{"id":18091,"date":"2022-06-03T12:41:32","date_gmt":"2022-06-03T07:41:32","guid":{"rendered":"http:\/\/kultur.az\/?p=18091"},"modified":"2022-06-03T12:41:32","modified_gmt":"2022-06-03T07:41:32","slug":"%c9%99zizaga-elsev%c9%99r-qiyam%c9%99t%c9%99-qalmayan-qisas","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kultur.az\/?p=18091","title":{"rendered":"\u018fziza\u011fa Elsev\u0259r &#8211;  Qiyam\u0259t\u0259 qalmayan qisas"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/41406017_291144274810217_1079621380825153536_n-1.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft wp-image-18092 size-medium\" src=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/41406017_291144274810217_1079621380825153536_n-1-300x297.jpg\" alt=\"41406017_291144274810217_1079621380825153536_n (1)\" width=\"300\" height=\"297\" srcset=\"https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/41406017_291144274810217_1079621380825153536_n-1-300x297.jpg 300w, https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/41406017_291144274810217_1079621380825153536_n-1-150x150.jpg 150w, https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/41406017_291144274810217_1079621380825153536_n-1-50x50.jpg 50w, https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/41406017_291144274810217_1079621380825153536_n-1.jpg 480w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>(hekay\u0259)<\/p>\n<p>\u201cB\u00fct\u00fcn yollar Qaraba\u011fa apar\u0131r!..\u201d<\/p>\n<p>\u015e\u0259h\u0259r s\u0259rni\u015fin avtobuslar\u0131n\u0131n b\u0259l\u0259d\u00e7i ekranlar\u0131nda diqq\u0259timizi \u00e7\u0259k\u0259n v\u0259 bizi i\u00e7\u0259rid\u0259n silk\u0259l\u0259y\u0259n yaz\u0131.<\/p>\n<p>B\u0259dirl\u0259nmi\u015f Ay\u0131n g\u00fcm\u00fc\u015f\u00fc i\u015f\u0131\u011f\u0131ndan tuta-tuta da\u011f c\u0131\u011f\u0131r\u0131 il\u0259 iki n\u0259f\u0259r ir\u0259lil\u0259yirdi. \u0130kisi d\u0259 bu yerl\u0259r\u0259 yax\u015f\u0131 b\u0259l\u0259d idi. U\u015faq vaxt\u0131 moruq y\u0131\u011fmaq \u00fc\u00e7\u00fcn c\u0131\u011f\u0131rlar\u0131 ayaqlar\u0131na dolay\u0131b da\u011f\u0131n d\u00f6\u015f\u00fcn\u0259 o q\u0259d\u0259r qalxm\u0131\u015fd\u0131lar ki, h\u0259r yal, h\u0259r yamac da onlara do\u011fma olmu\u015fdu. Q\u0259nirsiz t\u0259bi\u0259t lal s\u00fckutu il\u0259 onlara \u00e7ox \u015feyi ba\u015fa sal\u0131r, h\u0259r qaya, h\u0259r da\u015f sanki bir kitab olub, yadda\u015flar\u0131nda oxunurdu. Bax, uzaqdan qara, qorxunc k\u00f6lg\u0259 kimi g\u00f6r\u00fcn\u0259n \u015ei\u015f qayadan o yana dar c\u0131\u011f\u0131r k\u0259nd yoluna qovu\u015furdu. Uca, yamya\u015f\u0131l a\u011faclar seyr\u0259kl\u0259\u015fir, a\u00e7\u0131ql\u0131q me\u015f\u0259nin \u0259ll\u0259rind\u0259n tutub d\u0259r\u0259 boyu uzan\u0131rd\u0131. D\u0259r\u0259nin qa\u015f\u0131ndan \u00e7\u0131nq\u0131ll\u0131, h\u0259l\u0259 d\u0259 asfaltlanmam\u0131\u015f yol ke\u00e7irdi. Gedi\u015f-g\u0259li\u015f olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn, g\u00f6r\u00fcn\u00fcr, bir az da bax\u0131ms\u0131z qalm\u0131\u015fd\u0131. Ya\u015fayan\u0131, i\u015f\u0131q yand\u0131ran\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn k\u0259nd xarabal\u0131\u011f\u0131 xat\u0131rlad\u0131r, u\u00e7ulub-da\u011f\u0131lm\u0131\u015f divarlar xof qar\u0131\u015f\u0131q nisgil yarad\u0131rd\u0131. Bu d\u0259md\u0259 insan\u0131n i\u00e7ini yand\u0131ran, sakitl\u0259\u015fdir\u0259n bir sahibsiz it h\u00fcrm\u0259sin\u0259, qurd ulamas\u0131na o q\u0259d\u0259r ehtiyac var idi ki, o a\u011fr\u0131n\u0131 s\u00f6zl\u0259 ifad\u0259 etm\u0259k he\u00e7 d\u0259 asan deyildi. El\u0259 bil g\u00f6y q\u00fcbb\u0259sind\u0259n enmi\u015f, yer ayaqlar alt\u0131ndan qa\u00e7m\u0131\u015fd\u0131. Sanki d\u00fcnyan\u0131n ax\u0131r\u0131 idi, daha \u00fcmid tumurcuqlar\u0131 \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259m\u0259y\u0259c\u0259kdi. O \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259rin z\u0259rif yanaqlar\u0131na bir d\u0259 he\u00e7 vaxt \u015feh qonmayacaq, g\u00fcn\u0259\u015f q\u0131z\u0131l\u0131 z\u0259rr\u0259l\u0259ri il\u0259 o damlalarda yuyunub s\u0131\u011fallanmayacaqd\u0131.<\/p>\n<p>Yamacdan k\u0259nd xarabal\u0131qlar\u0131 il\u0259 ayd\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcrd\u00fc. Ay i\u015f\u0131\u011f\u0131 el\u0259 bil uzun ill\u0259rin h\u0259sr\u0259tlil\u0259rini tan\u0131y\u0131b, h\u0259sr\u0259tin\u0259 g\u00fczg\u00fc tutmu\u015fdu. D\u0259r\u0259nin sa\u011f yaxas\u0131na d\u00fcz\u00fcl\u00fcb d\u00fcz\u0259nliy\u0259 sar\u0131 uzanan k\u0259nd sanki ovucun i\u00e7in\u0259 s\u0131\u011fm\u0131\u015fd\u0131. Viran\u0259 qalm\u0131\u015f evl\u0259r d\u0259rdli qocalar kimi b\u00fcz\u00fc\u015f\u00fcb yuma\u011fa d\u00f6nm\u00fc\u015fd\u00fcl\u0259r. D\u0259rdl\u0259ri a\u00e7\u0131l\u0131b \u0259ri\u015f-ar\u011fac olsayd\u0131, b\u0259lk\u0259 d\u0259 dan\u0131\u015fmaqdan yorulmazd\u0131lar. Ba\u015flar\u0131na nec\u0259 ya\u011f\u0131\u015f, dolu t\u00f6kd\u00fcy\u00fcn\u00fc, qar \u0259l\u0259ndiyini, \u00fczl\u0259rin\u0259 iri\u015f\u0259-iri\u015f\u0259 yadlar\u0131n nec\u0259 t\u0259n\u0259 vurdu\u011funu, d\u0259ymi\u015f meyv\u0259l\u0259rini onu d\u0259r\u0259si sahibl\u0259rini buda\u011f\u0131nda g\u00f6zl\u0259y\u0259-g\u00f6zl\u0259y\u0259 saxlayan a\u011faclar\u0131n h\u0259sr\u0259tind\u0259n, g\u00f6z ya\u015flar\u0131ndan dan\u0131\u015facaqd\u0131lar. H\u0259r biri k\u0259d\u0259rli bir dastan, d\u00fcnya boyda bir d\u0259rd idi. Sakinl\u0259ri did\u0259rgin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f k\u0259nd o d\u0259rdl\u0259ri \u00fcr\u0259yin\u0259 nec\u0259 y\u0131\u011f\u0131b, nec\u0259 s\u0131\u011f\u0131b saxlay\u0131rd\u0131, onu bir Allah bilir, bir d\u0259 \u00f6z\u00fc. D\u0259rd b\u00f6y\u00fck idi. D\u0259rd bitib t\u00fck\u0259n\u0259n deyildi ki?! Murad\u0131n yad\u0131ndayd\u0131, b\u00f6y\u00fck qarda\u015f\u0131 S\u0259rdar, he\u00e7 n\u0259 olmam\u0131\u015f kimi h\u0259y\u0259td\u0259 oynay\u0131rd\u0131. B\u00f6y\u00fck dey\u0259nd\u0259, ondan 3-4 ya\u015f h\u0259min b\u00f6y\u00fck olard\u0131. Ad g\u00fcn\u00fcn\u00fc t\u0259z\u0259c\u0259 ke\u00e7irmi\u015fdil\u0259r. On \u00fc\u00e7 ya\u015fa adlad\u0131\u011f\u0131 he\u00e7 bir ay deyildi. Bird\u0259n atas\u0131 h\u0259y\u0259canla ucadan: \u201c S\u0259rdar, o\u011flum, yer\u0259 uzan! S\u0259rdar, yer\u0259 uzan&#8230; yer\u0259!\u201d- deyib, b\u00f6y\u00fck qarda\u015f\u0131na sar\u0131 g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc. Onu qucaqlay\u0131b, \u00fcz\u00fc \u00fcst\u0259 yer\u0259 uzand\u0131. \u018fvv\u0259lc\u0259 g\u00fccl\u00fc m\u0259rmi v\u0131y\u0131lt\u0131s\u0131, sonra d\u0259h\u015f\u0259tli partlay\u0131\u015f bir-birin\u0259 qar\u0131\u015f\u0131b h\u0259y\u0259td\u0259 \u00e7ox qorxunc m\u0259nz\u0259r\u0259 yaratd\u0131. Torpaq ovuc-ovuc ovulub q\u0259lp\u0259l\u0259rl\u0259 \u0259trafa \u00e7\u0131rp\u0131ld\u0131. El\u0259 bil ki, tut yarpaqlar\u0131n\u0131 kims\u0259 yolub qucaq-qucaq yer\u0259 t\u00f6kd\u00fc. Anas\u0131 t\u0259la\u015f, h\u0259yacan i\u00e7\u0259risind\u0259 h\u0259y\u0259t\u0259 qa\u00e7d\u0131. \u201c Vaxsey!.. Vay, ba\u015f\u0131m\u0131za g\u0259l\u0259nl\u0259r!..\u201d s\u00f6yl\u0259yib \u00fcz-g\u00f6z\u00fcn\u00fc c\u0131rmaqlad\u0131. Dizi \u00fcst\u0259 yer\u0259 \u00e7\u00f6k\u00fcb ovuc-ovuc ba\u015f\u0131na toz-torpaq t\u00f6kd\u00fc, sif\u0259tini, sin\u0259sini yumruqlad\u0131. Ac\u0131-ac\u0131 inild\u0259di, g\u00f6z ya\u015f\u0131 t\u00f6kd\u00fc. \u201c Allah\u0131m n\u0259ydi, n\u0259ydi bizim g\u00fcnah\u0131m\u0131z?!..\u201d-q\u0131\u015fq\u0131ra-q\u0131\u015fq\u0131ra yerd\u0259 uzan\u0131b qan i\u00e7ind\u0259 \u00e7abalayan atas\u0131n\u0131n d\u00f6vr\u0259sin\u0259 doland\u0131. Anas\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fc itirmi\u015fdi, h\u0259y\u0259candan bilmirdi neyl\u0259sin. Gah b\u0259rkd\u0259n q\u0131\u015fq\u0131r\u0131r, gah i\u00e7ind\u0259 inild\u0259yir, gah da \u0259ll\u0259rini qo\u015falay\u0131b ba\u015f\u0131n\u0131 qapazlay\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Atas\u0131 sin\u0259siyl\u0259 qarda\u015f\u0131n\u0131 qorudu. Yax\u0131nda partlayan m\u0259rminin q\u0259lp\u0259l\u0259ri enli k\u00fcr\u0259yin\u0259, b\u00f6yr\u00fcn\u0259 dolmu\u015fdu. Paltar\u0131 c\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, b\u00fcsb\u00fct\u00fcn qana bula\u015fm\u0131\u015fd\u0131. Qarda\u015f\u0131na is\u0259 he\u00e7 n\u0259 olmam\u0131\u015fd\u0131. Atas\u0131 el\u0259 bil ki, \u00f6mr\u00fcn\u00fc qarda\u015f\u0131 S\u0259rdara vermi\u015fdi. Sol \u0259liyl\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 S\u0259rdar\u0131 b\u0259rk-b\u0259rk sin\u0259sin\u0259 s\u0131x\u0131rd\u0131. Sanki n\u0259d\u0259ns\u0259 ehtiyat edir, n\u0259d\u0259ns\u0259 \u00e7\u0259kinirdi. Heyi-h\u0259r\u0259k\u0259ti qalmad\u0131\u011f\u0131ndan t\u0259rp\u0259n\u0259 bilmir, b\u0259lk\u0259 d\u0259 son k\u0259r\u0259 o\u011flunu qucaqlay\u0131rm\u0131\u015f kimi buraxmaq, buraxmaq ist\u0259mirdi. Onun iyini, qoxusunu ciy\u0259rl\u0259rin\u0259 \u00e7\u0259kib \u00f6z\u00fcyl\u0259 aparmaq, \u00f6z\u00fcyl\u0259 ya\u015fatmaq ist\u0259yirdi.<br \/>\nAtas\u0131 \u00c7i\u00e7\u0259k anan\u0131n \u0259lind\u0259n tutub g\u00fccl\u0259 dan\u0131\u015f\u0131rd\u0131. A\u011fz\u0131ndan g\u0259l\u0259n qan \u00e7\u0259n\u0259sind\u0259 toplan\u0131b, damc\u0131-damc\u0131 yer\u0259 t\u00f6k\u00fcl\u00fcrd\u00fc. G\u00f6z\u00fcnd\u0259 ya\u015f gil\u0259l\u0259nir, n\u0259f\u0259si a\u011f\u0131r-a\u011f\u0131r gedib g\u0259lirdi.<\/p>\n<p>-Gedir\u0259m, an&#8230;namm gg\u0259l&#8230;lini&#8230; g\u00f6r\u00fcn\u00fcr, m\u0259nimki d\u0259 bura q\u0259d\u0259rmi\u015f&#8230; U\u015faq&#8230;lar s\u0259n\u0259 \u0259man\u0259t. \u00c7al\u0131\u015f onlara atas\u0131zl\u0131\u011f\u0131 hiss etdirm\u0259. Oon\u2026llar\u0131 q\u0259lbi ss&#8230;s\u0131n\u0131q da b\u00f6-\u00f6y\u00fctm\u0259. Oca\u011f\u0131m\u0131z bo-o\u015f qqa-almas\u0131n, n\u0259 olursa oo-llsun, he\u00e7 vaxt, he\u00e7 vaxt da aa-at\u0131b getm\u0259yin. O, d\u0259d\u0259- baba yurdumuzdur. Yurd bo\u015f qalanda d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259r ayaq a\u00e7ar \u00fcst\u00fcm\u00fcz\u0259. Yurdsuz olan\u0131n xo\u015fb\u0259xtliyi olmaz. Yurd sevgisi Tanr\u0131 sevgisidir. O sevgini \u00fcr\u0259yinizd\u0259n \u00e7\u0131xartmay\u0131n. O sevgi \u00fcr\u0259yinizd\u0259 vaa-arsa, i\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131z da g\u0259l\u0259c\u0259k, he\u00e7 vaxt da s\u00f6\u00f6n-nm\u0259y\u0259c\u0259k. M\u0259n h\u0259mi\u015f\u0259 yan\u0131n\u0131zda olacam, n\u0259f\u0259sinizi, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 dd-aaim hiss ed\u0259c\u0259y\u0259m. Siz uu-cca, q\u00fcrurlu olanda m\u0259n d\u0259 Sizinl\u0259 ucalaca\u011fam. Bbi-ilin ki, a\u011flay\u0131b-s\u0131tqasan\u0131z mm\u0259-\u0259ni d\u0259 incitmi\u015f olacaqs\u0131n\u0131z!..<\/p>\n<p>Atas\u0131 bu son s\u00f6zl\u0259rini q\u0131ra-q\u0131ra, \u00fcz\u00fcl\u0259-\u00fcz\u00fcl\u0259 dedi. \u00c7i\u00e7\u0259k anan\u0131n \u0259ll\u0259rini buraxmaq ist\u0259mirdi. El\u0259 bil ki, bu d\u00fcnyayla o d\u00fcnya aras\u0131nda bir k\u00f6rp\u00fcd\u0259 ili\u015fib qalm\u0131\u015fd\u0131. \u00c7\u0131rp\u0131n\u0131rd\u0131, Allah\u0131n verdiyi \u00f6m\u00fcrl\u0259 vidala\u015fmaq ist\u0259mirdi. Bir az da, bir az da ya\u015famaq ist\u0259yirdi. Son k\u0259r\u0259, son k\u0259r\u0259 g\u00fcc\u00fcn\u00fc toplay\u0131b anan\u0131n \u0259ll\u0259rini b\u0259rk-b\u0259rk s\u0131xd\u0131. G\u00f6zl\u0259rinin i\u00e7in\u0259, sonra da n\u0259hay\u0259tsiz g\u00f6yl\u0259r\u0259 bax\u0131b sanki bir qu\u015f kimi u\u00e7ub getdi. Anas\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fc saxlaya bilm\u0259di, bir az da h\u00f6vll\u0259nib bay\u0131ld\u0131. Partlay\u0131\u015f s\u0259sin\u0259, anas\u0131n\u0131n f\u0259ryad\u0131na h\u0259y\u0259t\u0259 ax\u0131\u015fan qon\u015fular anas\u0131n\u0131 ev\u0259 apard\u0131lar, atas\u0131n\u0131 o g\u00fcn d\u0259fn etdil\u0259r. Murad\u0131n i\u00e7ind\u0259 o g\u00fcnd\u0259n sanki bir duy\u011fu q\u0131r\u0131l\u0131b qald\u0131. Atas\u0131zl\u0131q duy\u011fusu. \u0130lahi, bu n\u0259 duy\u011fu imi\u015f, o g\u00fcnd\u0259n sonra hara getdis\u0259, o duy\u011fudan ayr\u0131la bilm\u0259di. \u00d6z\u00fc ata olsa da, ancaq i\u00e7ind\u0259 o ist\u0259k, o sevgi h\u0259l\u0259 \u00f6lm\u0259mi\u015fdi, ya\u015fay\u0131rd\u0131, z\u0259rr\u0259 q\u0259d\u0259r d\u0259 olsa, azalmam\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>Evl\u0259rin u\u00e7uq-s\u00f6k\u00fck divarlar\u0131 sahibsiz qalm\u0131\u015f yurdun ba\u015fda\u015f\u0131 kimi soyuq-soyuq torpaqdan boylan\u0131rd\u0131. S\u0131n\u0131q-salxaq p\u0259nc\u0259r\u0259l\u0259rin q\u0131r\u0131lm\u0131\u015f aynalar\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00fcn\u0259 sahibinin yollar\u0131na baxmaqdan tor g\u0259lmi\u015fdi. Evl\u0259rin aras\u0131ndak\u0131 hasarlar itmi\u015f, kol-kos c\u0131\u011f\u0131rlar\u0131 s\u00fcp\u00fcr\u00fcb basm\u0131\u015fd\u0131. Ay i\u015f\u0131\u011f\u0131nda uzun ill\u0259rin yadda\u015f q\u0131r\u0131ql\u0131\u011f\u0131na, xatir\u0259 tozun\u0259 b\u00fcr\u00fcn\u00fcb do\u011fmal\u0131q, \u00f6z\u0259llik axtarmaq g\u00fcn\u00fcn g\u00fcnorta \u00e7a\u011f\u0131 ot tayas\u0131nda iyn\u0259 axtarmaq q\u0259d\u0259r \u00e7ox \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fmi\u015fdi. T\u0259k-t\u0259k qalan a\u011faclar bir \u00fcnvan par\u00e7as\u0131yd\u0131. D\u00fc\u015fm\u0259nin a\u011fl\u0131na g\u0259lmirdi, g\u0259ls\u0259ydi onlar\u0131 da q\u0131r\u0131b \u00e7atard\u0131. Bax, bu Tavat xalan\u0131n \u00e7inar a\u011fac\u0131 idi. O\u011flu El\u015f\u0259nin toy g\u00fcn\u00fc \u0259kdiyi a\u011fac. Bu yast\u0131-yapalaq \u0259ncir a\u011faclar\u0131 is\u0259 Musa ki\u015finin idi. Yaxas\u0131ndan bal daman a\u011f, \u015fip\u015firin \u0259ncirl\u0259r g\u0259tir\u0259rdi. Ehsanat \u0259kmi\u015fdi Musa ki\u015fi. N\u0259fsind\u0259n kec\u0259n\u0259 d\u0259rm\u0259 dem\u0259zdi, utansalar da, \u00f6z\u00fc d\u0259rib pay g\u00f6nd\u0259r\u0259rdi. Bu da Muxtar\u0131n yurdu idi. \u0130t Muxtar\u0131n! \u018fslin\u0259 baxsan, pis adam deyildi Muxtar. Ancaq niy\u0259 bu ad\u0131 ona vermi\u015fdil\u0259r, kim vermi\u015fdi, xat\u0131rlaya bilmirdil\u0259r. B\u0259lk\u0259, i\u015f yerin\u0259 g\u00f6r\u0259 idi, y\u0259qin ki?! Onda bu H\u0259\u015fim ki\u015finin, o birisi R\u00fcst\u0259m day\u0131n\u0131n, bax&#8230; bax, bu da bizim, bizim olmal\u0131yd\u0131- dedi Murad. Tut a\u011fac\u0131n\u0131n alt\u0131ndak\u0131 qo\u015fa sal da\u015flar da yerind\u0259ydi. Bir az qaralm\u0131\u015f, bir az da \u00fcstl\u0259ri mam\u0131rlam\u0131\u015fd\u0131. Xat\u0131rlad\u0131 Murad, v\u0259ziyy\u0259t pis idi. Ki\u015fil\u0259r ov t\u00fcf\u0259ngiyl\u0259 d\u0259 olsa, ax\u015famlar yatm\u0131r, k\u0259ndi qoruyurdular. Atas\u0131 s\u0259h\u0259r yor\u011fun g\u0259lmi\u015fdi. Yuxusuzluqdan g\u00f6zl\u0259rinin alt\u0131 \u015fi\u015fmi\u015f, b\u0259b\u0259kl\u0259rin\u0259 sanki qan \u00e7il\u0259nmi\u015fdi. Eyvanda a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f s\u00fcfr\u0259d\u0259 bir tik\u0259 \u00e7\u00f6r\u0259k yeyib, h\u0259y\u0259t\u0259 d\u00fc\u015f\u0259r\u0259k sal da\u015f\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0259 \u0259yl\u0259\u015fmi\u015fdi. Ac\u0131-ac\u0131 siqaret t\u00fcst\u00fcl\u0259dirdi. G\u00f6zl\u0259ri yol \u00e7\u0259kir, \u201c G\u00f6r\u0259s\u0259n, bu i\u015fl\u0259rin ax\u0131r\u0131 nec\u0259 olacaq?!\u201d \u2013 dey\u0259 \u00f6z-\u00f6z\u00fcn\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fc. Erm\u0259nil\u0259rin haqq\u0131-say\u0131 itirm\u0259si, quduz it kimi qudurmas\u0131, qan-qan dem\u0259si ona yaman yer el\u0259mi\u015fdi. Onlar\u0131 qorumal\u0131 olanlar\u0131n t\u0259miz erm\u0259ni t\u0259\u0259ss\u00fcbke\u015fliyi is\u0259 b\u00fcsb\u00fct\u00fcn inam\u0131n\u0131 sars\u0131tm\u0131\u015fd\u0131. Siqaret \u00e7\u0259kirdi, ancaq t\u00fcst\u00fcl\u0259n\u0259n siqaret yox, sanki i\u00e7ind\u0259ki dil a\u00e7\u0131b dan\u0131\u015fan d\u0259rdi, a\u011fr\u0131-ac\u0131s\u0131yd\u0131. H\u0259yat yolda\u015f\u0131 \u00c7i\u00e7\u0259yin g\u0259tirdiyi k\u0259kotulu, qaymaql\u0131 \u00e7ay\u0131 da o biri sal da\u015f\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0259 soyuyur, yad\u0131na d\u00fc\u015fm\u00fcrd\u00fc. Erm\u0259nil\u0259r son g\u00fcnl\u0259r yaman qaba\u011fa getmi\u015fdil\u0259r. Qrad qur\u011fular\u0131ndan da at\u0131rd\u0131lar. Arxal\u0131 k\u00f6p\u0259kl\u0259r ulduza h\u00fcr\u0259rl\u0259r. Ayd\u0131n m\u0259s\u0259l\u0259ydi ki, b\u00f6y\u00fck oyunun i\u00e7in\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fcl\u0259r. \u201cSar\u0131qulaqlar\u201d o silahlar\u0131 erm\u0259nil\u0259r\u0259 bil\u0259-bil\u0259 vermi\u015fdil\u0259r.<\/p>\n<p>Murad tez-tez xatir\u0259l\u0259r i\u00e7ind\u0259n s\u0131yr\u0131l\u0131b \u00e7\u0131x\u0131r, viran\u0259lik i\u00e7ind\u0259 \u00e7\u0131rp\u0131nan k\u0259ndl\u0259rinin a\u011fr\u0131-ac\u0131s\u0131na ba\u015f qoyub bir doyunca a\u011flamaq ist\u0259yirdi. \u00dcr\u0259k par\u00e7alayan o idi ki, k\u0259ndin t\u0259kc\u0259 ad\u0131 qalm\u0131\u015fd\u0131. Meyv\u0259 a\u011faclar\u0131 budanmad\u0131\u011f\u0131ndan, qay\u011f\u0131 g\u00f6rm\u0259diyind\u0259n v\u0259h\u015f\u0131l\u0259\u015fmi\u015f, h\u0259y\u0259t-bacan\u0131 s\u00fcp\u00fcr\u00fcb basm\u0131\u015f kol-kosluq i\u00e7ind\u0259 itib-batm\u0131\u015fd\u0131. Yay olsayd\u0131, ilan\u0131n-\u00e7ayan\u0131n \u0259lind\u0259n bu yerl\u0259rd\u0259n ke\u00e7m\u0259k, b\u0259lk\u0259 d\u0259, \u00e7\u0259tin olard\u0131. Yax\u015f\u0131 ki, havalar s\u0259rinl\u0259mi\u015f, \u00fcz\u00fc pay\u0131za do\u011fru gedirdi. Yarpaqlar\u0131n yana\u011f\u0131na sar\u0131-sar\u0131 z\u0259r d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc. Gec\u0259nin ayaz\u0131 s\u0259h\u0259rin \u015fehin\u0259 d\u00f6n\u00fcb, sanki h\u0259sr\u0259t a\u011fr\u0131s\u0131, g\u00f6z ya\u015f\u0131 kimi yarpaqlar\u0131n, otlar\u0131n yana\u011f\u0131na d\u00fcz\u00fcl\u00fcrd\u00fc. \u018fvv\u0259ll\u0259r g\u00fcn\u0259\u015f \u00fcf\u00fcqd\u0259n boylan\u0131b s\u0259h\u0259rin yuxulu g\u00f6zl\u0259rini a\u00e7anda bu yerl\u0259r el\u0259 bil ki, c\u0259nn\u0259t kimi qoxuyard\u0131. Murad\u0131n anas\u0131 onu yataqdan qald\u0131r\u0131b h\u0259y\u0259t-bacan\u0131 dola\u015fma\u011f\u0131, s\u0259h\u0259rin \u015fehli havas\u0131ndan bir doyunca udma\u011f\u0131 tap\u015f\u0131rard\u0131. \u015eirin yuxudan durmaq, isti yataqdan qalxmaq Murad \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259zab olsa da, anas\u0131n\u0131n \u00fcz\u00fcnd\u0259n \u00f6pm\u0259sind\u0259n, mehriban, isti bax\u0131\u015flar\u0131ndan \u0259zilib durard\u0131. Gec\u0259l\u0259r ilbizl\u0259r, g\u00fcnd\u00fczl\u0259r qumrular, b\u00fclb\u00fcll\u0259r \u00f6t\u0259rdi. \u00d6z dill\u0259ri il\u0259 n\u0259yis\u0259 oxuyard\u0131lar. \u015eehli otlar\u0131n i\u00e7ind\u0259 ayaqyal\u0131n ba\u011f\u0131 dolan\u0131r, a\u011faclar\u0131n g\u00f6vd\u0259l\u0259rini ox\u015fay\u0131r, h\u0259tta h\u0259r yarpa\u011f\u0131n, h\u0259r otun duru\u015fu\u011funu, g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc yadda\u015f\u0131na yaz\u0131rd\u0131. Heyb\u0259sini \u00e7iynin\u0259 at\u0131b, arabir ucadan: \u201c Hey!.. heyy!..\u201d-dey\u0259-dey\u0259 \u0259lind\u0259ki \u00e7oma\u011f\u0131yla mal-qaran\u0131 \u00f6r\u00fc\u015f\u0259 aparan M\u00fcrv\u0259t day\u0131n\u0131 salamlayar, darvazan\u0131 a\u00e7\u0131b \u201c Alag\u00f6z\u201d in\u0259kl\u0259rini, ad\u0131na \u201c S\u0259lim\u201d dediyi danalar\u0131n\u0131 nax\u0131ra qo\u015fan anas\u0131na k\u00f6m\u0259k ed\u0259rdi. S\u0259lim onunla birinci sinif\u0259 gedirdi. \u00c7ox dan\u0131\u015f\u0131r, el\u0259 hey yerind\u0259 q\u0131m\u0131ldan\u0131r, qaynay\u0131rd\u0131. M\u00fc\u0259llim d\u0259 ona hey \u201c S\u0259lim, dayan!..\u201d , \u201c S\u0259lim, dur!..\u201d \u2013deyirdi. Murad da S\u0259limin ac\u0131\u011f\u0131na danalar\u0131na onun ad\u0131n\u0131 vermi\u015fdi. Lap yax\u015f\u0131 da el\u0259mi\u015f, h\u0259l\u0259 bir az da c\u0131rnatmaq \u00fc\u00e7\u00fcn onun \u00f6z\u00fcn\u0259 d\u0259 demi\u015fdi. O da, el\u0259m\u0259 t\u0259nb\u0259llik, ac\u0131\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcb qoyunlar\u0131ndan birin\u0259 Murad\u0131n ad\u0131n\u0131 qoymu\u015fdu. Sonra S\u0259lim d\u0259 d\u00fcz\u0259lmi\u015fdi, Muradla lap yax\u0131n dost olmu\u015fdu. Dindirm\u0259s\u0259n, he\u00e7 s\u0259si d\u0259 \u00e7\u0131xmazd\u0131 S\u0259limin. H\u0259l\u0259 m\u00fc\u0259llim d\u0259 t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259n\u0259r, \u201c S\u0259lim, ad\u0131na dilim o q\u0259d\u0259r \u00f6yr\u0259\u015fib ki, ad\u0131n\u0131 dem\u0259y\u0259nd\u0259 \u00f6z\u00fcm d\u0259 dar\u0131x\u0131ram, s\u0131x\u0131l\u0131ram, bala!&#8230;\u201d- dey\u0259rdi m\u00fc\u0259llim.<\/p>\n<p>V\u0259ziyy\u0259t g\u0259rginl\u0259\u015fmi\u015fdi. K\u0259nd b\u00fcsb\u00fct\u00fcn arxas\u0131z, k\u00f6m\u0259ksiz qalm\u0131\u015fd\u0131. Qana susam\u0131\u015f erm\u0259nil\u0259r h\u0259r g\u00fcn bir ev, bir tikili da\u011f\u0131d\u0131rd\u0131lar. O g\u00fcn Muradgilin sinifl\u0259rind\u0259ki Sonagilin evi da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f, Yav\u0259rgilin ail\u0259si u\u00e7urulmu\u015f evin alt\u0131nda qalm\u0131\u015fd\u0131. Sinifl\u0259rind\u0259ki Bahadurun yeri bo\u015f qalm\u0131\u015fd\u0131. Atas\u0131 k\u0259nd sovetinin s\u0259dri idi. Erm\u0259nil\u0259rin yand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 evd\u0259 ail\u0259 qat\u0131\u015f\u0131q ham\u0131s\u0131 yan\u0131b k\u00fcl olmu\u015fdular.<br \/>\nMurad\u0131n anas\u0131 onun \u00fcz\u00fcnd\u0259n \u00f6p\u00fcb, \u201c S\u0259h\u0259rin havas\u0131 c\u0259nn\u0259t havas\u0131d\u0131r, insan\u0131n \u00f6mr\u00fcn\u00fc uzad\u0131r!&#8230;\u201d \u2013dey\u0259nd\u0259, Murad dodaqlar\u0131n\u0131 b\u00fcz\u00fcb, sif\u0259tini kal al\u00e7a yemi\u015f u\u015faqlar kimi tur\u015fudub hirsl\u0259, hikk\u0259yl\u0259 : \u201c B\u0259s Sonagilin, Yav\u0259rgilin, Bahadurgilin \u00f6mr\u00fc niy\u0259 uzanmad\u0131, ana?!..\u201d- dey\u0259 soru\u015fard\u0131. \u00c7i\u00e7\u0259kl\u0259rd\u0259n d\u0259 g\u00f6z\u0259l \u00c7i\u00e7\u0259k ana tutular, bo\u011fular, dan\u0131\u015fa bilm\u0259zdi. Handan-hana \u00f6z\u00fcn\u0259 g\u0259lib : \u201c Bu ayr\u0131 \u015feydir, o\u011ful! Dem\u0259li, dan\u0131\u015fmal\u0131 d\u0259rd deyil. H\u0259l\u0259 s\u0259n u\u015faqsan, \u00fcr\u0259yin bu a\u011fr\u0131 -ac\u0131ya d\u00f6zm\u0259z, \u00e7iyinl\u0259rin bu d\u0259rd\u0259 tablamaz. Onsuz da, m\u0259n des\u0259m d\u0259, anlamayacaqsan, h\u0259l\u0259 u\u015faqsan, ancaq vaxt g\u0259l\u0259c\u0259k, h\u0259r \u015feyi, h\u0259r \u015feyi \u00f6z\u00fcn ba\u015fa d\u00fc\u015f\u0259c\u0259ks\u0259n!..\u201d- dey\u0259rdi \u00c7i\u00e7\u0259k ana. Ana haql\u0131 idi. O ya\u015fda Muradgil h\u0259l\u0259 u\u015faq idi. \u00c7ox \u015feyi anlam\u0131rd\u0131lar. Ancaq Sonan\u0131n, Yav\u0259rin, Bahadurun bo\u015f qalm\u0131\u015f stolunun \u00fcst\u00fcn\u0259 a\u011flaya-a\u011flaya, s\u0131zlaya-s\u0131zlaya t\u0259r \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259r d\u00fcz\u0259nd\u0259 d\u00fcnya b\u00fct\u00fcn d\u0259rdl\u0259ri il\u0259 ba\u015flar\u0131na dolanard\u0131. U\u015faq olsalar da, h\u0259r g\u00fcn m\u0259kt\u0259b\u0259 bir d\u0259rd g\u0259tirib, bir a\u011fr\u0131 apar\u0131rd\u0131lar. D\u0259rdl\u0259, a\u011fr\u0131-ac\u0131yla qol-boyun ya\u015fay\u0131rd\u0131lar. D\u0259rd \u0259n b\u00f6y\u00fck m\u0259kt\u0259bdir, deyirdil\u0259r. Muradgil h\u0259r g\u00fcn, u\u015faq olsalar da, o d\u0259rd m\u0259kt\u0259bini ke\u00e7irdil\u0259r. D\u0259rdl\u0259 b\u00f6y\u00fcy\u00fcr, d\u0259rdl\u0259 n\u0259f\u0259s al\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n<p>Muradla g\u0259l\u0259n S\u0259m\u0259d d\u0259 h\u0259rb\u00e7i idi. O da bu k\u0259ndd\u0259 do\u011fulmu\u015fdu. Ancaq susur, susurdu. Bura art\u0131q onun \u00fc\u00e7\u00fcn s\u00f6z\u00fcn bitdiyi yer idi. D\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259r Murad\u0131n atas\u0131n\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259sind\u0259n bir h\u0259ft\u0259 sonra onlar\u0131n da ail\u0259sini m\u0259hv etmi\u015fdil\u0259r. O, h\u0259min g\u00fcn qon\u015fu k\u0259nd\u0259, Xav\u0259r n\u0259n\u0259sigil\u0259 getmi\u015fdi. Gec oldu\u011fundan n\u0259n\u0259si saxlam\u0131\u015f, sabah ged\u0259rs\u0259n demi\u015fdi. Evd\u0259 d\u0259 bunu bildikl\u0259rind\u0259n narahat da deyildil\u0259r. Sabah g\u0259l\u0259nd\u0259 is\u0259 \u0259li \u00fcz\u00fcnd\u0259 qalm\u0131\u015fd\u0131. Erm\u0259nil\u0259r k\u00f6n\u00fcll\u00fc f\u0259allar\u0131 izl\u0259yir, bir-bir aradan g\u00f6t\u00fcr\u00fcrd\u00fcl\u0259r. S\u0259m\u0259din atas\u0131 da f\u0259allardan idi. Evl\u0259rini nec\u0259 partlatm\u0131\u015fd\u0131larsa, evd\u0259n bir d\u0259n\u0259 d\u0259 \u0259l\u0259 ke\u00e7m\u0259li \u015fey \u00e7\u0131xmam\u0131\u015fd\u0131. Yeddi n\u0259f\u0259rlik ail\u0259d\u0259n alt\u0131s\u0131 m\u0259hv olmu\u015fdu. G\u00f6r\u00fcn\u00fcr, S\u0259m\u0259din qism\u0259tin\u0259 h\u0259l\u0259 ya\u015famaq, h\u0259rb\u00e7i olmaq v\u0259 bu qisas\u0131 almaq yaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>G\u00fcnd\u00fcz\u00fc k\u0259d\u0259rli, gec\u0259si uy\u011fusuz, viran\u0259 k\u0259ndd\u0259n su anbar\u0131 \u00e7ox uzaq deyildi. Birba\u015fa getm\u0259k olmazd\u0131. Bu yola \u00e7ox ciddi n\u0259zar\u0259t olunurdu. Erm\u0259nil\u0259r \u00fc\u00e7 yerd\u0259 yoxlama-n\u0259zar\u0259t m\u0259nt\u0259q\u0259si qoymu\u015fdular. Bir az \u00e7\u0259tin, uzaq d\u00fc\u015fs\u0259 d\u0259 me\u015f\u0259nin i\u00e7i il\u0259 getm\u0259liydil\u0259r. H\u0259r ikisi erm\u0259ni dilini yax\u015f\u0131 bilir, h\u0259l\u0259 u\u015faql\u0131qdan l\u0259hc\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fcl\u0259r. K\u0259ndin o ba\u015f\u0131nda erm\u0259nil\u0259r olurdu. U\u015faqlar\u0131 da bir m\u0259kt\u0259b\u0259 gedir, bir yerd\u0259 oynay\u0131rd\u0131. Ancaq el\u0259 bil bird\u0259n-bir\u0259 k\u0259nd\u0259 b\u0259la g\u0259ldi. \u00dczl\u0259ri d\u00f6nd\u00fc erm\u0259nil\u0259rin, qabaqcadan n\u0259yis\u0259 bilirl\u0259rmi\u015f kimi, on be\u015fd\u0259n \u00e7ox erm\u0259ni ail\u0259l\u0259rini ba\u015fqa yer\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcb, evl\u0259rin\u0259 d\u0259 gec\u0259yk\u0259n od vurdular. G\u00fcnah\u0131 yaz\u0131q g\u00fcnahs\u0131zlar\u0131n \u00fcst\u00fcn\u0259 y\u0131xd\u0131lar. Bu, lap \u201cyuxar\u0131dan\u201d at\u0131lm\u0131\u015f \u00e7amur idi, \u201csar\u0131qulaqlar\u201d\u0131n \u0259liyl\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015fdi. El\u0259 bil kino \u00e7\u0259kir, insanlar\u0131n a\u011fr\u0131-ac\u0131s\u0131yla oynay\u0131r, d\u00fcnya n\u0259 r\u0259ngd\u0259dir, bilm\u0259k ist\u0259yirdil\u0259r. D\u00fcn\u0259n \u00e7\u00f6r\u0259k k\u0259s\u0259nl\u0259r, bug\u00fcn d\u00fc\u015fm\u0259n k\u0259silirdil\u0259r.<\/p>\n<p>\u00c7ox dayanmad\u0131lar. Daha dayanmal\u0131 kiml\u0259ri, g\u00f6zl\u0259m\u0259li n\u0259l\u0259ri var idi ki?! T\u0259kc\u0259 \u00f6t\u0259nl\u0259rd\u0259n qalma oyalanm\u0131\u015f xatir\u0259l\u0259ri var idi ki, onlar\u0131 da sin\u0259l\u0259rin\u0259 s\u0131x\u0131b pay\u0131z gec\u0259sinin \u00e7iskinin\u0259 b\u00fcr\u00fcn\u0259-b\u00fcr\u00fcn\u0259 \u00e7antalart\u0131n\u0131 \u00e7iyinl\u0259rin\u0259 at\u0131b: \u201c Hayd\u0131!.. Getdik!.. Yol\u00e7u yolda g\u0259r\u0259k!..\u201d- dedil\u0259r. Me\u015f\u0259y\u0259 girdil\u0259r. Me\u015f\u0259 qaranl\u0131q, vahim\u0259li g\u00f6r\u00fcn\u00fcrd\u00fc. K\u00fcl\u0259k budaqlar\u0131 y\u0131r\u011falay\u0131r, saralm\u0131\u015f yarpaqlar qucaq-qucaq t\u00f6k\u00fcl\u00fcrd\u00fc. Ayaqlar alt\u0131nda oynayan, x\u0131\u015f\u0131ldayan x\u0259z\u0259ll\u0259r gec\u0259nin \u015fehin\u0259 b\u00fcr\u00fcn\u00fcb soyuqluq v\u0259 q\u0259rib\u0259, m\u00fc\u0259mmal\u0131 bir ovqat yarad\u0131rd\u0131. \u0130r\u0259lil\u0259dikc\u0259 me\u015f\u0259 bitib t\u00fck\u0259nmir, a\u011fac-a\u011fac, kol-kol bir-birinin \u0259ll\u0259rind\u0259n tutub uzan\u0131rd\u0131. Gah d\u0259r\u0259y\u0259 enir, a\u011f, k\u00f6p\u00fckl\u00fc sular\u0131 \u015f\u0131r\u0131ldayan nan\u0259li, yarp\u0131zl\u0131 bulaqlar\u0131n ba\u015f\u0131nda bir hovur dayan\u0131r, n\u0259f\u0259s al\u0131r, \u0259ll\u0259ri donduran sular\u0131 ovuclay\u0131b i\u00e7ir, \u00fcz-g\u00f6z\u00fcn\u0259, boyun-bo\u011faz\u0131na \u0259ll\u0259rini s\u00fcrt\u00fcb yuxusuzlu\u011fu, narahatl\u0131\u011f\u0131 unutdururdular. Gah me\u015f\u0259y\u0259 duman g\u0259lir, gah da k\u00fcl\u0259kl\u0259r a\u011fz\u0131nda s\u0131yr\u0131l\u0131b gedirdi. Arabir uzaqda ild\u0131r\u0131m \u00e7ax\u0131r, g\u00f6y gurulday\u0131rd\u0131. D\u0259lisov \u015fim\u015f\u0259yin a\u011fac k\u00f6kl\u0259rin\u0259 b\u0259nz\u0259y\u0259n \u0259ll\u0259ri s\u0259man\u0131n yaxas\u0131nda uzand\u0131qca anid\u0259n g\u00fccl\u00fc i\u015f\u0131q parlay\u0131r, me\u015f\u0259lik m\u0259rmi qorxusundan s\u0259ng\u0259r\u0259 s\u0131\u011f\u0131nan \u0259sg\u0259rl\u0259r kimi g\u00f6r\u00fcn\u00fcrd\u00fc. Muradgil yax\u015f\u0131 \u00f6yr\u0259nmi\u015fdil\u0259r, bilirdil\u0259r ki, orta yoxlama- n\u0259zar\u0259t m\u0259nt\u0259q\u0259si h\u0259lq\u0259nin o q\u0259d\u0259r d\u0259 g\u00fccl\u00fc olmayan z\u0259if n\u00f6qt\u0259sidir. Post d\u0259yi\u015fm\u0259 zaman\u0131 iyirmi-iyirmi be\u015f d\u0259qiq\u0259 yola n\u0259zar\u0259t z\u0259ifl\u0259yir, b\u0259lk\u0259 d\u0259, hardasa itirdi. Bu vaxt\u0131n birc\u0259 d\u0259qiq\u0259si b\u0259s idi ki, Muradgil yolun o \u00fcz\u00fcn\u0259 \u00f6t\u0259 bilsinl\u0259r. H\u0259l\u0259 vaxta var idi. \u00c7antalar\u0131n\u0131 yer\u0259 qoyub n\u0259f\u0259sl\u0259rini d\u0259rdil\u0259r. S\u0259m\u0259d \u00e7antas\u0131ndan bir tik\u0259 \u00e7\u00f6r\u0259k g\u00f6t\u00fcr\u00fcb b\u00f6l\u0259r\u0259k Murada da verdi. \u00c7\u00f6r\u0259k el\u0259 \u015firin g\u0259ldi ki, el\u0259 bil he\u00e7 bel\u0259 dadl\u0131 \u00e7\u00f6r\u0259k yem\u0259mi\u015fdil\u0259r. Ax\u0131 V\u0259t\u0259n \u00e7\u00f6r\u0259yi idi. G\u00f6t\u00fcr\u00fcd\u00fckl\u0259ri bulaq suyundan da bir-iki qurtum i\u00e7dil\u0259r. Muradgil yoxlama-n\u0259zar\u0259t m\u0259nt\u0259q\u0259sind\u0259n bir az aral\u0131 idil\u0259r. S\u0259h\u0259r\u0259 do\u011fru hava soyudu\u011fundan iki n\u0259zar\u0259t\u00e7i-\u0259li silahl\u0131 \u0259sg\u0259r ocaq \u00e7at\u0131b \u0259traf\u0131na at\u0131lm\u0131\u015f da\u015f\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0259 oturmu\u015fdular. \u00d6z dill\u0259rind\u0259 n\u0259yis\u0259 \u00fcy\u00fcd\u00fcb t\u00f6k\u00fcrd\u00fcl\u0259r. S\u0259m\u0259d h\u00f6vs\u0259l\u0259sini basa bilm\u0259di: \u201c B\u0259lk\u0259, vaxt\u0131 itirm\u0259d\u0259n aradan g\u00f6t\u00fcr\u0259k!..\u201d-dedi. Murad etiraz etdi. \u201c Yoox, d\u00fc\u015fm\u0259ni ay\u0131ltma, s\u0259s-k\u00fcy d\u00fc\u015f\u0259r. Plan\u0131m\u0131z da pozular&#8230;\u201d- p\u0131\u00e7\u0131ldad\u0131. Kol-kosun b\u00f6yr\u00fcn\u0259 q\u0131s\u0131la-q\u0131s\u0131la erm\u0259nil\u0259rin s\u00f6hb\u0259tinin mara\u011f\u0131 il\u0259 s\u0259sin e\u015fidil\u0259 bil\u0259c\u0259yi m\u0259saf\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259r yax\u0131nla\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>-Ara, Axber, g\u00f6z\u00fcn\u00fc d\u00f6rd a\u00e7. Bu t\u00fcrkl\u0259r ki, var haa&#8230; laz\u0131m g\u0259l\u0259nd\u0259 lap iyn\u0259nin d\u0259 g\u00f6z\u00fcnd\u0259n ke\u00e7ib g\u0259lirl\u0259r. K\u00f6p\u0259y u\u015fa\u011f\u0131 qorxu n\u0259 oldu\u011funu da bilmirl\u0259r.<\/p>\n<p>-B\u0259s deyirdin, ay Akop, onlar\u0131n i\u00e7ind\u0259 d\u0259 bizim adam var, h\u0259\u0259?! B\u0259s onda n\u0259d\u0259n qorxursan? Bac\u0131n u\u015faqlar\u0131 deyil?! Nec\u0259 olsa, day\u0131lar\u0131n\u0131 ki, atmayacaqlar. Laz\u0131m olsa, lap di\u015fl\u0259rini qurdalasalar da x\u0259b\u0259rimiz olacaq.<\/p>\n<p>-El\u0259dir, ay Axber! Sa\u011f olsunlar, bac\u0131m Karina onlar\u0131 yax\u015f\u0131 t\u0259rbiy\u0259 edib. Atas\u0131n\u0131n boyunu yer\u0259 soxum, o b\u00f6y\u00fckl\u00fckd\u0259 v\u0259zif\u0259ni ona etibar edibl\u0259r, he\u00e7 u\u015faqlar\u0131n\u0131n t\u0259rbiy\u0259sind\u0259n x\u0259b\u0259ri olub?! Onunki ancaq o\u011furlamaq, i\u00e7m\u0259k, bir d\u0259 qad\u0131nlarla kef \u00e7\u0259km\u0259kdir. Karina da onun yax\u015f\u0131 can\u0131n\u0131 al\u0131b, s\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fcyl\u0259 o s\u00f6z&#8230; Ara, s\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fc d\u0259 bizl\u0259rd\u0259ndi. Ad\u0131 Hovanes olub, d\u0259yi\u015fdirib el\u0259yibl\u0259r Hiday\u0259t. U\u015faq vaxt\u0131 Tu\u011fda b\u00f6y\u00fcy\u00fcb. T\u00fcrkl\u0259rin i\u00e7ind\u0259. Onlar\u0131n murdar dilini el\u0259 \u00f6yr\u0259nib, dan\u0131\u015fanda he\u00e7 dem\u0259zs\u0259n bu erm\u0259nidir. Bir az da g\u00f6z\u0259ldi, \u015f\u0259killidi k\u00f6p\u0259y o\u011flu. Bizim kimi boynu yo\u011fun, k\u00fcnd\u0259 sif\u0259t deyil. N\u0259 bilm\u0259k olar, anas\u0131 da b\u0259lk\u0259&#8230; h\u0259\u0259, t\u00fcrkl\u0259rin aras\u0131nda ya\u015fay\u0131blar ax\u0131?! Ara, bu t\u00fcrk ki\u015fil\u0259rinin d\u0259 bir bo\u015f damar\u0131 var. Bizim ax\u00e7il\u0259ri g\u00f6r\u0259n kimi \u0259riyib gedirl\u0259r. M\u0259n deyir\u0259m, he\u00e7 m\u00fcharib\u0259 d\u0259 el\u0259m\u0259y\u0259 d\u0259ym\u0259zdi. Bir s\u00fcr\u00fc ax\u00e7il\u0259rimizl\u0259 onlar\u0131 ip kimi \u0259yirib barma\u011f\u0131m\u0131za dolayard\u0131q. Karina kimi!.. Karina da anas\u0131na ox\u015fay\u0131b. K\u00f6p\u0259k q\u0131z\u0131 h\u0259qiq\u0259t\u0259n g\u00f6z\u0259ldir, ancaq g\u00f6z\u00fc doymur haa, el\u0259 onda, bundad\u0131r. \u018fri o\u011fr\u0259\u015fi yax\u015f\u0131 dolay\u0131r, tez-tez biz\u0259 d\u0259 pul g\u00f6nd\u0259rir. Sevanda onun puluna yax\u015f\u0131 bir otel a\u00e7m\u0131\u015f\u0131q. Otel deyir\u0259m ey s\u0259n\u0259! N\u0259yi yoxdur ki?! Qu\u015f s\u00fcd\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r h\u0259r \u015fey tap\u0131lar orda. Karinan\u0131n \u0259ri \u00f6t\u0259n ay g\u0259lmi\u015fdi. Konfrans ad\u0131yla. Guya, o\u011fr\u0259\u015f d\u00f6vl\u0259t t\u0259dbirin\u0259 g\u0259lib. Ancaq n\u0259 t\u0259dbir. Bizim q\u0259hb\u0259l\u0259rn\u0259n kef \u00e7\u0259kib getdi. Pis-pis televizora \u00e7\u0131x\u0131b yalandan m\u00fcsahib\u0259 d\u0259 verdi. Guya dostluqdan \u00f6tr\u00fc \u00f6l\u00fcb gedirik. Ara, Axber, bu t\u00fcrkl\u0259r ki, var haa, bunlar\u0131n k\u00f6k\u00fcn\u00fc k\u0259sm\u0259s\u0259k, ya\u015famaq da biz\u0259 haramd\u0131r. Niy\u0259 onlar\u0131n h\u0259r \u015feyi olur, bizim is\u0259 yox! Bizi analar ari do\u011fub, aril\u0259r d\u0259 \u0259l\u0259baxan olar?! Onun-bunun felin\u0259 aldan\u0131b, k\u00f6lg\u0259sin\u0259 s\u0131\u011f\u0131nar?<\/p>\n<p>-B\u0259s neyl\u0259y\u0259k, Akop, bel\u0259 ya\u015famaqm\u0131 olar? H\u0259r g\u00fcn qorxu i\u00e7ind\u0259yik. S\u0259h\u0259ri bo\u015f \u00fcmidn\u0259n a\u00e7\u0131b, ax\u015fam\u0131 da min d\u0259rd, qorxu il\u0259 yola sal\u0131r\u0131q. Ax\u0131, deyirl\u0259r, bizim ordumuz var, han\u0131 o ordu ki, ya\u015f\u0131m\u0131z\u0131n bu \u00e7a\u011f\u0131nda \u0259sg\u0259r formas\u0131 geyib, \u0259limizd\u0259 avtomat silah, s\u0259h\u0259ri diri g\u00f6zl\u0259 a\u00e7\u0131r\u0131q.<\/p>\n<p>-Biz t\u0259r\u0259zinin p\u0259rs\u0259ngiyik, Axber. \u00dcr\u0259yini buz kimi saxla. Yatsaq da, day\u0131m\u0131z oyaqd\u0131r, yatmay\u0131b. H\u0259qiq\u0259t\u0259n el\u0259 ay\u0131d\u0131r ki, ay\u0131. B\u00f6y\u00fck oyunun i\u00e7in\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f\u00fck, bu oyunu oynamal\u0131y\u0131q. Dava s\u0259nin, ya m\u0259nim davam deyil. Dava b\u00f6y\u00fck iddia\u00e7\u0131lar\u0131n davas\u0131d\u0131r. Kukla teatr\u0131nda ipi \u0259ll\u0259rin\u0259 y\u0131\u011f\u0131b, kuklalar\u0131 oynadanlar\u0131 g\u00f6r\u00fcbs\u0259nmi?! Bax, biz h\u0259min v\u0259ziyy\u0259td\u0259yik. Kukla kimi bizi d\u0259 oynad\u0131rlar. El\u0259 bilirs\u0259n bu torpaqlar\u0131 biz\u0259 ver\u0259c\u0259kl\u0259r?! Yox, t\u00fcrk verir\u0259m des\u0259 d\u0259, verm\u0259y\u0259c\u0259kl\u0259r. X\u0131rda bal\u0131qlar b\u00f6y\u00fckl\u0259r\u0259 yemdir. D\u00fcnya bina olandan el\u0259 bel\u0259c\u0259 g\u0259lib gedir. Tarix\u0259 bax, oyunlarla doludur. Burda qan axmal\u0131d\u0131r, b\u00f6y\u00fck qan!.. D\u00fcnya qana susay\u0131b.<\/p>\n<p>Murad hirsind\u0259n \u00f6z\u00fcn\u00fc saxlaya bilm\u0259di. Doda\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131nda: \u201c \u018fbl\u0259h u\u015fa\u011f\u0131, \u0259bl\u0259h!..\u201d- dedi. \u018fll\u0259ri \u0259sdi. Barma\u011f\u0131n\u0131 sa\u011f b\u00f6yr\u00fcnd\u0259ki tapan\u00e7as\u0131n\u0131n t\u0259tiyinin \u00fcst\u00fcn\u0259 qoydu. Sonra ani olaraq, yuxudaym\u0131\u015f kimi ay\u0131ld\u0131:- Bu, b\u00f6y\u00fck oyundursa, b\u0259s onda o oyuna niy\u0259 gedirsiniz? Sizin i\u00e7inizd\u0259 bir a\u011f\u0131ll\u0131n\u0131z, d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259niniz yoxdurmu?! B\u00f6y\u00fck qan deyirsiniz, el\u0259 o qanda siz bo\u011fulacaqs\u0131n\u0131z!..<\/p>\n<p>Uzaqdan ma\u015f\u0131n\u0131n i\u015f\u0131qlar\u0131 qurd g\u00f6zl\u0259ri kimi parlad\u0131. N\u00f6vb\u0259 d\u0259yi\u015fil\u0259c\u0259kdi. Bu vaxt ba\u015fqa ma\u015f\u0131n bura g\u0259l\u0259 bilm\u0259zdi. Bir an\u0131n i\u00e7ind\u0259 Akopla Axber sevincd\u0259n \u0259l-aya\u011fa d\u00fc\u015fd\u00fcl\u0259r. Q\u0131\u015fq\u0131r\u0131\u015f\u0131b: \u201c Ara, bu n\u0259 g\u00fcnd\u00fcr biz d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f\u00fck. Salayla y\u00fcz-y\u00fcz vurar\u0131q, can\u0131m\u0131z bir az q\u0131zar!..\u201d- dedil\u0259r. Ma\u015f\u0131n dayanan kimi ham\u0131s\u0131 \u00e7ad\u0131ra dolu\u015fdular. S\u0259s-k\u00fcyl\u0259ri bir-birin\u0259 qar\u0131\u015fd\u0131. Mahn\u0131 da oxudular, sonra onlardan biri (y\u0259qin ki, n\u00f6vb\u0259ni d\u0259yi\u015fdir\u0259n komandir idi) \u00e7ad\u0131r\u0131n qap\u0131s\u0131 a\u011fz\u0131na \u00e7\u0131x\u0131b avtomat\u0131n dara\u011f\u0131n\u0131 bo\u015f havaya bo\u015faldaraq, hirsl\u0259-hikk\u0259yl\u0259 t\u00fcrkl\u0259rin \u00fcnvan\u0131na da \u00e7ox a\u011f\u0131r s\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259r ya\u011fd\u0131rd\u0131. G\u00f6r\u00fcn\u00fcr, i\u00e7ib \u201c ki\u015fil\u0259\u015fmi\u015fdil\u0259r\u201d. S\u0259m\u0259d \u00e7antas\u0131n\u0131 qurdalay\u0131b, qumbara \u00e7\u0131xarmaq ist\u0259di. Murad r\u00fctb\u0259c\u0259 ondan b\u00f6y\u00fck oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7\u0131mx\u0131r\u0131b : \u201c Olmaz! Plan\u0131m\u0131z\u0131 pozars\u0131n\u0131z!..\u201d-dedi. Bir az g\u00f6zl\u0259m\u0259k, s\u0259brli olmaq laz\u0131m idi. \u00c7ad\u0131rda yen\u0259 qara-q\u0131\u015fq\u0131r\u0131q qopacaq, bir-birini s\u00f6y\u0259c\u0259k, ba\u015flar\u0131 \u00f6zl\u0259rin\u0259 qar\u0131\u015facaqd\u0131. Sonra \u00e7ad\u0131rdan bir saata q\u0259d\u0259r he\u00e7 kim \u00e7\u0131xmayacaqd\u0131. Onda rahatca yolu ke\u00e7ib k\u00f6rp\u00fcn\u00fc adlamaqla me\u015f\u0259y\u0259 girm\u0259k olacaqd\u0131. Bil\u0259-bil\u0259 postu burda qurmu\u015fdular ki, ba\u015fqa yerd\u0259 u\u00e7urum, qayal\u0131q oldu\u011fundan, ke\u00e7ilm\u0259zlik ucbat\u0131ndan kims\u0259 c\u0259hd ed\u0259c\u0259kdis\u0259, m\u00fctl\u0259q g\u0259lib burdan ke\u00e7m\u0259li olacaqd\u0131.<\/p>\n<p>Muradgil g\u00f6zl\u0259diyind\u0259n d\u0259 tez yolu ke\u00e7dil\u0259r. Me\u015f\u0259y\u0259 girdil\u0259r. Soyuq, s\u0259rs\u0259ri k\u00fcl\u0259kl\u0259r budaqlar\u0131 oynad\u0131r, me\u015f\u0259 u\u011fulday\u0131r, yarpaqlar ovuc-ovuc, \u0259l\u00e7im-\u0259l\u00e7im t\u00f6k\u00fcl\u00fcrd\u00fc. Q\u0131r\u0131l\u0131b-t\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015f quru budaqlar, bir-birin\u0259 geyi\u015fmi\u015f a\u011fac k\u00f6kl\u0259ri \u0259l-ayaqlar\u0131na dola\u015f\u0131r, b\u00f6y\u00fcrtikan kollar\u0131 \u00fcst-ba\u015flar\u0131n\u0131 didirdi. Tez-tez ild\u0131r\u0131m \u00e7ax\u0131r, b\u0259rk qurultu da\u011flara-da\u015flara \u00e7\u0131rp\u0131l\u0131b \u0259ks-s\u0259da verirdi. Havadan ya\u011f\u0131\u015f qoxusu g\u0259lirdi. Su anbar\u0131na \u00e7atma\u011fa azac\u0131q qalm\u0131\u015f, yen\u0259 yeri- g\u00f6y\u00fc titr\u0259d\u0259n \u015fim\u015f\u0259k \u00e7axd\u0131. Sanki g\u00f6y q\u00fcbb\u0259sind\u0259n qopub yer\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fc. Ya\u011f\u0131\u015f\u0131n g\u00f6z\u00fc a\u00e7\u0131ld\u0131, n\u0259 a\u00e7\u0131ld\u0131. Allah, allah, bu n\u0259 ya\u011f\u0131\u015fd\u0131, bel\u0259 ya\u011f\u0131\u015fm\u0131 olard\u0131?! H\u0259l\u0259 indiy\u0259 q\u0259d\u0259r bel\u0259 ya\u011f\u0131\u015f g\u00f6rm\u0259mi\u015fdil\u0259r. El\u0259 bil \u00e7ay idi, ax\u0131rd\u0131, bir az da ke\u00e7s\u0259, al\u0259mi yuyub aparacaqd\u0131. Kim bilir, b\u0259lk\u0259 t\u0259bi\u0259t insanlar\u0131n \u0259liyl\u0259 qopacaq b\u00f6y\u00fck f\u0259lak\u0259t\u0259 etiraz\u0131n\u0131, q\u0259z\u0259bini bildirirdi. Bir ko\u011fu\u015fa s\u0131\u011f\u0131nd\u0131lar- qoca bir pal\u0131d a\u011fac\u0131n\u0131n ko\u011fu\u015funa!<br \/>\n-\u0130lahi, g\u0259rdi\u015f\u0259, gedi\u015f\u0259 bir bax! Onda da bu ko\u011fu\u015fa s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015fd\u0131q. Xo\u015f g\u00fcnl\u0259rimiz idi. Ehh!.. han\u0131, han\u0131 o g\u00fcnl\u0259rimiz?! \u015eirin bir x\u0259yal olsa da, ka\u015f bir anl\u0131\u011fa o g\u00fcnl\u0259r\u0259 qay\u0131da bil\u0259ydik. \u2013Murad d\u0259rind\u0259n bir ah \u00e7\u0259kib a\u011fr\u0131yla, yan\u011f\u0131yla \u00f6t\u0259nl\u0259ri xat\u0131rlad\u0131. H\u0259zin, k\u00f6vr\u0259k xatir\u0259l\u0259r \u00fcr\u0259yini c\u0131rmaqlad\u0131. Atas\u0131n\u0131n onu bal\u0131q tutma\u011fa apard\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn yad\u0131na d\u00fc\u015fd\u00fc. Yaz vaxt\u0131 idi. Nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, t\u0259bi\u0259tin o\u011flan \u00e7a\u011f\u0131 idi. G\u00fcl g\u00fcl\u00fc \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rd\u0131, b\u00fclb\u00fcl b\u00fclb\u00fcl\u00fc. Ya\u015f\u0131ll\u0131q al\u0259mi ba\u015f\u0131na g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fc. Qollu-budaql\u0131 a\u011faclar\u0131n suya d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f \u0259ksi g\u00fcn\u0259\u015fin q\u0131z\u0131l\u0131 \u015f\u0259f\u0259ql\u0259ri alt\u0131nda b\u0259rq vururdu. Lal\u0259l\u0259r yanaqlar\u0131n\u0131 q\u0131zard\u0131b t\u0259bi\u0259t\u0259 naz sat\u0131rd\u0131. \u015eu\u015fan\u0131n yara\u015f\u0131\u011f\u0131, t\u0259k-t\u0259k g\u00f6y\u0259r\u0259n xar\u0131 b\u00fclb\u00fcl d\u0259, el\u0259 bil ki, q\u0259nirsiz g\u00f6z\u0259lliy\u0259 vurulub, g\u00f6z\u0259lliyin aya\u011f\u0131na g\u0259lmi\u015fdi. \u2013 Allah\u0131m, sakitlik i\u00e7ind\u0259 d\u00fcnya nec\u0259 d\u0259 g\u00f6z\u0259l, cazib\u0259dar g\u00f6r\u00fcn\u00fcrd\u00fc. \u2013 Murad uzaq ill\u0259rin xatir\u0259l\u0259r i\u015f\u0131\u011f\u0131na b\u00fcr\u00fcn\u00fcb yen\u0259 p\u0131\u00e7\u0131lt\u0131yla S\u0259m\u0259d\u0259 dedi: &#8211; O qo\u015fqulu motosikletl\u0259 g\u0259lmi\u015fdik Yad\u0131nda qalm\u0131\u015f olar. Yax\u015f\u0131 yem\u0259k d\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fck. Qar\u011f\u0131lar\u0131 sahil\u0259 b\u0259rkidib, qarmaqlar\u0131 suya atm\u0131\u015fd\u0131q. G\u00f6z ya\u015f\u0131 kimi dupduru, t\u0259miz, g\u00f6mg\u00f6y sulara. Atam m\u0259ni sal da\u015f\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0259 \u0259yl\u0259\u015fdirib: \u201c Ehtiyatl\u0131 ol, suya d\u00fc\u015fm\u0259y\u0259s\u0259n haa!..\u201d \u2013 tap\u015f\u0131rd\u0131. Suyun dibi g\u00f6r\u00fcns\u0259 d\u0259, el\u0259 d\u0259 dayaz deyildi. Duru oldu\u011fundan d\u0259rinlik d\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7arpm\u0131r, ya\u015f\u0131l a\u011faclar\u0131n k\u00f6lg\u0259si titr\u0259y\u0259n sular\u0131n q\u0131r\u00e7\u0131n l\u0259p\u0259l\u0259rin\u0259 qo\u015fulub asta-asta at\u0131l\u0131b-d\u00fc\u015fd\u00fckc\u0259, d\u0259rinlik d\u0259 \u0259riyib yoxa \u00e7\u0131x\u0131rd\u0131. Be\u015f tilovdan \u00fc\u00e7\u00fcn\u0259 d\u0259 eyni vaxtda bal\u0131q d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fc. Atam ikisini \u0259lind\u0259 tutub birg\u0259 idar\u0259 edir, d\u0259st\u0259yi f\u0131rlatmaqla ipi y\u0131\u011f\u0131b sahil\u0259 \u00e7\u0259kirdi. M\u0259n is\u0259 \u00e7ox \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259kirdim. Bal\u0131q \u00e7\u0131rp\u0131n\u0131r, qar\u011f\u0131n\u0131 sin\u0259m\u0259 s\u0131xsam da, saxlaya bilmir, m\u0259ni suya sar\u0131 dart\u0131rd\u0131. Atam vaxt\u0131nda k\u00f6m\u0259y\u0259 g\u0259lm\u0259s\u0259ydi, y\u0259qin ki, suya salacaqd\u0131. H\u0259qiq\u0259t\u0259n b\u00f6y\u00fck bal\u0131q idi. Ona q\u0259d\u0259r m\u0259n bel\u0259 canl\u0131, b\u00f6y\u00fck bal\u0131q g\u00f6rm\u0259mi\u015fdim. Atam\u0131n \u0259hval\u0131 durulmu\u015fdu. H\u0259l\u0259 \u00fcst\u0259lik doda\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131nda \u0259n \u00e7ox sevdiyi Q\u0259dirin \u201c Sona b\u00fclb\u00fcll\u0259r\u201dini m\u0131z\u0131lday\u0131b oxuyurdu. Ax\u0131 qaraba\u011fl\u0131 olasan oxumayasan, bu harda g\u00f6r\u00fcn\u00fcb ki?! O hava, su, torpaq idi oxudan. Sanki qaraba\u011fl\u0131 d\u00fcnyaya g\u0259l\u0259nd\u0259, onlar\u0131 Tanr\u0131 bir mu\u011fam \u00fcst\u0259 k\u00f6kl\u0259yib, bir mahn\u0131, bir s\u00fcrud qanad\u0131nda d\u00fcnyaya g\u0259tirirdi.<\/p>\n<p>G\u0259lm\u0259yimizl\u0259 bu tezlikd\u0259 bel\u0259 bal\u0131q tutaca\u011f\u0131m\u0131za inanm\u0131rd\u0131 atam. S\u00f6z vermi\u015fdi ki, bal\u0131q kabab\u0131 ver\u0259c\u0259k, ikimiz \u00fc\u00e7\u00fcn ki\u00e7ik qazan\u00e7ada yax\u015f\u0131ca bir bal\u0131q \u015forbas\u0131 da bi\u015fir\u0259c\u0259kdi. Bal\u0131q bi\u015firm\u0259yi Urusiyy\u0259td\u0259 \u0259sg\u0259rlikd\u0259 \u00f6yr\u0259nmi\u015fdi atam.<br \/>\nO g\u00fcn b\u0259xt yaman \u00fcz\u00fcm\u00fcz\u0259 g\u00fcld\u00fc. O q\u0259d\u0259r bal\u0131q tutduq ki, qon\u015fumuz Tavat xalaya, Musa ki\u015fiy\u0259 d\u0259 pay verm\u0259yi unutmad\u0131q. M\u0259n g\u00f6l\u00fcn k\u0259nar\u0131ndan \u00e7\u0131l\u00e7\u0131rp\u0131 y\u0131\u011fd\u0131m, atam h\u0259v\u0259sl\u0259, s\u0259liq\u0259yl\u0259 bal\u0131\u011f\u0131 t\u0259mizl\u0259yib, \u00e7ubuq \u015fi\u015fd\u0259 kabab \u00e7\u0259kdi. \u00c7ox dadl\u0131 v\u0259 dad\u0131 da he\u00e7 vaxt dama\u011f\u0131mdan getm\u0259y\u0259n bal\u0131q \u015forbas\u0131 bi\u015firdi. \u018fdviyal\u0131, g\u00f6y-g\u00f6y\u0259rtili bal\u0131q \u015forbas\u0131. Nar\u015f\u0259rab, s\u0259bz\u0259, anam\u0131n evd\u0259 q\u0131\u015f azuq\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 meyv\u0259 \u015fir\u0259si, sirk\u0259li tutma- h\u0259ft\u0259bec\u0259r d\u0259 g\u0259tirmi\u015fdi. H\u0259l\u0259 samovar da odlay\u0131b, samovar \u00e7ay\u0131 da i\u00e7m\u0259yi unutmam\u0131\u015fd\u0131q. Atam bir s\u00fcfr\u0259 a\u00e7m\u0131\u015fd\u0131 ki, he\u00e7 g\u00f6z\u00fcm\u00fcn qaba\u011f\u0131ndan getmir. Tanr\u0131dan taleyimiz\u0259 nurlu bir g\u00fcn d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fc. Atal\u0131 g\u00fcnl\u0259rimin \u0259n xo\u015f g\u00fcn\u00fc. H\u0259yat\u0131n q\u0259rib\u0259 g\u0259rdi\u015fi var. \u00c7ox vaxt xo\u015fb\u0259xtlikl\u0259 yanbayan ya\u015fay\u0131rsan, ancaq b\u0259z\u0259n onu g\u00f6rm\u00fcrs\u0259n. G\u00f6rm\u0259k ist\u0259diyin s\u0259nd\u0259n uzaqla\u015fanda, sonra o uzaql\u0131\u011f\u0131n h\u0259sr\u0259t duman\u0131nda bo\u011fulursan. \u018flin yetmir, \u00fcn\u00fcn \u00e7atm\u0131r. Sonsuz x\u0259yallar\u0131n, \u00fcmidl\u0259rin doldurdu\u011fu d\u00fcnya i\u00e7ind\u0259ki bo\u015flu\u011fu doldura bilmir. O bo\u015fluq b\u0259z\u0259n s\u0259nin \u00f6z\u00fcn\u00fc d\u0259 udur. Hissl\u0259rin, duy\u011fular\u0131n \u0259siri olursan.<br \/>\nYa\u011f\u0131\u015f s\u0259ngis\u0259 d\u0259, ara-s\u0131ra \u015fim\u015f\u0259k \u00e7ax\u0131r, \u00e7\u0131lpaq a\u011faclar sanki bu nagahani gurultudan qorxurlarm\u0131\u015f kimi bir-birin\u0259 q\u0131s\u0131l\u0131rd\u0131lar. Ko\u011fu\u015fda oturmaqdan yorulmu\u015f \u201cqonaqlar\u201d \u0259traf\u0131 din\u015f\u0259yib \u00e7antalar\u0131n\u0131 g\u00f6t\u00fcrd\u00fcl\u0259r. Nizamlad\u0131qlar\u0131 be\u015f yerd\u0259 partlay\u0131c\u0131lar\u0131 yerl\u0259\u015fdirib, t\u0259hl\u00fck\u0259y\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259d\u0259n uzaqla\u015facaqlar\u0131 vaxt\u0131 da n\u0259z\u0259r\u0259 almaqla, saat mexanizml\u0259rini i\u015f\u0259 sald\u0131lar. \u00c7ox g\u00fccl\u00fc partlay\u0131c\u0131lar idi. M\u0259qs\u0259dl\u0259rin\u0259 nail olma\u011fa el\u0259 biri b\u0259s ed\u0259 bil\u0259rdi. Qalanlar\u0131 dilsiz-a\u011f\u0131zs\u0131z torpaqlar\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131na, viran\u0259 qalm\u0131\u015f yurdlar\u0131n ac\u0131s\u0131na, yaras\u0131na m\u0259lh\u0259m olmal\u0131 idi.<br \/>\nVaxt \u0259riyib gedirdi. Dayanmaq olmazd\u0131. Onlar ir\u0259lil\u0259dikc\u0259, t\u0259hl\u00fck\u0259 d\u0259 z\u0259h\u0259rli n\u0259f\u0259siyl\u0259 arxalar\u0131nca ilan kimi s\u00fcr\u00fcn\u00fcrd\u00fc. Yoxlama- n\u0259zar\u0259t m\u0259nt\u0259q\u0259sin\u0259 \u00e7atanda \u00e7ad\u0131rdan h\u0259l\u0259 d\u0259 kefl\u0259nmi\u015f erm\u0259nil\u0259rin s\u0259si-k\u00fcy\u00fc g\u0259lirdi. Kimisi q\u0131\u015fq\u0131r\u0131r, kimisi oxuyur, kimisi d\u0259 t\u00fcrkl\u0259ri s\u00f6ym\u0259kl\u0259, i\u00e7\u0259rid\u0259kil\u0259r\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rm\u0259k ist\u0259yirdi. Onlar\u0131n s\u0259sl\u0259ri ayd\u0131ca e\u015fidilirdi. Ya\u011f\u0131\u015f \u00e7ad\u0131r\u0131 d\u00f6y\u0259cl\u0259yir, y\u0131\u011f\u0131lm\u0131\u015f sular\u0131n qap\u0131n\u0131n b\u00f6yr\u00fcnd\u0259n \u015f\u0131r\u0131lt\u0131yla t\u00f6k\u00fcld\u00fcy\u00fc elekrtrik lampas\u0131n\u0131n i\u015f\u0131\u011f\u0131nda ayd\u0131nca g\u00f6r\u00fcn\u00fcrd\u00fc. Muradla S\u0259m\u0259d m\u00f6hk\u0259m islansalar da, canlar\u0131nda istilik, rahatl\u0131q hiss edirdil\u0259r. M\u0259xvi plan itkisiz h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015fdi. Yolu rahatca ke\u00e7ib ged\u0259 bil\u0259rdil\u0259r. Ancaq Murad S\u0259m\u0259din i\u00e7ind\u0259n ke\u00e7\u0259nl\u0259ri yax\u015f\u0131 ba\u015fa d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fcnd\u0259n bu d\u0259f\u0259 onu sakitl\u0259\u015fdirm\u0259di. \u018flini \u00e7iynin\u0259 qoyub: &#8211; H\u0259\u0259, can\u0131m, indi s\u00f6z s\u0259nindir!..- dedi. \u2013 Tanr\u0131 k\u00f6m\u0259yin olsun. \u00dcr\u0259yin n\u0259 deyirs\u0259, qoy el\u0259 d\u0259 olsun. D\u00fc\u015fm\u0259n c\u0259zas\u0131z qalmamal\u0131d\u0131r. C\u0259zas\u0131z d\u00fc\u015fm\u0259n quduz itd\u0259n d\u0259 bet\u0259rdir&#8230;<br \/>\nS\u0259m\u0259d sa\u011f \u0259lini gicgah\u0131na t\u0259r\u0259f aparmaqla \u0259mri ba\u015fa d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fcn\u00fc t\u0259sdiql\u0259y\u0259r\u0259k: &#8211; Oldu, c\u0259nab polkovnik! \u2013dedi. \u00c7ad\u0131r\u0131n arxa t\u0259r\u0259find\u0259ki kolluqdan ke\u00e7\u0259r\u0259k sakitc\u0259 ma\u015f\u0131na yax\u0131nla\u015fd\u0131. Ma\u015f\u0131nda kimins\u0259 olmad\u0131\u011f\u0131na arxay\u0131nla\u015f\u0131b, onun b\u00f6yr\u00fcn\u0259 q\u0131s\u0131lmaqla iki \u0259l qumbaras\u0131n\u0131 ard-arda \u00e7ad\u0131r\u0131n qap\u0131s\u0131na tullad\u0131. Toz-torpaq g\u00f6y\u0259 sovruldu. Avtomat\u0131 i\u015f\u0259 sal\u0131b b\u00fct\u00f6v x\u0259zin\u0259sini u\u00e7ub-da\u011f\u0131lm\u0131\u015f \u00e7ad\u0131r\u0131n \u00fcst\u00fcn\u0259 ya\u011fd\u0131rd\u0131. Murad ona yax\u0131nla\u015f\u0131b sakitl\u0259\u015fdirm\u0259k ist\u0259di. S\u0259m\u0259d is\u0259 bir az da q\u0259z\u0259bl\u0259nib: &#8211; Sizin var- yoxunuzu&#8230; fai\u015f\u0259 u\u015faqlar\u0131!!!.. \u2013 q\u0131\u015fq\u0131ra-q\u0131\u015fq\u0131ra, ikinci x\u0259zin\u0259ni d\u0259 sona q\u0259d\u0259r bo\u015faltmaq ist\u0259di. Murad avtomat\u0131 S\u0259m\u0259din \u0259lind\u0259n al\u0131b onu g\u00fccl\u0259 sakitl\u0259\u015fdirdi. S\u0259m\u0259d dizi \u00fcst\u0259 yer\u0259 \u00e7\u00f6k\u00fcb \u0259ll\u0259riyl\u0259 \u00fcz\u00fcn\u00fc \u00f6rtd\u00fc. Ac\u0131 bir f\u0259ryadla, h\u00f6nk\u00fcrt\u00fc il\u0259 a\u011flad\u0131. \u2013 Ax\u0131 niy\u0259, niy\u0259 bel\u0259 olmal\u0131d\u0131r?! \u2013dedi. \u2013 Niy\u0259 insan qana susamal\u0131d\u0131r? Niy\u0259 x\u0259bis, pis niyy\u0259ti il\u0259 c\u0259nn\u0259ti c\u0259h\u0259nn\u0259m\u0259 d\u00f6nd\u0259rm\u0259lidir? M\u0259g\u0259r Allah\u0131n verdiyi bir \u00f6mr\u00fc sakit ya\u015famaq g\u00fcnah olard\u0131m\u0131?..<br \/>\nMurad S\u0259m\u0259din h\u0259y\u0259candan, q\u0259z\u0259bd\u0259n \u0259li-aya\u011f\u0131n\u0131n \u0259sdiyini g\u00f6r\u00fcb, \u00f6z\u00fc s\u00fckan\u0131n arxas\u0131na ke\u00e7di. Ma\u015f\u0131n\u0131n s\u00fcr\u0259tini art\u0131r\u0131b, viran\u0259 qalm\u0131\u015f k\u0259ndl\u0259rin\u0259 t\u0259r\u0259f s\u00fcrd\u00fcl\u0259r.<br \/>\nMurad\u0131n anas\u0131 \u00c7i\u00e7\u0259k xan\u0131m\u0131 do\u011fma yerl\u0259rin xiff\u0259ti i\u00e7\u0259rid\u0259n s\u0131nd\u0131rm\u0131\u015fd\u0131. Yediyi- i\u00e7diyi, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 h\u0259r g\u00fcn haram g\u0259lirdi ona. D\u00f6z\u0259 bilmirdi yurd itkisin\u0259, yurd a\u011fr\u0131s\u0131na. \u00dcz\u00fc g\u00fclm\u00fcr, eyni a\u00e7\u0131lm\u0131rd\u0131. Dost-tan\u0131\u015f i\u00e7ind\u0259 t\u0259k- t\u0259nhayd\u0131 el\u0259 bil. He\u00e7 n\u0259 g\u00f6z\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u00fcnm\u00fcr, he\u00e7 n\u0259y\u0259 d\u0259 m\u0259h\u0259l sal\u0131b i\u00e7ini ovundura bilmirdi. H\u0259y\u0259td\u0259, tut a\u011fac\u0131n\u0131n yan\u0131nda al-qan i\u00e7ind\u0259 \u00e7abalayan, \u00e7\u0131rp\u0131nan \u0259rinin: \u201c Yurdsuz olan\u0131n xo\u015fb\u0259xtliyi olmaz. He\u00e7 vaxt yurdu at\u0131b getm\u0259yin, yurd bo\u015f qalanda d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259r ayaq a\u00e7ar \u00fcst\u00fcm\u00fcz\u0259!..\u201d s\u00f6zl\u0259ri qula\u011f\u0131nda s\u0259sl\u0259nir, o an he\u00e7 vaxt g\u00f6zl\u0259ri \u00f6n\u00fcnd\u0259n \u00e7\u0259kilmirdi. Ne\u00e7\u0259 k\u0259r\u0259 \u00f6lm\u0259k ist\u0259yirdi, \u00f6l\u0259 bilmirdi. V\u0259siyy\u0259t etmi\u015fdi, m\u0259ni k\u0259ndimizin q\u0259bir\u0259stanl\u0131\u011f\u0131nda, \u0259rimin, d\u0259d\u0259- babalar\u0131m\u0131n m\u0259zarlar\u0131n\u0131n yan\u0131nda d\u0259fn ed\u0259rsiniz. O torpaqda do\u011fulmu\u015fam, o torpa\u011fa da qoyun m\u0259ni. Bu g\u00fcn k\u00f6m\u0259yim \u00e7atmasa da, bar\u0131 ha\u00e7ansa bir g\u00fcn da\u015fa d\u00f6n\u00fcb d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 at\u0131laram.<br \/>\nG\u00f6zl\u0259ri hey yol \u00e7\u0259kirdi \u00c7i\u00e7\u0259k xan\u0131m\u0131n. H\u0259r g\u00fcn \u015fam kimi \u0259riyir, h\u0259r g\u00fcn \u00fcz\u00fcl\u00fcrd\u00fc \u00c7i\u00e7\u0259k xan\u0131m. \u00d6l\u00fcm aya\u011f\u0131nda \u00e7\u0131rp\u0131n\u0131r, \u0259zrail\u0259 can verm\u0259k ist\u0259mirdi. \u018frinin \u015f\u0259klini sin\u0259sin\u0259 qoyanda bir az araml\u0131q tapd\u0131. Doda\u011f\u0131nda ac\u0131 t\u0259b\u0259ss\u00fcml\u0259 bu d\u00fcnyan\u0131 t\u0259rk etdi. Murad bunlar\u0131 xat\u0131rlaya- xat\u0131rlaya g\u00f6z ya\u015flar\u0131 i\u00e7ind\u0259 h\u0259y\u0259td\u0259n, tut a\u011fac\u0131n\u0131n alt\u0131ndan bir ovuc torpaq g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. Anas\u0131n\u0131n m\u0259zar\u0131na s\u0259pm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn. Sonra k\u0259nd q\u0259bir\u0259stanl\u0131\u011f\u0131na getdi. G\u00f6zl\u0259rin\u0259 inanmad\u0131. V\u0259h\u015filiyin d\u0259 bir h\u0259ddi-h\u00fcdudu var, daha bu b\u00f6y\u00fckl\u00fckd\u0259 d\u0259 v\u0259h\u015filik ola bilm\u0259zdi. Onlar- ikiayaql\u0131 h\u0259\u015faratlar n\u0259inki diril\u0259r, \u00f6l\u00fcl\u0259rl\u0259 d\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilik edirdil\u0259r. Ba\u015f da\u015flar\u0131n\u0131, sin\u0259 da\u015flar\u0131n\u0131 s\u0131nd\u0131r\u0131b ovum-ovum etmi\u015fdil\u0259r. Bunlar\u0131 g\u00f6rm\u0259y\u0259, d\u00f6zm\u0259y\u0259 \u00fcr\u0259k laz\u0131m idi. Eybi yox, d\u00fc\u015fm\u0259nin el\u0259dikl\u0259rini min qat\u0131yla \u00f6z\u00fcn\u0259 d\u0259 qaytaracaqd\u0131lar. H\u0259r \u015feyin vaxt\u0131, zaman\u0131 var. Tarix \u00e7ox arxal\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259r g\u00f6r\u00fcb, \u00e7oxlar\u0131n\u0131 da arxas\u0131z, m\u0259\u011flub yola sal\u0131b. Murad \u00e7\u0259tinlikl\u0259 atas\u0131n\u0131n q\u0259brini tap\u0131b ordan da bir ovic torpaq g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. Bu d\u00fcnyadan sin\u0259si yaral\u0131 ged\u0259n anas\u0131n\u0131n q\u0259brin\u0259 s\u0259p\u0259c\u0259kdi. Torpaq da bir ruh idi. Ruhlar ruhlara qar\u0131\u015fs\u0131n dey\u0259. Q\u0259bir\u0259stanl\u0131\u011f\u0131 \u00fcz\u00fcnt\u00fc i\u00e7ind\u0259 dola\u015fan S\u0259m\u0259d \u0259ll\u0259rini Murad\u0131n \u00e7iyinl\u0259rin\u0259 qoyub vaxt\u0131n azald\u0131\u011f\u0131n\u0131 yad\u0131na sald\u0131. Murad\u0131n el\u0259 bil yad\u0131ndan \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131. S\u0259m\u0259din onun \u00e7iyinl\u0259rin\u0259 toxunmas\u0131 onun ay\u0131lmas\u0131na, \u00f6z\u00fcn\u00fc \u0259l\u0259 almas\u0131na k\u00f6m\u0259k etdi. \u00c7ox l\u0259ngim\u0259k olmazd\u0131. Bir azdan su h\u0259r \u015feyi yuyub aparacaq, qar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131xan n\u0259 varsa, sin\u0259sin\u0259 s\u0131x\u0131b \u00e7\u00f6r-\u00e7\u00f6p kimi oynadacaqd\u0131.<br \/>\nUzaqda b\u0259rk gurultu qopdu. Yer titr\u0259di. G\u00fccl\u00fc alov parlad\u0131.<\/p>\n<p>-Vaxtd\u0131r, Murad, tez ol, daha l\u0259ngim\u0259k olmaz!.. \u2013 dey\u0259 S\u0259m\u0259d Murad\u0131 t\u0259l\u0259sdirdi. D\u0259r\u0259ni ke\u00e7ib \u00c7ap\u0131q qaya t\u0259r\u0259fd\u0259n da\u011fa d\u0131rma\u015fd\u0131lar. Bilirdil\u0259r ki, o y\u00fcks\u0259klikd\u0259 sel onlar\u0131 yaxalaya bilm\u0259y\u0259c\u0259k, f\u0259lak\u0259t yan \u00f6t\u0259c\u0259kdi.<br \/>\nSuyun \u015f\u0131r\u0131lt\u0131s\u0131, g\u0259tirdiyi g\u00fccl\u00fc k\u00fcl\u0259k ax\u0131n\u0131 hiss olunurdu. D\u00fc\u015fm\u0259nin vahim\u0259 i\u00e7\u0259risind\u0259 qa\u00e7\u0131\u015f\u0131, haray-h\u0259\u015f\u0131ri, mal-qaran\u0131n b\u00f6y\u00fcrt\u00fcs\u00fc, itl\u0259rin ula\u015fmas\u0131 \u00e7ox qorxunc v\u0259 d\u0259h\u015f\u0259tli bir m\u0259nz\u0259r\u0259 yaratm\u0131\u015fd\u0131. \u0130nsan olan b\u0259nd\u0259 bir an\u0131n i\u00e7\u0259risind\u0259 h\u0259r \u015feyin alt-\u00fcst oldu\u011funa inana bilmirdi. Bu, t\u0259bii f\u0259lak\u0259t deyildi. Bu, haqq\u0131, \u0259dal\u0259ti pozulmu\u015f insanlar\u0131n vulkan kimi p\u00fcsk\u00fcr\u0259n q\u0259z\u0259bi, nifr\u0259ti idi!.. Qiyam\u0259t\u0259 qalmayan qisas\u0131n k\u00f6p\u00fckl\u00fc sularda ax\u0131b ged\u0259n h\u0259sr\u0259ti, nisgili, al\u0259mi yax\u0131b-yand\u0131ran odu, alovu idi!..<\/p>\n<p>Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri, 2019, 5 iyun- 15 sentyabr.<\/p>\n<p class=\"bawpvc-ajax-counter\" data-id=\"18091\">Yaz\u0131ya 317 d\u0259f\u0259 bax\u0131l\u0131b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(hekay\u0259) \u201cB\u00fct\u00fcn yollar Qaraba\u011fa apar\u0131r!..\u201d \u015e\u0259h\u0259r s\u0259rni\u015fin avtobuslar\u0131n\u0131n b\u0259l\u0259d\u00e7i ekranlar\u0131nda diqq\u0259timizi \u00e7\u0259k\u0259n v\u0259 bizi i\u00e7\u0259rid\u0259n silk\u0259l\u0259y\u0259n yaz\u0131. B\u0259dirl\u0259nmi\u015f Ay\u0131n g\u00fcm\u00fc\u015f\u00fc i\u015f\u0131\u011f\u0131ndan tuta-tuta da\u011f c\u0131\u011f\u0131r\u0131 il\u0259 iki n\u0259f\u0259r ir\u0259lil\u0259yirdi. \u0130kisi d\u0259 bu yerl\u0259r\u0259 yax\u015f\u0131 b\u0259l\u0259d idi. U\u015faq vaxt\u0131 moruq y\u0131\u011fmaq \u00fc\u00e7\u00fcn c\u0131\u011f\u0131rlar\u0131 ayaqlar\u0131na dolay\u0131b da\u011f\u0131n d\u00f6\u015f\u00fcn\u0259 o q\u0259d\u0259r qalxm\u0131\u015fd\u0131lar ki, h\u0259r yal, h\u0259r yamac da onlara [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":18092,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[16,3],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18091"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=18091"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18091\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18093,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18091\/revisions\/18093"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/18092"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=18091"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=18091"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=18091"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}