{"id":17407,"date":"2021-12-17T17:52:43","date_gmt":"2021-12-17T13:52:43","guid":{"rendered":"http:\/\/kultur.az\/?p=17407"},"modified":"2021-12-17T17:52:43","modified_gmt":"2021-12-17T13:52:43","slug":"iqlim-d%c9%99yism%c9%99l%c9%99ri-parij-muqavil%c9%99si-v%c9%99-qlobal-birliyin-yaradilmasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kultur.az\/?p=17407","title":{"rendered":"\u0130QL\u0130M D\u018fY\u0130\u015eM\u018fL\u018fR\u0130, PAR\u0130J M\u00dcQAV\u0130L\u018fS\u0130 V\u018f QLOBAL B\u0130RL\u0130Y\u0130N YARADILMASI"},"content":{"rendered":"<div>\n<div dir=\"auto\">\n<div id=\"jsc_c_78\" class=\"ecm0bbzt hv4rvrfc dati1w0a e5nlhep0\" data-ad-comet-preview=\"message\" data-ad-preview=\"message\">\n<div class=\"j83agx80 cbu4d94t ew0dbk1b irj2b8pg\">\n<div class=\"qzhwtbm6 knvmm38d\">\n<div class=\"kvgmc6g5 cxmmr5t8 oygrvhab hcukyx3x c1et5uql ii04i59q\">\n<div dir=\"auto\"><a href=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/ad.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft wp-image-17409 size-medium\" src=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/ad-e1639749117999-196x300.jpg\" alt=\"ad\" width=\"196\" height=\"300\" \/><\/a>T\u0259bi\u0259t &#8211; Allah\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259yani s\u00fcbutudur. B\u0259haullah deyir ki, t\u0259bi\u0259t haqq\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k v\u0259 onu \u00f6yr\u0259nm\u0259k bizi Yaradana yax\u0131nla\u015fd\u0131r\u0131r. O, yaz\u0131r:<\/div>\n<div dir=\"auto\">H\u0259r d\u0259f\u0259 g\u00f6z\u00fcm\u00fc S\u0259nin s\u0259mana qald\u0131randa S\u0259nin c\u0259lal\u0131n\u0131 v\u0259 \u0259z\u0259m\u0259tini, misilsiz izz\u0259tini v\u0259 h\u0259\u015f\u0259m\u0259tini xat\u0131rlay\u0131ram; v\u0259 h\u0259r d\u0259f\u0259 n\u0259z\u0259rimi S\u0259nin torpa\u011f\u0131na \u00e7evir\u0259nd\u0259 S\u0259nin q\u00fcdr\u0259tinin d\u0259lill\u0259rini v\u0259 s\u0259xav\u0259tinin \u0259lam\u0259tl\u0259rini tan\u0131ma\u011fa m\u0259cbur oluram. D\u0259niz\u0259 baxanda g\u00f6r\u00fcr\u0259m ki, o, m\u0259n\u0259 S\u0259nin b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fcnd\u0259n, S\u0259nin q\u00fcvv\u0259tind\u0259n, h\u00f6kmranl\u0131\u011f\u0131ndan x\u0259b\u0259r verir. V\u0259 da\u011flar haqq\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcy\u00fcm zaman S\u0259nin z\u0259f\u0259r ni\u015fan\u0259l\u0259rini v\u0259 q\u00fcdr\u0259tinin bayraqlar\u0131n\u0131 a\u015fkar edir\u0259m.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Biz insanlar milyon il t\u0259bi\u0259td\u0259 ya\u015fay\u0131b, onun m\u0259rh\u0259m\u0259tind\u0259n as\u0131l\u0131 olmu\u015fuq. Bu g\u00fcn Allah\u0131n biz\u0259 verdiyi idrakdan istifad\u0259 edib, t\u0259bi\u0259tin a\u011fas\u0131na \u00e7evrilmi\u015fik: okeanlar\u0131n d\u0259rinliyin\u0259 ba\u015f vurur, k\u00fcl\u0259yin v\u0259 g\u00fcn\u0259\u015fin g\u00fcc\u00fcnd\u0259n enerji al\u0131r, t\u0259bi\u0259td\u0259 m\u00f6vcud olmayan madd\u0259l\u0259ri sintez edirik. Bel\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, kosmosda ya\u015fay\u0131b, i\u015fl\u0259y\u0259c\u0259yimiz g\u00fcn d\u0259 uzaqda deyil.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Lakin unuduruq ki, t\u0259bi\u0259t\u0259 h\u0259dsiz m\u00fcdaxil\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259li n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r. Ba\u015f ver\u0259n quraql\u0131qlar, qas\u0131r\u011falar, pandemiyalar, okean s\u0259viyy\u0259sinin qalxmas\u0131 bizi t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259ndirm\u0259m\u0259lidir. Onlar bizim t\u0259bi\u0259tl\u0259 amansiz davran\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131n n\u0259tic\u0259sidir. G\u00f6r\u00fcn\u00fcr, biz Yer k\u00fcr\u0259sini qorumaq \u00f6hd\u0259liyini \u00f6z \u00fcz\u0259rimiz\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u0259zd\u0259n \u0259vv\u0259l t\u0259bi\u0259tin t\u0259hl\u00fck\u0259li \u0259ks-h\u00fccumunu ya\u015famal\u0131 olaca\u011f\u0131q.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Aliml\u0259r deyir ki, \u0259g\u0259r biz planetimizin temperaturunu 1990-c\u0131 il s\u0259viyy\u0259sin\u0259 edirm\u0259s\u0259k, \u00e7ox t\u0259hl\u00fck\u0259li istil\u0259\u015fm\u0259 d\u00f6vr\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259m qoyaca\u011f\u0131q v\u0259 onun m\u0259nfi n\u0259tic\u0259l\u0259rind\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259c\u0259yik. Bununla bel\u0259 yen\u0259 d\u0259 el\u0259l\u0259ri var ki, \u00f6z maraqlar\u0131ndan ir\u0259li g\u0259l\u0259r\u0259k da\u015f k\u00f6m\u00fcr, neft v\u0259 qaz\u0131n yand\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 iqlimin istil\u0259\u015fm\u0259si aras\u0131ndak\u0131 \u0259laq\u0259ni ya inkar edir, ya da g\u00f6rm\u0259m\u0259zliy\u0259 vururlar. B\u0259haullah yazd\u0131\u011f\u0131 bir l\u00f6hvd\u0259 x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edir:<\/div>\n<div dir=\"auto\">Yerd\u0259 q\u0259rib\u0259 v\u0259 ecazkar \u015feyl\u0259r m\u00f6vcuddur, onlar insanlar\u0131n a\u011fl\u0131ndan v\u0259 idrak\u0131ndan gizlidir. Bu \u015feyl\u0259r Yerin b\u00fct\u00fcn atmosferini d\u0259yi\u015f\u0259 bil\u0259r v\u0259 yay\u0131lmas\u0131 \u00f6l\u00fcmc\u00fcl ola bil\u0259r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">T\u0259bi\u0259t kimi insan c\u0259miyy\u0259ti d\u0259 qlobal miqyasda qeyri-sabitlik d\u00f6vr\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259m qoyub. Bizim harmoniyada ya\u015famaq potensial\u0131m\u0131z olsa da, nadanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z s\u0259b\u0259bind\u0259n c\u0259miyy\u0259td\u0259ki tarazl\u0131\u011f\u0131 pozmu\u015fuq. H\u0259dsiz varlanma v\u0259 yoxsullu\u011fun qutbl\u0259\u015fm\u0259si, dini, milli, irqi, cinsi z\u0259mind\u0259 ziddiyy\u0259tl\u0259rin k\u0259skinl\u0259\u015fm\u0259si, siyasi bo\u011fu\u015fmalar, t\u0259hdid v\u0259 m\u00fcharib\u0259l\u0259r \u201ctarazs\u0131zla\u015fman\u0131n\u201d t\u00f6r\u0259tdiyi \u00fcmumi b\u00f6hrandan x\u0259b\u0259r verir. B\u0259haullah yaz\u0131r:<\/div>\n<div dir=\"auto\">B\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t \u00f6z az\u011f\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda n\u0259 vaxta q\u0259d\u0259r davam ed\u0259c\u0259k? Haqs\u0131zl\u0131q n\u0259 vaxta q\u0259d\u0259r davam ed\u0259c\u0259k? N\u0259 vaxta q\u0259d\u0259r insanlar aras\u0131nda xaos v\u0259 \u00e7a\u015fq\u0131nl\u0131q h\u00f6km s\u00fcr\u0259c\u0259k? N\u0259 vaxta q\u0259d\u0259r nifaq c\u0259miyy\u0259ti narahat ed\u0259c\u0259k? \u00dcmidsizlik k\u00fcl\u0259kl\u0259ri h\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n \u0259sir, insanl\u0131\u011f\u0131 bir-birind\u0259n ay\u0131ran v\u0259 m\u0259hv ed\u0259n m\u00fcbariz\u0259 g\u00fcn\u00fc-g\u00fcnd\u0259n art\u0131r. Yax\u0131nla\u015fan q\u0131colmalar\u0131n v\u0259 xaosun \u0259lam\u0259tl\u0259ri indi a\u015fkar g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Allaha dua edir\u0259m ki, Onun izz\u0259ti uca olsun ki, yer \u00fcz\u00fcn\u00fcn xalqlar\u0131n\u0131 l\u00fctfkarl\u0131qla oyats\u0131n&#8230;.<\/div>\n<div dir=\"auto\">O, h\u0259m\u00e7inin h\u0259r k\u0259s\u0259 \u0259dal\u0259tin b\u0259rq\u0259rar olmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259yi t\u00f6vsiy\u0259 edir: B\u00fct\u00fcn \u015f\u0259raitl\u0259rd\u0259 d\u00fcnya xalqlar\u0131 aras\u0131nda t\u0259hl\u00fck\u0259sizliy\u0259 v\u0259 \u0259min-amanl\u0131\u011fa t\u00f6hf\u0259 ver\u0259c\u0259k b\u00fct\u00fcn vasit\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259 edilm\u0259lidir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Elm adamlar\u0131 onillikl\u0259rdir iqlim h\u0259y\u0259can\u0131 t\u0259bili \u00e7al\u0131rlar. Biz iqlim d\u0259yi\u015fikliyini uzaq bir problem, u\u015faqlar\u0131m\u0131z\u0131n v\u0259 ya n\u0259v\u0259l\u0259rimizin \u00fczl\u0259\u015fm\u0259li olaca\u011f\u0131 g\u0259l\u0259c\u0259k problem kimi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fck. Lakin g\u00f6zl\u0259ntimizin \u0259ksin\u0259 olaraq iqlim d\u0259yi\u015fikliyinin t\u0259siri indi ba\u015f verir. Bu t\u0259sirl\u0259r temperaturun y\u00fcks\u0259lm\u0259si fakt\u0131ndan xeyli k\u0259nara \u00e7\u0131xaraq b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada ekosisteml\u0259r\u0259 v\u0259 c\u0259miyy\u0259tl\u0259r\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. Bizim as\u0131l\u0131 oldu\u011fumuz v\u0259 d\u0259y\u0259r verdiyimiz \u015feyl\u0259r &#8211; su, enerji, n\u0259qliyyat, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131, ekosisteml\u0259r v\u0259 insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 &#8211; iqlim d\u0259yi\u015fikliyinin t\u0259sirl\u0259rini ya\u015fay\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">H\u0259r temperatur rekordu ortaya \u00e7\u0131xanda, t\u0259bi\u0259t biz\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yimizl\u0259 ba\u011fl\u0131 misli g\u00f6r\u00fcnm\u0259mi\u015f b\u0259lalarla proqnoz t\u0259klif edir v\u0259 \u0259traf m\u00fchit\u0259 m\u0259h\u0259l qoymama\u011f\u0131n t\u0259sirini a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6st\u0259rir. B\u0259hail\u0259r hesab edirl\u0259r ki, iqlim d\u0259yi\u015fikliyinin \u0259sas s\u0259b\u0259bi insan c\u0259miyy\u0259tind\u0259ki \u0259dal\u0259tsizlikl\u0259rdir v\u0259 onlar\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edib aradan qald\u0131rmal\u0131y\u0131q. Par\u00e7alanm\u0131\u015f b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t bu planetar \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015fa m\u00fcxt\u0259lif yollarla &#8211; qlobal m\u00fcqavil\u0259l\u0259ri imzalamaqla, milli qanunvericilikd\u0259 v\u0259 h\u00f6kum\u0259tin ekoloji siyas\u0259tind\u0259 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r etm\u0259kl\u0259, f\u0259rdi f\u0259aliyy\u0259t v\u0259 t\u0259bli\u011fat vasit\u0259sil\u0259 cavab verm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bunlar problemi k\u00f6k\u00fcnd\u0259n h\u0259ll etm\u0259kd\u0259n \u00f6tr\u00fc yet\u0259rli deyildir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">B\u0259s qlobal istil\u0259\u015fm\u0259nin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaqdan \u00f6tr\u00fc imanl\u0131 insanlar n\u0259 ed\u0259 bil\u0259r? D\u00fcnyadak\u0131 m\u00fct\u0259\u015f\u0259kkil dini icmalar bu problemin h\u0259llin\u0259 nec\u0259 t\u00f6hf\u0259 ver\u0259 bil\u0259rl\u0259r? B\u0259haullah deyir ki, imanl\u0131 insanlar t\u0259kc\u0259 din qarda\u015flar\u0131 aras\u0131nda deyil, h\u0259m d\u0259 dinl\u0259r aras\u0131ndak\u0131 s\u0259rh\u0259dl\u0259ri a\u015faraq birlik yaratmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259ll\u0259rind\u0259n g\u0259l\u0259ni etm\u0259lidirl\u0259r. Bundan \u00f6tr\u00fc dini liderl\u0259r aralar\u0131ndak\u0131 ziddiy\u0259tl\u0259ri k\u0259nara at\u0131b, dini m\u00fcst\u0259snal\u0131qdan v\u0259 \u201cAllah\u0131n son h\u0259qiq\u0259ti\u201d ideyas\u0131ndan imtina edib, B\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin xilas\u0131 namin\u0259 birl\u0259\u015fm\u0259yin yollar\u0131n\u0131 axtarmal\u0131d\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Ey insan \u00f6vladlar\u0131! Allaha v\u0259 Onun dinin\u0259 inamda m\u0259qs\u0259d b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin m\u0259nafeyini qorumaq v\u0259 birliyini t\u0259bli\u011f etm\u0259k, insanlar aras\u0131nda sevgi v\u0259 yolda\u015fl\u0131q ruhunu a\u015f\u0131lamaqd\u0131r. \u00dcmid edirik ki, d\u00fcnyan\u0131n dini liderl\u0259ri v\u0259 onlar\u0131n h\u00f6kmdarlar\u0131 bu d\u00f6vr\u00fc islah etm\u0259k v\u0259 onun v\u0259ziyy\u0259tini b\u0259rpa etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn birlikd\u0259 aya\u011fa qalxacaqlar. Qoy onlar, onun ehtiyaclar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259r\u0259k, birlikd\u0259 m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015fsinl\u0259r v\u0259 x\u0259st\u0259 v\u0259 a\u011f\u0131r \u0259zab \u00e7\u0259k\u0259n d\u00fcnyaya laz\u0131m olan d\u0259rman\u0131 versinl\u0259r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u018flb\u0259tt\u0259, h\u0259r k\u0259sin dini yoxdur, lakin planetimizd\u0259 insanlar\u0131n t\u0259xmin\u0259n 85 faizi d\u00fcnya dinl\u0259rind\u0259n birin\u0259 etiqad edir. T\u0259bii resurslardan istifad\u0259 v\u0259 \u0259traf m\u00fchitin m\u00fchafiz\u0259si \u0259xlaqi prinsipl\u0259rin t\u0259tbiqi il\u0259 ayr\u0131lmaz \u015f\u0259kild\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u018fg\u0259r milyardlarla imanl\u0131 insan birl\u0259\u015fib, \u0259l-\u0259l\u0259 verib iqlim d\u0259yi\u015fikliyin\u0259 t\u0259kc\u0259 elmi v\u0259 ya siyasi m\u0259s\u0259l\u0259 kimi deyil, vacib m\u0259n\u0259vi m\u0259s\u0259l\u0259 kimi baxma\u011fa ba\u015flasalar d\u00fcnyada ba\u015f ver\u0259c\u0259k m\u00fcsb\u0259t d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri indi t\u0259s\u0259vv\u00fcr etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyildir. Bununla \u0259laq\u0259dar Beyn\u0259lxalq B\u0259hai \u0130cmas\u0131 25 il \u0259vv\u0259l d\u00fcnyaya m\u00fcraci\u0259t etdi:<\/div>\n<div dir=\"auto\">B\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t Yerin h\u0259m b\u0259rpa olunan, h\u0259m d\u0259 b\u0259rpa olunmayan t\u0259bii ehtiyatlar\u0131ndan \u0259dal\u0259ti t\u0259min ed\u0259c\u0259k \u015f\u0259kild\u0259 istifad\u0259 etm\u0259yi \u00f6yr\u0259nm\u0259lidir. Bel\u0259 m\u0259suliyy\u0259tli m\u00fcnasib\u0259t inki\u015faf f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rinin \u0259traf m\u00fchit\u0259 potensial t\u0259sirl\u0259rinin tam n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b ed\u0259c\u0259kdir. Bu, b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259ti t\u0259bi\u0259tin h\u0259qiqi d\u0259y\u0259rini iqtisadi terminl\u0259rl\u0259 ifad\u0259 edil\u0259 bilm\u0259y\u0259c\u0259yini anlayaraq, m\u00f6t\u0259dillik v\u0259 t\u0259vaz\u00f6karl\u0131q n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259r\u0259k \u00f6z h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rini cilovlama\u011fa m\u0259cbur ed\u0259c\u0259kdir. Bu, h\u0259m d\u0259 t\u0259bi\u0259t al\u0259mini v\u0259 onun b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin kollektiv inki\u015faf\u0131ndak\u0131 h\u0259m maddi, h\u0259m d\u0259 m\u0259n\u0259vi rolunu d\u0259rind\u0259n d\u0259rk etm\u0259yi t\u0259l\u0259b ed\u0259c\u0259kdir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259, davaml\u0131 ekoloji idar\u0259etm\u0259 b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin dig\u0259r r\u0259qab\u0259t aparan maraqlara qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xa bil\u0259c\u0259yi ixtiyari \u00f6hd\u0259lik kimi deyil, daha \u00e7ox \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259li olan fundamental m\u0259suliyy\u0259t, m\u0259n\u0259vi inki\u015faf\u0131n, el\u0259c\u0259 d\u0259 fiziki sa\u011f qalma\u011f\u0131n ilkin \u015f\u0259rti kimi q\u0259bul edilm\u0259lidir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Bel\u0259likl\u0259, \u0130lahi Yaradana iman g\u0259tir\u0259nl\u0259r Allah\u0131n yaratd\u0131qlar\u0131n\u0131n \u015f\u00fcurlu idar\u0259\u00e7il\u0259ri olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259rin bir m\u0259suliyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131rlar.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Parij \u0130qlim Sazi\u015fi b\u0259\u015f\u0259r tarixind\u0259 ilk d\u0259f\u0259 olaraq Yer k\u00fcr\u0259sind\u0259ki b\u00fct\u00fcn mill\u0259tl\u0259ri v\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri \u0259hat\u0259 etm\u0259kl\u0259, d\u00fcnyan\u0131 bir \u00fcmumi m\u0259qs\u0259d\u0259 &#8211; qlobal miqyasda iqlim d\u0259yi\u015filkil\u0259rinin qar\u015f\u0131n\u0131 almaqdan \u00f6tr\u00fc bir araya g\u0259tirdi. M\u00fcqavil\u0259 h\u0259m d\u0259 daha \u0259h\u0259miyy\u0259tli bir \u015feyi n\u00fcmayi\u015f etdirdi: d\u00fcnya liderl\u0259ri geosiyas\u0259td\u0259n k\u0259nara \u00e7\u0131xaraq, \u0259dal\u0259tli dan\u0131\u015f\u0131qlar \u00fc\u00e7\u00fcn bir araya g\u0259l\u0259 v\u0259 b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin maraqlar\u0131na uy\u011fun olaraq m\u00fcqavil\u0259l\u0259r ba\u011flaya bil\u0259rl\u0259r. Bu \u0259lam\u0259tdar fakt, b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u0259hat\u0259 etm\u0259kl\u0259 daha h\u0259rt\u0259r\u0259fli m\u00fcqavil\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn h\u00fcquqi presedent yarad\u0131rd\u0131.<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u018fbd\u00fcl-B\u0259ha 1875-ci ild\u0259 \u201c\u0130lahi sivilizasiyan\u0131n sirri\u201d \u0259s\u0259rind\u0259 yaz\u0131r:<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u018fsl sivilizasiya \u00f6z bayra\u011f\u0131n\u0131 b\u00fct\u00fcn b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin rifah\u0131 v\u0259 s\u0259ad\u0259ti namin\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n sayda g\u00f6rk\u0259mli v\u0259 \u0259z\u0259m\u0259tli h\u00f6kmdarlar\u0131 \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259ri s\u00fclh\u00fcn b\u0259rq\u0259rar olmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0259ti q\u0259rarl\u0131l\u0131q v\u0259 ayd\u0131n bax\u0131\u015fla aya\u011fa qalxd\u0131\u011f\u0131 zaman d\u00fcnyan\u0131n tam \u00fcr\u0259yind\u0259 a\u00e7acaqd\u0131r. Onlar S\u00fclh \u0130\u015fini \u00fcmumi m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rin obyektin\u0259 \u00e7evirm\u0259li v\u0259 b\u00fct\u00fcn m\u00fcmk\u00fcn vasit\u0259l\u0259rl\u0259 D\u00fcnya Mill\u0259tl\u0259ri \u0130ttifaq\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131na s\u0259y g\u00f6st\u0259rm\u0259lidirl\u0259r. Onlar m\u00fcdd\u0259alar\u0131 etibarl\u0131, toxunulmaz m\u00fcqavil\u0259 yaratmal\u0131d\u0131rlar. Bunu b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya b\u0259yan etm\u0259li v\u0259 bunun \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin raz\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 almal\u0131d\u0131rlar. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnya \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sl s\u00fclh v\u0259 rifah m\u0259nb\u0259yi olan bu ali v\u0259 n\u0259cib i\u015f yer \u00fcz\u00fcnd\u0259 ya\u015fayan h\u0259r k\u0259s \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcq\u0259dd\u0259s hesab edilm\u0259lidir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">B\u0259hail\u0259r inan\u0131r ki, bizi g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 m\u00fcdrik v\u0259 humanist \u015f\u0259kild\u0259 aparma\u011fa qadir olan qlobal demokratik idar\u0259etm\u0259 sisteminin yarad\u0131lmas\u0131n\u0131n vaxt\u0131 \u00e7oxdan \u00e7at\u0131b. Parij \u0130qlim Sazi\u015fi biz\u0259 birg\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmaq v\u0259 m\u0259qs\u0259dl\u0259r\u0259 \u00e7atmaq qabiliyy\u0259tin\u0259 malik oldu\u011fumuzu n\u00fcmayi\u015f etdirdi. Bu c\u00fcr yana\u015fma il\u0259 biz h\u0259m d\u0259 m\u00fcharib\u0259l\u0259r\u0259 son qoya, d\u00fcnyan\u0131 birl\u0259\u015fdir\u0259 v\u0259 qlobal ekologiyan\u0131 sabitl\u0259\u015fdir\u0259 bil\u0259rik. Parij \u0130qlim Sazi\u015fi g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 dig\u0259r \u0259hat\u0259li qlobal m\u00fcqavil\u0259l\u0259rin m\u00fcjd\u0259\u00e7isidir. \u00dcmid ed\u0259k ki, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri \u0259hat\u0259 etm\u0259kl\u0259 D\u00fcnya Federalizmini formala\u015fd\u0131ran v\u0259 B\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t\u0259 \u018fb\u0259di S\u00fclh\u00fc g\u0259tir\u0259n m\u00fcqavil\u0259 d\u0259 bu c\u00fcr ortaya \u00e7\u0131xacaq.<\/div>\n<div dir=\"auto\"><\/div>\n<div dir=\"auto\">Az\u0259r C\u0259f\u0259rov<\/div>\n<div dir=\"auto\">Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universitetinin dosenti,<\/div>\n<div dir=\"auto\">B\u0259hai dini icmas\u0131n\u0131n<\/div>\n<div dir=\"auto\">ictimai \u018flaq\u0259l\u0259r ofisinin koordinatoru<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div>\n<div class=\"stjgntxs ni8dbmo4 l82x9zwi uo3d90p7 h905i5nu monazrh9\" data-visualcompletion=\"ignore-dynamic\">\n<div>\n<div>\n<div>\n<div class=\"tvfksri0 ozuftl9m jmbispl3 olo4ujb6\">\n<div class=\"rq0escxv l9j0dhe7 du4w35lb j83agx80 pfnyh3mw i1fnvgqd gs1a9yip owycx6da btwxx1t3 ph5uu5jm b3onmgus e5nlhep0 ecm0bbzt nkwizq5d roh60bw9 mysgfdmx hddg9phg\">\n<div class=\"rq0escxv l9j0dhe7 du4w35lb j83agx80 cbu4d94t d2edcug0 hpfvmrgz rj1gh0hx buofh1pr g5gj957u n8tt0mok hyh9befq iuny7tx3 ipjc6fyt\">\n<div class=\"oajrlxb2 gs1a9yip g5ia77u1 mtkw9kbi tlpljxtp qensuy8j ppp5ayq2 goun2846 ccm00jje s44p3ltw mk2mc5f4 rt8b4zig n8ej3o3l agehan2d sk4xxmp2 rq0escxv nhd2j8a9 mg4g778l pfnyh3mw p7hjln8o kvgmc6g5 cxmmr5t8 oygrvhab hcukyx3x tgvbjcpo hpfvmrgz jb3vyjys rz4wbd8a qt6c0cv9 a8nywdso l9j0dhe7 i1ao9s8h esuyzwwr du4w35lb n00je7tq arfg74bv qs9ysxi8 k77z8yql pq6dq46d btwxx1t3 abiwlrkh p8dawk7l lzcic4wl gokke00a\" tabindex=\"0\">\n<div class=\"rq0escxv l9j0dhe7 du4w35lb j83agx80 rj1gh0hx buofh1pr g5gj957u hpfvmrgz taijpn5t bp9cbjyn owycx6da btwxx1t3 d1544ag0 tw6a2znq jb3vyjys dlv3wnog rl04r1d5 mysgfdmx hddg9phg qu8okrzs g0qnabr5\">\n<div class=\"rq0escxv l9j0dhe7 du4w35lb j83agx80 cbu4d94t pfnyh3mw d2edcug0 hpfvmrgz ph5uu5jm b3onmgus iuny7tx3 ipjc6fyt\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"rq0escxv l9j0dhe7 du4w35lb j83agx80 cbu4d94t d2edcug0 hpfvmrgz rj1gh0hx buofh1pr g5gj957u n8tt0mok hyh9befq iuny7tx3 ipjc6fyt\">\n<div class=\"oajrlxb2 gs1a9yip g5ia77u1 mtkw9kbi tlpljxtp qensuy8j ppp5ayq2 goun2846 ccm00jje s44p3ltw mk2mc5f4 rt8b4zig n8ej3o3l agehan2d sk4xxmp2 rq0escxv nhd2j8a9 mg4g778l pfnyh3mw p7hjln8o kvgmc6g5 cxmmr5t8 oygrvhab hcukyx3x tgvbjcpo hpfvmrgz jb3vyjys rz4wbd8a qt6c0cv9 a8nywdso l9j0dhe7 i1ao9s8h esuyzwwr f1sip0of du4w35lb n00je7tq arfg74bv qs9ysxi8 k77z8yql pq6dq46d btwxx1t3 abiwlrkh p8dawk7l lzcic4wl\" tabindex=\"0\">\n<div class=\"n00je7tq arfg74bv qs9ysxi8 k77z8yql i09qtzwb n7fi1qx3 b5wmifdl hzruof5a pmk7jnqg j9ispegn kr520xx4 c5ndavph art1omkt ot9fgl3s rnr61an3\" data-visualcompletion=\"ignore\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cwj9ozl2 tvmbv18p\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p class=\"bawpvc-ajax-counter\" data-id=\"17407\">Yaz\u0131ya 317 d\u0259f\u0259 bax\u0131l\u0131b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u0259bi\u0259t &#8211; Allah\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259yani s\u00fcbutudur. B\u0259haullah deyir ki, t\u0259bi\u0259t haqq\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k v\u0259 onu \u00f6yr\u0259nm\u0259k bizi Yaradana yax\u0131nla\u015fd\u0131r\u0131r. O, yaz\u0131r: H\u0259r d\u0259f\u0259 g\u00f6z\u00fcm\u00fc S\u0259nin s\u0259mana qald\u0131randa S\u0259nin c\u0259lal\u0131n\u0131 v\u0259 \u0259z\u0259m\u0259tini, misilsiz izz\u0259tini v\u0259 h\u0259\u015f\u0259m\u0259tini xat\u0131rlay\u0131ram; v\u0259 h\u0259r d\u0259f\u0259 n\u0259z\u0259rimi S\u0259nin torpa\u011f\u0131na \u00e7evir\u0259nd\u0259 S\u0259nin q\u00fcdr\u0259tinin d\u0259lill\u0259rini v\u0259 s\u0259xav\u0259tinin \u0259lam\u0259tl\u0259rini tan\u0131ma\u011fa m\u0259cbur oluram. D\u0259niz\u0259 baxanda g\u00f6r\u00fcr\u0259m ki, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17407"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=17407"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17407\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17410,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17407\/revisions\/17410"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=17407"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=17407"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=17407"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}