{"id":19047,"date":"2023-09-07T16:53:51","date_gmt":"2023-09-07T11:53:51","guid":{"rendered":"https:\/\/kultur.az\/?p=19047"},"modified":"2023-09-07T16:53:51","modified_gmt":"2023-09-07T11:53:51","slug":"tatar-colu-v%c9%99-kvant-mexanikasi-cavansir-yusifli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kultur.az\/?p=19047","title":{"rendered":"&#8220;Tatar \u00e7\u00f6l\u00fc&#8221; v\u0259 Kvant mexanikas\u0131 &#8211; Cavan\u015fir YUS\u0130FL\u0130"},"content":{"rendered":"<p><strong><a href=\"https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/photo_10675.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-19048\" alt=\"photo_10675\" src=\"https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/photo_10675-300x168.jpg\" width=\"300\" height=\"168\" \/><\/a>1<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bir hekay\u0259, roman yazmaq h\u00fcn\u0259r deyildir. \u0130ndi ham\u0131 irili-x\u0131rdal\u0131 h\u0259r \u015fey yaz\u0131r v\u0259 arada reaksiyan\u0131n yoxlu\u011fundan \u015fikay\u0259t notlar\u0131yla birg\u0259 aqressiya, b\u0259z\u0259n o h\u0259dd\u0259 \u00e7at\u0131r ki, adam \u0259d\u0259biyyatda art\u0131q imzas\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u0259n, s\u00f6z\u00fc m\u00f6h\u00fcr olan bir nasirin \u00fcst\u00fcn\u0259 &#8220;bo\u015f-bo\u015f \u015feyl\u0259r yaz\u0131b&#8221; dey\u0259 h\u00fccum \u00e7\u0259kir, bu da al\u0131nmad\u0131qda, \u00f6z\u00fcyl\u0259 b\u0259rab\u0259r n\u0259f\u0259s alan ba\u015fqa bir nasir\u0259 &#8220;qartopu&#8221; atar&#8230; B\u00fct\u00fcn bu qov\u011fan\u0131n i\u00e7ind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc yeti\u015fdirm\u0259k, \u00f6z\u00fcn\u00fc \u00f6t\u00fcb-ke\u00e7m\u0259k yaddan \u00e7\u0131xar. Y\u0259ni, s\u0259n ist\u0259diyin q\u0259d\u0259r improvizasiya ed\u0259 bil\u0259rs\u0259n, ist\u0259diyin texnikan\u0131 &#8220;\u00f6z\u00fcn\u00fcnk\u00fcl\u0259\u015fdirib&#8221; meydan sulaya bil\u0259rs\u0259n, amma n\u0259f\u0259sini yazd\u0131\u011f\u0131n s\u0259tirl\u0259r aras\u0131nda yenid\u0259n yaratmaq i\u015find\u0259 na\u015f\u0131san ki na\u015f\u0131&#8230; \u018fd\u0259biyyatda \u00f6z s\u00f6z\u00fc, \u00f6z m\u00f6vzusu, \u00f6z f\u0259ls\u0259f\u0259si olan isiml\u0259r g\u00f6r\u00fcn\u00fcr, bu olmad\u0131qda yaz\u0131lanlar\u0131n me\u015f\u0259sind\u0259 n\u0259f\u0259s almaq m\u00fcmk\u00fcns\u00fczl\u0259\u015fir. Ancaq m\u0259nd\u0259 d\u0259h\u015f\u0259tli bir g\u00f6zl\u0259nti var, bir g\u00fcn bel\u0259 bir imza g\u0259l\u0259c\u0259k&#8230;<\/p>\n<p>Bu g\u00f6zl\u0259ntini yazd\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn \u0259s\u0259rl\u0259rin m\u00f6vzusuna \u00e7evir\u0259n bir yaz\u0131\u00e7\u0131 da var. Onun \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 insan daim geri qay\u0131tmaq ist\u0259yir, amma taleyin, q\u0259d\u0259rin stixiyas\u0131 onu h\u0259r t\u0259sad\u00fcfd\u0259 ir\u0259li at\u0131r, i\u00e7i ke\u00e7mi\u015fl\u0259 s\u00fcsl\u0259nib, \u00e7\u00f6l\u00fc bu g\u00fcnl\u0259, h\u0259, &#8220;Tatar \u00e7\u00f6l\u00fc&#8221;. Ham\u0131 g\u00f6zl\u0259yir, bir g\u00fcn o \u00e7\u00f6ld\u0259n, y\u0259ni ke\u00e7mi\u015fd\u0259n h\u00fccum olacaq, bu d\u0259h\u015f\u0259tli g\u00f6zl\u0259ntinin i\u00e7ind\u0259 \u00f6l\u0259nl\u0259r q\u0259hr\u0259mancas\u0131na \u00f6l\u00fcr, g\u00f6zl\u0259y\u0259nl\u0259r \u00e7\u00fcr\u00fcy\u00fcb gedir, s\u00fckut atomu bel\u0259 par\u00e7alay\u0131r, n\u00fcv\u0259ni de\u015fir, d\u0259h\u015f\u0259tli yan\u011f\u0131n d\u00fcz\u00fc-d\u00fcnyan\u0131 tutur &#8211; Kvant mexanikas\u0131&#8230;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>2\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>D\u00fcnyada, ayr\u0131-ayr\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259h\u015f\u0259tli hadis\u0259l\u0259r, m\u00fcharib\u0259 kimi, insan\u0131n az qala b\u00fct\u00fcn d\u0259y\u0259rl\u0259rinin \u00f6z k\u00fcll\u0259rind\u0259n do\u011fdu\u011fu hadis\u0259l\u0259r qopduqda ham\u0131 g\u00f6zl\u0259rini yazarlara dik\u0259r v\u0259 ill\u0259r ke\u00e7dikc\u0259 bu d\u0259h\u015f\u0259tli hadis\u0259l\u0259rin b\u0259dii \u0259d\u0259biyyatda \u0259ksini g\u00f6zl\u0259r.\u00a0 G\u00f6zl\u0259nti ill\u0259rl\u0259 \u00e7\u0259k\u0259r, amma g\u00f6zl\u0259diyin \u015fey tam olaraq, y\u0259ni s\u0259nin g\u00f6zl\u0259ntini dolduracaq m\u0259nada g\u0259lm\u0259z. Niy\u0259? B\u0259lk\u0259 ona g\u00f6r\u0259 ki, \u0259d\u0259biyyat \u00f6z s\u00f6z\u00fcn\u00fc bu hadis\u0259l\u0259rd\u0259n, dey\u0259k ki, m\u00fcharib\u0259d\u0259n qabaq demi\u015fdir? H\u0259m d\u0259: t\u0259kc\u0259 m\u00fcharib\u0259 haqq\u0131nda yox, bundan daha d\u0259h\u015f\u0259tli olan insan t\u0259nhal\u0131\u011f\u0131, insan\u0131n \u00f6z \u0259sar\u0259ti i\u00e7ind\u0259 q\u0131vr\u0131lmas\u0131, \u00f6mr\u00fcn bir an\u0131nda h\u0259r \u015feyin \u00e7ox m\u0259nas\u0131z olmas\u0131 q\u0259na\u0259tini d\u00fcnyada \u0259n g\u00fccl\u00fc projektorun alt\u0131ndaym\u0131\u015f kimi ifad\u0259 etm\u0259k anlam\u0131nda&#8230;<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" alt=\"\" src=\"http:\/\/img.edebiyyatqazeti.az\/uploads\/1617189607_dino-buzzati.jpg\" \/><\/p>\n<p>Dino Bussatinin &#8220;Tatar \u00e7\u00f6l\u00fc&#8221; roman\u0131yla Alber Kam\u00fcn\u00fcn &#8220;Yad&#8221; roman\u0131 eyni vaxtda\u00a0 &#8211; 1940-c\u0131 ild\u0259, II D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sinin \u0259n g\u0259rgin d\u00f6n\u0259mind\u0259 n\u0259\u015fr edilmi\u015fdi. Bu iki roman\u0131 b\u00fct\u00fcn parametrl\u0259r, b\u0259dii-estetik, \u0259d\u0259bi-ideoloji v\u0259 sair boyutlarda bir-birinin davam\u0131 kimi oxumaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcrm\u00fc? Kam\u00fcn\u00fcn romanlar\u0131 bu qavramdan baxd\u0131qda, biri dig\u0259rini do\u011furan n\u00fcmun\u0259l\u0259rdir: &#8220;Yad&#8221;, &#8220;Taun&#8221;, &#8220;\u00c7\u00f6k\u00fc\u015f&#8221; v\u0259 sair. Dino Bussatid\u0259 d\u0259 el\u0259: &#8220;Tatar \u00e7\u00f6l\u00fc&#8221;, &#8220;Colombre&#8221;, &#8220;Bir e\u015fq&#8221;, &#8220;K.Bal\u0131\u011f\u0131&#8221;, &#8220;F\u0131r\u00e7an\u0131n ucundak\u0131 hekay\u0259l\u0259r&#8221;, &#8220;C\u0259h\u0259nn\u0259m&#8221;&#8230;<\/p>\n<p>&#8220;Tatar \u00e7\u00f6l\u00fc&#8221;nd\u0259 bel\u0259 bir epizod var: Droqo qalada ilk s\u0131x\u0131nt\u0131l\u0131 g\u00fcnl\u0259rini ke\u00e7irdikd\u0259n sonra anas\u0131na m\u0259ktub yaz\u0131r v\u0259 yaza-yaza d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ki, indi ikisin\u0259 d\u0259 h\u00fczur g\u0259tir\u0259n evl\u0259rind\u0259 olsayd\u0131, bu \u015feyl\u0259ri ona ba\u015fqa bir ortamda n\u0259ql etmi\u015f olard\u0131 v\u0259 ikisi d\u0259 bu \u0259hvalatlar\u0131 m\u0259mnunluqla dinl\u0259rdi. Droqonun xidm\u0259t\u0259 g\u00f6nd\u0259rildiyi qala d\u00fcnyan\u0131n son n\u00f6qt\u0259sidir, arxada k\u00fcr\u0259yini isitm\u0259y\u0259n n\u0259f\u0259sl\u0259rin uzaqla\u015fmas\u0131, \u00f6nd\u0259 is\u0259 Tatar \u00c7\u00f6l\u00fc var, d\u00fc\u015fm\u0259n g\u00fcnl\u0259rin bir g\u00fcn\u00fc oradan sel kimi ax\u0131b g\u0259l\u0259 bil\u0259r. Anas\u0131na m\u0259ktub yazan Droqo m\u0259ktubu daha \u00e7ox \u00f6z\u00fcn\u0259 yaz\u0131r, k\u0259lm\u0259l\u0259ri i\u00e7in\u0259 at\u0131r v\u0259 bu s\u00f6zl\u0259rd\u0259n c\u00fcc\u0259r\u0259n h\u0259qiq\u0259t onu sars\u0131d\u0131r: \u00e7\u0131x\u0131b getdiyin yolda, b\u0259z\u0259n, arxanda bir qap\u0131 \u00e7\u0131rp\u0131lar v\u0259 bir daha a\u00e7\u0131lmayacaq kimi kilidl\u0259n\u0259r. \u0130lk g\u00fcnl\u0259rd\u0259 \u0259sg\u0259rl\u0259rin g\u00f6zl\u0259rind\u0259 \u0259ks olunan g\u00fcn\u0259\u015f indi g\u00f6y \u00fcz\u00fcnd\u0259 donuq deyil, s\u00fcr\u0259tl\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t edir, h\u0259yat s\u0131x\u0131nt\u0131 v\u0259 q\u00fcss\u0259 i\u00e7ind\u0259 ax\u0131b gedir. Bu uydurma b\u00f6y\u00fck g\u00f6zl\u0259nti insan h\u0259yat\u0131n\u0131 qum kimi yuyub apar\u0131r. Bu gah sabit, gah da s\u00fcr\u0259tli g\u00fcn\u0259\u015f obraz\u0131 &#8220;Yad&#8221; roman\u0131nda da var, b\u0131\u00e7a\u011f\u0131n tiy\u0259sind\u0259, h\u0259yatla \u00f6l\u00fcm aras\u0131ndak\u0131 bir an ba\u015f ver\u0259n anla\u015f\u0131lmaz olayda, birc\u0259 o, Mersonun at\u0131ld\u0131\u011f\u0131 t\u0259cridxanan\u0131n i\u00e7in\u0259 n\u00fcfuz ed\u0259 bilmir&#8230; Ora yaln\u0131z ke\u015fi\u015f gir\u0259r, o da g\u00fcn\u0259\u015fin d\u00fc\u015fm\u0259ni&#8230;<\/p>\n<p>D\u00fcnyan\u0131n b\u0259lk\u0259 d\u0259 \u0259n son n\u00f6qt\u0259sind\u0259 v\u0259 \u0259n sakit yerind\u0259, h\u0259m d\u0259 s\u00fckutun h\u0259r an partlama\u011fa haz\u0131r oldu\u011fu m\u0259kanda \u00f6mr\u00fcn, h\u0259yat\u0131n s\u0259nd\u0259n qoparaq bird\u0259f\u0259lik \u00e7\u0131x\u0131b getdiyini el\u0259 bir axmaq t\u0259b\u0259ss\u00fcml\u0259 seyr ed\u0259rs\u0259n ki, bu s\u0259nin ya\u015famaq \u00fc\u00e7\u00fcn ovcunda qalan son q\u0259pikl\u0259r\u0259 m\u0259z\u0259mm\u0259t ed\u0259r, Tanr\u0131 da o an yad\u0131ndan \u00e7\u0131xar.<\/p>\n<p>m\u0259nb\u0259:\u00a0https:\/\/edebiyyatqazeti.az<\/p>\n<p class=\"bawpvc-ajax-counter\" data-id=\"19047\">Yaz\u0131ya 27 d\u0259f\u0259 bax\u0131l\u0131b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1 &nbsp; Bir hekay\u0259, roman yazmaq h\u00fcn\u0259r deyildir. \u0130ndi ham\u0131 irili-x\u0131rdal\u0131 h\u0259r \u015fey yaz\u0131r v\u0259 arada reaksiyan\u0131n yoxlu\u011fundan \u015fikay\u0259t notlar\u0131yla birg\u0259 aqressiya, b\u0259z\u0259n o h\u0259dd\u0259 \u00e7at\u0131r ki, adam \u0259d\u0259biyyatda art\u0131q imzas\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u0259n, s\u00f6z\u00fc m\u00f6h\u00fcr olan bir nasirin \u00fcst\u00fcn\u0259 &#8220;bo\u015f-bo\u015f \u015feyl\u0259r yaz\u0131b&#8221; dey\u0259 h\u00fccum \u00e7\u0259kir, bu da al\u0131nmad\u0131qda, \u00f6z\u00fcyl\u0259 b\u0259rab\u0259r n\u0259f\u0259s alan ba\u015fqa bir nasir\u0259 &#8220;qartopu&#8221; [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[17,3],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19047"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=19047"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19047\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19049,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19047\/revisions\/19049"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=19047"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=19047"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=19047"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}