{"id":19040,"date":"2023-09-04T11:30:57","date_gmt":"2023-09-04T06:30:57","guid":{"rendered":"https:\/\/kultur.az\/?p=19040"},"modified":"2023-09-04T11:30:57","modified_gmt":"2023-09-04T06:30:57","slug":"mustafa-kamal-ataturkun-t%c9%99hsil-ill%c9%99ri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kultur.az\/?p=19040","title":{"rendered":"MUSTAFA KAMAL ATAT\u00dcRK\u00dcN T\u018fHS\u0130L \u0130LL\u018fR\u0130"},"content":{"rendered":"<p align=\"center\"><b><i><a href=\"https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/z\u0259f\u0259r-bayram\u0131.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-19041\" alt=\"z\u0259f\u0259r bayram\u0131\" src=\"https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/z\u0259f\u0259r-bayram\u0131-300x187.jpg\" width=\"300\" height=\"187\" \/><\/a>30 AVQUST \u2013 T\u00dcRK\u0130Y\u018fN\u0130N Z\u018fF\u018fR BAYRAMI G\u00dcN\u00dc!!!<\/i><\/b><\/p>\n<p>Mustafa m\u0259kt\u0259b ya\u015f\u0131na \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131. Salonikid\u0259 bir ne\u00e7\u0259 m\u0259kt\u0259b vard\u0131. \u018fli Rza \u0259f\u0259ndi a\u00e7\u0131qg\u00f6zl\u00fc bir \u015f\u0259xs idi. \u0130st\u0259yirdi ki, o\u011flunu yeni tipli, d\u00fcny\u0259vi t\u0259hsil ver\u0259n m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259n birin\u0259 qoysun. Amma Z\u00fcbeyd\u0259 xan\u0131m\u0131n da \u00f6z planlar\u0131 vard\u0131. \u018fr v\u0259 arvad xeyli m\u0259\u015fv\u0259r\u0259t-m\u0259sl\u0259h\u0259t etdil\u0259r.<\/p>\n<p>\u018fli Rza \u0259f\u0259ndi Mustafan\u0131 m\u00fcasir t\u0259hsili t\u0259lim ed\u0259n \u015e\u0259msi \u0259f\u0259ndinin m\u0259kt\u0259bin\u0259 g\u00f6nd\u0259rm\u0259k fikrind\u0259 oldu\u011funu Z\u00fcbeyd\u0259 xan\u0131ma bildirdi. Z\u00fcbeyd\u0259 xan\u0131m da\u015f at\u0131b ba\u015f\u0131n\u0131 tutdu, dediyind\u0259n d\u00f6nm\u0259di. Ax\u0131rda \u018fli Rza \u0259f\u0259ndi g\u00fcz\u0259\u015ft\u0259 getdi v\u0259 Mustafa diniy\u00f6nl\u00fc Molla Fatman\u0131n m\u0259h\u0259ll\u0259 m\u0259kt\u0259bin\u0259 qoyuldu.<\/p>\n<p>Z\u00fcbeyd\u0259 xan\u0131m Mustafan\u0131 m\u0259kt\u0259b\u0259 yola salark\u0259n ona a\u011f bir xalat geyindirdi, ba\u015f\u0131na da q\u0131z\u0131l\u0131 i\u015fl\u0259m\u0259li \u00e7alma qoydu. Mustafa m\u0259kt\u0259b\u0259 getm\u0259k ist\u0259yirdi ki, bir d\u0259 g\u00f6rd\u00fcl\u0259r m\u00fc\u0259llim m\u0259kt\u0259bd\u0259ki \u015fagirdl\u0259ri d\u0259 ba\u015f\u0131na toplay\u0131b \u00f6z\u00fc onlar\u0131n m\u0259h\u0259ll\u0259sin\u0259 g\u0259lir. Ya\u015f\u0131ll\u0131qlarla \u0259hat\u0259 olunmu\u015f m\u0259h\u0259ll\u0259d\u0259 dua oxundu. Mustafa anas\u0131n\u0131n, atas\u0131n\u0131n v\u0259 m\u00fc\u0259lliminin \u0259ll\u0259rini \u00f6pd\u00fc. Sonra Mustafa yeni yolda\u015flar\u0131n\u0131n alq\u0131\u015flar\u0131 alt\u0131nda sevinc i\u00e7\u0259risind\u0259 \u015f\u0259h\u0259rin k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259rind\u0259n ke\u00e7\u0259r\u0259k m\u0259scidin yan\u0131ndak\u0131 m\u0259kt\u0259b\u0259 g\u0259ldi.<\/p>\n<p>Onlar m\u0259kt\u0259b\u0259 \u00e7atar-\u00e7atmaz yen\u0259 dualar oxudular. Sonra m\u00fc\u0259llim Mustafan\u0131n \u0259lind\u0259n tutaraq onu bo\u015f v\u0259 ta\u011fl\u0131 ota\u011fa apard\u0131. Burada Mustafaya Quran\u0131n m\u00fcq\u0259dd\u0259s k\u0259lamlar\u0131n\u0131 ayd\u0131nla\u015fd\u0131rma\u011fa ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>O\u011flunu bu m\u0259kt\u0259b\u0259 qoydu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn Z\u00fcbeyd\u0259 xan\u0131m \u00e7ox m\u0259mnun idi. Mustafa da m\u0259kt\u0259bd\u0259 yax\u015f\u0131 ad \u00e7\u0131xarm\u0131\u015fd\u0131. Lakin dini d\u0259rsl\u0259r onun \u00fcr\u0259yinc\u0259 deyildi. M\u0259\u015f\u011f\u0259l\u0259l\u0259r quru, cans\u0131x\u0131c\u0131 ke\u00e7ir, m\u00fc\u0259llim otaqda z\u0259hmli g\u0259zi\u015fir, t\u0259l\u0259bl\u0259ri g\u00fcn\u00fc-g\u00fcnd\u0259n art\u0131rd\u0131. Bir s\u00f6zl\u0259, yekn\u0259s\u0259k d\u0259rs u\u015faqlar\u0131 s\u0131x\u0131r, h\u0259yat\u0131n f\u0259r\u0259hli anlar\u0131ndan onlar\u0131\u00a0 m\u0259hrum edirdi. M\u00fc\u0259llim u\u015faqlar\u0131\u00a0 barda\u015f quraraq d\u00f6\u015f\u0259m\u0259d\u0259 oturma\u011fa, \u00e7\u0259tin t\u0259l\u0259ff\u00fcz olunan \u0259r\u0259b s\u00f6zl\u0259rini, c\u00fcml\u0259l\u0259rini dizl\u0259rinin \u00fcst\u00fcnd\u0259\u00a0 yazma\u011fa m\u0259cbur edirdi.<\/p>\n<p>Mustafa \u0259cn\u0259bi u\u015faqlar\u0131n\u0131n nec\u0259 d\u0259rs ke\u00e7dikl\u0259rini g\u00f6rm\u00fc\u015fd\u00fc. Onlar\u00a0 kimi barda\u015f qurub oturmur, stulda \u0259yl\u0259\u015f\u0259r\u0259k, d\u0259ft\u0259rl\u0259rini qar\u015f\u0131lar\u0131ndak\u0131\u00a0 partalar\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 qoyaraq veril\u0259n tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131 yaz\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n<p>Ax\u0131rda d\u00f6\u015f\u0259m\u0259d\u0259 oturmaqdan t\u0259ng\u0259 g\u0259l\u0259n Mustafa qalx\u0131b ayaq \u00fcst\u0259 dayand\u0131. M\u00fc\u0259llim bunu g\u00f6r\u00fcb ona oturma\u011f\u0131 buyurdu. Mustafa onun dedikl\u0259rin\u0259 qulaq asmayaraq:<\/p>\n<p>-Ayaqlar\u0131m a\u011fr\u0131y\u0131r, &#8211; dedi.<\/p>\n<p>Bunu e\u015fid\u0259n m\u00fc\u0259llimi t\u0259\u0259cc\u00fcb b\u00fcr\u00fcd\u00fc. Mustafan\u0131n ita\u0259tsizlik g\u00f6st\u0259rm\u0259sind\u0259n ac\u0131qland\u0131:<\/p>\n<p>-N\u0259 dedi? N\u0259 dedin? M\u0259nim buyru\u011fuma \u0259m\u0259l etmirs\u0259n?<\/p>\n<p>Mustafa c\u0259sar\u0259tl\u0259:<\/p>\n<p>-M\u0259n yerd\u0259 \u0259yl\u0259\u015f\u0259 bilmir\u0259m. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 barda\u015f qurub oturmayaca\u011fam! Bu \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259rs ke\u00e7ilm\u0259sinin \u0259leyhin\u0259y\u0259m!<\/p>\n<p>M\u00fc\u0259llim ir\u0259li yeridi. O, s\u00f6z\u0259 baxmayan \u015fagirdin\u0259 qulaqburmas\u0131 verm\u0259k ist\u0259yirdi. Lakin onun c\u0259hdi ba\u015f tutmad\u0131. U\u015faqlar Mustafan\u0131n m\u00fcdafi\u0259sin\u0259 qalxd\u0131lar. S\u0259sl\u0259r e\u015fidildi:<\/p>\n<p>-Biz d\u0259 Mustafa kimi fikirl\u0259\u015firik. Barda\u015f qurub yerd\u0259 oturmaqdan, \u0259r\u0259b s\u00f6zl\u0259rini \u0259zb\u0259rl\u0259m\u0259kd\u0259n biz d\u0259 bezmi\u015fik.<\/p>\n<p>M\u00fc\u0259llim dem\u0259y\u0259 s\u00f6z tapmad\u0131. Ham\u0131 ona qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>Mustafa, onun ard\u0131nca da o biri u\u015faqlar sinif ota\u011f\u0131n\u0131 t\u0259rk etdil\u0259r. Mustafa a\u011f\u0131r-a\u011f\u0131r ev\u0259 sar\u0131 gedir v\u0259 \u00f6z-\u00f6z\u00fcn\u0259 fikirl\u0259\u015firdi ki, ata-anas\u0131 ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259d\u0259n x\u0259b\u0259r tutanda onun a\u015f\u0131n\u0131-suyunu ver\u0259c\u0259kl\u0259r. M\u00fc\u0259llim \u0259l\u00fcst\u00fc \u0259hvalat\u0131 m\u00fcdir\u0259, Mustafan\u0131n ail\u0259sin\u0259 \u00e7atd\u0131racaq, onu g\u00fcnahkar sayacaqd\u0131lar. Mustafa ba\u015flamasayd\u0131, o biri u\u015faqlar da \u00fcz\u0259 durmazd\u0131lar. M\u0259s\u0259l\u0259 bel\u0259 qoyulacaqd\u0131. \u018fn \u00e7ox Z\u00fcbeyd\u0259 xan\u0131m dilxor olacaqd\u0131.<\/p>\n<p>Bunlar\u0131 fikirl\u0259\u015f\u0259n Mustafa bird\u0259n \u0259lini yell\u0259yib belini dik\u0259ltdi:<\/p>\n<p>-H\u0259r n\u0259 olur-olsun. Bel\u0259 m\u0259kt\u0259bd\u0259 oxuma\u011f\u0131n faydas\u0131 yoxdur!<\/p>\n<p>O he\u00e7 n\u0259 olmay\u0131bm\u0131\u015f kimi add\u0131mlar\u0131n\u0131 yeyinl\u0259tdi. Ev\u0259 g\u0259lib sakitc\u0259 yem\u0259yini yedi. H\u0259y\u0259t\u0259 \u00e7\u0131x\u0131b u\u015faqlara qo\u015fuldu. Az ke\u00e7mi\u015f Z\u00fcbeyd\u0259 xan\u0131m\u0131n s\u0259si g\u0259ldi. O\u011flunu s\u0259sl\u0259yirdi:<\/p>\n<p>-Mustafa! Mustafa!<\/p>\n<p>Mustafa hay verdi. Anas\u0131 onu ev\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rd\u0131. Mustafa \u00f6z-\u00f6z\u00fcn\u0259: \u201c\u0130ndi divan qurulacaq, sor\u011fu-sual ba\u015flanacaq!\u201d &#8211; dey\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcb c\u0259ld ev\u0259 g\u0259ldi.<\/p>\n<p>\u018fli Rza \u0259f\u0259ndi stulda oturmu\u015f, Z\u00fcbeyd\u0259 xan\u0131m is\u0259 otaqda g\u0259zi\u015firdi. Mustafa diqq\u0259t yetirdi. Atas\u0131 sakit g\u00f6r\u00fcn\u00fcrd\u00fc. Z\u00fcbeyd\u0259 xan\u0131m qa\u015f-qaba\u011f\u0131n\u0131 t\u00f6ks\u0259 d\u0259, bir el\u0259 ac\u0131ql\u0131 deyildi. G\u00f6r\u00fcn\u00fcr, \u018fli Rza \u0259f\u0259ndi il\u0259 aralar\u0131nda s\u00f6hb\u0259t olmu\u015f, m\u0259s\u0259l\u0259ni ayd\u0131nla\u015fd\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131lar. \u018fli Rza \u0259f\u0259ndi Z\u00fcbeyd\u0259 xan\u0131m\u0131n ac\u0131\u011f\u0131n\u0131 soyutma\u011fa m\u00fcv\u0259ff\u0259q olmu\u015fdu. Z\u00fcbeyd\u0259 xan\u0131m susurdu.<\/p>\n<p>\u018fli Rza \u0259f\u0259ndi soru\u015fdu:<\/p>\n<p>-Mustafa, indi fikrin n\u0259dir?<\/p>\n<p>Mustafa:<\/p>\n<p>-Ata, &#8211; dedi, &#8211; o m\u0259kt\u0259bd\u0259n, o m\u00fc\u0259llimd\u0259n faydal\u0131 bir \u015fey g\u00f6t\u00fcrm\u0259k qeyri-m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. M\u0259n bil\u0259ni, m\u0259kt\u0259b\u0259 elm \u00f6yr\u0259nm\u0259y\u0259 gedirl\u0259r\u2026<\/p>\n<p>\u018fli Rza \u0259f\u0259ndi d\u00f6n\u00fcb Z\u00fcbeyd\u0259 xan\u0131ma baxd\u0131. Y\u0259ni: \u201cG\u00f6rd\u00fcn?! U\u015faq olsa da, a\u011f\u0131ll\u0131 dan\u0131\u015f\u0131r. Mustafa da m\u0259n dey\u0259ni deyir.<\/p>\n<p>Z\u00fcbeyd\u0259 xan\u0131m dill\u0259ndi:<\/p>\n<p>-Madam bel\u0259dir, \u00f6z bildiyiniz kimi h\u0259r\u0259k\u0259t edin.<\/p>\n<p>Z\u00fcbeyd\u0259 xan\u0131m qalx\u0131b m\u0259tb\u0259x\u0259 ke\u00e7di. Onun ac\u0131\u011f\u0131 soyumasa da, hiss olunurdu ki, onlar\u0131n fikrin\u0259 \u015f\u0259rikdir. Yoxsa, t\u0259kid ed\u0259rdi.<\/p>\n<p>Ert\u0259si g\u00fcn \u018fli Rza \u0259f\u0259ndi Mustafan\u0131n \u0259lind\u0259n tutub \u015e\u0259msi \u0259f\u0259ndinin m\u0259kt\u0259bin\u0259 apard\u0131. M\u0259kt\u0259b Mustafan\u0131n xo\u015funa g\u0259ldi. Bu arada \u2013 1871-ci ild\u0259 ail\u0259d\u0259 b\u0259db\u0259xt hadis\u0259 ba\u015f verdi. \u018fli Rza \u0259f\u0259ndi 47 ya\u015f\u0131nda d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fdi. A\u011f\u0131r itki Mustafaya pis t\u0259sir g\u00f6st\u0259rdi. Yeddi ya\u015f\u0131nda ik\u0259n atan\u0131, ail\u0259nin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 itirm\u0259yin n\u0259 dem\u0259k oldu\u011funu ham\u0131 bilir.<\/p>\n<p>Ail\u0259nin b\u00fct\u00fcn a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 Z\u00fcbeyd\u0259 xan\u0131m\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fc. Mustafan\u0131n qarda\u015f-bac\u0131lar\u0131ndan b\u0259zil\u0259ri\u00a0 r\u0259hm\u0259t\u0259 getmi\u015fdi. \u018fli Rza \u0259f\u0259ndi h\u0259yatdan k\u00f6\u00e7\u0259nd\u0259 ail\u0259d\u0259 \u00fc\u00e7 u\u015faq qalm\u0131\u015fd\u0131. M\u0259qbul\u0259 bir ya\u015f\u0131nda, Naciy\u0259 q\u0131rxg\u00fcnl\u00fck idi. Az ke\u00e7m\u0259di Naciy\u0259 d\u0259 d\u00fcnyadan k\u00f6\u00e7d\u00fc. Qald\u0131 Mustafa il\u0259 M\u0259qbul\u0259.<\/p>\n<p>Ail\u0259nin maddi durumu pisl\u0259\u015fdiyind\u0259n Z\u00fcbeyd\u0259 xan\u0131m u\u015faqlar\u0131n\u0131 g\u00f6t\u00fcr\u00fcb Raplada ya\u015fayan qarda\u015f\u0131 H\u00fcseynin yan\u0131na yolland\u0131. Rapla Salonikid\u0259n t\u0259xmin\u0259n otuz kilometrlik bir m\u0259saf\u0259d\u0259 yerl\u0259\u015firdi. H\u00fcseyn \u0259f\u0259ndi t\u0259s\u0259rr\u00fcfatda suba\u015f\u0131 olaraq \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Yaz\u0131 quraql\u0131q, q\u0131\u015f\u0131 ya\u011fmurlu olan bu yerl\u0259r q\u0131rm\u0131z\u0131 torpaql\u0131\u00a0 v\u0259 m\u0259hsuldar idi.\u00a0 M\u0259hsul y\u0131\u011f\u0131landan sonra mal-heyvan\u0131 tarlaya burax\u0131rd\u0131lar ki, otlas\u0131n.<\/p>\n<p>Day\u0131s\u0131n\u0131n m\u0259sk\u0259n sald\u0131\u011f\u0131 bu yerl\u0259r Mustafan\u0131n \u00e7ox xo\u015funa g\u0259lirdi. \u018ftraf\u0131 g\u00f6zd\u0259n ke\u00e7ir\u0259n, bu yerl\u0259rd\u0259 g\u0259zi\u015f\u0259n Mustafa \u0259trafdak\u0131 ya\u015f\u0131l d\u00fcnyadan v\u0259cd\u0259 g\u0259lir, g\u00fcl-\u00e7i\u00e7\u0259yin \u0259trind\u0259n xo\u015f-hal olur, t\u0259miz havas\u0131ndan sin\u0259 dolusu al\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>O, t\u0259s\u0259rr\u00fcfat i\u015fl\u0259rind\u0259 H\u00fcseyn \u0259f\u0259ndiy\u0259 k\u00f6m\u0259k edir, i\u015fl\u0259dikc\u0259 f\u0259r\u0259hi k\u00f6ks\u00fcn\u0259 s\u0131\u011fm\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Buralar M\u0259qbul\u0259nin d\u0259 xo\u015funa g\u0259lirdi. O h\u0259l\u0259 balaca idi. M\u0259h\u0259ll\u0259d\u0259ki tay-tu\u015flar\u0131na\u00a0 qaynay\u0131b-qar\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131. Onlarla oynay\u0131r, at\u0131l\u0131b-d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<p>Z\u00fcbeyd\u0259 xan\u0131m \u00f6vladlar\u0131n\u0131n xo\u015fb\u0259xt, qay\u011f\u0131s\u0131z g\u00fcnl\u0259r ke\u00e7irdiyini g\u00f6r\u00fcb \u015fadlan\u0131r, arada h\u0259tta k\u00f6vr\u0259lirdi. Yem\u0259k-i\u00e7m\u0259k sar\u0131dan korluq \u00e7\u0259kmirdil\u0259r. Ev-e\u015fik d\u0259 geni\u015f idi. H\u00fcseyn \u0259f\u0259ndi allah adam\u0131 idi. Bac\u0131s\u0131n\u0131 da, onun u\u015faqlar\u0131n\u0131 da \u00e7ox sevir, onlar\u0131n dar\u0131xmamalar\u0131, xo\u015f g\u00fcn ke\u00e7irm\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lind\u0259n g\u0259l\u0259ni \u0259sirg\u0259mirdi. H\u00fcseyn \u0259f\u0259ndinin ail\u0259 \u00fczvl\u0259ri d\u0259 xo\u015f m\u0259raml\u0131 idil\u0259r.<\/p>\n<p>Mustafa ciddi idi, u\u015faqlarla oyunlara \u00e7ox da qat\u0131lmazd\u0131. Vaxt\u0131n\u0131 m\u0259nal\u0131 ke\u00e7irm\u0259yi xo\u015flar, ya\u015f\u0131dlar\u0131ndan f\u0259rqli olaraq \u0259yl\u0259nc\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u015f\u0131n\u0131 qatmaq \u0259v\u0259zin\u0259 bilik, m\u0259lumat alma\u011fa \u00fcst\u00fcnl\u00fck ver\u0259rdi. Oxuyur, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr, \u00f6yr\u0259nirdi.<\/p>\n<p>Day\u0131s\u0131n\u0131n yan\u0131nda g\u00fcn\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259r xo\u015f ke\u00e7s\u0259 d\u0259, ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc ki, art\u0131q bel\u0259 h\u0259yat onu t\u0259min etmir. \u018flind\u0259n kitab d\u00fc\u015fm\u0259s\u0259 d\u0259, hiss edirdi ki, m\u0259kt\u0259b\u0259 ehtiyac\u0131 var. D\u0259rs almaq, elm k\u0259sb etm\u0259k h\u0259sr\u0259tind\u0259dir.<\/p>\n<p>O\u011flunun son vaxtlar qay\u011f\u0131l\u0131 g\u0259zib-dola\u015fd\u0131\u011f\u0131 Z\u00fcbeyd\u0259 xan\u0131m\u0131n diqq\u0259tind\u0259n yay\u0131nmad\u0131. Mustafan\u0131 yan\u0131na \u00e7a\u011f\u0131r\u0131b:<\/p>\n<p>-O\u011flum, g\u00f6z\u00fcm\u0259 birt\u0259h\u0259r d\u0259yirs\u0259n, &#8211; dedi. \u2013 N\u0259 olub?<\/p>\n<p>Mustafa \u00fcr\u0259yini anas\u0131na a\u00e7d\u0131:<\/p>\n<p>-Anacan, burada h\u0259r \u015fey g\u00f6z\u0259ldir. Allah day\u0131m\u0131n can\u0131n\u0131 sa\u011f el\u0259sin. Ail\u0259si d\u0259 bizd\u0259n \u00f6tr\u00fc \u0259ld\u0259n-ayaqdan gedir. Bunu qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259m\u0259k nankorluq olar. M\u0259qbul\u0259nin xo\u015fb\u0259xt, \u015fad-x\u00fcrr\u0259m g\u0259zib-dola\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcb sevinir\u0259m. F\u0259q\u0259t, anacan, hiss edir\u0259m ki, d\u0259rsl\u0259rimd\u0259 geri qalm\u0131\u015fam. Do\u011frudur, oxuyuram, \u00e7al\u0131\u015f\u0131ram, ancaq m\u0259kt\u0259bin, m\u00fc\u0259llimin \u00f6z yeri var. M\u0259kt\u0259bin, m\u00fc\u0259llimin k\u00f6m\u0259yin\u0259 ehtiyac\u0131m var.<\/p>\n<p>Z\u00fcbeyd\u0259 xan\u0131m o\u011flunun haql\u0131 oldu\u011funu, h\u0259m d\u0259 ondak\u0131 t\u0259hsil\u0259, savad alma\u011fa yan\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcb dedi:<\/p>\n<p>-O\u011flum, narahat olma. Burada m\u0259kt\u0259b d\u0259, m\u00fc\u0259llim d\u0259 var. Yax\u0131n vaxtda t\u0259hsilini davam etdir\u0259rs\u0259n.<\/p>\n<p>K\u0259ndd\u0259 bir m\u00fcs\u0259lman m\u00fc\u0259llimi, bir d\u0259 Rum papas\u0131 vard\u0131. Z\u00fcbeyd\u0259 xan\u0131m \u0259vv\u0259lc\u0259 Mustafan\u0131 Rum papas\u0131n\u0131n, sonra da m\u00fcs\u0259lman m\u00fc\u0259lliminin yan\u0131na d\u0259rs alma\u011fa g\u00f6nd\u0259rdi. Mustafa ona yaban\u00e7\u0131 olan Rum dilini xo\u015flam\u0131rd\u0131. H\u0259m d\u0259 xristian u\u015faqlar \u00f6zl\u0259rini iddial\u0131 apar\u0131r, onunla soyuq davran\u0131rd\u0131lar. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 Mustafa daha h\u0259min m\u0259kt\u0259b\u0259 getm\u0259di.<\/p>\n<p>O \u00f6z\u00fcn\u0259 qar\u015f\u0131 nec\u0259 t\u0259l\u0259bkar idis\u0259, m\u00fc\u0259llim\u0259 qar\u015f\u0131 da el\u0259 t\u0259l\u0259bkar idi.. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn m\u0259dr\u0259s\u0259y\u0259 getdikd\u0259n sonra t\u0259kidl\u0259 anas\u0131na dedi:<\/p>\n<p>-M\u0259n bundan bel\u0259 m\u0259dr\u0259s\u0259y\u0259 getm\u0259y\u0259c\u0259y\u0259m!<\/p>\n<p>Z\u00fcbeyd\u0259 xan\u0131m t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259 o\u011fluna baxd\u0131:<\/p>\n<p>-Ay bala, s\u0259n\u0259 n\u0259 m\u0259kt\u0259b b\u0259y\u0259ndirm\u0259k olur, n\u0259 d\u0259 m\u00fc\u0259llim! Bu n\u0259 i\u015fdir?!<\/p>\n<p>Mustafa dedi:<\/p>\n<p>-Anacan, m\u0259n m\u00fck\u0259mm\u0259l t\u0259hsil almaq ist\u0259yir\u0259m. \u0130st\u0259yir\u0259m ki, bildikl\u0259rimi yox, bilm\u0259dikl\u0259rimi m\u0259n\u0259 \u00e7atd\u0131rs\u0131nlar. Sonra da h\u0259r c\u00fcr c\u0259f\u0259ngiyyat\u0131 yox, h\u0259yat \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131m olan bilikl\u0259ri almaq ist\u0259yir\u0259m.<\/p>\n<p>Z\u00fcbeyd\u0259 xan\u0131m bir s\u00f6z dem\u0259yib fikr\u0259 getdi. Sonra:<\/p>\n<p>-Yax\u015f\u0131, o\u011flum, &#8211; dedi. \u2013 \u00d6yr\u0259nim, g\u00f6r\u00fcm s\u0259ni hans\u0131 m\u00fc\u0259llimin yan\u0131na g\u00f6nd\u0259r\u0259 bil\u0259r\u0259m.<\/p>\n<p>Z\u00fcbeyd\u0259 xan\u0131m bu d\u0259f\u0259 Mustafan\u0131 \u00f6z\u0259l bir m\u00fc\u0259llimin yan\u0131na qoydu. Bir-iki g\u00fcn \u00f6tm\u00fc\u015f Mustafa yen\u0259 anas\u0131na m\u00fcraci\u0259t etm\u0259li oldu. Onun q\u0131r\u0131m\u0131ndan Z\u00fcbeyd\u0259 xan\u0131m ba\u015fa d\u00fc\u015fd\u00fc ki, bu m\u00fc\u0259llim d\u0259 Mustafan\u0131n xo\u015funa g\u0259lm\u0259yib. Odur ki soru\u015fdu:<\/p>\n<p>-H\u0259, o\u011flum, s\u00f6zl\u00fc adama ox\u015fay\u0131rsan!..<\/p>\n<p>Mustafa dill\u0259ndi:<\/p>\n<p>-Anacan, m\u0259ni q\u0131nama. Bu m\u00fc\u0259llimin savad\u0131 yet\u0259rli deyil.<\/p>\n<p>Z\u00fcbeyd\u0259 xan\u0131m anlad\u0131 ki, buralarda Mustafan\u0131 t\u0259min ed\u0259c\u0259k n\u0259 m\u0259kt\u0259b var, n\u0259 d\u0259 m\u00fc\u0259llim. O\u011flu is\u0259 oxumaq, bilikl\u0259r\u0259 yiy\u0259l\u0259nm\u0259k ehtiras\u0131 il\u0259 yan\u0131r.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, onlar Salonikiy\u0259 qay\u0131tmal\u0131 oldular. Burada Mustafa M\u00fclkiyy\u0259 m\u0259kt\u0259bind\u0259 oxuma\u011fa ba\u015flad\u0131\u2026<\/p>\n<p>M\u00fcst\u0259qil q\u0259rar q\u0259bul etm\u0259k, vaxt\u0131n\u0131 bihud\u0259 yer\u0259 ke\u00e7irm\u0259m\u0259k, se\u00e7imd\u0259 s\u0259rb\u0259stlik, m\u0259n\u0259vi t\u0259l\u0259bat\u0131n\u0131 \u00f6d\u0259m\u0259k c\u0259hdi h\u0259l\u0259 u\u015faql\u0131qdan Mustafada ba\u015f qald\u0131rm\u0131\u015fd\u0131 v\u0259 \u00f6mr\u00fc boyu onu t\u0259rk etm\u0259di.<\/p>\n<p><b>Mustafa nec\u0259 Mustafa Kamal oldu?<\/b>\u00a0Mustafa h\u0259rb s\u0259n\u0259tinin vur\u011funu idi. Sa\u011flam g\u00f6rk\u0259mli, \u00e7evik, d\u00fcz qam\u0259tli, s\u0259liq\u0259 il\u0259 geyin\u0259n h\u0259rbi\u00e7il\u0259ri g\u00f6r\u0259nd\u0259 onlara h\u0259s\u0259d apar\u0131rd\u0131. T\u00fcrk s\u0259rk\u0259rd\u0259l\u0259rinin h\u0259yat\u0131ndan b\u0259hs ed\u0259n \u0259s\u0259rl\u0259ri oxumaqdan doymazd\u0131. T\u00fcrk h\u00f6kmdarlar\u0131 Alp \u018fr Tunqa, \u018frto\u011frul, Osman qazi, M\u0259t\u0259, Atilla, Bilg\u0259 xaqan, Uzun H\u0259s\u0259n, \u0130ld\u0131r\u0131m B\u0259yazid, Fateh Sultan M\u0259hm\u0259t, S\u00fcltan S\u00fcleyman onun sevimli q\u0259hr\u0259manlar\u0131 idi. B\u0259z\u0259n \u00f6z\u00fcn\u00fc onlar\u0131n yerind\u0259 g\u00f6r\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<p>Qon\u015fu \u018fhm\u0259d h\u0259rbi r\u00fc\u015ftiyy\u0259d\u0259 oxuyurdu. O,\u00a0 \u0259sg\u0259r formas\u0131 geyinir v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc dart\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>7 ya\u015f\u0131nda olark\u0259n Mustafan\u0131n atas\u0131 \u018fli Rza \u0259f\u0259ndi d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fmi\u015f, ail\u0259 Z\u00fcbeyd\u0259 xan\u0131m\u0131n \u00fcmidin\u0259 qalm\u0131\u015fd\u0131. Mustafa \u00e7oxdan q\u0259lbind\u0259 g\u0259zdirdiyi arzusunu anas\u0131na bildirm\u0259k q\u0259rar\u0131na g\u0259ldi. O\u011flunun dini t\u0259hsil almas\u0131n\u0131 ist\u0259y\u0259n Z\u00fcbeyd\u0259 xan\u0131m\u0131n n\u0259 cavab ver\u0259c\u0259yi b\u0259lli deyildi.<\/p>\n<p>O, o\u011flunu dinl\u0259yib dedi:<\/p>\n<p>\u2013 O\u011flum, m\u0259n is\u0259 deyir\u0259m, Pey\u011f\u0259mb\u0259rimizin yolunu tut. Bir uca olan Allah da s\u0259nd\u0259n raz\u0131 qalar.<\/p>\n<p>Mustafa cavab\u0131nda dedi:<\/p>\n<p>\u2013 Ana, Pey\u011f\u0259mb\u0259rimizin yolu haqq yoludur. B\u00f6y\u00fck Allaha da, H\u0259zr\u0259ti M\u0259h\u0259mm\u0259d \u0259leyihiss\u0259lama da d\u0259rin h\u00f6rm\u0259tim v\u0259 sayq\u0131lar\u0131m var. Amma arzum din xadimi olmaq deyil. M\u0259n h\u0259rbi r\u00fc\u015ftiyy\u0259d\u0259 oxumaq ist\u0259yir\u0259m.<\/p>\n<p>Z\u00fcbeyd\u0259 xan\u0131m o\u011flunu \u00f6z fikrind\u0259n da\u015f\u0131nd\u0131rmaq ist\u0259yirdi. O, Mustafan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr, onun sakit, dinc bir pe\u015f\u0259 se\u00e7m\u0259sini arzulay\u0131rd\u0131. H\u0259rb s\u0259n\u0259tinin \u00e7\u0259tinlikl\u0259rind\u0259n, \u0259sg\u0259rl\u0259rin narahat h\u0259yat s\u00fcrm\u0259l\u0259rind\u0259n x\u0259b\u0259ri vard\u0131. Z\u00fcbeyd\u0259 xan\u0131m Mustafadan ba\u015fqa daha be\u015f \u00f6vlad d\u00fcnyaya g\u0259tirmi\u015fdi: \u018fhm\u0259d, \u00d6m\u0259r, Naciy\u0259, Fatma v\u0259 M\u0259qbul\u0259. Mustafa il\u0259 M\u0259qbul\u0259d\u0259n ba\u015fqa qalan u\u015faqlar ki\u00e7ik ya\u015flar\u0131nda ik\u0259n \u00f6lm\u00fc\u015fd\u00fcl\u0259r. H\u0259rb meydan\u0131 \u00f6l\u00fcml\u00fc-itimli idi. Osmanl\u0131 \u0259sg\u0259ri \u00e7ox vaxt s\u00fcrg\u00fcnl\u0259r\u0259 m\u0259ruz qal\u0131rd\u0131. Odur ki, o\u011flunu dil\u0259 tutma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131:<\/p>\n<p>\u2013 He\u00e7 olmasa, atan\u0131n yolu il\u0259 get. Atan ticar\u0259t\u0259 ba\u015flad\u0131 \u2013 bacarmad\u0131, yar\u0131m\u00e7\u0131q qoydu. Yox, a bala, \u00fcz vurma. S\u0259nin h\u0259rbi r\u00fc\u015ftiyy\u0259d\u0259 oxuma\u011f\u0131na raz\u0131l\u0131q ver\u0259 bilm\u0259r\u0259m. M\u0259n\u0259, k\u00f6rp\u0259 bac\u0131na r\u0259hmin g\u0259lsin\u2026<\/p>\n<p>Mustafa anas\u0131 il\u0259 s\u00f6hb\u0259td\u0259n bir kar a\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcb k\u00fc\u00e7\u0259y\u0259 \u00e7\u0131xd\u0131. Fikirli-fikirli m\u0259h\u0259ll\u0259d\u0259 g\u0259zi\u015firdi ki, qon\u015fu \u018fhm\u0259d\u0259 rast g\u0259ldi. Dayan\u0131b s\u00f6hb\u0259t etdil\u0259r. \u018fhm\u0259d hal-\u0259hval tutdu, sonra is\u0259 Mustafadan x\u0259b\u0259r ald\u0131 ki, n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259hval\u0131 poz\u011fundur. Mustafa \u0259vv\u0259lc\u0259 dem\u0259k ist\u0259m\u0259di, sonra fikirl\u0259\u015fdi ki, nec\u0259 olsa \u018fhm\u0259din atas\u0131 h\u0259rbi\u00e7idir, b\u0259lk\u0259 ona k\u00f6m\u0259yi d\u0259ydi. O, anas\u0131 il\u0259 aralar\u0131nda olan s\u00f6hb\u0259ti \u018fhm\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fd\u0131, xahi\u015f etdi ki, bu bar\u0259d\u0259 atas\u0131 il\u0259 m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015fsin.<\/p>\n<p>\u018fhvalat\u0131 \u00f6yr\u0259n\u0259nd\u0259n sonra \u018fhm\u0259din minba\u015f\u0131 (mayor) v\u0259zif\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan atas\u0131 h\u0259qiq\u0259t\u0259n ona \u00f6z k\u00f6m\u0259yini g\u00f6st\u0259rdi. Mustafa anas\u0131ndan x\u0259lv\u0259ti h\u0259rbi r\u00fc\u015ftiyy\u0259d\u0259 ke\u00e7iril\u0259n m\u0259\u015f\u011f\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 davam etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. Lakin az ke\u00e7mi\u015f ona bildirdil\u0259r ki, m\u0259kt\u0259bd\u0259 oxumaq \u00fc\u00e7\u00fcn anas\u0131n\u0131n yaz\u0131l\u0131 raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>Mustafa bir daha Z\u00fcbeyd\u0259 xan\u0131mla s\u00f6hb\u0259t etm\u0259li oldu. Anas\u0131 dedi:<\/p>\n<p>\u2013 Ay o\u011ful, ba\u015fa d\u00fc\u015f. S\u0259n\u0259 etiraz etm\u0259yimin s\u0259b\u0259bi o deyil ki, h\u0259rb s\u0259n\u0259tind\u0259n ac\u0131\u011f\u0131m g\u0259lir. Biz\u0259 yax\u015f\u0131 \u0259sg\u0259rl\u0259r laz\u0131md\u0131r. V\u0259t\u0259n darda olanda bu b\u0259ladan bizi onlar qurtar\u0131r. Kims\u0259 il\u0259 i\u015fimiz olmasa da, \u00f6lk\u0259miz\u0259 g\u00f6z dik\u0259nin say\u0131 \u00e7oxdur. S\u0259ni g\u00f6z\u00fcmd\u0259n uza\u011fa qoymaq ist\u0259mir\u0259m. \u018fsg\u0259rin h\u0259yat\u0131 a\u011f\u0131rd\u0131r. Bu g\u00fcn burada, sabah Allah bilir harada. \u00c7amadan\u0131n\u0131 y\u0131\u011f\u0131b haz\u0131r qoyur, \u0259mr veril\u0259n kimi g\u00f6t\u00fcr\u00fcb d\u00fcz\u0259lir yola.<\/p>\n<p>Mustafa sonuncu d\u0259f\u0259 c\u0259hd etdi:<\/p>\n<p>\u2013 Anacan, yad\u0131ndad\u0131r, m\u0259n do\u011fulanda be\u015fiyimin ba\u015f\u0131ndan q\u0131l\u0131nc asm\u0131\u015fd\u0131n\u0131z. Onu m\u0259n\u0259 kim h\u0259diyy\u0259 etmi\u015fdi? Atam. O m\u0259ni bir \u0259sg\u0259r, bir komandan g\u00f6rm\u0259k ist\u0259yirdi. Dem\u0259k, h\u0259rbi\u00e7i olmaq t\u0259k m\u0259nim yox, onun da arzusu olub. Xahi\u015f edir\u0259m, bunu da n\u0259z\u0259r\u0259 al.<\/p>\n<p>Z\u00fcbeyd\u0259 xan\u0131m fikr\u0259 getdi. O\u011flu il\u0259 bel\u0259 dan\u0131\u015fsa da \u0259slind\u0259 t\u0259r\u0259dd\u00fcd i\u00e7\u0259risind\u0259 idi. Onun arzusunu g\u00f6z\u00fcnd\u0259 qoymaq ist\u0259mirdi. \u00d6t\u0259n s\u00f6hb\u0259td\u0259n sonra b\u00fct\u00fcn g\u00fcn\u00fc hey bu bar\u0259d\u0259 fikirl\u0259\u015firdi. Bu s\u00f6hb\u0259t yuxuda da onu rahat buraxm\u0131rd\u0131. Mustafan\u0131n xat\u0131rlatd\u0131\u011f\u0131 q\u0131l\u0131nc \u0259hvalat\u0131 Z\u00fcbeyd\u0259 xan\u0131m\u0131n yad\u0131na sra\u011fag\u00fcnk\u00fc yuxusunu sald\u0131. Yuxuda g\u00f6rm\u00fc\u015fd\u00fc ki, T\u00fcrkiy\u0259nin ba\u015f\u0131 \u00fcz\u0259rini qara buludlar al\u0131b. \u018fsg\u0259rl\u0259r d\u00fc\u015fm\u0259ni yerind\u0259 oturtmaq \u00fc\u00e7\u00fcn topla\u015f\u0131blar. Ham\u0131 g\u00f6zl\u0259yir ki, bir komandir g\u0259lib onlar\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259 apars\u0131n. Bunu g\u00f6r\u0259n balaca Mustafa c\u0259ld ev\u0259 qa\u00e7\u0131b u\u015faq vaxt\u0131 atas\u0131n\u0131n onun\u00e7un ald\u0131\u011f\u0131 q\u0131l\u0131nc\u0131 g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. Geri qay\u0131d\u0131b qo\u015funun qaba\u011f\u0131na ke\u00e7ir. Komandiri g\u00f6zl\u0259y\u0259n y\u0259h\u0259rli k\u0259h\u0259r at\u0131n belin\u0259 qalx\u0131r.<\/p>\n<p>Z\u00fcbeyd\u0259 xan\u0131m bax\u0131b g\u00f6r\u00fcr ki, Mustafa tamam d\u0259yi\u015fib. Bird\u0259n-bir\u0259 b\u00f6y\u00fcy\u00fcb, geyimi d\u0259 ba\u015fqad\u0131r. H\u0259rbi forma ona \u00f6zg\u0259 \u0259z\u0259m\u0259t verib. Mustafa bird\u0259n q\u0131l\u0131nc\u0131n\u0131 \u00e7\u0259kib ir\u0259li do\u011fru uzad\u0131r. Z\u00fcbeyd\u0259 xan\u0131m g\u00f6r\u00fcr ki, bu q\u0131l\u0131nc da atas\u0131n\u0131n Mustafaya ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 balaca, oyuncaq q\u0131l\u0131nc deyil. G\u00fcn\u0259\u015fin alt\u0131nda par-par yanan Koro\u011flu q\u0131l\u0131nc\u0131d\u0131r. Mustafa q\u0131l\u0131nc\u0131 havada oynadaraq d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259r\u0259: \u201cYa istiqlal, ya \u00f6l\u00fcm!\u201d deyib at\u0131n\u0131 \u00e7ap\u0131r. \u018fsg\u0259rl\u0259r d\u0259 \u00f6z n\u00f6vb\u0259l\u0259rind\u0259: \u201cT\u00fcrkiy\u0259nin azadl\u0131\u011f\u0131 u\u011frunda ir\u0259li!\u201d dey\u0259 q\u0131\u015fq\u0131r\u0131b atlar\u0131n\u0131 Mustafan\u0131n ard\u0131nca \u00e7ap\u0131rlar.<\/p>\n<p>Bunlar\u0131 xat\u0131rlayan Z\u00fcbeyd\u0259 xan\u0131m aya\u011fa qalx\u0131b Mustafaya sar\u0131 getdi v\u0259 onun aln\u0131ndan \u00f6p\u0259r\u0259k:<\/p>\n<p>\u2013 O\u011flum, \u0259g\u0259r q\u0259rar\u0131nda bel\u0259 israrl\u0131sansa, s\u0259n\u0259\u00a0\u00a0\u00a0 xeyir-dua verir\u0259m.<\/p>\n<p>Ert\u0259si g\u00fcn Mustafa art\u0131q h\u0259rbi r\u00fc\u015ftiyy\u0259d\u0259 oxuyurdu. Sar\u0131\u015f\u0131n sa\u00e7l\u0131, mavi g\u00f6zl\u00fc Mustafa h\u0259rbi formada daha \u0259z\u0259m\u0259tli, daha yara\u015f\u0131ql\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcrd\u00fc. D\u0259rsl\u0259rin\u0259 s\u0259yl\u0259 haz\u0131rla\u015f\u0131rd\u0131. \u0130ti z\u0259kaya v\u0259 t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u0259, ayd\u0131n nitq\u0259, d\u0259rin m\u0259ntiq\u0259 malik idi. \u0130ntizam\u0131 g\u00f6zl\u0259yir, m\u00fc\u0259lliml\u0259ri v\u0259 yolda\u015flar\u0131 il\u0259 n\u0259zak\u0259t v\u0259 h\u00f6rm\u0259tl\u0259 davran\u0131rd\u0131. O, h\u0259rb s\u0259n\u0259tinin sirl\u0259rin\u0259 h\u0259v\u0259sl\u0259 yiy\u0259l\u0259nirdi. R\u00fc\u015ftiyy\u0259d\u0259 h\u0259rbi f\u0259nl\u0259rd\u0259n ba\u015fqa f\u0259ls\u0259f\u0259, riyaziyyat, tarix, iqtisadiyyat da ke\u00e7ilirdi. Mustafa ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc ki, yax\u015f\u0131 m\u00fct\u0259x\u0259ssis olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn gec\u0259sini-g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn\u0259 qatmal\u0131, \u00e7ox oxumal\u0131, oxuduqlar\u0131ndan faydalanma\u011f\u0131 bacarmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Riyaziyyat Mustafan\u0131n sevdiyi v\u0259 u\u011fur qazand\u0131\u011f\u0131 d\u0259rsl\u0259rd\u0259n idi. Riyaziyyat d\u0259rsl\u0259rini y\u00fczba\u015f\u0131 Mustafa \u0259f\u0259ndi apar\u0131rd\u0131. O, yax\u015f\u0131 insan v\u0259 savadl\u0131 m\u00fc\u0259llim idi. \u015eagirdl\u0259ri onu \u00e7ox sevirdil\u0259r. Y\u00fczba\u015f\u0131 \u015fagirdi Mustafan\u0131n qabiliyy\u0259tin\u0259 heyran qalm\u0131\u015fd\u0131. O\u011flan t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00e7evikliyi v\u0259 itiliyi il\u0259 ba\u015fqa u\u015faqlardan \u00e7ox f\u0259rql\u0259nirdi.<\/p>\n<p>Riyaziyyat m\u00fc\u0259lliminin ad\u0131 da Mustafa idi. Bundan ba\u015fqa, sinifd\u0259 Mustafa ad\u0131nda bir ne\u00e7\u0259 \u015fagird vard\u0131. Bir d\u0259f\u0259 Mustafa yolda\u015flar\u0131n\u0131n yerin\u0259 yetir\u0259 bilm\u0259diyi bir m\u0259s\u0259l\u0259ni h\u0259ll etdikd\u0259n sonra y\u00fczba\u015f\u0131 Mustafa \u018ff\u0259ndi \u0259ll\u0259rini bir-birin\u0259 vurub heyr\u0259t i\u00e7\u0259risind\u0259 aya\u011fa qalxd\u0131:<\/p>\n<p>\u2013 \u018fhs\u0259n, m\u0259nim balam! \u018fhs\u0259n! A\u011fl\u0131ma bir fikir g\u0259lib. Sinifd\u0259ki ba\u015fqa Mustafalardan s\u0259ni f\u0259rql\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ad\u0131na bir \u201cKamal\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fc d\u0259 art\u0131r\u0131ram. Bundan sonra s\u0259ni Mustafa Kamal \u00e7a\u011f\u0131raca\u011fam. \u201cKamal\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fcn m\u0259nas\u0131n\u0131, y\u0259qin ki, bilirs\u0259n \u2013 kamillik, bitkinlik, a\u011f\u0131l, idrak, m\u00fck\u0259mm\u0259llik dem\u0259kdir. S\u0259n bu ada layiqs\u0259n!<\/p>\n<p>\u0130ll\u0259r ke\u00e7di. Mustafa bu ad\u0131 \u00f6mr\u00fcn\u00fcn ax\u0131r\u0131na kimi \u015f\u0259r\u0259fl\u0259 da\u015f\u0131d\u0131.<\/p>\n<p><b>\u00a0<\/b><\/p>\n<p align=\"center\"><b><i>Akif \u00a0Nura\u011fa o\u011flu Abbasov<\/i><\/b><\/p>\n<p align=\"center\"><i>pedaqogika\u00a0 elml\u0259ri doktoru, professor, respublikan\u0131n \u018fm\u0259kdar m\u00fc\u0259llimi<\/i><\/p>\n<p align=\"center\"><i>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n T\u0259hsil \u0130nstitutunun elmi katibi <\/i><\/p>\n<p><i>\u00a0<\/i><\/p>\n<p class=\"bawpvc-ajax-counter\" data-id=\"19040\">Yaz\u0131ya 42 d\u0259f\u0259 bax\u0131l\u0131b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>30 AVQUST \u2013 T\u00dcRK\u0130Y\u018fN\u0130N Z\u018fF\u018fR BAYRAMI G\u00dcN\u00dc!!! Mustafa m\u0259kt\u0259b ya\u015f\u0131na \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131. Salonikid\u0259 bir ne\u00e7\u0259 m\u0259kt\u0259b vard\u0131. \u018fli Rza \u0259f\u0259ndi a\u00e7\u0131qg\u00f6zl\u00fc bir \u015f\u0259xs idi. \u0130st\u0259yirdi ki, o\u011flunu yeni tipli, d\u00fcny\u0259vi t\u0259hsil ver\u0259n m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259n birin\u0259 qoysun. Amma Z\u00fcbeyd\u0259 xan\u0131m\u0131n da \u00f6z planlar\u0131 vard\u0131. \u018fr v\u0259 arvad xeyli m\u0259\u015fv\u0259r\u0259t-m\u0259sl\u0259h\u0259t etdil\u0259r. \u018fli Rza \u0259f\u0259ndi Mustafan\u0131 m\u00fcasir t\u0259hsili t\u0259lim ed\u0259n [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[8,5],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19040"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=19040"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19040\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19042,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19040\/revisions\/19042"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=19040"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=19040"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=19040"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}