun qa\u00e7\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 e\u015fid\u0259n \u018fli xan\u0131n sif\u0259ti od tutub yan\u0131r, qan gicgah\u0131na vurur, sanki \u00abg\u00f6z\u0259g\u00f6r\u00fcnm\u0259z bir q\u00fcvv\u0259 d\u0259y\u0259n\u0259kl\u0259 ba\u015f\u0131\u00bbna z\u0259rb\u0259 endirmi\u015fdi. Qaraba\u011f at\u0131 il\u0259 M\u0259rd\u0259kan yolunda Naxararyan\u0131n ma\u015f\u0131n\u0131na \u00e7atan v\u0259 \u00e7atan anda da Naxararyan\u0131n bo\u011faz\u0131ndan yap\u0131\u015fan \u018fli xan: \u00abBoz qurd kimi yap\u0131\u015f\u0131r\u0131q d\u00fc\u015fm\u0259nin bo\u011faz\u0131ndan Naxararyan!\u00bb dey\u0259r\u0259k x\u0259nc\u0259ri d\u00fc\u015fm\u0259nin g\u00f6vd\u0259sin\u0259, \u00fcr\u0259yinin ba\u015f\u0131na soxur.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Bu hadis\u0259 h\u0259r bir oxucuda oldu\u011fu kimi, \u018fli xan\u0131n atas\u0131 S\u0259f\u0259r xanda da bir m\u0259mnunluq hissi yarad\u0131r. S\u0259f\u0259r xan \u0259lini \u018fli xan\u0131n \u00e7iynin\u0259 qoyaraq: \u00abM\u0259n s\u0259ninl\u0259 f\u0259xr edir\u0259m, \u018fli xan, f\u0259xr edir\u0259m. M\u0259n d\u0259 bel\u0259 ed\u0259rdim\u00bb \u2013 deyir.<\/strong><\/p>\n<p>Bundan sonra \u018fli xan polisl\u0259rd\u0259n qorunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Da\u011f\u0131stana getm\u0259k m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qal\u0131r. Da\u011f\u0131stan aulunun camaat\u0131 \u018fli b\u0259yi g\u00f6z b\u0259b\u0259yi kimi qoruyur. \u00c7\u00fcnki \u018fli b\u0259y\u0259 Naxararyanlar t\u0259r\u0259find\u0259n bir x\u0259t\u0259r toxunsayd\u0131 \u00abburadak\u0131 h\u0259r bir k\u0259ndlinin ad\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0259 \u00f6m\u00fcrl\u00fck l\u0259k\u0259 olard\u0131\u00bb.<\/p>\n<p>Nino il\u0259 \u018fli xan el\u0259 Da\u011f\u0131standa da ail\u0259 qururlar. Bundan sonra Prinses Nino Kipiani ancaq \u00f6z etiqad\u0131n\u0131, yunan-ortodoks t\u0259riq\u0259tini saxlayaraq Nino xan\u0131m \u015eirvan\u015fir kimi tan\u0131n\u0131r. \u018fli xan \u015eirvan\u015firin v\u0259 Nino xan\u0131m \u015eirvan\u015firin bir q\u0131z \u00f6vladlar\u0131 d\u00fcnyaya g\u0259lir. Nino xan\u0131m oxudu\u011fu \u00abM\u00fcq\u0259dd\u0259s Krali\u00e7a Tamara Liseyi\u00bbnin \u015f\u0259r\u0259fin\u0259 olaraq \u018fli xandan q\u0131zlar\u0131n\u0131n ad\u0131n\u0131 Tamara qoyma\u011f\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259t edir. \u018fli xan da da raz\u0131la\u015f\u0131r. \u00c7\u00fcnki Tamara ad\u0131na h\u0259m xristianlarda, h\u0259m d\u0259 m\u00fcs\u0259lmanlarda t\u0259sad\u00fcf edilirdi.<\/p>\n<p>Art\u0131q d\u00fcnyan\u0131n h\u0259r yerind\u0259 Amerikada hindular, Afrikada z\u0259ncil\u0259r, Rusiya, G\u00fcrc\u00fcstanda z\u0259hm\u0259tke\u015fl\u0259r inqilab dal\u011falar\u0131 yaratm\u0131\u015fd\u0131. Bu inqilab dal\u011falar\u0131 Az\u0259rbaycandan da yan ke\u00e7mir v\u0259 Az\u0259rbaycan art\u0131q \u00f6z\u00fcn\u00fc m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t elan edir. \u018fli xan da Q\u0259rbi Avropa \u015f\u00f6b\u0259sin\u0259 atta\u015fe t\u0259yin olunur. \u018fli xan\u0131n v\u0259 Nino xan\u0131m \u015eirvan\u015firin ingilis dilini bilm\u0259si Avropadan g\u0259l\u0259n qonaqlar\u0131 qar\u015f\u0131lama\u011fa \u00e7ox k\u00f6m\u0259klik edir. Ancaq Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyi az \u00e7\u0259kdi, c\u0259mi bir il, s\u0259kkiz ay (1918-1920-ci ill\u0259r). Rusiya bol\u015fevikl\u0259ri Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259r qar\u0131\u015f torpa\u011f\u0131n\u0131 i\u015f\u011fal edir, nazirl\u0259r g\u00fcll\u0259l\u0259nir, parlament deputatlar\u0131 g\u00fcll\u0259l\u0259nir, meyitl\u0259r\u0259 da\u015f ba\u011flay\u0131b X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin girdab\u0131na q\u0259rq edirl\u0259r. \u018fli xan bel\u0259 qar\u0131\u015f\u0131q zamanda v\u0259t\u0259ni q\u0259d\u0259r sevdiyi Ninonu Tiflis\u0259 (G\u00fcrc\u00fcstana) yola salmaq ist\u0259y\u0259nd\u0259 Nino \u018fli xans\u0131z he\u00e7 bir yer\u0259 getm\u0259y\u0259c\u0259yini deyir. \u018fli xan bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn\u0259 Ninonun yan\u0131na qay\u0131daca\u011f\u0131n\u0131 v\u0259d etdikd\u0259n sonra Nino \u018fli xanla raz\u0131la\u015f\u0131r v\u0259 \u018fli xan\u0131 g\u00f6zl\u0259m\u0259k \u00fcmidiyl\u0259 G\u00fcrc\u00fcstana yola d\u00fc\u015f\u00fcr. Yax\u0131n dostlar\u0131 \u018fli xana v\u0259t\u0259ni t\u0259rk etm\u0259yi t\u0259klif ed\u0259nd\u0259: \u00abM\u0259n \u00f6z v\u0259t\u0259nimd\u0259n he\u00e7 yana qa\u00e7mayaca\u011fam\u00bb \u2013 deyir. \u018fli xan G\u0259nc\u0259nin m\u00fcdafi\u0259si u\u011frunda ged\u0259n d\u00f6y\u00fc\u015fd\u0259 q\u0259hr\u0259mancas\u0131na h\u0259lak olur v\u0259 \u015f\u0259hidlik zirv\u0259siz\u0259 ucal\u0131r.<\/p>\n<p>Yekun olaraq qeyd ed\u0259k ki, Az\u0259rbaycanda oldu\u011fu kimi, G\u00fcrc\u00fcstanda da bu iki g\u0259ncin \u0259b\u0259di sevgisi bir \u0259fsan\u0259y\u0259 \u00e7evrilib.\u00a0 Bu sevgi v\u0259 onlar\u0131n taleyi Qafqaz\u0131n ke\u00e7mi\u015fini, bu g\u00fcn\u00fcn\u00fc v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k taleyini d\u0259 \u0259ks etdirir. Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycanda \u201c\u018fli v\u0259 Nino\u201d ma\u011fazalar \u015f\u0259b\u0259k\u0259si f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n Batumi \u015f\u0259h\u0259rinin\u00a0 d\u0259nizk\u0259nar\u0131 bulvar \u0259razisind\u0259\u00a0 is\u0259\u00a0 heyk\u0259lt\u0259ra\u015f Tamar Kvesitadze bu iki g\u0259ncin, \u201c\u018fli v\u0259 Nino\u201dnun \u0259b\u0259di segisi \u00fc\u00e7\u00fcn, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u00abg\u00fcrc\u00fc v\u0259 Az\u0259rbaycan xalqlar\u0131n\u0131n dostluq r\u0259mzi\u00bb ad\u0131 alt\u0131nda 2010-cu ild\u0259 7 metr h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fcnd\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259n m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m heyk\u0259l ucaltm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>\u018fli xan \u015eirvan\u015fir il\u0259 Nino xan\u0131m \u015eirvan\u015firin m\u0259h\u0259bb\u0259ti Az\u0259rbaycan v\u0259 g\u00fcrc\u00fc xalqlar\u0131 \u2013 aras\u0131ndak\u0131 \u0259b\u0259di m\u0259h\u0259bb\u0259t r\u0259mzi olaraq ya\u015fayacaqd\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><a href=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/01-203.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft wp-image-16188 size-medium\" src=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/01-203-200x300.jpg\" alt=\"01 (203)\" width=\"200\" height=\"300\" \/><\/a>KAMAL H\u018fS\u018fN o\u011flu CAMALOV<\/strong><\/p>\n<p><strong>Nax\u00e7\u0131van M\u00fc\u0259lliml\u0259r \u0130nstitutu<\/strong><\/p>\n<p><strong>Pedaqogika elml\u0259ri doktoru, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u018fm\u0259kdar m\u00fc\u0259llimi<\/strong><\/p>\n<p><strong>kamal.camalov@gmail.com<\/strong><\/p>\n<p class=\"bawpvc-ajax-counter\" data-id=\"16187\">Yaz\u0131ya 370 d\u0259f\u0259 bax\u0131l\u0131b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130lk d\u0259f\u0259 1937-ci ild\u0259 Vyanada alman dilind\u0259 E.P.Tal Verlaq t\u0259r\u0259find\u0259n n\u0259\u015fr edil\u0259n \u00ab\u018fli v\u0259 Nino\u00bb \u0259s\u0259ri d\u00fcnyan\u0131n 33 dilin\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 olunub. Az\u0259rbaycan m\u00fchacir \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rind\u0259n biri olan Qurban S\u0259idin \u00ab\u018fli v\u0259 Nino\u00bb \u0259s\u0259ri m\u0259h\u0259bb\u0259t roman\u0131 olsa da, \u0259s\u0259rd\u0259ki hadis\u0259l\u0259r Rusiya bol\u015fevikl\u0259rinin inqilab\u0131, m\u00fcst\u0259qil v\u0259 demokratik Az\u0259rbaycan\u0131n qurulmas\u0131 v\u0259 erm\u0259nil\u0259rin \u00abQ\u0131z\u0131l Ordu\u00bbya birl\u0259\u015f\u0259r\u0259k Bak\u0131n\u0131 i\u015f\u011fal etdiyi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[17,3,21],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16187"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=16187"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16187\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16190,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16187\/revisions\/16190"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=16187"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=16187"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=16187"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}