{"id":17024,"date":"2021-09-25T19:20:44","date_gmt":"2021-09-25T14:20:44","guid":{"rendered":"http:\/\/kultur.az\/?p=17024"},"modified":"2021-09-25T19:33:35","modified_gmt":"2021-09-25T14:33:35","slug":"seyid-murt%c9%99za-huseyni-uc-gol-bir-besik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kultur.az\/?p=17024","title":{"rendered":"Seyid Murt\u0259za H\u00fcseyni &#8211; \u00dc\u00c7 G\u00d6L B\u0130R BE\u015e\u0130K"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/20210630_075019-1.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft wp-image-17025 size-medium\" src=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/20210630_075019-1-229x300.jpg\" alt=\"20210630_075019 (1)\" width=\"229\" height=\"300\" \/><\/a>(Az\u0259rbaycan M\u0259d\u0259niyy\u0259t Tarixi Ba\u015flan\u0131\u015fdan D\u0259mir \u00c7a\u011f\u0131n\u0131n Sonuna Q\u0259d\u0259r)<\/p>\n<p>Yeni g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259ri i\u00e7\u0259r\u0259n bu bilims\u0259l tarix kitab\u0131 ba\u015fda Az\u0259rbaycan co\u011frafiyas\u0131 olaraq \u00fc\u00e7 g\u00f6l (G\u00f6yc\u0259 g\u00f6l, Van g\u00f6l\u00fc, Urumiy\u0259 g\u00f6l\u00fc) aras\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n \u0259ski m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259rin y\u00fcks\u0259li\u015f v\u0259 yeni\u015f tarixi prosesini ara\u015fd\u0131r\u0131b inc\u0259l\u0259m\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ba\u015flan\u0131\u015fdan d\u0259mir \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n sonuna q\u0259d\u0259r. Bu ara\u015fd\u0131rman\u0131n \u0259sas amac\u0131 bu k\u00fclt\u00fcr\u0259l birey, tarixi co\u011frafiya v\u0259 Az\u0259rbaycan tarixinin tarix \u00f6nc\u0259si dam\u011fas\u0131yla unutulmas\u0131na \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m m\u0259d\u0259ni tarixini g\u00f6z \u00f6n\u00fcn\u0259 g\u0259tir\u0259r\u0259k g\u0259r\u00e7\u0259k\u00e7i v\u0259 yeni bir bax\u0131\u015fla tan\u0131tmaqd\u0131r. Kitab\u00a0 daha \u00e7ox tunc v\u0259 d\u0259mir \u0259srl\u0259rind\u0259 \u015f\u0259kill\u0259nib y\u00fcks\u0259l\u0259n m\u0259d\u0259niyy\u0259t m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin \u00e7e\u015fidli \u00f6z\u0259llikl\u0259rinin h\u0259qiqi portr\u0259sini \u00a0g\u00f6rm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmaqdad\u0131r.<\/p>\n<p>Kitab\u0131n yazar\u0131 bu kitabda \u00e7oxlu tarix\u00e7il\u0259rin metodu v\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 r\u0259\u011fm\u0259n he\u00e7 bir tarixi qayna\u011fa istinad etm\u0259y\u0259r\u0259k tarix\u0259 b\u0259nz\u0259dil\u0259n na\u011f\u0131llar\u0131 s\u0131ralamaq pe\u015find\u0259 olmay\u0131b \u00f6z \u0259s\u0259rini yaln\u0131z arkeoloji qaynaqlar\u0131 v\u0259 y\u00fcks\u0259k s\u0259viy\u0259d\u0259 g\u00fcv\u0259nli olan r\u0259smi arkeolojik qaz\u0131nt\u0131lar\u0131n raporlar\u0131 v\u0259 tap\u0131nt\u0131ar\u0131 \u0259sas\u0131nda\u00a0 yazm\u0131\u015fd\u0131r. Onuni\u00e7in bu \u0259trafl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n sonucu tarixi idealizm \u0259sas\u0131nda yaz\u0131lan na\u011f\u0131llardeyil\u00a0 olduqca g\u0259r\u00e7\u0259k\u00e7i bir bax\u0131\u015fla toplumsal tarixin g\u0259r\u00e7\u0259k \u00fcz\u00fcn\u00fcn g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>1. B\u00f6l\u00fcm yax\u0131n do\u011fu, \u00fc\u00e7 g\u00f6l aras\u0131 tarixi co\u011frafiya v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n co\u011frafiyas\u0131 v\u0259 co\u011frafiya \u00f6z\u0259llikl\u0259rin\u0259 h\u0259sr olunub. 2. B\u00f6l\u00fcm arxeolojiil\u0259 tarix biliml\u0259ri aras\u0131nda olan ilgid\u0259n b\u0259hs ed\u0259r\u0259k arxeolojinin daha g\u0259r\u00e7\u0259k\u00e7i bir tarix bilimin\u0259 varabilm\u0259k \u00fcz\u0259r\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r v\u0259 nec\u0259 yard\u0131mc\u0131 olabilm\u0259sini diqq\u0259t\u0259 al\u0131b \u00f6z\u0259llikl\u0259 \u0259ski \u00e7a\u011flar\u0131n tarixinin ara\u015fd\u0131rmas\u0131 qonusunda. 3. B\u00f6l\u00fcm arxeologlar\u0131n ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 v\u0259 qaz\u0131nt\u0131lar\u0131 say\u0259sind\u0259 g\u00f6z \u00f6n\u00fcn\u0259 \u00e7\u0131xaraq tan\u0131nan \u0259ski m\u0259d\u0259niyy\u0259t yerl\u0259ri v\u0259 m\u0259rk\u0259zl\u0259ri haqq\u0131nda bilgi ver\u0259r\u0259k onlar\u0131n tan\u0131t\u0131m\u0131na \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. 4. B\u00f6l\u00fcm s\u00f6z qonusu olan b\u00f6lg\u0259 v\u0259\u00a0 Az\u0259rbaycan\u0131n tunc \u00e7a\u011f\u0131ndan \u00f6nc\u0259ki \u00a0durumunu q\u0131saca a\u00e7\u0131qlam\u0131\u015fd\u0131r. 5. B\u00f6l\u00fcmd\u0259 tunc \u00e7a\u011f\u0131 v\u0259 K\u00fcr- Araz m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin \u00f6z\u0259l v\u0259 detayl\u0131 inc\u0259l\u0259m\u0259sin\u0259 yer verilmi\u015fdir. 6. B\u00f6l\u00fcm stepl\u0259r v\u0259 k\u00f6\u00e7\u0259ri toplumlar\u0131n k\u00fclt\u00fcr formu olan Qurqan (Kurgan) k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn tan\u0131t\u0131m\u0131na ayiddir. 7. B\u00f6l\u00fcm d\u0259mir \u00e7a\u011f\u0131na h\u0259sr olunub bu \u00e7ox \u00f6n\u0259mli olan \u0259srin durumu v\u0259 \u00f6z\u0259llikl\u0259rini a\u00e7\u0131qlayaraq Aryan Hind- Avrupal\u0131lar\u0131n bu b\u00f6lg\u0259l\u0259r\u0259 g\u0259lm\u0259 teorisini ele\u015fdir\u0259r\u0259k r\u0259dd etmi\u015fdir. 8. B\u00f6l\u00fcm geni\u015f v\u0259 detayl\u0131 bir bi\u00e7imd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n d\u0259mir \u0259sri m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin m\u0259rk\u0259zi v\u0259 simvolu olan H\u0259s\u0259nli T\u0259p\u0259sind\u0259n b\u0259hs etm\u0259kd\u0259dir. 9. B\u00f6l\u00fcm d\u0259mir \u0259srinin sonlar\u0131nda ba\u015fda Az\u0259rbaycan co\u011frafiyas\u0131 olaraq s\u00f6z qonusu olan tarixi co\u011frafiyan\u0131n ba\u015faba\u015f\u0131nda g\u0259li\u015fib y\u00fcks\u0259lm\u0259kd\u0259 olan b\u00fct\u00fcn m\u0259d\u0259ni m\u0259rk\u0259zl\u0259rin \u00e7ox ac\u0131mas\u0131z v\u0259 v\u0259h\u015fi bir ard\u0131c\u0131l h\u00fccumlar \u0259s\u0259rind\u0259 yax\u0131l\u0131b y\u0131x\u0131lmas\u0131ndan b\u0259hs ed\u0259r\u0259k bu b\u00f6y\u00fck v\u0259 qorxunc \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn \u00f6z\u0259llikl\u0259ri v\u0259 bu d\u0259h\u015f\u0259tli m\u0259hv olmalar\u0131n s\u0259b\u0259bkar\u0131 olanlar\u0131 tan\u0131y\u0131b tan\u0131tmaya \u00e7al\u0131\u015fmaqdad\u0131r. Onuncu v\u0259 sonuncu b\u00f6l\u00fcm is\u0259 h\u0259min yay\u011f\u0131n h\u00fccum v\u0259 \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn ard\u0131ndan ba\u015flanan qaranl\u0131q bo\u015fluq d\u00f6n\u0259minin ba\u015flanma qan\u0131tlar\u0131n\u0131 bir araya g\u0259tir\u0259r\u0259k bu \u00f6n\u0259mli qonunun vur\u011fulay\u0131r: \u0130ran\u0131n pan- aryanist tarixinin iddias\u0131ca m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m H\u0259xam\u0259ni\u015f imparatorlu\u011funun ba\u015flan\u0131\u015f\u0131il\u0259 birlikd\u0259 b\u00fct\u00fcn b\u00f6lg\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259rinin yax\u0131l\u0131b y\u0131x\u0131l\u0131b m\u0259hv olmas\u0131 a\u00e7\u0131q ayd\u0131n g\u00f6r\u00fcnm\u0259kd\u0259dir. Ba\u015fqa bir deyiml\u0259: \u0130ran\u0131n pan- aryanist tarix s\u00f6yl\u0259minin uydurmalar\u0131na r\u0259\u011fm\u0259n H\u0259xam\u0259ni\u015f d\u00f6n\u0259mi adlanan d\u00f6n\u0259min ba\u015flan\u0131\u015f\u0131 m\u0259d\u0259niyy\u0259t ba\u015flan\u0131\u015f\u0131deyil d\u0259mir \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259rinin \u00e7ox d\u0259h\u015f\u0259tli bir s\u0131ra ard\u0131c\u0131l h\u00fccumlarla m\u0259hv olmas\u0131 v\u0259 bo\u015fluq dolu qaranl\u0131q bir d\u00f6n\u0259min ba\u015flanmas\u0131d\u0131r v\u0259 b\u00fct\u00fcn arkeoloji qaz\u0131nt\u0131lar\u0131 v\u0259 tap\u0131nt\u0131lar\u0131 bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc onaylamaqdad\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p class=\"bawpvc-ajax-counter\" data-id=\"17024\">Yaz\u0131ya 392 d\u0259f\u0259 bax\u0131l\u0131b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(Az\u0259rbaycan M\u0259d\u0259niyy\u0259t Tarixi Ba\u015flan\u0131\u015fdan D\u0259mir \u00c7a\u011f\u0131n\u0131n Sonuna Q\u0259d\u0259r) Yeni g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259ri i\u00e7\u0259r\u0259n bu bilims\u0259l tarix kitab\u0131 ba\u015fda Az\u0259rbaycan co\u011frafiyas\u0131 olaraq \u00fc\u00e7 g\u00f6l (G\u00f6yc\u0259 g\u00f6l, Van g\u00f6l\u00fc, Urumiy\u0259 g\u00f6l\u00fc) aras\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n \u0259ski m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259rin y\u00fcks\u0259li\u015f v\u0259 yeni\u015f tarixi prosesini ara\u015fd\u0131r\u0131b inc\u0259l\u0259m\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ba\u015flan\u0131\u015fdan d\u0259mir \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n sonuna q\u0259d\u0259r. Bu ara\u015fd\u0131rman\u0131n \u0259sas amac\u0131 bu k\u00fclt\u00fcr\u0259l birey, tarixi co\u011frafiya [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[20,3,21],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17024"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=17024"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17024\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17027,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17024\/revisions\/17027"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=17024"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=17024"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=17024"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}