{"id":17793,"date":"2022-04-04T16:56:46","date_gmt":"2022-04-04T11:56:46","guid":{"rendered":"http:\/\/kultur.az\/?p=17793"},"modified":"2022-04-04T16:56:46","modified_gmt":"2022-04-04T11:56:46","slug":"maye-isiqda-ruh-axtaran-logman-pasa-q%c9%99lbinur-70-nizam%c9%99ddin-s%c9%99msizad%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kultur.az\/?p=17793","title":{"rendered":"Maye i\u015f\u0131qda ruh axtaran lo\u011fman &#8211; Pa\u015fa Q\u0259lbinur-70 &#8211; Nizam\u0259ddin \u015e\u018fMS\u0130ZAD\u018f"},"content":{"rendered":"<header class=\"post-header cf\" style=\"color: #606569;\">\n<h1 class=\"post-title\" style=\"font-weight: bold; color: #19232d;\">Maye i\u015f\u0131qda ruh axtaran lo\u011fman<span style=\"color: red;\">\u00a0&#8211; Pa\u015fa Q\u0259lbinur-70<\/span><span style=\"color: red;\">\u00a0&#8211; Nizam\u0259ddin \u015e\u018fMS\u0130ZAD\u018f<\/span><\/h1>\n<div class=\"featured\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-post-image no-display appear\" title=\"Maye i\u015f\u0131qda ruh axtaran lo\u011fman - Pa\u015fa Q\u0259lbinur-70 - Nizam\u0259ddin \u015e\u018fMS\u0130ZAD\u018f\" src=\"http:\/\/img.edebiyyatqazeti.az\/news\/2022\/03\/photo_8674.jpg?v=MjAyMi0wMy0zMCAwMjo1NzozNQ==\" alt=\"Maye i\u015f\u0131qda ruh axtaran lo\u011fman - Pa\u015fa Q\u0259lbinur-70 - Nizam\u0259ddin \u015e\u018fMS\u0130ZAD\u018f\" \/><\/div>\n<\/header>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div class=\"post-container cf\" style=\"color: #606569;\">\n<div class=\"post-content-right\">\n<div class=\"post-content description \" style=\"color: #000000;\">\n<div class=\"news_text\">\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>&#8220;\u0130nsan h\u0259qd\u0259n qopmu\u015f nur par\u00e7as\u0131d\u0131r&#8221;<\/em><\/p>\n<p><strong><em>H\u00fcrufil\u0259r<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn zamanlarda h\u0259r bir xalq\u0131n, mill\u0259tin v\u0259 d\u00f6vl\u0259tin taleyind\u0259 ona \u015f\u0259r\u0259f g\u0259tir\u0259n \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r olub. V\u0259 bel\u0259 \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r \u00f6z t\u0259vaz\u00f6karl\u0131qlar\u0131 ucbat\u0131ndan he\u00e7 vaxt g\u00f6rd\u00fckl\u0259ri tarixi i\u015fl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn xalqa minn\u0259t qoymay\u0131blar, t\u0259m\u0259nnas\u0131z olaraq \u00f6z v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q borclar\u0131n\u0131 yerin\u0259 yetiribl\u0259r. Ke\u00e7id d\u00f6vr\u00fcn\u00fc ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z XX v\u0259 XXI \u0259srl\u0259rin qovu\u015fu\u011funda Tanr\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan xalq\u0131na &#8211; t\u00fcrk mill\u0259tin\u0259 v\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya elmin\u0259 b\u0259x\u015f etdiyi bel\u0259 \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rd\u0259n biri, b\u00f6y\u00fck lo\u011fman, tibb elml\u0259ri doktoru, \u018fm\u0259kdar h\u0259kim, professor Pa\u015fa \u0130smay\u0131l o\u011flu Musayev &#8211; filosof \u015fair, nasir v\u0259 esseist Pa\u015fa Q\u0259lbinurdur.<\/p>\n<p>\u018fslind\u0259, d\u00fcnya \u015f\u00f6hr\u0259tli c\u0259rrah-oftalmoloq Pa\u015fa Musayevi x\u00fcsusi t\u0259qdim etm\u0259y\u0259 ehtiyac yoxdur. F\u0259q\u0259t, mart\u0131n 30-da \u015f\u0259r\u0259fli \u00f6mr\u00fcn\u00fcn 70-ci ilini q\u00fcrurla tamamlayan Pa\u015fa m\u00fc\u0259llimin \u00f6m\u00fcr v\u0259 tale, \u00e7\u0259tin v\u0259 \u015f\u0259r\u0259fli \u0259m\u0259l yoluna m\u00fcxt\u0259s\u0259r n\u0259z\u0259r salmaq laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>Pa\u015fa Musayev-Q\u0259lbinur 1952-ci ilin yaz\u0131nda \u015e\u0259mkirin m\u0259\u015fhur \u00c7inarl\u0131 k\u0259ndind\u0259 d\u00fcnyaya g\u0259lib. Burada orta m\u0259kt\u0259bi medalla bitir\u0259r\u0259k Az\u0259rbaycan Tibb \u0130nstitutunda (1968-1974) t\u0259hsil al\u0131b. S.M.Se\u00e7enov ad\u0131na Moskva Tibb \u0130nstitutunun aspiranturas\u0131nda t\u0259hsilini ba\u015fa vurub (1978-1981), akademik M.Krasnovun r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda &#8220;G\u00f6z\u00fcn buynuz qi\u015fas\u0131n\u0131n bulyoz distrofiyas\u0131n\u0131n yeni c\u0259rrahi \u00fcsullarla m\u00fcalic\u0259si&#8221; m\u00f6vzusunda u\u011furla namiz\u0259dlik dissertasiyas\u0131 m\u00fcdafi\u0259 edib. 1983-c\u00fc ild\u0259 o zaman g\u0259nc aliml\u0259r\u0259 veril\u0259n \u0259n b\u00f6y\u00fck m\u00fckafata &#8211; \u00dcmumittifaq Lenin Komsomolu m\u00fckafat\u0131na layiq g\u00f6r\u00fcl\u00fcb. 1987-ci ild\u0259 Moskvada &#8220;G\u00f6z\u00fcn yar\u0131mke\u00e7irici barterl\u0259ri&#8221; m\u00f6vzusunda doktorluq dissertasiyas\u0131 m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259r\u0259k SSR\u0130-nin \u0259n g\u0259nc elml\u0259r doktoru ad\u0131n\u0131 qazan\u0131b. 1987-ci ild\u0259n SSR\u0130 Yaz\u0131\u00e7\u0131lar \u0130ttifaq\u0131n\u0131n (indi AYB) \u00fczv\u00fcd\u00fcr. Pa\u015fa Musayev g\u00f6z c\u0259rrah\u0131 &#8211; bu sah\u0259d\u0259 elmi k\u0259\u015ffl\u0259ri olan alim kimi m\u00fcxt\u0259lif beyn\u0259lxalq akademiya v\u0259 universitetl\u0259rin \u00fczv\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"no-display appear\" src=\"http:\/\/img.edebiyyatqazeti.az\/uploads\/999(4).jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>2000-ci ild\u0259 onun k\u0259\u015ff etdiyi yeni antivirus d\u0259rman\u0131 &#8220;Aktipol&#8221; 2002-ci ild\u0259 Br\u00fcsseld\u0259 \u00fcmumd\u00fcnya ixtiralar salonunda Q\u0131z\u0131l medala layiq g\u00f6r\u00fcl\u00fcb. 2003-c\u00fc ild\u0259 Kembric Universitetinin ke\u00e7irdiyi sor\u011fuda &#8220;2000-ci ilin intellektual alimi&#8221; ad\u0131n\u0131 al\u0131b. Pa\u015fa Musayev bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 \u00e7ap olunmu\u015f &#8220;G\u00f6z x\u0259st\u0259likl\u0259ri&#8221; (m\u00fc\u015ft\u0259r\u0259k) d\u0259rsliyinin m\u00fc\u0259llifidir. Orqan v\u0259 toxuma transplantasiyas\u0131nda yeni istiqam\u0259t m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirmi\u015f, g\u00f6z m\u00fcalic\u0259sind\u0259 &#8220;Musayev \u00fcsulu&#8221; d\u00fcnya g\u00f6z c\u0259rrahiyy\u0259sind\u0259 u\u011furla t\u0259tbiq olunma\u011fa ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. O, b\u00fct\u00fcn f\u0259aliyy\u0259ti \u0259rzind\u0259 30 mind\u0259n \u00e7ox u\u011furlu c\u0259rrahiyy\u0259 \u0259m\u0259liyyat\u0131 aparm\u0131\u015f, 30 min insan\u0131, sehrli na\u011f\u0131llar\u0131m\u0131zda oldu\u011fu kimi, qaranl\u0131q &#8211; z\u00fclm\u0259t d\u00fcnyas\u0131ndan i\u015f\u0131ql\u0131 al\u0259m\u0259 \u00e7\u0131xarm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>G\u00f6rk\u0259mli lo\u011fman Pa\u015fa Musayev &#8220;t\u0259bi\u0259tin tac\u0131, yaranm\u0131\u015flar\u0131n \u0259\u015fr\u0259fi&#8221; (Nizami G\u0259nc\u0259vi), \u0259n m\u00fcr\u0259kk\u0259b v\u0259 sehrli val\u0131q olan insan\u0131n fiziki varl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 \u015fair, yaz\u0131\u00e7\u0131, esseist Pa\u015fa Q\u0259lbinur is\u0259 h\u0259min insan\u0131n m\u0259n\u0259vi varl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olur. O, yaralar\u0131 poeziya il\u0259 d\u0259 sa\u011fald\u0131r, \u015feirl\u0259rini v\u0259 onlara b\u0259st\u0259l\u0259nmi\u015f romantik n\u0259\u011fm\u0259l\u0259rin t\u0259siri il\u0259 \u0259n a\u011f\u0131r c\u0259rrahi \u0259m\u0259liyyatlar\u0131 a\u011fr\u0131s\u0131z apar\u0131r. Bel\u0259likl\u0259, Pa\u015fan\u0131n varl\u0131\u011f\u0131nda iki insan-alim Musayev v\u0259 \u015fair Q\u0259lbinurun q\u00fcdr\u0259ti var.<\/p>\n<p>M\u0259n d\u00fcnya \u015f\u00f6hr\u0259tli c\u0259rrah &#8211; tibb alimi Pa\u015fa Musayevin m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m f\u0259aliyy\u0259ti haqq\u0131nda g\u0259nc n\u0259sil \u00fc\u00e7\u00fcn bu m\u00fcxt\u0259s\u0259r faktlar\u0131 qeyd etm\u0259kl\u0259 kifay\u0259tl\u0259nir v\u0259 Az\u0259rbaycan f\u0259ls\u0259fi-intellektual \u015feirinin, lirik psixoloji n\u0259srinin m\u00fc\u0259llifi, nadir istedad sahibi Pa\u015fa Q\u0259lbinur yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na da n\u0259z\u0259r salmaq ist\u0259yir\u0259m.<\/p>\n<p>Pa\u015fa Musayev 350-d\u0259n art\u0131q elmi m\u0259qal\u0259ni, 4 monoqrafiyan\u0131n, 11 elmi ixtiran\u0131n, 5 \u015feir kitab\u0131n\u0131n, 2 roman\u0131n, 1 essel\u0259r toplusunun m\u00fc\u0259llifidir.<\/p>\n<p>Pa\u015fa Q\u0259lbinur &#8220;Ay bir \u0259l\u00e7im buluddur&#8221; (1984), &#8220;Pay\u0131z m\u0259ktubu&#8221; (1937), &#8220;R\u0259ngli g\u00f6z ya\u015flar\u0131&#8221; (1990), &#8220;\u0130tmi\u015f h\u0259sr\u0259t kimi&#8221; (1996), &#8220;T\u0259bi\u0259t poeziyan\u0131n f\u0259ls\u0259fi \u0259yar\u0131 kimi&#8221; (2002), &#8220;A\u011fl\u0131ma g\u0259l\u0259nl\u0259r ba\u015f\u0131ma g\u0259ldi&#8221; (2003) \u015feir kitablar\u0131n\u0131n, &#8220;Qara su&#8221;, &#8220;G\u00f6z da\u011f\u0131&#8221; miniat\u00fcr psixoloji romanlar\u0131n\u0131n, &#8220;\u0130drak \u0259tri&#8221; (2013) f\u0259ls\u0259fi essel\u0259r toplusunun m\u00fc\u0259llifidir.<\/p>\n<p>\u018fs\u0259rl\u0259ri d\u00fcnyan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif dill\u0259rin\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 olunub, xaricd\u0259 i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6r\u00fcb. M\u0259n Pa\u015fan\u0131n &#8220;Qara su&#8221; roman\u0131 haqq\u0131nda geni\u015f bir m\u0259qal\u0259 yaz\u0131b, \u0259s\u0259ri psixoloji miniat\u00fcr roman kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirmi\u015f\u0259m. &#8220;\u0130drak \u0259tri&#8221; essel\u0259r kitab\u0131na \u00f6n s\u00f6z yazm\u0131\u015fam. D\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 televiziya verili\u015fl\u0259rind\u0259 onun yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 v\u0259 \u015f\u0259xsiyy\u0259ti bar\u0259sind\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f etmi\u015f, alim v\u0259 \u015fair dostuma iki \u015feir h\u0259sr etmi\u015f\u0259m.<\/p>\n<p>Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, qeyd edim ki, Pa\u015fa Musayev-Q\u0259lbinur h\u0259mi\u015f\u0259 elmi-\u0259d\u0259bi ictimaiyy\u0259tin diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 olub. Onun h\u0259yat v\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131, unikal \u015f\u0259xsiyy\u0259ti haqq\u0131nda Ayb\u0259niz \u018fliyevan\u0131n &#8220;Pa\u015fa Q\u0259lbinur&#8221; (1996), Altay M\u0259mm\u0259dovun &#8220;Q\u0259lbinur poeziyas\u0131 XXI \u0259srin astanas\u0131nda&#8221; (1999), \u018flizad\u0259 \u018fsk\u0259rlinin &#8220;F\u0259rdi \u00fcslubun poeziyas\u0131&#8221; (2017) kitablar\u0131 \u00e7ap olunub, Ayt\u0259n Heyb\u0259tova &#8220;Pa\u015fa Q\u0259lbinurun poeziyas\u0131&#8221; m\u00f6vzusunda f\u0259ls\u0259f\u0259 doktorlu\u011fu dissertasiyas\u0131 m\u00fcdafi\u0259 edib (2022).<\/p>\n<p>C\u0259rrah Pa\u015fa Musayevin istedad\u0131n\u0131, t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn\u00fc idar\u0259 ed\u0259n iki vasit\u0259 var: G\u00f6z v\u0259 \u018fl. Bu iki s\u00f6z\u00fcn birl\u0259\u015fm\u0259si bizim O\u011fuz l\u0259hc\u0259sind\u0259 \u0259n \u00fclvi, \u0259n n\u0259cib, f\u0259ls\u0259fi m\u0259nas\u0131 \u0259n tutumlu k\u0259lm\u0259ni &#8211; G\u00f6z\u0259l s\u00f6z\u00fcn\u00fc \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259tirir. Pa\u015fa Q\u0259lbinur d\u00fcnyaya Pa\u015fa Musayevd\u0259n \u0259xz etdiyi bu s\u00f6zl\u0259 n\u0259z\u0259r sal\u0131r, o, h\u0259r \u015feyi g\u00f6z\u0259llik i\u015f\u0131\u011f\u0131nda g\u00f6r\u00fcr. \u018fslind\u0259, onun prezidenti v\u0259 obyekti G\u00f6z yox, G\u00f6z\u00fcn i\u00e7ind\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u0259n Allah \u0259man\u0259ti &#8211; Ruhdur. Bizim El-d\u0259 bir a\u011fsaqqal a\u011f\u0131r x\u0259st\u0259l\u0259nib son g\u00fcnl\u0259rini ya\u015fayanda &#8220;G\u00f6z\u00fcn\u00fcn nuru \u00e7\u0259kilir&#8221;, y\u0259ni Ruhu b\u0259d\u0259nind\u0259n u\u011fur deyirl\u0259r. Ruh b\u0259d\u0259nd\u0259n \u00e7\u0131xanda g\u00f6z\u0259l insan b\u0259d\u0259ni bir par\u00e7a \u0259t\u0259 v\u0259 s\u00fcm\u00fcy\u0259 d\u00f6n\u00fcr. Bizim idrak\u0131m\u0131z\u0131 da idar\u0259 ed\u0259n, canl\u0131 ed\u0259n m\u0259hz bu g\u00f6z\u0259g\u00f6r\u00fcnm\u0259z ruhdur. M\u0259s\u0259l\u0259 buras\u0131ndad\u0131r ki, Pa\u015fa Q\u0259lbinurun qeyri-adi iti g\u00f6zl\u0259ri Ruhu g\u00f6r\u0259 bilir. M\u0259n\u0259 el\u0259 g\u0259lir ki, onun q\u0259l\u0259m, el\u0259c\u0259 d\u0259 m\u00fcayin\u0259 cihaz\u0131 tutan \u0259ll\u0259ri d\u0259 ruhu tuta bilir, \u00e7\u00fcnki onun \u0259ll\u0259rind\u0259n i\u015f\u0131q ax\u0131r, bu i\u015f\u0131q el\u0259 ruhdur.<\/p>\n<p>M\u0259n bunu Pa\u015fan\u0131n b\u0259zi \u015feirl\u0259rini, essel\u0259rini v\u0259 Cakondan\u0131n t\u0259b\u0259ss\u00fcm\u00fc haqq\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131 m\u0259qal\u0259ni oxuyanda hiss etmi\u015f\u0259m. Pa\u015fan\u0131n \u015feir kitablar\u0131ndan biri &#8220;R\u0259ngli g\u00f6z ya\u015flar\u0131&#8221; (1990) adlan\u0131r. O ruhu r\u0259ngli g\u00f6z ya\u015f\u0131 \u015f\u0259klind\u0259 g\u00f6r\u00fcr. H\u0259l\u0259 g\u00f6z ya\u015f\u0131n\u0131n sehri \u00f6yr\u0259nilm\u0259yib: niy\u0259 d\u0259rdd\u0259n, a\u011fr\u0131dan g\u0259l\u0259n \u00f6z ya\u015f\u0131 il\u0259 sevincd\u0259n g\u0259l\u0259n g\u00f6z ya\u015f\u0131n\u0131n r\u0259ngi f\u0259rqli olur?! Bu bir sirri-xudad\u0131r, h\u0259l\u0259 insan\u0131n n\u0259 orqanizmi, n\u0259 d\u0259 m\u0259n\u0259vi al\u0259mi kifay\u0259t q\u0259d\u0259r \u00f6yr\u0259nilib.<\/p>\n<p>Pa\u015fa Q\u0259lbinurun \u015feirl\u0259ri esse kimi, essel\u0259ri \u015feir kimi, m\u0259n dey\u0259rdim ki, m\u0259nsur \u015feir t\u0259rzind\u0259dir. Buna \u0259minlik \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259kc\u0259 onun gizli romantik sevgi il\u0259 dolu &#8220;S\u0259n&#8221; essesini oxumaq kifay\u0259tdir.<\/p>\n<p>Pa\u015fa n\u0259 alim, n\u0259 \u015fair, n\u0259 d\u0259 nasir kimi he\u00e7 k\u0259s\u0259 b\u0259nz\u0259m\u0259y\u0259n unikal bir \u015f\u0259xsiyy\u0259t, milli ziyal\u0131l\u0131q k\u00fcl\u00e7\u0259sidir. O &#8220;A\u011fl\u0131ma g\u0259l\u0259nl\u0259r, ba\u015f\u0131ma g\u0259ldi&#8221; \u015feirl\u0259r kitab\u0131na &#8220;Tanr\u0131m&#8221; adl\u0131 bir \u00d6n s\u00f6z yaz\u0131b v\u0259 burada \u00f6z\u00fcn\u00fcn \u015fairlik haqq\u0131nda olan fikirl\u0259rini \u015f\u0259rh edib: &#8220;S\u00f6z\u00fcn b\u00f6y\u00fcd\u00fcy\u00fc \u0259n b\u00f6y\u00fck elm, S\u00f6z\u00fcn i\u00e7\u0259rid\u0259n i\u015f\u0131qland\u0131\u011f\u0131 &#8220;\u0130lahi n\u0259\u011fm\u0259si Qurani-K\u0259rim!.. Q\u0131\u015fda a\u00e7an q\u0131z\u0131lg\u00fcld\u00fc \u015fairl\u0259r! \u015eairl\u0259r i\u015f\u0131\u011f\u0131n i\u00e7ind\u0259 g\u00fcl a\u00e7a bil\u0259r, \u00f6l\u00fcb, buludun \u0259t\u0259yind\u0259 ruh bi\u00e7imind\u0259 yenil\u0259n d\u00fcnyaya g\u0259l\u0259 bil\u0259r!.. g\u00f6y\u0259 baxan g\u00f6z\u0259lin bax\u0131\u015flar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0259 bir ilahi k\u0259ndirba\u015f kimi dayana bil\u0259r, \u0259ynin\u0259 i\u015f\u0131q geyin\u0259 bil\u0259r, k\u00fcl\u00fcn l\u0259\u00e7\u0259yind\u0259 yeriy\u0259 bil\u0259r, \u015fam\u0131n doda\u011f\u0131nda \u0259riy\u0259 bil\u0259r, &#8220;\u0130\u00e7ind\u0259 yanan i\u015f\u0131\u011f\u0131n k\u00f6lg\u0259si g\u00f6z\u00fcn\u0259 d\u00fc\u015f\u0259r&#8221;.<\/p>\n<p>Pa\u015fan\u0131n \u015feirl\u0259rinin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti b\u0259dii-f\u0259ls\u0259fi tutumludur. O, h\u0259r dey\u0259nd\u0259 \u015feir yazm\u0131r, sad\u0259c\u0259 \u0130lahinin q\u0259l\u0259mtutan\u0131d\u0131 Pa\u015fa Q\u0259lbinur, \u00fcr\u0259yinin qap\u0131s\u0131 sevgiy\u0259, g\u00f6z\u0259lliy\u0259, dostlu\u011fa, bir d\u0259 \u00e7ox sevdiyi, \u0259t\u0259yind\u0259 namaz q\u0131ld\u0131\u011f\u0131 S\u00f6z-\u0259 a\u00e7\u0131qd\u0131r h\u0259mi\u015f\u0259&#8230;<\/p>\n<p>Pa\u015fa &#8220;doluxsunmu\u015f s\u00fckutun&#8221;, &#8220;q\u0259lbd\u0259 sayr\u0131\u015fan i\u015f\u0131\u011f\u0131n&#8221;, &#8220;G\u00f6y qur\u015fa\u011f\u0131n\u0131n&#8221;, &#8220;Dil\u0259 qonmu\u015f s\u00f6z\u00fcn&#8221;, &#8220;Tumurcuq tutmu\u015f s\u00f6z\u00fcn&#8221;, &#8220;balaca b\u0131\u00e7aqla z\u00fclm\u0259ti do\u011frayan&#8221; (Hiday\u0259t Orucov) \u015fairdir.<\/p>\n<p>Onun bar\u0259sind\u0259 m\u00fcasirl\u0259ri bel\u0259 deyib: &#8220;G\u00f6rk\u0259mli c\u0259rrah, \u015fair, filosof, xeyirxah v\u0259 qay\u011f\u0131ke\u015f insan&#8221; (Sabir R\u00fcst\u0259mxanl\u0131); &#8220;Pa\u015fa h\u0259mi\u015f\u0259 maraql\u0131 olacaq. \u00c7\u00fcnki h\u0259qiq\u0259t &#8220;doqquz k\u00f6yd\u0259n qovulanda&#8221; yarad\u0131c\u0131 insan el\u0259 bilir onuncu g\u00f6y d\u0259 var v\u0259 onun axtar\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131x\u0131r&#8221; (Hiday\u0259t Orucov); &#8220;Onun poeziyas\u0131 m\u0259nd\u0259 bel\u0259 bir \u015fam yaratd\u0131 ki, laz\u0131m g\u0259ls\u0259, m\u0259n \u00f6z g\u00f6zl\u0259rimi onun c\u0259rrah b\u0131\u00e7a\u011f\u0131na etibar ed\u0259 bil\u0259r\u0259m&#8221; (Ramiz R\u00f6v\u015f\u0259n); &#8220;T\u00fcrk ruhunun g\u00f6z\u0259l bilicisi&#8221; (M\u0259h\u0259rr\u0259m Qas\u0131ml\u0131); &#8220;\u015e\u0259xsiyy\u0259ti nurla dolu istedadl\u0131 \u015fair&#8221; (Yusif S\u0259m\u0259do\u011flu); &#8220;S\u00f6z\u00fcn i\u015f\u0131\u011f\u0131nda&#8221;, &#8220;Barmaqlar\u0131n\u0131n hakimiyy\u0259tind\u0259&#8221; ya\u015fayan \u015fair&#8221; (R\u00fcst\u0259m Behrudi); &#8220;S\u00f6z\u00fcn g\u00f6zl\u0259rin\u0259 barmaqlar\u0131n\u0131n nurunu ver\u0259n \u015fair&#8221; (Vaqif Bayatl\u0131 Od\u0259r) v\u0259 sair.<\/p>\n<p>Pa\u015fan\u0131n \u015feirl\u0259rini g\u00f6z\u0259lliyi t\u0259kc\u0259 f\u0259ls\u0259fi m\u0259zmununda, s\u00f6z\u0259 h\u0259ssas m\u00fcnasib\u0259tind\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 lakonik-aforistik mahiyy\u0259tind\u0259dir. Onun romanlar\u0131, essel\u0259ri kimi, \u015feirl\u0259ri d\u0259 adam\u0131 yormur, g\u00f6z\u0259l duy\u011fular a\u015f\u0131lay\u0131r, d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcr, g\u00f6z\u0259lliy\u0259 t\u0259\u015fn\u0259 hissi yarad\u0131r. O, bir \u015fair kimi h\u0259ssas m\u00fc\u015fahid\u0259\u00e7i, d\u0259rd axtar\u0131c\u0131s\u0131, duy\u011fusal insand\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130tmi\u015f h\u0259sr\u0259t kimi,<\/p>\n<p>Uzaqdan g\u0259l\u0259n,<\/p>\n<p>G\u00fccl\u0259 e\u015fidil\u0259n h\u0259nirs\u0259n, \u00fcns\u0259n,<\/p>\n<p>S\u0259n bahar deyils\u0259n, bahardan \u0259vv\u0259l.<\/p>\n<p>Q\u0131\u015fdan sonra g\u0259l\u0259n ya\u011fmurlu g\u00fcns\u0259n.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>B\u0259n\u00f6v\u015f\u0259 l\u0259\u00e7\u0259yind\u0259 g\u0259zm\u0259k arzusunda olan \u015fairin &#8220;itmi\u015f h\u0259sr\u0259t&#8221; obraz\u0131 bel\u0259c\u0259 yaran\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>Taleyin 10 illik qaranl\u0131\u011f\u0131nda<\/em><\/p>\n<p><em>Titr\u0259y\u0259n, titr\u0259y\u0259n i\u015f\u0131q g\u00f6r\u00fcr\u0259m<\/em><\/p>\n<p><em>\u0130ndic\u0259 yuxuda<\/em><\/p>\n<p><em>Yuxular\u0131mda<\/em><\/p>\n<p><em>10 ild\u0259 min d\u0259f\u0259 hamil\u0259 olan<\/em><\/p>\n<p><em>G\u0259lin quca\u011f\u0131nda u\u015faq g\u00f6r\u00fcrd\u00fcm<\/em><\/p>\n<p><em>U\u015faq a\u011flay\u0131rd\u0131,<\/em><\/p>\n<p><em>M\u0259n h\u00f6nk\u00fcr\u00fcrd\u00fcm.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bu lakonik \u015feird\u0259 &#8220;titr\u0259y\u0259n&#8221; s\u00f6z\u00fc iki d\u0259f\u0259, &#8220;yuxu&#8221; s\u00f6z\u00fc iki d\u0259f\u0259, &#8220;a\u011flamaq&#8221;, &#8220;h\u00f6nk\u00fcrm\u0259k&#8221; sinonimi iki d\u0259f\u0259 t\u0259sad\u00fcfi, forma xatirin\u0259 t\u0259krar olunmur, \u015fairin s\u00f6z\u0259 b\u0259l\u0259dliyind\u0259n, do\u011fmal\u0131\u011f\u0131ndan, m\u0259nan\u0131 (v\u0259 ritmi!) q\u00fcvv\u0259tl\u0259ndirm\u0259k niyy\u0259tind\u0259n ir\u0259li g\u0259lir. Pa\u015fa Q\u0259lbinur alim kimi real d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 adam\u0131d\u0131r. M\u00fcz\u0259ff\u0259r Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131d\u0131r, and yeri V\u0259t\u0259n, Mill\u0259t, D\u00f6vl\u0259t v\u0259 Tanr\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>F\u0259q\u0259t, o, \u015fair, yarad\u0131c\u0131 kimi romantik, h\u0259tta mistikdir, ya\u015fam v\u0259 tale probleml\u0259rini h\u0259ll ed\u0259rk\u0259n m\u00fc\u015fk\u00fcl\u0259 d\u00fc\u015f\u0259nd\u0259 mistik al\u0259m\u0259 \u00fcz tutur. Yox, o, m\u00f6min deyil. Allah\u0131 sevir b\u00fct\u00fcn dinl\u0259r\u0259 h\u00f6rm\u0259t b\u0259sl\u0259yir, fanatizmi m\u00fcs\u0259lman al\u0259mi \u00fc\u00e7\u00fcn nadanl\u0131q b\u0259las\u0131 hesab edir. Onun \u015feirl\u0259rind\u0259 Ulu Tanr\u0131n\u0131n sur\u0259ti O \u015f\u0259klind\u0259 verilir. &#8220;O&#8221; \u015feirind\u0259 oxuyuruq.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>Haqq\u0131m tapdananda, haqq dan\u0131landa<\/em><\/p>\n<p><em>Uzaq-uzaq uzaqlardan<\/em><\/p>\n<p><em>Yax\u0131nla\u015f\u0131r bir Al\u0259m!..<\/em><\/p>\n<p><em>G\u00f6zl\u0259rim b\u00f6y\u00fcy\u00fcr g\u00f6y \u00fcz\u00fc q\u0259d\u0259r<\/em><\/p>\n<p><em>Onu g\u00f6r\u00fcr\u0259m!..<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Pa\u015fa Q\u0259lbinur laz\u0131m olan\u0131 c\u0259miyy\u0259t\u0259, mill\u0259t\u0259 s\u0259xav\u0259tl\u0259 verib&#8230; Art\u0131q qeyd etdyim kimi o, t\u0259vaz\u00f6kar v\u0259 t\u0259m\u0259nnas\u0131z bir adam, b\u00fct\u00fcn m\u00fckafat v\u0259 t\u0259ltifl\u0259rd\u0259n y\u00fcks\u0259kd\u0259 dayanan g\u00f6rk\u0259mli alim, b\u00f6y\u00fck ziyal\u0131, b\u00fct\u00f6v \u015f\u0259xsiyy\u0259t, el\u0259 buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 elmi v\u0259 \u0259d\u0259bi-ictimai c\u0259miyy\u0259td\u0259 a\u011f\u0131r n\u00fcfuz sahibi olan T\u00fcrk o\u011flu t\u00fcrkd\u00fcr. O, \u015feirl\u0259rind\u0259 V\u0259t\u0259nin, Mill\u0259tin, Anan\u0131n v\u0259 D\u00f6vl\u0259tin r\u00fctb\u0259sini ucalardan uca tutur.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>\u0130\u015f\u0131q olub<\/em><\/p>\n<p><em>Damar\u0131nda axan\u0131m,<\/em><\/p>\n<p><em>Kilim olum<\/em><\/p>\n<p><em>Aya\u011f\u0131nda tapdan\u0131m,<\/em><\/p>\n<p><em>Ay Ana!..<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Pa\u015fa Musayev-Q\u0259lbinur n\u00fcmun\u0259vi ail\u0259 sahibi, V\u0259t\u0259n \u0259xlaq\u0131n\u0131 v\u0259 ail\u0259 kultunu s\u0259daq\u0259tl\u0259 qoruyan bir t\u00fcrkd\u00fcr. Xatunu Afaq xan\u0131m ziyal\u0131 ail\u0259nin \u00f6vlad\u0131d\u0131r, o\u011flu Tural atas\u0131ndan da m\u0259\u015fhur g\u00f6z c\u0259rrah\u0131 &#8211; tibb elml\u0259ri doktoru, bac\u0131s\u0131 da tan\u0131nm\u0131\u015f g\u00f6z h\u0259kimi, q\u0131z\u0131 Ayan da oftalmoloqdur. H\u0259rd\u0259n zarafatla Pa\u015faya deyir\u0259m ki, f\u0259dakar xan\u0131mlar\u0131m\u0131z olmasayd\u0131 biz yax\u015f\u0131 alim v\u0259 ziyal\u0131 ola bilm\u0259zdik. \u015eair &#8220;Q\u0131z\u0131m Ayana&#8221; \u015feirind\u0259 deyir:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>B\u0259b\u0259kl\u0259r Allah\u0131n g\u00f6y\u0259r\u00e7inl\u0259ri,<\/em><\/p>\n<p><em>U\u00e7ub g\u00f6zl\u0259rin\u0259 qonubdu, q\u0131z\u0131m.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>G\u00f6zl\u0259rim i\u015f\u0131qdan al\u0131\u015far, yanar<\/em><\/p>\n<p><em>G\u00f6zl\u0259r \u00fcr\u0259yimin \u00e7axmaq da\u015f\u0131d\u0131.<\/em><\/p>\n<p><em>M\u0259nim g\u00f6zl\u0259rimd\u0259 \u00f6vladlar ana,<\/em><\/p>\n<p><em>Atalar, analar \u00f6vlad ya\u015f\u0131d\u0131&#8230;<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Pa\u015fa Q\u0259lbinurun poetik t\u0259\u015fbih v\u0259 metaforalar\u0131 da onun yax\u0131n tan\u0131d\u0131\u011f\u0131, q\u0259lb\u0259n sevdiyi g\u00f6zl\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u018fg\u0259r Pa\u015fa ha\u00e7ansa, kimis\u0259 sevibs\u0259, m\u00fctl\u0259q g\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 sevib&#8230;<\/p>\n<p>\u018fg\u0259r dostu olaraq m\u0259n\u0259 des\u0259l\u0259r ki, c\u0259misi bir s\u00f6zl\u0259 Pa\u015fa Q\u0259lbinurun obraz\u0131n\u0131 yarat, onda t\u0259r\u0259dd\u00fcd etm\u0259d\u0259n dey\u0259rdim: M\u0259rh\u0259m\u0259t!<\/p>\n<p>C\u0259rrahlar bir qayda olaraq \u0259vv\u0259lc\u0259 heyvanlar \u00fcz\u0259rind\u0259 \u0259m\u0259liyyat apar\u0131rlar. Pa\u015fa bu olaya bir \u015feir h\u0259sr edib. Orada bel\u0259 misralar yer al\u0131r:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>G\u00f6z ya\u015f\u0131n\u0131z \u0259ll\u0259rimi<\/em><\/p>\n<p><em>yand\u0131rsa da,<\/em><\/p>\n<p><em>Ne\u00e7\u0259 k\u00f6n\u00fcl da\u011flad\u0131m.<\/em><\/p>\n<p><em>G\u00f6z ya\u015f\u0131n\u0131z<\/em><\/p>\n<p><em>&#8220;Nur da\u011f\u0131na&#8221;<\/em><\/p>\n<p><em>\u00c7evrilinc\u0259, a\u011flad\u0131m.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>H\u0259r bir \u015fairin l\u0259yaq\u0259ti onun E\u015fq, m\u0259h\u0259bb\u0259t haqq\u0131ndak\u0131 \u015feirl\u0259rind\u0259n daha ayd\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. &#8220;S\u0259nin\u00e7\u00fcn m\u0259n el\u0259 dar\u0131xm\u0131\u015fam ki&#8230;&#8221; \u015feirind\u0259 Pa\u015fa s\u0259mimiyy\u0259tl\u0259 deyir:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>S\u0259nin\u00e7\u00fcn m\u0259n el\u0259 dar\u0131xm\u0131\u015fam ki,<\/em><\/p>\n<p><em>\u0130ld\u0131r\u0131m \u00e7axanda \u015fim\u015f\u0259kd\u0259n tutub<\/em><\/p>\n<p><em>Durna qatar\u0131nda \u0259riy\u0259 bill\u0259m&#8230;<\/em><\/p>\n<p><em>G\u00f6yl\u0259rin ba\u011fr\u0131nda g\u00f6y qur\u015fa\u011f\u0131n\u0131n<\/em><\/p>\n<p><em>Q\u0131z\u0131l q\u00fcbb\u0259sind\u0259 yeriy\u0259 bill\u0259m.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00c7inar yarpa\u011f\u0131n\u0131n damarlar\u0131yla<\/em><\/p>\n<p><em>Qan ax\u0131r, s\u0259sini e\u015fidir\u0259m m\u0259n.<\/em><\/p>\n<p>Pa\u015fa tizf\u0259hm insan v\u0259 \u015fairdir, onun \u0259s\u0259rl\u0259ri n\u0259cib, inc\u0259 bir f\u0259hmin n\u0259tic\u0259sidir. Dahi &#8220;q\u0259lb \u015fairi&#8221; F\u00fczuli &#8220;d\u0259rk et&#8221; demirdi, &#8220;f\u0259hm q\u0131l&#8221; deyirdi. F\u0259hm idrakdan \u00e7ox-\u00e7ox g\u00fccl\u00fc v\u0259 d\u0259rindir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>&#8220;\u0130\u015f\u0131qlar\u0131 s\u00f6nd\u00fcr\u00fcb<\/em><\/p>\n<p><em>Qaranl\u0131\u011f\u0131 yand\u0131rsan&#8221;<\/em><\/p>\n<p><em>Barma\u011f\u0131m\u0131n ucunda<\/em><\/p>\n<p><em>Bir b\u0259z\u0259kli k\u0259p\u0259n\u0259yin<\/em><\/p>\n<p><em>Qanad\u0131nda g\u0259l\u0259c\u0259m.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>Qan\u0131mdak\u0131<\/em><\/p>\n<p><em>\u0130\u015f\u0131\u011f\u0131n yadda\u015f\u0131nda<\/em><\/p>\n<p><em>Yoxumu sevib g\u0259l\u0259c\u0259m<\/em><\/p>\n<p><em>H\u0259y\u0259td\u0259ki q\u0131z\u0131lg\u00fcl\u00fcn<\/em><\/p>\n<p><em>\u015eehini i\u00e7ib g\u0259l\u0259c\u0259m.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bel\u0259c\u0259, Pa\u015fan\u0131n \u015feirl\u0259rini misra-misra ilm\u0259l\u0259m\u0259k olar v\u0259 o zaman ayd\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u0259r ki, \u015fair Az\u0259rbaycan\u0131, onun v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131 hans\u0131 psixoloji m\u0259rt\u0259b\u0259d\u0259n t\u0259r\u0259nn\u00fcm v\u0259 t\u0259qdim edir.<\/p>\n<p>Pa\u015fa Q\u0259lbinurun bir \u00f6z\u0259l, fenomenal x\u00fcsusiyy\u0259ti d\u0259 var: o, insan \u0259trini h\u0259ssasl\u0131qla duyur v\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirir. Kriminalistikada h\u0259r adam\u0131n barmaq izl\u0259ri f\u0259rdi t\u0259krars\u0131z oldu\u011fu kimi, insanlar\u0131n da h\u0259r\u0259sinin \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus \u0259tri var, bunu qad\u0131nlar yax\u015f\u0131 duyur. Pa\u015fa Q\u0259lbinurun &#8220;Qara su&#8221; roman\u0131nda bel\u0259 bir epizod var: G\u0259nc q\u0131z o\u011flu Birinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259 itkin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f qon\u015fusu olan anaya bir xarici \u0259tir ba\u011f\u0131\u015flay\u0131r. Ana \u0259tiri a\u00e7\u0131b iyl\u0259yir v\u0259 heyr\u0259td\u0259n d\u0259h\u015f\u0259t\u0259 g\u0259lir, \u0259tird\u0259n o\u011flunun iyini duyur. \u018fs\u0259rd\u0259n sonra m\u0259lum olur ki, v\u0259h\u015fi &#8211; fa\u015fist xisl\u0259tli erm\u0259nil\u0259r \u0259sir d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f o\u011flan\u0131 hans\u0131sa bir xarici \u015firk\u0259t\u0259 sat\u0131blar v\u0259 h\u0259min \u015firk\u0259t onun \u0259tind\u0259n v\u0259 s\u00fcm\u00fcy\u00fcnd\u0259n \u0259tir d\u00fcz\u0259ldib&#8230;<\/p>\n<p>D\u00fcnya \u015f\u00f6hr\u0259tli c\u0259rrah-oftalmoloq, t\u0259miz qanl\u0131 t\u00fcrk, professor Pa\u015fa Musayevin &#8211; \u015fair, romanlar m\u00fc\u0259llifi, esseist Pa\u015fa Q\u0259lbinurun yar\u0131m \u0259srlik elmi, b\u0259dii-f\u0259ls\u0259fi yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 fundamental monoqrafiyan\u0131n obyekti v\u0259 m\u00f6vzusudur.<\/p>\n<p>N\u0259nb\u0259: \u018fd\u0259biyyat q\u0259zeti<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p class=\"bawpvc-ajax-counter\" data-id=\"17793\">Yaz\u0131ya 182 d\u0259f\u0259 bax\u0131l\u0131b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Maye i\u015f\u0131qda ruh axtaran lo\u011fman\u00a0&#8211; Pa\u015fa Q\u0259lbinur-70\u00a0&#8211; Nizam\u0259ddin \u015e\u018fMS\u0130ZAD\u018f &nbsp; &nbsp; &#8220;\u0130nsan h\u0259qd\u0259n qopmu\u015f nur par\u00e7as\u0131d\u0131r&#8221; H\u00fcrufil\u0259r &nbsp; B\u00fct\u00fcn zamanlarda h\u0259r bir xalq\u0131n, mill\u0259tin v\u0259 d\u00f6vl\u0259tin taleyind\u0259 ona \u015f\u0259r\u0259f g\u0259tir\u0259n \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r olub. V\u0259 bel\u0259 \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r \u00f6z t\u0259vaz\u00f6karl\u0131qlar\u0131 ucbat\u0131ndan he\u00e7 vaxt g\u00f6rd\u00fckl\u0259ri tarixi i\u015fl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn xalqa minn\u0259t qoymay\u0131blar, t\u0259m\u0259nnas\u0131z olaraq \u00f6z v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q borclar\u0131n\u0131 yerin\u0259 yetiribl\u0259r. Ke\u00e7id [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[17,3],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17793"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=17793"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17793\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17795,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17793\/revisions\/17795"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=17793"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=17793"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=17793"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}