{"id":17411,"date":"2021-12-17T17:56:54","date_gmt":"2021-12-17T13:56:54","guid":{"rendered":"http:\/\/kultur.az\/?p=17411"},"modified":"2021-12-17T17:56:54","modified_gmt":"2021-12-17T13:56:54","slug":"nizami-g%c9%99nc%c9%99vinin-%c9%99xlaqi-gorusl%c9%99ri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kultur.az\/?p=17411","title":{"rendered":"N\u0130ZAM\u0130 G\u018fNC\u018fV\u0130N\u0130N \u018fXLAQ\u0130 G\u00d6R\u00dc\u015eL\u018fR\u0130"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/N\u0130ZAM\u0130.png\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft wp-image-17412 size-medium\" src=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/N\u0130ZAM\u0130-287x300.png\" alt=\"N\u0130ZAM\u0130\" width=\"287\" height=\"300\" \/><\/a>Nizami G\u0259nc\u0259vi Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n d\u00fcnya m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259 b\u0259x\u015f etdiyi \u0259n b\u00f6y\u00fck t\u00f6hf\u0259, \u0259n qiym\u0259tli s\u0259rv\u0259tdir, xalq\u0131m\u0131z\u0131n milli iftixar\u0131d\u0131r. O, d\u00fcnya miqyasl\u0131 \u015fair v\u0259 m\u00fct\u0259f\u0259kkir alim kimi b\u00fct\u00fcn d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 zirv\u0259l\u0259r f\u0259th etmi\u015f v\u0259 etm\u0259kd\u0259dir. M.\u018f. R\u0259sulzad\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan \u015fairi Nizami\u201d \u0259s\u0259rind\u0259 g\u00f6st\u0259rir ki, M\u0259h\u0259mm\u0259d h\u0259zr\u0259tl\u0259ri pey\u011f\u0259mb\u0259rl\u0259rin sonuncusu oldu\u011fu kimi, Nizami h\u0259zr\u0259tl\u0259ri d\u0259 \u015fairl\u0259rin sonuncusudur\u201d. Bu, \u015fairin q\u00fcdr\u0259tin\u0259 veril\u0259n \u0259n b\u00f6y\u00fck qiym\u0259tdir. \u015eairin \u00f6z\u00fc d\u0259 b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fcn\u00fc etiraf etmi\u015f v\u0259 yazm\u0131\u015fd\u0131r:<\/p>\n<p><em>\u015eeird\u0259n ucal\u0131q umma d\u00fcnyada,<\/em><\/p>\n<p><em>\u00c7\u00fcnki Nizamiyl\u0259 qurtard\u0131 o da.<\/em><\/p>\n<p>N. G\u0259nc\u0259vid\u0259n sonra d\u00fcnyaya g\u0259l\u0259n\u00a0 \u015f\u0259xsl\u0259r (sonralar m\u0259\u015fhur olmu\u015f bu \u015fairl\u0259r) Nizamini\u00a0 h\u00f6rm\u0259t v\u0259 ehtiramla anm\u0131\u015f, c\u0259sar\u0259t edib onun toxundu\u011fu m\u00f6vzulara m\u00fcraci\u0259t etdikl\u0259rin\u0259\u00a0 g\u00f6r\u0259 dahi \u015faird\u0259n \u00fczr ist\u0259y\u0259r\u0259k ruhu qar\u015f\u0131s\u0131nda ba\u015f \u0259ymi\u015fl\u0259r.<\/p>\n<p>Diqq\u0259t yetir\u0259k. \u018fmir Xosrov \u201c\u015eirin v\u0259 Xosrov\u201d poemas\u0131nda yaz\u0131rd\u0131:<\/p>\n<p><em>Nizami h\u0259r s\u00f6z\u00fc demi\u015f birinci,<\/em><\/p>\n<p><em>Qoymam\u0131\u015f cilas\u0131z qals\u0131n bir inci<\/em>.<\/p>\n<p>V\u0259 yaxud \u018fli\u015fir N\u0259vai \u201cF\u0259rhad v\u0259 \u015eirin\u201d poemas\u0131nda g\u00f6st\u0259rirdi:<\/p>\n<p><em>Bu meydanda sanma asand\u0131r durmaq,<\/em><\/p>\n<p><em>Nizamiyl\u0259 p\u0259nc\u0259-p\u0259nc\u0259y\u0259 vurmaq.<\/em><\/p>\n<p><em>Nizamiy\u0259 p\u0259nc\u0259 uzatsa h\u0259r k\u0259s,<\/em><\/p>\n<p><em>Q\u0131r\u0131lar p\u0259nc\u0259si, murada yetm\u0259z<\/em>.<\/p>\n<p>Nizami insan \u015f\u0259xsiyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7ox \u00f6n\u0259mli v\u0259 d\u0259y\u0259rli konsepsiya yaratm\u0131\u015f, h\u0259min konsepsiya \u0259sas\u0131nda b\u0259dii t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn sonsuz imkanlar\u0131ndan b\u0259hr\u0259l\u0259n\u0259r\u0259k poemalar\u0131nda f\u0259ls\u0259fi, pedaqoji v\u0259 psixoloji fikrin b\u0259nz\u0259rsiz n\u00fcmun\u0259l\u0259rini \u0259ks etdirmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Nizami \u00f6z \u015f\u0259xsiyy\u0259ti v\u0259 yaratd\u0131\u011f\u0131 heyr\u0259tamiz q\u0259hr\u0259manlar\u0131n\u0131n n\u00fcmun\u0259si il\u0259 bir t\u0259rbiy\u0259 m\u0259kt\u0259bidir ki, oxucular\u0131n\u0131 \u0259xlaqi c\u0259h\u0259td\u0259n safla\u015fma\u011fa, m\u0259n\u0259vi bax\u0131mdan kamill\u0259\u015fm\u0259y\u0259 s\u00f6vq edir. O, insan\u0131 d\u00fcnyan\u0131n \u0259\u015fr\u0259fi kimi ucaldaraq onun kamill\u0259\u015fm\u0259sini, h\u0259rt\u0259r\u0259fli yeti\u015fm\u0259sini, n\u0259cib, \u0259n g\u00f6z\u0259l keyfiyy\u0259tl\u0259ri \u00f6z\u00fcnd\u0259 c\u0259ml\u0259\u015fdirm\u0259sini, m\u0259d\u0259ni davran\u0131\u015f v\u0259rdi\u015fl\u0259rin\u0259, r\u0259ftar t\u0259rzin\u0259, d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 yiy\u0259l\u0259nm\u0259sini arzulay\u0131rd\u0131. \u018fs\u0259rl\u0259ri, hikm\u0259tli, m\u00fcdrik fikirl\u0259ri il\u0259 tan\u0131\u015fl\u0131q insanlarda, g\u0259nc n\u0259sild\u0259 t\u0259rbiy\u0259l\u0259nm\u0259k, m\u0259n\u0259vi safla\u015fmaq t\u0259l\u0259bat\u0131 do\u011furur. Nizaminin t\u0259lim v\u0259 t\u0259hsil\u0259, m\u00fc\u0259llim \u015f\u0259xsiyy\u0259tin\u0259, t\u0259rbiy\u0259nin t\u0259rkib hiss\u0259l\u0259rinin m\u0259zmununa daxil olan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 aid \u00e7oxlu qiym\u0259tli fikirl\u0259ri vard\u0131r.<\/p>\n<p>Diqq\u0259t ed\u0259k:<\/p>\n<p><em>\u015eahan\u0259 t\u0259rbiy\u0259, h\u00fcn\u0259r n\u0259zak\u0259t,<\/em><\/p>\n<p><em>A\u011f\u0131la nur verir, \u00fcr\u0259y\u0259 q\u00fcvv\u0259t.<\/em><\/p>\n<p>\u015eairin \u0259xlaqi g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259ri x\u00fcsusil\u0259 \u00f6n\u0259mlidir. Onun \u0259xlaqi g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rind\u0259 v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik, v\u0259t\u0259n sevgisi \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus yer tutur. D\u00fcnyada Nizamini uzun ill\u0259r \u0130ran, fars \u015fairi kimi tan\u0131y\u0131blar. Bu, onun \u00f6z \u0259s\u0259rl\u0259rini fars dilind\u0259 yazmas\u0131ndan ir\u0259li g\u0259lib. H\u0259m d\u0259 hans\u0131 mill\u0259t, \u00f6lk\u0259 Nizami kimi d\u00fchan\u0131n, dahi \u015fairin, q\u00fcdr\u0259tli filosofun, s\u00f6z xiridar\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fcnk\u00fc olmas\u0131n\u0131 ist\u0259m\u0259z. Nizami is\u0259 m\u0259hz biz\u0259, Az\u0259rbaycana m\u0259xsusdur, xalq\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6vlad\u0131d\u0131r. O, t\u00fcrk o\u011flu t\u00fcrk olma\u011f\u0131ndan, G\u0259nc\u0259d\u0259 do\u011fulma\u011f\u0131ndan v\u0259 burada ya\u015fama\u011f\u0131ndan h\u0259dsiz iftixar hissi ke\u00e7irmi\u015f, B\u0259rd\u0259ni v\u0259sf etmi\u015fdir. B\u00fct\u00fcn bunlar dahi \u015fairin v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik m\u00f6vqeyind\u0259n ir\u0259li g\u0259lir v\u0259 insanlar\u0131, do\u011fma yurdu, ana torpa\u011f\u0131 sevm\u0259y\u0259, V\u0259t\u0259n\u0259 ba\u011fl\u0131 olma\u011fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Nizami G\u0259nc\u0259d\u0259 d\u0259 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fib v\u0259 orada d\u0259fn olunub. Ucal\u0131q, m\u0259\u011frurluq, dahilik, b\u0259nz\u0259rsizlik, \u0259l\u00e7atmazl\u0131q, b\u0259dii s\u00f6z v\u0259 elmi fikrin \u0259v\u0259zedilm\u0259z t\u0259r\u0259nn\u00fcm\u00e7\u00fcs\u00fcn\u0259 ehtiram kimi G\u0259nc\u0259d\u0259 onun m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m m\u0259qb\u0259r\u0259si, abid\u0259 kompleksi q\u0259rar tutub.<\/p>\n<p>Nizami v\u0259t\u0259n e\u015fqini, do\u011fma G\u0259nc\u0259ni a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 kimi t\u0259r\u0259nn\u00fcm edir:<\/p>\n<p><em>\u015eairliyim saxlay\u0131b dustaq kimi G\u0259nc\u0259d\u0259,<\/em><\/p>\n<p><em>M\u0259n\u0259m indi d\u00fcnyan\u0131n s\u00f6z hakimi G\u0259nc\u0259d\u0259.<\/em><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n q\u0259dim m\u0259d\u0259niyy\u0259t m\u0259rk\u0259zi olan B\u0259rd\u0259nin t\u0259rifini, f\u00fcsunkar g\u00f6z\u0259llikl\u0259rini is\u0259 bel\u0259 verir:<\/p>\n<p><em>B\u0259rd\u0259 n\u0259 g\u00f6z\u0259ldir, nec\u0259 q\u0259\u015f\u0259ngdir,<\/em><\/p>\n<p><em>Yaz\u0131 da, q\u0131\u015f\u0131 da g\u00fcld\u00fcr, \u00e7i\u00e7\u0259kdir.<\/em><\/p>\n<p><em>\u0130yulda da\u011flara lal\u0259l\u0259r s\u0259p\u0259r,<\/em><\/p>\n<p><em>Q\u0131\u015f\u0131n\u0131 bahar\u0131n n\u0259simi \u00f6p\u0259r.<\/em><\/p>\n<p>Nizami \u201c\u0130sg\u0259nd\u0259rnam\u0259\u201dd\u0259 G\u0259nc\u0259 z\u0259lz\u0259l\u0259sini \u00fcr\u0259k a\u011fr\u0131s\u0131 il\u0259 t\u0259svir edir. Do\u011fma diyar\u0131n bir an i\u00e7\u0259risind\u0259 yerl\u0259-yesk\u0259n olmas\u0131 onu sars\u0131d\u0131r:<\/p>\n<p><em>Qopdu bir z\u0259lz\u0259l\u0259, g\u00f6y\u00fc oynatd\u0131,<\/em><\/p>\n<p><em>\u015e\u0259h\u0259rl\u0259r da\u011f\u0131l\u0131b yerl\u0259r\u0259 batd\u0131\u2026<\/em><\/p>\n<p><em>N\u0259 q\u0259d\u0259r x\u0259zin\u0259 batd\u0131 o gec\u0259,<\/em><\/p>\n<p><em>O \u015f\u0259nb\u0259 gec\u0259si yox oldu G\u0259nc\u0259.<\/em><\/p>\n<p>Nizami t\u0259rbiy\u0259nin m\u0259qs\u0259dini v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tin\u0259, h\u0259qiq\u0259t\u0259, xeyirxahl\u0131\u011fa, \u0259dal\u0259t\u0259, do\u011fru\u00e7ulu\u011fa, eyni zamanda g\u00f6z\u0259lliy\u0259 xidm\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259sind\u0259 g\u00f6r\u00fcrd\u00fc. O, \u015f\u0259xsiyy\u0259tin inki\u015faf prosesinin xarici m\u00fchitd\u0259n as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 q\u0259bul edir, u\u015fa\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131 il\u0259 onun t\u0259rbiy\u0259sinin yana\u015f\u0131, v\u0259hd\u0259td\u0259 getdiyi q\u0259na\u0259tin\u0259 g\u0259lirdi. H\u0259rt\u0259r\u0259fli inki\u015faf etmi\u015f insan\u0131n t\u0259rbiy\u0259 olunmas\u0131n\u0131 vacib bilirdi. O, \u0259traf m\u00fchitl\u0259 insanlar aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r bar\u0259d\u0259 d\u00fczg\u00fcn anlay\u0131\u015flar\u0131n yarad\u0131lmas\u0131n\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<p>Atalar\u0131m\u0131z\u0131n bel\u0259 m\u00fcdrik k\u0259lam\u0131 var: \u201c<em>Qane olmaq \u2013 xo\u015fb\u0259xt olmaq dem\u0259kdir\u201d.<\/em> Nizami d\u0259 insanlar\u0131n var-d\u00f6vl\u0259t\u0259 h\u0259ris olmas\u0131na qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131x\u0131r, azla q\u0259na\u0259tl\u0259nm\u0259yi t\u00f6vsiy\u0259 edirdi. Toplanm\u0131\u015f varidat\u0131n \u00e7ox vaxt firavan h\u0259yat v\u0259d etm\u0259diyini, \u0259ksin\u0259 adam\u0131n ba\u015f\u0131na b\u0259la oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259yir. \u018fdibin q\u0259na\u0259tinc\u0259, \u201cKim ki q\u0131z\u0131la qatd\u0131 g\u00fcnd\u00fcz kimi ba\u015f\u0131n\u0131, Gec\u0259t\u0259k qucaqlad\u0131 nur sa\u00e7an qa\u015f-da\u015f\u0131n\u0131\u201d.<\/p>\n<p>Nizami \u0259dal\u0259tli olma\u011f\u0131 m\u00fch\u00fcm \u0259xlaqi keyfiyy\u0259t say\u0131r, birisinin dig\u0259rin\u0259 m\u00fcnasib\u0259tind\u0259 \u0259dal\u0259tin, insaf\u0131n t\u0259l\u0259bl\u0259rini g\u00f6zl\u0259m\u0259yi vacib bilir, \u0259dal\u0259ti yer \u00fcz\u00fcn\u00fcn fatehi hesab edirdi. Dahi \u015fair z\u00fclm\u00fc, zorak\u0131l\u0131\u011f\u0131 pisl\u0259yir, onlar\u0131n insanlara h\u0259dsiz b\u0259lalar, \u0259ndi\u015f\u0259, iztirab, q\u0259m-q\u00fcss\u0259, k\u0259d\u0259r, \u00fcmidsizlik g\u0259tirdiyini v\u0259 onlar\u0131 \u0259zab-\u0259ziyy\u0259t\u0259 d\u00fc\u00e7ar etdiyini s\u00f6yl\u0259yirdi. O, insanlar\u0131n xeyirxah i\u015fl\u0259r g\u00f6rm\u0259k arzusunu t\u0259qdir edir, d\u00fcnyada yax\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 h\u0259r \u015feyd\u0259n \u00fcst\u00fcn say\u0131rd\u0131. Bu x\u00fcsusda deyirdi:<\/p>\n<p><em>Pisd\u0259n yax\u015f\u0131l\u0131qla qorunmaq m\u00fcmk\u00fcn,<\/em><\/p>\n<p><em>D\u00fcnyada yax\u015f\u0131l\u0131q h\u0259r \u015fey\u0259 \u00fcst\u00fcn.<\/em><\/p>\n<p>\u018fdibin q\u0259na\u0259ti bel\u0259dir ki, yax\u015f\u0131l\u0131q etm\u0259k, he\u00e7 d\u0259, sad\u0259c\u0259, insan\u0131n f\u0259dakarl\u0131\u011f\u0131, yax\u015f\u0131 x\u00fcsusiyy\u0259ti deyil, o, bu h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 yol verm\u0259kl\u0259 h\u0259m d\u0259 \u00f6z\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn qap\u0131 a\u00e7\u0131r, bir vaxt \u00f6z h\u0259r\u0259k\u0259t v\u0259 \u0259m\u0259li \u00f6z\u00fcn\u0259 qay\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Nizami G\u0259nc\u0259vinin \u0259xlaqi g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rind\u0259 \u0259m\u0259y\u0259 m\u0259h\u0259bb\u0259t, z\u0259hm\u0259t\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131q, \u0259m\u0259ksev\u0259rlik x\u00fcsusi yer tutur. O, insanlar\u0131 bo\u015f-bekar dayanmama\u011fa, bir i\u015fin qulpundan yap\u0131\u015fma\u011fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r. \u0130nsan hans\u0131 ya\u015fda olmas\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmayaraq hans\u0131sa i\u015fi g\u00f6rm\u0259y\u0259 (k\u0259rpick\u0259s\u0259n ki\u015fini yad\u0131n\u0131za sal\u0131n) qadirdir. \u00d6z m\u0259hdud imkan\u0131, q\u00fcvv\u0259si, g\u00fcc\u00fc daxilind\u0259 d\u0259 dolan\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259 bil\u0259r. C\u00fczi qazanc ba\u015fqalar\u0131na \u0259l a\u00e7maqdan daha \u015f\u0259r\u0259flidir (\u201c\u00d6z halal z\u0259hm\u0259tinl\u0259 namuslu insan say\u0131l, H\u0259r yet\u0259n\u0259 al\u00e7alma, \u0259l a\u00e7\u0131b olma sail\u201d).<\/p>\n<p>\u018fm\u0259y\u0259 y\u00fcks\u0259k qiym\u0259t ver\u0259n Nizami onun ax\u0131r\u0131n\u0131n insan\u0131n rahatl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259c\u0259yin\u0259 m\u00f6hk\u0259m \u0259mindir v\u0259 bu q\u0259na\u0259t\u0259 g\u0259lir ki,\u00a0 \u0259r\u0259nl\u0259r \u015f\u00f6hr\u0259t\u0259 z\u0259hm\u0259tl\u0259 ucal\u0131blar.<\/p>\n<p>Nizami insanlardan b\u0259dbinliy\u0259 qap\u0131lmama\u011f\u0131, nikbin olma\u011f\u0131 t\u0259l\u0259b edirdi. Dahi \u015fair inan\u0131rd\u0131 ki: \u201cH\u0259r gec\u0259nin bir nurlu, g\u00fcn\u0259\u015fli g\u00fcnd\u00fcz\u00fc var, h\u0259r yoxu\u015fun eni\u015fi, h\u0259r t\u0259p\u0259nin d\u00fcz\u00fc var\u201d. Nizami insanlarda t\u0259vaz\u00f6karl\u0131\u011f\u0131 qiym\u0259tl\u0259ndirir, yersiz lov\u011fal\u0131q, t\u0259k\u0259bb\u00fcrl\u00fck etm\u0259yin \u0259leyhin\u0259 \u00e7\u0131x\u0131rd\u0131. Onun q\u0259na\u0259tinc\u0259, t\u0259k\u0259bb\u00fcrl\u00fck meydan\u0131nda d\u00f6\u015f\u00fcn\u0259 d\u00f6ym\u0259k, \u00f6z\u00fcn\u00fc yerli-yersiz \u00f6ym\u0259k insana ba\u015f ucal\u0131\u011f\u0131 g\u0259tirmir. Bu bar\u0259d\u0259 \u015fair deyirdi: \u201c\u00d6z\u00fcnd\u0259n raz\u0131lar h\u0259r zaman s\u0131nar\u201d<\/p>\n<p>B\u00f6y\u00fck \u015fair tamahkarlara \u00f6z tamah di\u015fl\u0259rinin \u00e7\u0131xar\u0131b atma\u011f\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fcrd\u00fc. Dahi \u015fair tamahkarl\u0131\u011f\u0131, acg\u00f6zl\u00fcy\u00fc, qar\u0131nqululu\u011fu yax\u015f\u0131 hal hesab etmir, bildirirdi ki, h\u0259yatda \u00e7ox\u00a0 yey\u0259nl\u0259r \u00e7ox ya\u015fam\u0131r, a\u011f\u0131ll\u0131 adamlar, n\u0259fsin\u0259 hakim olanlar uzun \u00f6m\u00fcr s\u00fcr\u00fcr, h\u0259tta d\u00fcnyadan k\u00f6\u00e7\u0259nd\u0259n sonra da \u00f6m\u00fcrl\u0259ri davam edir. \u201cD\u00fcnyan\u0131 qar\u015f\u0131na g\u0259tirs\u0259n d\u0259 s\u0259n, Bir qar\u0131ndan art\u0131q yem\u0259y\u0259c\u0259ks\u0259n\u201d.<\/p>\n<p>Nizaminin \u0259xlaqi g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rind\u0259 yolda\u015fl\u0131q v\u0259 dostluq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri geni\u015f yer tutur. Dahi \u015fair yolda\u015fl\u0131q v\u0259 dostlu\u011fu \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259ri keyfiyy\u0259t kimi n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irir v\u0259 insan m\u0259n\u0259viyyat\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131nda onun oynad\u0131\u011f\u0131 rolu g\u00f6st\u0259rir. O, a\u011f\u0131ll\u0131 adamlarla dostluq etm\u0259yi m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n<p><em>A\u011f\u0131ll\u0131 adamla dost olsan \u0259g\u0259r,<\/em><\/p>\n<p><em>Elmi, m\u0259rif\u0259ti s\u0259n\u0259 d\u0259 ke\u00e7\u0259r.<\/em><em>\u00a0 <\/em><\/p>\n<p>Dahi Nizaminin q\u0259na\u0259ti bel\u0259dir ki, dostluq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin\u0259 girmis\u0259ns\u0259, dostlu\u011fun \u015f\u0259rtl\u0259rin\u0259 \u0259m\u0259l etm\u0259lis\u0259n, d\u00f6n\u00fck dostsansa s\u0259hvini tez ba\u015fa d\u00fc\u015f, bu m\u00fcnasib\u0259ti q\u0131r ki, vaxtil\u0259 yax\u0131n oldu\u011fun adama d\u0259rd-al\u0259m verm\u0259y\u0259s\u0259n. Dahi \u015fairin q\u0259na\u0259ti bel\u0259dir ki, eybi gizl\u0259tm\u0259k yax\u015f\u0131 olsa da, dost-dostun eybini \u00f6rtm\u0259m\u0259lidir. \u00c7\u00fcnki \u00f6z dostuna g\u00f6r\u0259 bilm\u0259diyi q\u00fcsurlar\u0131n\u0131 bildirm\u0259k onu g\u0259l\u0259c\u0259k b\u0259lalardan qorumu\u015f olur.<\/p>\n<p>Nizami insanlar\u0131 s\u0259mimi dost v\u0259 yolda\u015fl\u0131q m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri \u0259sas\u0131nda ya\u015fay\u0131b, f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 s\u0259sl\u0259yirdi. H\u0259r bir \u015f\u0259xs m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015fm\u0259k, sevincini, k\u0259d\u0259rini, u\u011fursuzluqlar\u0131n\u0131, u\u011furlar\u0131n\u0131 b\u00f6l\u00fc\u015fm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn yax\u0131n bir adama ehtiyac hiss edir. Bu adam rolunda dost, yolda\u015f oynaya bil\u0259r. \u0130nsan\u0131n yax\u0131n dostu v\u0259 yolda\u015f\u0131 olmad\u0131qda o, h\u0259yatda \u00e7\u0259tinlikl\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fir. Nizami ki\u015fi \u015f\u0259xsiyy\u0259tin\u0259, x\u00fcsus\u0259n y\u00fcks\u0259k t\u0259l\u0259bl\u0259r verir. Onlar\u0131 m\u0259rd, c\u0259sur, \u0259dal\u0259tli, alic\u0259nab, xo\u015fniyy\u0259tli, d\u00fcnya mal\u0131na tamah salmayan, maddi m\u00fclahiz\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259\u00a0 \u00f6z\u00fcn\u00fc al\u00e7altmayan v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc satmayan, g\u00f6z\u00fc-k\u00f6nl\u00fc tox, haqq\u0131-\u0259dal\u0259ti g\u00f6zl\u0259y\u0259n g\u00f6rm\u0259k ist\u0259yir. Arvadsif\u0259t ki\u015fil\u0259ri is\u0259 pisl\u0259yir (\u201cKi\u015fi arvadsif\u0259t olmas\u0131n g\u0259r\u0259k\u201d).<\/p>\n<p>Nizami h\u0259yat\u0131n m\u0259nas\u0131na ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirib. \u0130nsanlar\u0131 tamahdan, yalan\u00e7\u0131l\u0131qdan, \u015f\u00f6hr\u0259tp\u0259r\u0259stlikd\u0259n, q\u0259ddarl\u0131qdan, yaltaql\u0131qdan uzaq olma\u011fa s\u0259sl\u0259y\u0259r\u0259k, asan v\u0259 al\u00e7aq yollarla, ba\u015fqas\u0131n\u0131 \u0259zm\u0259kl\u0259 xo\u015fb\u0259xtliy\u0259 \u00e7atma\u011f\u0131 faydas\u0131z v\u0259 \u015f\u0259r\u0259fsiz say\u0131r v\u0259 x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edir:<\/p>\n<p><em>N\u0259 \u015f\u00f6hr\u0259t, n\u0259 yuxu, n\u0259 d\u0259 ki, yem\u0259k,<\/em><\/p>\n<p><em>H\u0259yat\u0131n m\u0259nas\u0131 olmas\u0131n g\u0259r\u0259k.<\/em><\/p>\n<p>Nizami insanlara g\u00f6z\u00fctox, namuslu olma\u011f\u0131, kamala \u00e7atma\u011f\u0131, ba\u015f\u0131n\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 dik tutma\u011f\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fcrd\u00fc. (\u201cPapa\u011f\u0131 dik saxla, ba\u015f gets\u0259 bel\u0259. Ucalmaq ist\u0259s\u0259n bir kamala \u00e7at, Kamala ehtiram g\u00f6st\u0259r\u0259r h\u0259yat\u201d). \u00d6z h\u0259r\u0259k\u0259t v\u0259 \u0259m\u0259ll\u0259rind\u0259n x\u0259cal\u0259t \u00e7\u0259km\u0259sinl\u0259r dey\u0259 Nizami o\u011flu M\u0259h\u0259mm\u0259din timsal\u0131nda g\u0259ncl\u0259r\u0259 \u00f6z adlar\u0131na layiq i\u015fl\u0259r g\u00f6rm\u0259yi t\u00f6vsiy\u0259 edirdi.<\/p>\n<p>Nizami nikah ba\u011flanark\u0259n, ail\u0259 qurulark\u0259n g\u0259ncl\u0259rin &#8211; o\u011flan\u00a0 v\u0259 q\u0131z\u0131n irad\u0259sin\u0259 zidd getm\u0259m\u0259yi, onlara t\u0259zyiq g\u00f6st\u0259rm\u0259m\u0259yi ata-analara m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fcr, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 q\u0131z\u0131n, qad\u0131n\u0131n m\u0259nafeyind\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f edirdi:<\/p>\n<p><em>Quru bir \u00e7\u00f6r\u0259kl\u0259, \u015for bir halvadan,<\/em><\/p>\n<p><em>Pisdir zorla g\u0259l\u0259n\u00a0 bir arvad inan<\/em><\/p>\n<p>\u015eairin d\u00fczg\u00fcn q\u0259na\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259, m\u0259cburiyy\u0259t, t\u0259zyiq \u0259sas\u0131nda q\u0131zlar\u0131n \u0259r\u0259 verilm\u0259si ail\u0259nin xo\u015fb\u0259xtliyini, nikah\u0131n u\u011furlu olmas\u0131n\u0131 t\u0259min etmir, ed\u0259 d\u0259 bilm\u0259z.<\/p>\n<p>Nizami \u00f6z \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 insanlar\u0131 xeyirxah i\u015fl\u0259r g\u00f6rm\u0259y\u0259, xalq\u0131n i\u015fin\u0259 yarama\u011fa s\u0259sl\u0259yir. Bu ideya onun \u0259xlaqi g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rind\u0259 parlaq s\u0259hif\u0259l\u0259rd\u0259ndir (\u201c\u00c7al\u0131\u015f \u00f6z xalq\u0131n\u0131n i\u015fin\u0259 yara, geysin \u0259m\u0259lind\u0259n d\u00fcnya z\u0259rxara\u201d).<\/p>\n<p>N. G\u0259nc\u0259vi insan\u0131n h\u0259yat\u0131nda, onun inki\u015faf\u0131nda h\u0259m irsiyy\u0259tin (\u201cZat\u0131 pis olarsa \u00fcz g\u00f6st\u0259rm\u0259 s\u0259n, Qurdu b\u0259sl\u0259m\u0259kd\u0259n ziyan \u00e7\u0259k\u0259rs\u0259n\u201d, \u201cKiminki olarsa \u0259sli b\u0259dg\u00f6vh\u0259r, Pis s\u00f6zl\u0259r dan\u0131\u015far, pis s\u00f6z\u00fc dinl\u0259r\u201d), h\u0259m t\u0259lim-t\u0259rbiy\u0259nin, (\u201d\u015eahan\u0259 t\u0259rbiy\u0259 h\u00fcn\u0259r, n\u0259zak\u0259t, A\u011f\u0131la nur ver\u0259r, \u00fcr\u0259y\u0259 q\u00fcvv\u0259t\u201d, \u201cZ\u0259nn etm\u0259 \u0259m\u0259lin \u015f\u00fcca\u0259td\u0259ndir, G\u00fccl\u00fcl\u00fckd\u0259n deyil, bu ad\u0259td\u0259ndir\u201d), h\u0259m d\u0259 sosial m\u00fchitin roluna y\u00fcks\u0259k qiym\u0259t verir. Nizami Xosrov, B\u0259hram v\u0259 \u0130sg\u0259nd\u0259rin t\u0259lim-t\u0259rbiy\u0259 ald\u0131\u011f\u0131 m\u00fchiti t\u0259svir ed\u0259r\u0259k, onlar\u0131n elmi m\u00fchitd\u0259 formala\u015fmas\u0131na diqq\u0259t yetirirdi.<\/p>\n<p>Nizami eyni zamanda irsiyy\u0259tin rolunun \u015fi\u015firdilm\u0259si il\u0259 d\u0259 raz\u0131la\u015fm\u0131rd\u0131 (\u201c\u00c7ox iti zehnl\u0259r yatan oldular, Ax\u0131rda saxs\u0131 qab satan oldular\u201d).<\/p>\n<p>Nizaminin \u0259xlaqi g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rind\u0259 d\u00fczl\u00fck v\u0259 do\u011fru\u00e7uluq kimi \u0259xlaq kateqoriyalar\u0131na da geni\u015f yer vermi\u015fdir. \u201cDo\u011fruluq yax\u015f\u0131d\u0131r\u201d dey\u0259n \u015fair, nicat\u0131 d\u00fczl\u00fckd\u0259 axtar\u0131r.<\/p>\n<p>Nizaminin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda b\u00f6y\u00fcy\u0259 h\u00f6rm\u0259t \u0259h\u0259miyy\u0259tli yer tutur. O, a\u011fsaqqallar\u0131n, ya\u015fl\u0131 adamlar\u0131n a\u011f\u0131ll\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259rin\u0259 qulaq asma\u011f\u0131, onlardan faydalanma\u011f\u0131 m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fun bilirdi. Nizamiy\u0259 g\u00f6r\u0259, \u201cyaramaz b\u00f6y\u00fckl\u0259r s\u00f6z\u00fcnd\u0259n qa\u00e7maq, a\u011f\u0131ll\u0131 s\u00f6zl\u0259r\u0259 \u00e7evirm\u0259k yarpaq\u201d.<\/p>\n<p>Nizami insanda insanl\u0131\u011f\u0131 y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirirdi. \u201c\u0130nsanl\u0131q\u201d anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 o, geni\u015f \u015f\u0259kild\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irir, insanl\u0131qda \u0259n y\u00fcks\u0259k keyfiyy\u0259tl\u0259rin m\u0259cmusunu g\u00f6r\u00fcrd\u00fc.\u00a0 \u0130nsanl\u0131q simas\u0131n\u0131 itir\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259ri b\u0259db\u0259xt, miskin, zavall\u0131 hesab edirdi. Nizami \u0259min idi ki, \u201c\u0130nsanda insanl\u0131q \u00f6l\u0259nd\u0259n b\u0259ri, itmir insanl\u0131\u011f\u0131n parlaq g\u00f6vh\u0259ri\u201d.<\/p>\n<p>\u00d6z \u0259xlaqlar\u0131n\u0131 safla\u015fd\u0131rma\u011f\u0131 insanlara m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fcrd\u00fc: \u201c\u00c7al\u0131\u015f \u00f6z q\u0259lbini safla\u015fd\u0131rma\u011fa\u201d, \u201cD\u0259miri aynat\u0259k parladan insan, Pas\u0131 silm\u0259lidir \u00f6z vicdan\u0131ndan\u201d.<\/p>\n<p>Pax\u0131ll\u0131q v\u0259 h\u0259s\u0259di pisl\u0259yir : \u201cH\u0259s\u0259d d\u0259rd\u0259 salar daim insan\u0131\u201d, &#8211; deyirdi.<\/p>\n<p>Nizami o\u011flanlarla yana\u015f\u0131 q\u0131z t\u0259rbiy\u0259sin\u0259 x\u00fcsusi diqq\u0259t yetirmi\u015fdir. M\u0259hin Banu \u015eirin\u0259 \u00f6y\u00fcd n\u0259sih\u0259t ver\u0259nd\u0259 ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 onun \u0259xlaqi \u015f\u00fcuruna t\u0259sir etm\u0259y\u0259 c\u0259hd g\u00f6st\u0259rir. Bu zaman \u015eirinin diqq\u0259tini m\u0259n\u0259vi g\u00f6z\u0259llik \u00f6l\u00e7\u00fcl\u0259rin\u0259 y\u00f6n\u0259ldir: S\u0259n b\u00fct\u00fcn g\u00f6z\u0259ll\u0259rin sultan\u0131san, s\u0259nin birc\u0259 naz\u0131n y\u00fcz \u015fahl\u0131\u011fa d\u0259y\u0259r; xo\u015fb\u0259xtlik s\u0259nin ard\u0131nca k\u00f6lg\u0259t\u0259k g\u0259zir. G\u00f6z\u0259ls\u0259n, camal\u0131n yer \u00fcz\u00fcn\u0259 nur sa\u00e7\u0131r, f\u0259q\u0259t s\u0259nin b\u0259z\u0259yin ism\u0259tdir, n\u0259zak\u0259tdir, h\u00fcsn\u00fcn ism\u0259tinin p\u0259nah\u0131ndad\u0131r. Bu s\u00f6zl\u0259rl\u0259 \u015eirini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u0259mi\u015f add\u0131m atmaqdan \u00e7\u0259kindirir. Xosrovu n\u0259 q\u0259d\u0259r d\u0259rin m\u0259h\u0259bb\u0259tl\u0259 sevs\u0259 bel\u0259, \u015eirin onunla \u00f6z aras\u0131nda psixoloji\u00a0 m\u0259saf\u0259 saxlama\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>Nizami \u0259sar\u0259t\u0259, zorak\u0131l\u0131\u011fa, ba\u015fqas\u0131n\u0131n haqq\u0131n\u0131n tapdalanmas\u0131na pis bax\u0131rd\u0131. Adam incitm\u0259yin, zor t\u0259tbiq etm\u0259yin, ba\u015fqas\u0131na t\u0259zyiq g\u00f6st\u0259rm\u0259yin, zorak\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u0259leyhin\u0259 idi. \u00d6z \u015feirl\u0259ril\u0259 insanlar\u0131 ba\u015fa salma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131 ki, bel\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r xo\u015fag\u0259l\u0259n, b\u0259y\u0259nil\u0259n deyil, \u0259ksin\u0259, t\u0259zyiq\u0259 m\u0259ruz qalanda nifr\u0259t, kin yarad\u0131r, onun \u015f\u0259xsiyy\u0259tini al\u00e7ald\u0131r. Odur ki, Nizami bu kimi ad\u0259t v\u0259 v\u0259rdi\u015fl\u0259rd\u0259n uzaq durma\u011f\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 edir v\u0259 anlad\u0131rd\u0131 ki, kobud h\u0259r\u0259k\u0259tin, z\u00fclm\u00fcn sonu yoxdur, ax\u0131rda z\u00fclmkarlar \u00f6zl\u0259ri bunun ziyan\u0131n\u0131 \u00e7\u0259kirl\u0259r: \u201cKim salsa\u00a0 d\u00fcnyada\u00a0 z\u00fclm ba\u011f\u0131n\u0131, Dem\u0259li, ba\u011flar \u00f6z \u0259l-aya\u011f\u0131n\u0131\u201d.<\/p>\n<p>Nizamiy\u0259 g\u00f6r\u0259, \u201cKim tikan \u0259k\u0259rs\u0259, tikan d\u0259r\u0259c\u0259k, kim nicat ver\u0259rs\u0259, nicat g\u00f6r\u0259r\u201d, \u201cZ\u00fclmkarl\u0131q \u00f6mr\u00fc azald\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>M\u00fcxt\u0259lif elm adamlar\u0131 (filosoflar, pedaqoqlar, psixoloqlar, sosioloqlar, t\u0259bibl\u0259r, riyaziyyat\u00e7\u0131lar, fizikl\u0259r, astronomlar v\u0259 onlarla ba\u015fqa aliml\u0259r) Nizami yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na m\u00fcraci\u0259t etmi\u015f, elmin m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259rind\u0259 Nizami z\u0259kas\u0131ndan faydalanm\u0131\u015f, Nizami G\u0259nc\u0259vi yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan b\u0259hr\u0259l\u0259n\u0259r\u0259k, m\u00fcxt\u0259lif aspektl\u0259rd\u0259n (pedaqoji, f\u0259ls\u0259fi, psixoloji v\u0259 s.) onun \u0259s\u0259rl\u0259rini t\u0259hlil ed\u0259r\u0259k kitablar, monoqrafiyalar, dissertasiyalar yazm\u0131\u015flar.<\/p>\n<p>H\u0259l\u0259 vaxtil\u0259 M\u0259rdan Muradxanov \u00f6z namiz\u0259dlik dissertasiyas\u0131n\u0131 Nizami G\u0259nc\u0259vi yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na h\u0259sr etmi\u015f, onun t\u0259hsil, t\u0259rbiy\u0259 v\u0259 t\u0259liml\u0259 ba\u011fl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rini t\u0259dqiq etmi\u015fdir. Nizaminin poemalar\u0131, dig\u0259r \u0259s\u0259rl\u0259ri pedaqoji y\u00f6n\u00fcmd\u0259 professorlar Z.\u0130. Qaralov, H.M. \u018fhm\u0259dov, Y.R. Tal\u0131bov, \u018f.\u018f. A\u011fayev, A.N. Abbasov, F.B. Sad\u0131qov, \u018f.M. Abbasov, B.F. Apoyev, psixoloji y\u00f6n\u00fcmd\u0259 prof. \u018f.\u018f. \u018flizad\u0259, tibbi-f\u0259ls\u0259fi v\u0259 sosial-ekoloji y\u00f6n\u00fcmd\u0259 Ramiz \u018fkb\u0259r, f\u0259ls\u0259fi y\u00f6n\u00fcmd\u0259 Z. M\u0259mm\u0259dov, Z. Quluzad\u0259, siyasi v\u0259 dini-ideoloji y\u00f6n\u00fcmd\u0259 T. Yadigar, m\u0259n\u0259vi v\u0259 sosial y\u00f6n\u00fcmd\u0259 E. T\u0259hm\u0259zova v\u0259 b. t\u0259r\u0259fd\u0259n ara\u015fd\u0131r\u0131laraq t\u0259hlil edilmi\u015fdir. B\u0259zi \u0259s\u0259rl\u0259ri n\u00fcmun\u0259 g\u0259tir\u0259k: Zakir M\u0259mm\u0259dov \u201cNizami G\u0259nc\u0259vinin f\u0259ls\u0259fi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259ri\u201d,\u00a0 Elmira T\u0259hm\u0259zova \u201cNizami G\u0259nc\u0259vinin d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 m\u0259n\u0259vi v\u0259 sosial d\u0259y\u0259rl\u0259r\u201d, Ramiz \u018fkb\u0259r \u201cNizami G\u0259nc\u0259vinin tibbi-f\u0259ls\u0259fi v\u0259 sosial-ekoloji g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259ri\u201d, Bayram Apoyev\u00a0\u201cNizami G\u0259nc\u0259vinin\u00a0pedaqoji g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259ri\u201d.<\/p>\n<p>Nizami G\u0259nc\u0259vi yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 h\u0259l\u0259 \u00f6t\u0259n \u0259srin ortalar\u0131nda d\u00fcnyamiqyasl\u0131 \u015f\u0259rq\u015f\u00fcnas Yevgeni Eduardovi\u00e7\u00a0 Bertelsin diqq\u0259tini c\u0259lb etmi\u015fdir. Nizami m\u00f6vzusu Y.E. Bertelsin elmi yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda \u00f6n\u0259mli yer tutur. T\u0259sad\u00fcfi deyildir ki, o, ke\u00e7mi\u015f ittifaqda Nizami\u015f\u00fcnasl\u0131\u011f\u0131n banil\u0259rind\u0259n hesab olunur. Y.E.\u00a0 Bertels &#8220;B\u00f6y\u00fck Az\u0259rbaycan \u015fairi Nizami&#8221; v\u0259 &#8220;Nizami v\u0259 F\u00fczuli&#8221; monoqrafiyalar\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259llifi idi. V\u0259fat\u0131ndan sonra onun \u015f\u0259xsi kitabxanas\u0131 Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n kitabxanas\u0131na verilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Nizami G\u0259nc\u0259vinin insanlar\u0131n n\u0259cib m\u0259n\u0259vi keyfiyy\u0259tl\u0259r\u0259 yiy\u0259l\u0259nm\u0259sinin vacibliyin\u0259, \u0259xlaq\u0131n, m\u0259n\u0259viyyat\u0131n safla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na, qanunun, birg\u0259ya\u015fay\u0131\u015f qaydalar\u0131n\u0131n g\u00f6zl\u0259nilm\u0259sinin z\u0259ruriliyin\u0259, t\u0259hsill\u0259nm\u0259y\u0259, maarifl\u0259nm\u0259y\u0259, m\u00fc\u0259llim \u015f\u0259xsiyy\u0259tin\u0259, bilikl\u0259r\u0259 yiy\u0259l\u0259nm\u0259yin faydas\u0131na v\u0259 s. dair \u00e7oxlu qiym\u0259tli fikirl\u0259ri vard\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130ll\u0259r, on ill\u0259r, \u0259srl\u0259r ke\u00e7mi\u015fdir, lakin dahi \u015f\u0259xsiyy\u0259tin \u0259s\u0259rl\u0259ri h\u0259l\u0259 d\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn t\u0259hsill\u0259ndirici, t\u0259rbiy\u0259l\u0259ndirici, inki\u015fafetdirici t\u0259sirini v\u0259 imkanlar\u0131n\u0131 itirm\u0259mi\u015fdir. Nizami G\u0259nc\u0259vi irsi yen\u0259 d\u0259 t\u0259dqiqatlar\u0131n obyektidir, yeniyetm\u0259 v\u0259 g\u0259ncl\u0259r, b\u00fct\u00fcn ya\u015f qruplar\u0131ndan olan insanlar onun \u0259s\u0259rl\u0259rini sev\u0259-sev\u0259 oxuyur, \u00fcmumt\u0259hsil m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259, ali t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259, kollecl\u0259rd\u0259, liseyl\u0259rd\u0259 dahi \u015fairin h\u0259yat\u0131 v\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 t\u0259dris olunur.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><a href=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/akif-abbasov.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-8616\" src=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/akif-abbasov-199x300.jpg\" alt=\"akif abbasov\" width=\"199\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/akif-abbasov-199x300.jpg 199w, https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/akif-abbasov.jpg 472w\" sizes=\"(max-width: 199px) 100vw, 199px\" \/><\/a>Akif Abbasov,<\/strong><\/p>\n<p><em>pedaqogika \u00fczr\u0259 elml\u0259r doktoru, professor,<\/em><\/p>\n<p><em>respublikan\u0131n \u018fm\u0259kdar m\u00fc\u0259llimi<\/em><\/p>\n<p><strong><em>\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n<p class=\"bawpvc-ajax-counter\" data-id=\"17411\">Yaz\u0131ya 1610 d\u0259f\u0259 bax\u0131l\u0131b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nizami G\u0259nc\u0259vi Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n d\u00fcnya m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259 b\u0259x\u015f etdiyi \u0259n b\u00f6y\u00fck t\u00f6hf\u0259, \u0259n qiym\u0259tli s\u0259rv\u0259tdir, xalq\u0131m\u0131z\u0131n milli iftixar\u0131d\u0131r. O, d\u00fcnya miqyasl\u0131 \u015fair v\u0259 m\u00fct\u0259f\u0259kkir alim kimi b\u00fct\u00fcn d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 zirv\u0259l\u0259r f\u0259th etmi\u015f v\u0259 etm\u0259kd\u0259dir. M.\u018f. R\u0259sulzad\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan \u015fairi Nizami\u201d \u0259s\u0259rind\u0259 g\u00f6st\u0259rir ki, M\u0259h\u0259mm\u0259d h\u0259zr\u0259tl\u0259ri pey\u011f\u0259mb\u0259rl\u0259rin sonuncusu oldu\u011fu kimi, Nizami h\u0259zr\u0259tl\u0259ri d\u0259 \u015fairl\u0259rin sonuncusudur\u201d. Bu, \u015fairin q\u00fcdr\u0259tin\u0259 veril\u0259n [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4,3,21],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17411"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=17411"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17411\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17413,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17411\/revisions\/17413"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=17411"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=17411"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=17411"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}