{"id":17911,"date":"2022-05-05T15:36:35","date_gmt":"2022-05-05T10:36:35","guid":{"rendered":"http:\/\/kultur.az\/?p=17911"},"modified":"2022-05-05T15:36:35","modified_gmt":"2022-05-05T10:36:35","slug":"akif-abbasov-m%c9%99kt%c9%99bl%c9%99rl%c9%99-tanisliq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kultur.az\/?p=17911","title":{"rendered":"AK\u0130F ABBASOV               M\u018fKT\u018fBL\u018fRL\u018f TANI\u015eLIQ"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/turkculuk-shutterstock_16_9_1556831540-880x495.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft wp-image-17912 size-medium\" src=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/turkculuk-shutterstock_16_9_1556831540-880x495-300x168.jpg\" alt=\"turkculuk-shutterstock_16_9_1556831540-880x495\" width=\"300\" height=\"168\" \/><\/a>3 MAY \u2013 T\u00dcRK\u00c7\u00dcL\u00dcK G\u00dcN\u00dcD\u00dcR<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>(\u201cSamsundan ba\u015flanan yol\u201d roman\u0131ndan)<\/strong><\/p>\n<p>Atat\u00fcrk at\u0131n t\u0259rkind\u0259 Ak\u015f\u0259h\u0259r\u0259 g\u0259zintiy\u0259 \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131. Dr. Helmi Oytac onu g\u00f6rc\u0259k t\u0259\u0259cc\u00fcb\u00fcn\u00fc gizl\u0259tm\u0259di:<\/p>\n<p>-Qazi \u0259f\u0259ndi, n\u0259 \u0259c\u0259b s\u0259h\u0259r erk\u0259n g\u0259zintid\u0259siniz. Bu t\u0259miz havadan sin\u0259 dolusu n\u0259f\u0259s alma\u011f\u0131n yerini he\u00e7 n\u0259 verm\u0259z.<\/p>\n<p>Atat\u00fcrk g\u00fcl\u00fcms\u0259y\u0259r\u0259k:<\/p>\n<p>-Bilir\u0259m, Helmi \u0259f\u0259ndi. Amma m\u0259qs\u0259dim bu deyil. M\u0259dr\u0259s\u0259l\u0259r\u0259 ba\u015f \u00e7\u0259km\u0259k ist\u0259yir\u0259m. Deyir\u0259m, g\u00f6r\u00fcm u\u015faqlar\u0131m\u0131z\u0131n d\u0259rsi n\u0259 v\u0259ziyy\u0259td\u0259dir, n\u0259 oxuyurlar, n\u0259 ke\u00e7irl\u0259r, hans\u0131 \u015f\u0259raitd\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olurlar.<\/p>\n<p>Dr. Helmi Oytac onun fikrini t\u0259qdir etdi. O \u00f6z evinin qar\u015f\u0131s\u0131ndak\u0131 k\u00fc\u00e7\u0259d\u0259 dayanm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>Qazinin yav\u0259ri d\u0259 onunla g\u0259lmi\u015fdi. Dr. Helmi onlar\u0131 ev\u0259 d\u0259v\u0259t etdi. N\u0259zak\u0259tl\u0259 boyun qa\u00e7\u0131rd\u0131lar. G\u00f6r\u00fcl\u0259si i\u015fl\u0259r vard\u0131. Atat\u00fcrk dr. Helmid\u0259n soru\u015fdu:<\/p>\n<p>-Yax\u0131nl\u0131qda m\u0259dr\u0259s\u0259 varm\u0131?<\/p>\n<p>Dr. Helmi cavab\u0131nda dedi:<\/p>\n<p>-Vard\u0131r, qazi \u0259f\u0259ndi.<\/p>\n<p>Mustafa Kamal soru\u015fdu:<\/p>\n<p>-Onlardan ne\u00e7\u0259si f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir?<\/p>\n<p>Atat\u00fcrk respublika elan olundu\u011fu ilk vaxtlardan Q\u0259rb modelin\u0259 uy\u011fun vahid, d\u00fcny\u0259vi T\u00fcrkiy\u0259 yaratmaq ist\u0259yirdi. \u00d6lk\u0259d\u0259 dini m\u0259kt\u0259bl\u0259r, mollaxanalar, m\u0259dr\u0259s\u0259l\u0259r ba\u015f al\u0131b gedirdi. Atat\u00fcrk d\u00fcny\u0259vi t\u0259hsil\u0259, d\u00fcny\u0259vi m\u0259d\u0259niyy\u0259t\u0259 geni\u015f yer verm\u0259yi \u0259h\u0259miyy\u0259tli say\u0131rd\u0131. Odur ki, dini m\u0259kt\u0259bl\u0259rin v\u0259 m\u0259dr\u0259s\u0259l\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti ba\u011flanm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>Dr. Helmi dedi:<\/p>\n<p>-M\u0259nd\u0259 olan m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, Ak\u015f\u0259h\u0259rd\u0259 haradasa q\u0131rx m\u0259dr\u0259s\u0259 vard\u0131. \u0130ndi onlardan bir ne\u00e7\u0259si i\u015fl\u0259yir. Birisi lap yax\u0131nl\u0131qdad\u0131r.<\/p>\n<p>Atat\u00fcrk atdan endi. M\u0259dr\u0259s\u0259y\u0259 ba\u015f s\u0259km\u0259k ist\u0259diyini bildirdi. Onlar g\u0259z\u0259-g\u0259z\u0259 m\u0259dr\u0259s\u0259y\u0259 g\u0259ldil\u0259r. Atat\u00fcrk \u0259vv\u0259lc\u0259 bir-bir otaqlar\u0131 g\u0259zdi. Onlar\u0131n \u00e7oxu m\u0259dr\u0259s\u0259nin zirz\u0259misind\u0259 yerl\u0259\u015fmi\u015fdi. Ki\u00e7ik, qaranl\u0131q otaqlar idi. H\u0259r\u0259sind\u0259 bir soba vard\u0131. Bu sobalar g\u00fcc-b\u0259la il\u0259 otaqlar\u0131 q\u0131zd\u0131r\u0131rd\u0131. Buna q\u0131zd\u0131rmaq dem\u0259k m\u00fcmk\u00fcn idis\u0259.<\/p>\n<p>Otaqlar\u0131n bir \u00e7oxu bom-bo\u015f idi, kims\u0259 g\u00f6z\u0259 d\u0259ymirdi. Bu otaqlardan yataqxana kimi istifad\u0259 olunurdu. Burada k\u0259ndl\u0259rd\u0259n oxuma\u011fa g\u0259l\u0259n \u015fagirdl\u0259r qal\u0131rd\u0131lar. Onlar sobalar\u0131 yand\u0131r\u0131b h\u0259m q\u0131z\u0131n\u0131r, h\u0259m d\u0259 soban\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0259 yem\u0259k haz\u0131rlay\u0131rd\u0131lar. Otaqlar pis v\u0259ziyy\u0259td\u0259 idi, yem\u0259k qoxusu \u0259traf\u0131 ba\u015f\u0131na g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fc. Adam\u0131n \u00fcr\u0259yini buland\u0131r\u0131rd\u0131. Helmi h\u0259tta \u0259li il\u0259 burnunu tutmu\u015fdu.<\/p>\n<p>D\u0259rs otaqlar\u0131 zirz\u0259minin \u00fcst\u00fcnd\u0259ki m\u0259rt\u0259b\u0259d\u0259 yerl\u0259\u015firdi. Atat\u00fcrk, dr. Helmi v\u0259 qazinin yav\u0259ri \u00fcst m\u0259rt\u0259b\u0259y\u0259 qalxd\u0131lar. Buradak\u0131 m\u0259nz\u0259r\u0259 d\u0259 \u00fcr\u0259ka\u00e7an deyildi. \u015eagirdl\u0259rin ayaqqab\u0131lar\u0131 sinif ota\u011f\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda d\u00fcz\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fc. G\u0259l\u0259nl\u0259r ota\u011fa ke\u00e7dil\u0259r. D\u0259rsi qafqazl\u0131 N\u00fcman \u0259f\u0259ndi apar\u0131rd\u0131. O, q\u0259s\u0259b\u0259nin m\u00fcftisi idi. \u015eagirdl\u0259r bir qara taxtan\u0131n \u0259traf\u0131nda dizi \u00fcst\u0259 \u0259yl\u0259\u015fmi\u015fdil\u0259r. G\u0259l\u0259nl\u0259ri g\u00f6r\u00fcb aya\u011fa qalxd\u0131lar. Atat\u00fcrk i\u00e7\u0259rid\u0259kil\u0259rl\u0259 salamla\u015fd\u0131qdan sonra \u00fcz\u00fcn\u00fc m\u00fc\u0259llim\u0259 tutaraq x\u0259b\u0259r ald\u0131:<\/p>\n<p>-Xoca \u0259f\u0259ndi, d\u0259rsiniz n\u0259dir?<\/p>\n<p>M\u00fcfti cavab verdi:<\/p>\n<p>-Lisan-\u00fcl- \u0259r\u0259bi.<\/p>\n<p>Atat\u00fcrk t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259 m\u00fcftiy\u0259 baxaraq:<\/p>\n<p>-Dem\u0259li, \u015fagirdl\u0259r\u0259 \u0259r\u0259b dili \u00f6yr\u0259dirsiniz.<\/p>\n<p>M\u00fcsb\u0259t cavab al\u0131b u\u015faqlardan birin\u0259 m\u00fcraci\u0259tl\u0259 dedi:<\/p>\n<p>-Taba\u015firi g\u00f6t\u00fcr, yaz\u0131 l\u00f6vh\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131na ke\u00e7.<\/p>\n<p>\u015eagird deyil\u0259nl\u0259r\u0259 \u0259m\u0259l etdi. Atat\u00fcrk s\u00f6z\u00fcn\u0259 davam etdi:<\/p>\n<p>-M\u0259n dey\u0259nl\u0259ri yaz\u0131b \u0259r\u0259b dilin\u0259 \u00e7evir.<\/p>\n<p>\u015eagird \u0259lind\u0259 taba\u015fir yaz\u0131 taxtas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnd\u0259 dayand\u0131 v\u0259 Atat\u00fcrk\u00fcn n\u0259 buyuraca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259di. Atat\u00fcrk aramla a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 c\u00fcml\u0259l\u0259ri dedi:<\/p>\n<p>-Ke\u00e7mi\u015f Osmanl\u0131 imperatorlu\u011fu s\u0259rh\u0259dl\u0259ri i\u00e7ind\u0259 bir \u00e7ox az\u0131nl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131 \u0259r\u0259b az\u0131nl\u0131\u011f\u0131 da vard\u0131. Bu g\u00fcnk\u00fc milli s\u0259rh\u0259dl\u0259rimiz daxilind\u0259 \u0259r\u0259b az\u0131nl\u0131\u011f\u0131 yoxdur.<\/p>\n<p>O\u011flan b\u00f6y\u00fck Atat\u00fcrk\u00fcn dikt\u0259 etdiyi c\u00fcml\u0259l\u0259ri yaz\u0131 l\u00f6vh\u0259sind\u0259 yazd\u0131, sonra dayan\u0131b g\u00f6zl\u0259rini d\u00f6yd\u00fc. O dem\u0259s\u0259 d\u0259, hiss olunurdu ki, c\u00fcml\u0259l\u0259ri \u0259r\u0259b dilin\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 ed\u0259 bilmir. Bunu g\u00f6r\u0259n Atat\u00fcrk ikinci, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015fagird\u0259 m\u00fcraci\u0259t etdi. Bir \u015fey \u00e7\u0131xmad\u0131.<\/p>\n<p>\u015eagirdl\u0259rd\u0259n birinin 19-20 ya\u015f\u0131 olard\u0131. Atat\u00fcrk onu g\u00f6zd\u0259n ke\u00e7irib ba\u015f\u0131n\u0131 bulad\u0131. \u015eagirdl\u0259rl\u0259 xudahafizl\u0259\u015fib \u00e7\u00f6l\u0259 \u00e7\u0131xd\u0131lar. Atat\u00fcrk yav\u0259rini g\u00f6nd\u0259rib m\u00fc\u0259llimi \u00e7a\u011f\u0131rtd\u0131rd\u0131. \u015eagirdl\u0259rin yan\u0131nda dey\u0259 bilm\u0259dikl\u0259rini ona \u00e7atd\u0131rd\u0131:<\/p>\n<p>-Xoca \u0259f\u0259ndi, d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm ki, sinif ota\u011f\u0131nda des\u0259m, bu pedaqoji m\u0259rif\u0259td\u0259n k\u0259nar olar. Odur ki, burada, t\u0259klikd\u0259 g\u00f6r\u00fcn siz\u0259 n\u0259 deyir\u0259m. \u00d6lk\u0259miz \u0259ll\u0259\u015fib-vuru\u015fur, ayaq \u00fcst\u0259 qalxmaq ist\u0259yir. Bel\u0259 a\u011f\u0131r g\u00fcnl\u0259rd\u0259 m\u0259kt\u0259b ya\u015flar\u0131 ke\u00e7mi\u015f u\u015faqlar\u0131 h\u0259rbi xidm\u0259t\u0259 yola salmaq \u0259v\u0259zin\u0259 bu qaranl\u0131q otaqlara doldurub \u0259r\u0259b dili \u00f6yr\u0259dirsiniz. Bel\u0259 d\u0259 dil \u00f6yr\u0259n\u0259rl\u0259r? Dil \u00f6yr\u0259nm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fchit laz\u0131md\u0131r, \u00fcnsiyy\u0259t laz\u0131md\u0131r. Buradan deyirsiniz, oradan unudurlar. Bizd\u0259 \u0259r\u0259bc\u0259 dan\u0131\u015fan adamlar varm\u0131 ki bunlara \u0259r\u0259b dili d\u0259rsi ke\u00e7irsiniz? \u0130ndi bu dili \u00f6yr\u0259tm\u0259yin m\u0259nas\u0131 yoxdur. Haz\u0131rda \u0259r\u0259b dili bir elm v\u0259 f\u0259nn dili deyil, xocam.<\/p>\n<p>M\u00fcfti lal-dinm\u0259z dayan\u0131b bax\u0131r, n\u0259 cavab ver\u0259c\u0259yini bilmirdi. Atat\u00fcrk ona h\u0259qiq\u0259ti anlatm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>Atat\u00fcrk\u00fcn t\u0259klifi il\u0259 milli t\u0259hsil m\u0259kt\u0259bl\u0259rin\u0259 d\u0259 ba\u015f \u00e7\u0259kdil\u0259r. A\u011f\u0131r add\u0131mlarla, s\u00f6hb\u0259t ed\u0259-ed\u0259 gedirdil\u0259r. Atat\u00fcrk \u0259traf\u0131 g\u00f6zd\u0259n ke\u00e7irirdi. Yollar qaydaya sal\u0131nmal\u0131 idi. Ya\u011f\u0131\u015f, qar ya\u011fanda \u00e7ala-\u00e7uxura su y\u0131\u011f\u0131l\u0131r, pal\u00e7\u0131q \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lir, gedi\u015f-g\u0259li\u015fi \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fdirirdi. Yay aylar\u0131nda da k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259r toz-torpaql\u0131 olurdu. Bir balaca k\u00fcl\u0259k qalxanda toz adam\u0131n g\u00f6z\u00fcn\u0259 dolur, sa\u00e7lar\u0131na, \u00fcst-ba\u015f\u0131na otururdu. Yan-y\u00f6r\u0259 da\u015f-k\u0259s\u0259kli idi, b\u0259zi yerl\u0259r\u0259 zir-zibil at\u0131lm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>Atat\u00fcrk ayaq saxlay\u0131b bu m\u0259nz\u0259r\u0259ni \u00fcr\u0259k a\u011fr\u0131s\u0131 il\u0259 seyr edib k\u00f6ks\u00fcn\u00fc \u00f6t\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n<p>-Bizim t\u0259r\u0259fimizd\u0259n h\u0259l\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259si i\u015fl\u0259r d\u0259 \u00e7oxdur. \u0130nsanlar\u0131n \u00f6zl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n g\u00f6r\u00fcl\u0259si i\u015fl\u0259r d\u0259. Y\u0131\u011f\u0131l\u0131b bu zir-zibili, da\u015f-k\u0259s\u0259yi y\u0131\u011f\u0131\u015fd\u0131rsalar n\u0259 olar? D\u00fcnya da\u011f\u0131lar? Bunlar bir yana. He\u00e7 olmasa, zibill\u0259m\u0259y\u0259l\u0259r. S\u0259liq\u0259-sahman, h\u0259r \u015feyd\u0259n \u0259vv\u0259l bu adamlar\u0131n \u00f6zl\u0259rind\u0259n \u00f6tr\u00fc laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>Dr. Helmi Oytac:<\/p>\n<p>-Do\u011fru buyurursunuz, \u0259f\u0259ndim. S\u0259liq\u0259-sahman\u0131 \u00f6z\u00fcm\u00fcz g\u00f6zl\u0259m\u0259liyik. Bunu da bizim \u0259v\u0259zimizd\u0259 d\u00f6vl\u0259t g\u00f6rm\u0259y\u0259c\u0259k ki\u2026<\/p>\n<p>Atat\u00fcrk s\u00f6hb\u0259tin m\u00f6vzusunu d\u0259yi\u015fdi:<\/p>\n<p>-M\u0259dr\u0259s\u0259d\u0259ki v\u0259ziyy\u0259t qan\u0131m\u0131 qaraltd\u0131. Bax bu yoldak\u0131, k\u00fc\u00e7\u0259d\u0259ki qarmaqar\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131, nizams\u0131zl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 s\u0259liq\u0259sizliyi m\u0259n m\u0259dr\u0259s\u0259d\u0259 g\u00f6rd\u00fcm. M\u0259kt\u0259bl\u0259rimiz o g\u00fcnd\u0259 olanda, yolumuz, k\u00fc\u00e7\u0259miz, h\u0259l\u0259 evimiz d\u0259 bu g\u00fcnd\u0259 olar. M\u0259d\u0259niyy\u0259t m\u0259kt\u0259bd\u0259n n\u0259\u015f\u0259t tap\u0131r. M\u0259d\u0259niyy\u0259t oxumaq, anlamaq, g\u00f6r\u0259 bilm\u0259k, g\u00f6rd\u00fcy\u00fcnd\u0259n n\u0259tic\u0259 \u00e7\u0131xarmaq, ay\u0131q ya\u015famaq, d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k, z\u0259kan\u0131 maarifl\u0259ndirm\u0259kdir.<\/p>\n<p>Onlar milli t\u0259hsil m\u0259kt\u0259bl\u0259rinin birinin qar\u015f\u0131s\u0131nda ayaq saxlad\u0131lar. Bu, \u201c\u0130dadi\u201d adland\u0131r\u0131lan bir m\u0259kt\u0259b idi. Atat\u00fcrk v\u0259 onu m\u00fc\u015fayi\u0259t ed\u0259nl\u0259r sinif otaqlar\u0131ndan birin\u0259 daxil oldular. Yaz\u0131 masalar\u0131n\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259 d\u0259rs kitablar\u0131 qoyulmu\u015fdu. Kitablardan biri \u201cQira\u0259t-g\u00f6z\u0259l yaz\u0131\u201d, dig\u0259ri \u201cM\u0259lumati-m\u0259d\u0259niyy\u0259 m\u0259d\u0259ni bilgil\u0259r\u201d adlan\u0131rd\u0131. Atat\u00fcrk sinfi salamlad\u0131.<\/p>\n<p>B\u00f6y\u00fck Atat\u00fcrk\u00fcn q\u0259fil g\u0259li\u015find\u0259n m\u00fc\u0259llim h\u0259y\u0259canland\u0131. C\u0259ld aya\u011fa durdu, \u015fagirdl\u0259r d\u0259 yerl\u0259rind\u0259n qalxd\u0131lar. Atat\u00fcrk \u0259li il\u0259 i\u015far\u0259 etdi ki, narahat olmas\u0131nlar, m\u0259\u015f\u011f\u0259l\u0259ni davam etdirsinl\u0259r. Lakin sinf\u0259 d\u0259rin s\u00fckut \u00e7\u00f6km\u00fc\u015fd\u00fc. M\u00fc\u0259llim dill\u0259nmir, \u015fagirdl\u0259r d\u0259 dayan\u0131b bax\u0131rd\u0131lar. Atat\u00fcrk partalardan birin\u0259 yax\u0131nla\u015f\u0131b kitab\u0131 v\u0259r\u0259ql\u0259di. \u0130st\u0259diyi s\u0259hif\u0259ni tapd\u0131. \u0130tidala aid bir m\u00f6vzuya rast g\u0259lmi\u015fdi. O, \u015fagird\u0259 m\u00fcraci\u0259tl\u0259 soru\u015fdu:<\/p>\n<p>-O\u011flum, itidal n\u0259 dem\u0259kdir?<\/p>\n<p>Sual cavabs\u0131z qald\u0131. M\u0259lum oldu ki, bu m\u00f6vzu h\u0259l\u0259 ke\u00e7ilm\u0259yib.<\/p>\n<p>Atat\u00fcrk \u00fcz\u00fcn\u00fc m\u00fc\u0259llim\u0259 tutdu:<\/p>\n<p>-\u018ff\u0259ndim, b\u0259lk\u0259 bu s\u00f6z\u00fcn izah\u0131n\u0131 siz ver\u0259siniz.<\/p>\n<p>M\u00fc\u0259llim dedi:<\/p>\n<p>-\u0130tidal \u0259dal\u0259td\u0259n g\u0259l\u0259n bir m\u0259s\u0259l\u0259 olur, qazi \u0259f\u0259ndi.<\/p>\n<p>Atat\u00fcrk onun cavab\u0131ndan naraz\u0131 qald\u0131:<\/p>\n<p>-Xoca \u0259f\u0259ndi, m\u0259n sizd\u0259n soru\u015fmuram ki, itidal haradan g\u0259lib, hara gedir. \u0130st\u0259yir\u0259m itidal\u0131n m\u0259nas\u0131na ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tir\u0259siniz.<\/p>\n<p>M\u00fc\u0259llim susdu. O, ba\u015f\u0131 \u00e7almal\u0131 bir ki\u015fi idi. Bu v\u0259ziyy\u0259td\u0259 sinifd\u0259 d\u0259rs ke\u00e7irdi. H\u0259m onun geyimi, h\u0259m d\u0259 savad\u0131 Atat\u00fcrk\u00fc haldan \u00e7\u0131xar\u0131rd\u0131. O, m\u00fc\u0259llim\u0259 t\u0259rs-t\u0259rs bax\u0131b \u0259lini yell\u0259di:<\/p>\n<p>-Bu da bizim milli t\u0259hsil ver\u0259n m\u0259kt\u0259bimiz!<\/p>\n<p>Atat\u00fcrk bunlar\u0131 deyib sinfi t\u0259rk etdi.<\/p>\n<p>O biri sinif ota\u011f\u0131ndak\u0131 v\u0259ziyy\u0259t he\u00e7 d\u0259 bundan yax\u015f\u0131 deyildi. Buradak\u0131 m\u00fc\u0259llim d\u0259 \u00e7almal\u0131 idi. Divardan bir ne\u00e7\u0259 x\u0259rit\u0259 as\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Partalar\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0259 Quran kitablar\u0131 vard\u0131. Atat\u00fcrk \u015fagirdl\u0259rd\u0259n birin\u0259 yax\u0131nla\u015f\u0131b soru\u015fdu:<\/p>\n<p>-O\u011flum, d\u0259rsiniz n\u0259dir?<\/p>\n<p>-Co\u011frafiya.<\/p>\n<p>M\u00fc\u0259llim Atat\u00fcrk\u00fcn m\u0259kt\u0259b\u0259 g\u0259ldiyind\u0259n x\u0259b\u0259r tutmu\u015f, ba\u015f aldatmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Quran kitablar\u0131n\u0131 partalar\u0131n \u00fcst\u00fcn\u0259 d\u00fczd\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fc ki, ona irad tutulmas\u0131n.<\/p>\n<p>U\u015fa\u011f\u0131n cavab\u0131ndan h\u0259r \u015fey m\u0259lum oldu. M\u0259lum oldu ki, Quran\u0131n qira\u0259ti yox, \u0259slind\u0259 co\u011frafiya d\u0259rsidir.<\/p>\n<p>M\u00fc\u0259llimin bu h\u0259r\u0259k\u0259tini g\u00f6r\u0259n Atat\u00fcrk \u00f6z\u00fcn\u00fc saxlaya bilm\u0259di:<\/p>\n<p>-Xoca \u0259f\u0259ndi, u\u015faqlar\u0131n g\u00f6zl\u0259ri qar\u015f\u0131s\u0131nda yalana, saxtakarl\u0131\u011fa \u0259l at\u0131rs\u0131n\u0131z. Bunlar sizd\u0259n hans\u0131 n\u00fcmun\u0259ni g\u00f6t\u00fcrs\u00fcnl\u0259r?! Sizd\u0259n bir \u015fey soru\u015fmay\u0131m dey\u0259 Quran\u0131 ortaya g\u0259tirmisiniz. Ay\u0131b deyilmi?<\/p>\n<p>M\u00fc\u0259llim dem\u0259y\u0259 s\u00f6z tapmad\u0131, g\u00f6zl\u0259rini d\u00f6y\u00fcb key-key Atat\u00fcrk\u0259 baxa-baxa qald\u0131.<\/p>\n<p>M\u0259kt\u0259bi ac\u0131 t\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259 t\u0259rk etdil\u0259r. Atat\u00fcrk\u00fcn qan\u0131 qaralm\u0131\u015fd\u0131:<\/p>\n<p>-Dr. Helmi, biz milli m\u0259kt\u0259bl\u0259r yarad\u0131r\u0131q. Bir g\u00f6r\u00fcrs\u0259n, k\u00f6hn\u0259 m\u0259kt\u0259bl\u0259rl\u0259 \u2013 m\u0259dr\u0259s\u0259l\u0259rl\u0259 bu yeni m\u0259kt\u0259bl\u0259r aras\u0131nda h\u0259l\u0259 ki bir f\u0259rq g\u00f6r\u00fcnm\u00fcr. Bilirsiniz niy\u0259? Bu m\u0259kt\u0259bl\u0259r\u0259 d\u0259 m\u0259dr\u0259s\u0259l\u0259rin ruhu hopub. Biz m\u00fc\u0259llim haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 saxlamal\u0131y\u0131q. Yeni m\u0259kt\u0259bl\u0259r\u0259 yeni m\u00fc\u0259lliml\u0259r, yax\u015f\u0131 t\u0259hsil g\u00f6rm\u00fc\u015f, elmi d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u0259 malik m\u00fc\u0259lliml\u0259r ayaq a\u00e7mal\u0131d\u0131r. D\u00fcnyada h\u0259r \u015fey \u00fc\u00e7\u00fcn, maddi i\u015fl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn, m\u0259n\u0259viyyat \u00fc\u00e7\u00fcn, h\u0259yat \u00fc\u00e7\u00fcn, m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n ger\u00e7\u0259k yol g\u00f6st\u0259ricisi elmdir, texnikad\u0131r. H\u0259m d\u0259 milli m\u0259kt\u0259bl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn binalar in\u015fa etm\u0259liyik. Balalar\u0131m\u0131z, t\u00fcrk \u00f6vladlar\u0131 t\u0259hsil\u0259, elm\u0259, m\u0259d\u0259niyy\u0259t\u0259 qovu\u015fmal\u0131d\u0131r. \u018fn m\u00fch\u00fcm v\u0259 \u0259n m\u0259hsuldar i\u015fl\u0259rimiz milli maarif sah\u0259sind\u0259 olmal\u0131d\u0131r. Mill\u0259tin h\u0259qiqi qurtulu\u015fu yaln\u0131z v\u0259 yaln\u0131z bu yolla ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>Atat\u00fcrk ayaq saxlay\u0131b \u0259lini dr. Helmi Oyataca uzatd\u0131:<\/p>\n<p>-Dr. Helmi, m\u0259niml\u0259 birg\u0259 m\u0259kt\u0259bl\u0259ri g\u0259zdiyiniz\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m. M\u0259ni v\u0259ziyy\u0259t maraqland\u0131r\u0131rd\u0131. Getdim, baxd\u0131m. V\u0259ziyy\u0259ti \u00f6yr\u0259ndim. T\u0259dbir g\u00f6r\u0259rik. H\u0259l\u0259lik.<\/p>\n<p>Onlar g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcb ayr\u0131ld\u0131lar.<\/p>\n<p>Atat\u00fcrk at\u0131n t\u0259rkin\u0259 qalxd\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p class=\"bawpvc-ajax-counter\" data-id=\"17911\">Yaz\u0131ya 134 d\u0259f\u0259 bax\u0131l\u0131b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>3 MAY \u2013 T\u00dcRK\u00c7\u00dcL\u00dcK G\u00dcN\u00dcD\u00dcR &nbsp; (\u201cSamsundan ba\u015flanan yol\u201d roman\u0131ndan) Atat\u00fcrk at\u0131n t\u0259rkind\u0259 Ak\u015f\u0259h\u0259r\u0259 g\u0259zintiy\u0259 \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131. Dr. Helmi Oytac onu g\u00f6rc\u0259k t\u0259\u0259cc\u00fcb\u00fcn\u00fc gizl\u0259tm\u0259di: -Qazi \u0259f\u0259ndi, n\u0259 \u0259c\u0259b s\u0259h\u0259r erk\u0259n g\u0259zintid\u0259siniz. Bu t\u0259miz havadan sin\u0259 dolusu n\u0259f\u0259s alma\u011f\u0131n yerini he\u00e7 n\u0259 verm\u0259z. Atat\u00fcrk g\u00fcl\u00fcms\u0259y\u0259r\u0259k: -Bilir\u0259m, Helmi \u0259f\u0259ndi. Amma m\u0259qs\u0259dim bu deyil. M\u0259dr\u0259s\u0259l\u0259r\u0259 ba\u015f \u00e7\u0259km\u0259k ist\u0259yir\u0259m. Deyir\u0259m, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17911"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=17911"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17911\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17913,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17911\/revisions\/17913"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=17911"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=17911"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=17911"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}