{"id":17908,"date":"2022-05-05T15:28:45","date_gmt":"2022-05-05T10:28:45","guid":{"rendered":"http:\/\/kultur.az\/?p=17908"},"modified":"2022-05-05T15:28:45","modified_gmt":"2022-05-05T10:28:45","slug":"professor-b%c9%99sir-abbas-oglu-%c9%99hm%c9%99dov-90","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kultur.az\/?p=17908","title":{"rendered":"PROFESSOR B\u018f\u015e\u0130R ABBAS O\u011eLU \u018fHM\u018fDOV \u2013 90"},"content":{"rendered":"<p><strong><em><a href=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/B\u0259\u015fir_\u018fhm\u0259dov.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft wp-image-17909 size-medium\" src=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/B\u0259\u015fir_\u018fhm\u0259dov-214x300.jpg\" alt=\"B\u0259\u015fir_\u018fhm\u0259dov\" width=\"214\" height=\"300\" \/><\/a>B\u0259\u015fir Abbas o\u011flu \u018fhm\u0259dov Az\u0259rbaycan\u0131n g<\/em><\/strong><strong><em>\u00f6rk\u0259mli filoloq-dil\u015f\u00fcnas alimi, istedadl\u0131 metodisti v\u0259 pedaqoqu, xeyirxah bir insan kimi tan\u0131n\u0131b. Haz\u0131rda da o, b\u00f6y\u00fck h\u00f6rm\u0259t v\u0259 m\u0259h\u0259bb\u0259tl\u0259 yad edilir.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Bu g\u00f6rk\u0259mli alim, g\u00f6z\u0259l insan<\/em><\/strong><strong><em>\u00a0 <\/em><\/strong><strong><em>1932-ci il may ay\u0131n\u0131n 5-d\u0259\u00a0 Tovuz rayonunun Alakol k\u0259ndind\u0259\u00a0 d\u00fcnyaya g\u0259lmi\u015f, 2007-ci ilin\u00a0 iyun ay\u0131n\u0131n 19-da\u00a0 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fmi\u015fdi. <\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Bu il pedaqoji elml\u0259r doktoru, professor\u00a0 B\u0259\u015fir Abbas o\u011flu \u018fhm\u0259dovun 90 illik yubileyidir. Bu m\u0259qal\u0259 h\u0259min yubiley m\u00fcnasib\u0259til\u0259 q\u0259l\u0259m\u0259 al\u0131n\u0131b.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 SEV\u0130ML\u0130 M\u00dc\u018fLL\u0130M\u0130M<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong><\/p>\n<p>1973-c\u00fc il\u0259 q\u0259d\u0259r haz\u0131rk\u0131 Az\u0259rbaycan Dill\u0259r Universiteti M.F. Axundov ad\u0131na Az\u0259rbaycan Pedaqoji Dill\u0259r \u0130nstitutu\u00a0 adlan\u0131rd\u0131. O zaman rus dili d\u0259 bu institutu da\u00a0 bir fak\u00fclt\u0259 kimi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rirdi. 1973-c\u00fc ilin birinci yar\u0131milind\u0259 institut iki ali m\u0259kt\u0259b\u0259 ayr\u0131ld\u0131: SSR\u0130-nin 50 illiyi ad\u0131na Az\u0259rbaycan Pedaqoji Xarici Dill\u0259r \u0130nstitutu\u00a0 v\u0259 M.F. Axundov ad\u0131na Az\u0259rbaycan Pedaqoji Rus Dili v\u0259 \u018fd\u0259biyyat\u0131 \u0130nstitutu (haz\u0131rda Bak\u0131 Slavyan Universiteti).<\/p>\n<p>M\u0259n ingilis-Az\u0259rbaycan dill\u0259ri fak\u00fclt\u0259sind\u0259 t\u0259hsil al\u0131rd\u0131m v\u0259 el\u0259 h\u0259min ilin yay\u0131nda ali t\u0259hsilimi ba\u015fa vurub Sabirabad rayonuna t\u0259yinat ald\u0131m. \u0130nstitutun ad\u0131 d\u0259yi\u015fils\u0259 d\u0259, diplomumuzsa \u0259vv\u0259lki ad\u0131 yaz\u0131ld\u0131: M.F. Axundov ad\u0131na Az\u0259rbaycan Pedaqoji Dill\u0259r \u0130nstitutu.<\/p>\n<p>O vaxtdan ill\u0259r ke\u00e7ib, f\u0259q\u0259t ali m\u0259kt\u0259b ill\u0259rinin xo\u015f v\u0259 unudulmaz xatir\u0259l\u0259ri he\u00e7 zaman m\u0259ni t\u0259rk etm\u0259yib. T\u0259l\u0259b\u0259 yolda\u015flar\u0131m (Rafiq Salahov, Mirz\u0259 C\u0259f\u0259rzad\u0259, Nadir Babayev, D\u00fcnyamin Yunusov, Kaz\u0131m \u018fzimov, Akif Qas\u0131mov, Cavan\u015fir \u015eibliyev, Muxtar \u015eiriyev, Sabir H\u0259midov, Az\u0259r Mustafayev v\u0259 b.), m\u00fc\u0259lliml\u0259rim \u00a0(professorlar Mirz\u0259a\u011fa Quluzad\u0259, \u015e\u0259rif Haqverdiyev, \u0130smixan R\u0259himov, L.Y. Barsuk, Vilay\u0259t \u018fliyev, Zeynal Ta\u011f\u0131zad\u0259, Fikr\u0259t Seyidov, Q\u0259z\u0259nf\u0259r Pa\u015fayev, dosentl\u0259r Pa\u015fa \u018fliyev, Minir\u0259 Qarayeva, \u00a0Leyla R\u0259himova, Sima xan\u0131m, Xav\u0259r xan\u0131m v\u0259 b.) daim an\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>M\u00fc\u0259lliml\u0259rimin s\u0131ras\u0131nda, pedaqoji elml\u0259r doktoru, professor B\u0259\u015fir \u018fhm\u0259dovun h\u0259m bir xeyirxah insan, h\u0259m d\u0259\u00a0 istedadl\u0131 alim v\u0259 pedaqoq\u00a0 kimi x\u00fcsusi yeri vard\u0131 v\u0259 sonralar onunla \u00fcnsiyy\u0259timiz, \u0259laq\u0259l\u0259rimiz, \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z geni\u015fl\u0259ndi.<\/p>\n<p>Professor B\u0259\u015fir \u018fhm\u0259dov biz\u0259 Az\u0259rbaycan dilinin\u00a0 t\u0259drisi metodikas\u0131ndan m\u00fchazir\u0259l\u0259r oxuyurdu. 35-36 ya\u015flar\u0131nda dissertasiya m\u00fcdafi\u0259 edib elml\u0259r doktoru alimlik d\u0259r\u0259c\u0259si, professor elmi ad\u0131 alm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>B.A. \u018fhm\u0259dov Az\u0259rbaycan Elmi-T\u0259dqiqat Pedaqogika \u0130nstitutunun (haz\u0131rda Az\u0259rbaycan \u00a0Respublikas\u0131n\u0131n T\u0259hsil \u0130nstitutu) aspirant\u0131 olmu\u015f,AMEA-n\u0131n m\u00fcxbir \u00fczv\u00fc, professor \u018f. D\u0259mir\u00e7izad\u0259nin elmi\u00a0 r\u0259hb\u0259rliyi\u00a0 il\u0259 \u201cV sinifd\u0259 Az\u0259rbaycan dili fonetikas\u0131n\u0131n t\u0259drisi&#8221; m\u00f6vzusunda namiz\u0259dlik (1961),\u00a0prof. \u018f. Abdullayevin elmi m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7iliyi il\u0259\u00a0 &#8220;M\u0259zmunla forman\u0131n v\u0259hd\u0259ti nitq inki\u015faf\u0131 metodikas\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131 kimi&#8221; m\u00f6vzusunda \u00a0doktorluq dissertasiyas\u0131 (1961)\u00a0 m\u00fcdafi\u0259 etmi\u015fdi.<\/p>\n<p>Biz\u0259 m\u00fchazir\u0259 oxuyan professorlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti ya\u015fl\u0131 adamlar idil\u0259r. H\u0259tta dosentl\u0259rin bir \u00e7oxu da m\u00fc\u0259yy\u0259n ya\u015f h\u0259ddin\u0259 \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131lar. B\u0259\u015fir m\u00fc\u0259llim is\u0259 onlardan f\u0259rqli olaraq cavan v\u0259 enerjili idi, m\u00fchazir\u0259l\u0259rini b\u0259zil\u0259ri kimi saralm\u0131\u015f v\u0259r\u0259ql\u0259rd\u0259n demir, canl\u0131 v\u0259 son d\u0259r\u0259c\u0259 maraql\u0131 qururdu. M\u00fchazir\u0259nin gedi\u015find\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin diqq\u0259tinin yay\u0131nmas\u0131na, onlar\u0131n yorulmas\u0131na imkan vermirdi. N\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7iril\u0259n m\u00f6vzuya aid suallarla auditoriyaya m\u00fcraci\u0259t edir, eyni zamanda t\u0259l\u0259b\u0259 o\u011flan v\u0259 q\u0131zlar\u0131n da sual verm\u0259l\u0259rin\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>B\u0259\u015fir m\u00fc\u0259llim auditoriyada m\u0259n\u0259vi v\u0259 psixoloji iqlimin saf v\u0259\u00a0 s\u0259m\u0259r\u0259li olmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn, yeri g\u0259ldikc\u0259, ha\u015fiy\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r, zarafatlar\u0131ndan da qalmazd\u0131.\u00a0 Odur ki, t\u0259l\u0259b\u0259-m\u00fc\u0259llim m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri u\u011furlu qurulurdu, g\u0259ncl\u0259r professorun simas\u0131nda bir hamini, dostu, h\u0259mfikri, yax\u0131n m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7ini g\u00f6r\u00fcr, b\u0259zi m\u00fc\u0259lliml\u0259rd\u0259n f\u0259rqli olaraq ondan \u00e7\u0259kinmirdil\u0259r.<\/p>\n<p>B\u0259\u015fir m\u00fc\u0259llimin imtahanlar\u0131 da qorxusuz-h\u00fcrk\u00fcs\u00fcz ke\u00e7ir, t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r h\u0259v\u0259sl\u0259 imtahanlara haz\u0131rla\u015f\u0131r, m\u00fcst\u0259qillik, y\u00fcks\u0259k bilik n\u00fcmayi\u015f etdirirdil\u0259r. T\u0259m\u0259nnas\u0131zl\u0131\u011f\u0131n, obyektivliyin olmas\u0131 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin bilikl\u0259rinin d\u00fczg\u00fcn qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 imkan verirdi. B\u0259\u015fir \u018fhm\u0259dov t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin, x\u00fcsus\u0259n m\u0259nim sevimli m\u00fc\u0259llimim idi.<\/p>\n<p>Professor Az\u0259rbaycan dilinin t\u0259drisi metodikas\u0131 sah\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131. \u00a0Namiz\u0259dlik v\u0259 doktorluq dissertasiyalar\u0131n\u0131 bu ixtisas \u00fczr\u0259 m\u00fcdafi\u0259 etmi\u015fdi. \u018fs\u0259rl\u0259ri, m\u0259qal\u0259l\u0259ri Az\u0259rbaycan dilinin t\u0259drisi metodikas\u0131na aid idi. Lakin B\u0259\u015fir m\u00fc\u0259llim \u00fcmumi pedaqogika, didaktika, m\u0259kt\u0259b\u015f\u00fcnasl\u0131q, m\u0259kt\u0259b v\u0259 pedaqoji fikir tarixin\u0259 dair d\u0259 bir \u00e7ox \u0259s\u0259rl\u0259rin m\u00fc\u0259llifi idi. Pedaqogikan\u0131n qanunlar\u0131na v\u0259 prinsipl\u0259rin\u0259 dair kitab\u0131 vard\u0131, 1983-c\u00fc ild\u0259 \u201cPedaqogikadan m\u00fchazir\u0259 konspektl\u0259ri\u201d d\u0259rs v\u0259saitini n\u0259\u015fr etdirmi\u015fdi. Pedaqogikan\u0131n aktual m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259dar d\u00f6vri m\u0259tbuatda, q\u0259zet v\u0259 jurnallarda m\u00fcnt\u0259z\u0259m \u00e7\u0131x\u0131\u015flar edirdi. He\u00e7 d\u0259 t\u0259sad\u00fcfi deyildir ki, B\u0259\u015fir m\u00fc\u0259llim bir m\u00fcdd\u0259t AP\u0130-d\u0259 (haz\u0131rda) Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Pedaqoji Universitetind\u0259 pedaqogika kafedras\u0131n\u0131n m\u00fcdiri v\u0259zif\u0259sind\u0259 i\u015fl\u0259mi\u015fdi. Sonradan is\u0259, Bak\u0131 Slavyan Universitetind\u0259 Az\u0259rbaycan dili v\u0259 onun t\u0259drisi metodikas\u0131 kafedras\u0131n\u0131n (\u00f6mr\u00fcn\u00fcn sonuna kimi) m\u00fcdiri oldu.<\/p>\n<p>Professor B\u0259\u015fir \u018fhm\u0259dov Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidenti yan\u0131nda Ali Attestasiya Komissiyas\u0131nda ekspert \u015furas\u0131n\u0131n, pedaqoji elml\u0259r \u00fczr\u0259 dissertasiya \u015furalar\u0131n\u0131n, Milli M\u0259clisd\u0259 t\u0259hsil qanununun yeni redaksiyas\u0131n\u0131 haz\u0131rlayan i\u015f\u00e7i qrupunun, AMEA-n\u0131n Terminologiya Komit\u0259sinin, Az\u0259rbaycanda Pedaqoji-Psixoloji Elml\u0259ri \u018flaq\u0259l\u0259ndirm\u0259 \u015euras\u0131 R\u0259yas\u0259t hey\u0259tinin, Bak\u0131 Slavyan Universitetind\u0259 universitet v\u0259 fak\u00fclt\u0259 elmi \u015furalar\u0131n\u0131n \u00a0\u00a0\u00fczv\u00fc idi.<\/p>\n<p>O, 33 monoqrafiyan\u0131n, d\u0259rslik v\u0259 d\u0259rs v\u0259saitinin, \u00a0650-d\u0259n art\u0131q elmi m\u0259qal\u0259nin m\u00fc\u0259llifi idi.<\/p>\n<p>B\u0259\u015fir \u018fhm\u0259dovun \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 fonetikan\u0131n, eyni zamanda sad\u0259 c\u00fcml\u0259nin t\u0259drisi, Az\u0259rbaycan dili t\u0259liminin qanunlar\u0131, prinsip v\u0259 metodlar\u0131, rabit\u0259li nitq v\u0259rdi\u015fl\u0259rini inki\u015faf etdirm\u0259yin s\u0259m\u0259r\u0259li yollar\u0131, Az\u0259rbaycan dili d\u0259rslikl\u0259ri il\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 dair metodik g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259r, nitq inki\u015faf\u0131nda ayr\u0131-ayr\u0131 f\u0259nl\u0259rin rolu v\u0259 s. m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r i\u015f\u0131qland\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Professorun b\u0259zi \u0259s\u0259rl\u0259rini (monoqrafiya, d\u0259rslik v\u0259 d\u0259rs v\u0259saitl\u0259rinin) diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zin\u0259 g\u0259tir\u0259k: \u201c\u0130btidai m\u0259kt\u0259bd\u0259 ana dilinin t\u0259drisi t\u0259cr\u00fcb\u0259sind\u0259n\u201d (T. K\u0259rimov v\u0259 b. il\u0259), \u201cBe\u015finci sinifd\u0259 Az\u0259rbaycan dili fonetikas\u0131n\u0131n t\u0259drisin\u0259 dair\u201d, \u00a0\u201cAz\u0259rbaycan dili\u201d: Rus m\u0259kt\u0259bl\u0259rinin 5-ci sinfi \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259rslik (Y. \u018ff\u0259ndiyevl\u0259), \u00a0\u201cV-VIII sinif \u015fagirdl\u0259rinin rabit\u0259li nitq v\u0259rdi\u015fl\u0259rini inki\u015faf etdirm\u0259k yollar\u0131 haqq\u0131nda\u201d,\u00a0 \u201cSad\u0259 c\u00fcml\u0259nin t\u0259drisi prosesind\u0259 nitq inki\u015faf\u0131 \u00fczr\u0259 apar\u0131lan i\u015fl\u0259r\u201d,\u00a0 \u201cAz\u0259rbaycan dili t\u0259drisi\u201d I hiss\u0259 v\u0259 II hiss\u0259 (h\u0259mm\u00fc\u0259llifl\u0259rl\u0259), \u201cAna dili d\u0259rsl\u0259rind\u0259 \u015fagirdl\u0259rin nitqini inki\u015faf etdirm\u0259k yollar\u0131 (V-VIII sinifl\u0259r)\u201d, \u201cAz\u0259rbaycan dili t\u0259liminin qanunlar\u0131, prinsipl\u0259ri v\u0259 metodlar\u0131\u201d, \u00a0\u201cV sinifd\u0259 Az\u0259rbaycan dili d\u0259rsl\u0259ri. D\u0259rslikl\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 dair metodik g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259r\u201d,\u00a0 \u201cAz\u0259rbaycan dili: Rus m\u0259kt\u0259bl\u0259rinin V sinfi \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259rslik\u201d (A. Abdullayevl\u0259),\u00a0 \u201cAz\u0259rbaycan dili. V-VI sinifl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259rslik (A. Axundovla), \u00a0\u201cPedaqogikan\u0131n qanunlar\u0131 v\u0259 prinsipl\u0259ri\u201d (A. Hac\u0131yevl\u0259), \u201cT\u00fcrk dili: VI sinif \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259rslik\u201d (A.Axundovla)., \u201cT\u00fcrk dili. V sinif \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259rslik (\u018f. \u018ff\u0259ndizad\u0259 il\u0259), \u00a0\u201cAz\u0259rbaycan dilinin q\u0131sa etimoloji l\u00fc\u011f\u0259ti\u201d, \u00a0\u201cEtimoloji m\u00fclahiz\u0259l\u0259r\u201d.<\/p>\n<p>\u201cPedaqogika\u201d d\u0259rsliyi sonuncu d\u0259f\u0259 1964-c\u00fc ild\u0259 professor M\u0259rdan Muradxanovun h\u0259mm\u00fc\u0259llifliyi v\u0259 elmi redaktorlu\u011fu il\u0259 n\u0259\u015fr olunmu\u015fdu. \u0130ll\u0259r ke\u00e7irdi. Lakin yeni \u201cPedaqogika\u201d d\u0259rsliyin\u0259 t\u0259l\u0259bat artsa da, bu bar\u0259d\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259n yox idi. D\u0259rsliyin t\u0259krar n\u0259\u015fri d\u0259 diqq\u0259td\u0259n k\u0259narda qal\u0131rd\u0131. T\u0259l\u0259b\u0259 v\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259r d\u0259rslik sar\u0131dam \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259kirdil\u0259r. D\u0259rslik d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259, ill\u0259rl\u0259 istifad\u0259d\u0259 oldu\u011fundan bir \u00e7ox n\u00fcsx\u0259l\u0259ri s\u0131radan \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131. Az qismi istifad\u0259y\u0259 yararl\u0131 idi. O zamanlar sur\u0259t\u00e7\u0131xardan avadanl\u0131qlar da yox idi ki, onlardan faydalanmaq m\u00fcmk\u00fcn olsun. H\u0259m d\u0259 onda n\u0259\u015fr i\u015fi indiki kimi asan deyildi. Bir ne\u00e7\u0259 n\u0259\u015friyyat vard\u0131.\u00a0 Kitablar, d\u0259rslikl\u0259r yaz\u0131landan sonra bir \u00e7ox distansiyalardan ke\u00e7irilirdi. M\u0259tbuatda D\u00f6vl\u0259t Sirl\u0259rini M\u00fchafiz\u0259 el\u0259n \u0130dar\u0259d\u0259n, M\u0259tbuat Nazirliyind\u0259n, M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259nin m\u0259tbuat b\u00f6lm\u0259sind\u0259n ke\u00e7\u0259nd\u0259n sonra n\u0259\u015friyyat\u0131n plan\u0131na sal\u0131n\u0131r v\u0259 h\u0259l\u0259 bundan sonra ill\u0259rl\u0259 n\u0259\u015fri yuban\u0131rd\u0131. B\u0259z\u0259n adam\u0131n z\u0259hm\u0259ti h\u0259d\u0259r\u0259 gedir, yazd\u0131\u011f\u0131n ortada\u00a0 qal\u0131rd\u0131. Bir \u00e7oxlar\u0131 bu \u00e7\u0259tinlik s\u0259b\u0259bind\u0259n yax\u0131n g\u0259lm\u0259k ist\u0259mirdi.<\/p>\n<p>Bel\u0259 bir vaxtda professor B\u0259\u015fir \u018fhm\u0259dov q\u0259l\u0259m\u0259 sar\u0131ld\u0131. D\u0259rsliyin n\u0259\u015fri uzunsa da, 1983-c\u00fc ild\u0259, bundan \u0259vv\u0259lki d\u0259rslikd\u0259n t\u0259xmin\u0259n 20 il sonra \u201cPedaqogikadan m\u00fchazir\u0259 konspektl\u0259ri\u201d meydana g\u0259ldi v\u0259 duyulan ehtiyac\u0131 \u00f6d\u0259di. Sonradan \u201cPedaqogika\u201d d\u0259rslikl\u0259ri m\u00fcxt\u0259lif aliml\u0259rin m\u00fc\u0259llifliyi il\u0259 i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6rd\u00fc: [Y.R. Tal\u0131bov, \u018f.\u018f. A\u011fayev, \u0130.N. \u0130sayev v\u0259 A.\u0130. Eminov (1993-c\u00fc ild\u0259), N.M. Kaz\u0131mov v\u0259 \u018f.\u015e. H\u0259\u015fimov (1996), A.N. Abbasov v\u0259 H.\u018f. \u018flizad\u0259 (2000),\u00a0 N. Kaz\u0131mov (2002), \u018f.X. Pa\u015fayev v\u0259 F.A. R\u00fcst\u0259mov (2002), L.N. Qas\u0131mova v\u0259 R. M.Mahmudova (2003), A. M. H\u0259s\u0259nov v\u0259 \u018f.\u018f. \u00a0A\u011fayev (2007), A.N. Abbasov (2010), F.B. Sad\u0131qov (2009), H.H.\u00a0 \u018fhm\u0259dov (2006), F.N. \u0130brahimov v\u0259 R.L. H\u00fcseynzad\u0259 (2013), M.A. \u0130smixanov (2006)].<\/p>\n<p>B\u0259\u015fir m\u00fc\u0259llim h\u0259m pedaqoji, h\u0259m d\u0259 elmi kadrlar\u0131n yeti\u015fdirilm\u0259sind\u0259 yorulmadan \u00e7al\u0131\u015f\u0131b, b\u00f6y\u00fck z\u0259hm\u0259t \u00e7\u0259kib. \u0130st\u0259r Az\u0259rbaycan dilinin t\u0259drisi metodikas\u0131, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 \u00fcmumi pedaqogika sah\u0259sind\u0259\u00a0 onlarla aspirant v\u0259 dissertanta elmi r\u0259hb\u0259rlik edib. F\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru v\u0259 elml\u0259r doktoru proqramlar\u0131 \u00fczr\u0259 ne\u00e7\u0259-ne\u00e7\u0259 iddia\u00e7\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259sind\u0259 r\u0259smi opponent kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib. Bir \u00e7ox dissertasiya \u015furalar\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc olub.<\/p>\n<p>Pedaqoji ictimaiyy\u0259t pedaqoji elml\u0259r doktoru, professor B\u0259\u015fir \u018fhm\u0259dovu h\u0259mi\u015f\u0259 g\u00f6rk\u0259mli pedaqoq, istedadl\u0131 alim, s\u00f6z\u00fcn h\u0259qiqi m\u0259nas\u0131nda g\u00f6z\u0259l, xeyirxah v\u0259 qay\u011f\u0131ke\u015f\u00a0 insan kimi yad edir.<\/p>\n<p>M\u0259n m\u00fcxt\u0259lif elmi m\u0259clisl\u0259rd\u0259, m\u00fc\u015favir\u0259 v\u0259 konfranslarda, dissertasiya \u015furalar\u0131n\u0131n iclaslarda professor B\u0259\u015fir \u018fhm\u0259dovun \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131n\u0131 dinl\u0259mi\u015f v\u0259 valeh olmu\u015fam. \u00d6z fikri, \u00f6z\u00a0 s\u00f6z\u00fc vard\u0131. M\u0259ntiqi v\u0259 t\u0259nqidi t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fc t\u0259kmil idi. T\u0259nqidd\u0259n incim\u0259z, \u00f6z\u00fc d\u0259 t\u0259nqid etm\u0259yi xo\u015flard\u0131, lakin bunu q\u0259r\u0259zli etm\u0259zdi. G\u00f6r\u0259nd\u0259 ki, s\u00f6zl\u0259ri m\u00fcsahibinin x\u0259trin\u0259 d\u0259yib, b\u0259z\u0259n zarafata salar, v\u0259ziyy\u0259tin g\u0259rginl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 imkan verm\u0259zdi.<\/p>\n<p>B\u0259\u015fir m\u00fc\u0259llim ilk pedaqoji f\u0259aliyy\u0259t\u0259 \u018fli Bayraml\u0131 rayonunun (haz\u0131rda \u015eirvan \u015f\u0259h\u0259ri) k\u0259ndl\u0259rind\u0259 ba\u015flay\u0131b. \u018fli Bayraml\u0131 m\u0259nim d\u00fcnyaya g\u00f6z a\u00e7d\u0131\u011f\u0131m, b\u00f6y\u00fcy\u00fcb boya-ba\u015fa \u00e7atd\u0131\u011f\u0131m, orta t\u0259hsil ald\u0131\u011f\u0131m v\u0259 ali m\u0259kt\u0259b\u0259 q\u0259bul olunana q\u0259d\u0259r ilk \u0259m\u0259k f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m (\u201c\u0130\u015f\u0131q\u201d q\u0259zeti redaksiyas\u0131nda) do\u011fma \u015f\u0259h\u0259rimdir. B\u0259\u015fir m\u00fc\u0259llim \u018fli Bayraml\u0131da m\u00fc\u0259llim i\u015fl\u0259y\u0259rk\u0259n m\u0259n ya rayon m\u0259rk\u0259zind\u0259ki m\u0259kt\u0259bd\u0259 t\u0259hsil al\u0131rm\u0131\u015fam, ya\u015f\u0131m az olub. Yaxud da h\u0259l\u0259 he\u00e7 m\u0259kt\u0259b\u0259 getm\u0259yir\u0259mmi\u015f. Hans\u0131 ill\u0259rd\u0259 burada i\u015fl\u0259diyini d\u0259qiq bilmir\u0259m. Sonra o, Az\u0259rbaycan Elmi-T\u0259dqiqat Pedaqogika \u0130nstitutunda \u00f6z f\u0259aliyy\u0259tini davam etdirib. M\u0259n d\u0259 Sabirabad rayonunun \u015e\u0131xsalahl\u0131 v\u0259 Qarag\u00fcn\u0259 k\u0259nd orta m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 ingilis dili m\u00fc\u0259llimi kimi i\u015fl\u0259y\u0259nd\u0259n sonra bu instituta g\u0259lib \u00e7\u0131xm\u0131\u015fam. Ki\u00e7ik elmi i\u015f\u00e7i kimi. B\u0259\u015fir m\u00fc\u0259llim daha bu institutda i\u015fl\u0259mirdi. Professor institutumuzun elmi katibi olub, indi m\u0259n (<em>onun yetirm\u0259si<\/em>) institutun elmi katibiy\u0259m.<\/p>\n<p>B\u0259\u015fir m\u00fc\u0259llim \u00f6mr\u00fcn\u00fcn son ill\u0259rind\u0259 bizim institutda pedaqoji elml\u0259r \u00fczr\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n (2006-2008) dissertasiya \u015furas\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc idi. \u015euran\u0131n iclaslar\u0131nda \u00f6z s\u00f6z\u00fcn\u00fc dey\u0259r, g\u0259nc t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lara \u00f6z k\u00f6m\u0259yini g\u00f6st\u0259r\u0259rdi.<\/p>\n<p>Professor B\u0259\u015fir \u018fhm\u0259dov dey\u0259nd\u0259 S\u0259m\u0259d Vur\u011funun a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 s\u00f6zl\u0259ri yad\u0131ma d\u00fc\u015f\u00fcr: \u201c\u00d6l\u00fcm sevinm\u0259sin qoy&#8230;\u201d. B\u0259\u015fir m\u00fc\u0259llim haz\u0131rda aram\u0131zda olmasa da, yen\u0259 h\u00f6rm\u0259t v\u0259 b\u00f6y\u00fck m\u0259h\u0259bb\u0259tl\u0259 xat\u0131rlan\u0131r. Bu da t\u0259sad\u00fcfi deyildir. O, \u00f6z xo\u015fniyy\u0259tli \u0259m\u0259ll\u0259rin\u0259, pedaqogika elmind\u0259ki \u0259h\u0259miyy\u0259tli roluna, xeyirxahl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 yadda\u015flarda qal\u0131b. Anadan olmas\u0131n\u0131n 90 illiyi \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 sevimli m\u00fc\u0259llimimi an\u0131r, ona \u201cAllah r\u0259hm\u0259t el\u0259sin!\u201d deyir\u0259m.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Akif ABBASOV<\/em><\/strong><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/em><em>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 T\u0259hsil \u00a0\u00a0\u0130nstitutunun elmi katibi, <\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 pedaqogika \u00fczr\u0259 elml\u0259r doktoru, professor, \u018fm\u0259kdar m\u00fc\u0259llim\u00a0 <\/em><\/p>\n<p class=\"bawpvc-ajax-counter\" data-id=\"17908\">Yaz\u0131ya 158 d\u0259f\u0259 bax\u0131l\u0131b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u0259\u015fir Abbas o\u011flu \u018fhm\u0259dov Az\u0259rbaycan\u0131n g\u00f6rk\u0259mli filoloq-dil\u015f\u00fcnas alimi, istedadl\u0131 metodisti v\u0259 pedaqoqu, xeyirxah bir insan kimi tan\u0131n\u0131b. Haz\u0131rda da o, b\u00f6y\u00fck h\u00f6rm\u0259t v\u0259 m\u0259h\u0259bb\u0259tl\u0259 yad edilir. Bu g\u00f6rk\u0259mli alim, g\u00f6z\u0259l insan\u00a0 1932-ci il may ay\u0131n\u0131n 5-d\u0259\u00a0 Tovuz rayonunun Alakol k\u0259ndind\u0259\u00a0 d\u00fcnyaya g\u0259lmi\u015f, 2007-ci ilin\u00a0 iyun ay\u0131n\u0131n 19-da\u00a0 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fmi\u015fdi. Bu il pedaqoji elml\u0259r [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[3,21],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17908"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=17908"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17908\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17910,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17908\/revisions\/17910"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=17908"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=17908"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=17908"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}