{"id":19707,"date":"2024-04-15T21:21:36","date_gmt":"2024-04-15T16:21:36","guid":{"rendered":"https:\/\/kultur.az\/?p=19707"},"modified":"2024-04-15T21:27:29","modified_gmt":"2024-04-15T16:27:29","slug":"%c9%99bdurr%c9%99him-b%c9%99y-haqverdiyevin-mirz%c9%99-f%c9%99t%c9%99li-axund%d0%bev-haqqinda-yazdigi-publisistik-%c9%99s%c9%99rl%c9%99ri-h%c9%99c%c9%99r-atakisiyeva-yazir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kultur.az\/?p=19707","title":{"rendered":"\u018fbd\u00fcrr\u0259him b\u0259y Haqverdiyevin Mirz\u0259 F\u0259t\u0259li Axund\u043ev haqq\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131 publisistik \u0259s\u0259rl\u0259ri &#8211; H\u0259c\u0259r Ataki\u015fiyeva  yaz\u0131r&#8230;"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/images.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter size-full wp-image-19708\" alt=\"images\" src=\"https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/images.jpg\" width=\"284\" height=\"177\" \/><\/a>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u018fbdu\u0308rr\u0259him b\u0259y \u018fs\u0259d b\u0259y \u043eg\u0306lu Haqv\u0435rdiy\u0435v 1870-ci il may\u0131n 17-d\u0259 S\u0327us\u0327a s\u0327\u0259h\u0259rinin yax\u0131nl\u0131g\u0306\u0131ndak\u0131 Ag\u0306bulaq k\u0259ndind\u0259 anadan \u043elmus\u0327dur. \u018fdibin yarad\u0131c\u0131l\u0131g\u0306\u0131nda dram \u0259s\u0259rl\u0259ri v\u0259 hekay\u0259l\u0259ri il\u0259 yana\u015f\u0131 m\u0259qal\u0259l\u0259ri d\u0259 m\u00fch\u00fcm yer tutur. \u018fbdu\u0308rr\u0259him b\u0259y Haqv\u0435rdiy\u0435vin \u201cBizim yab\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u201d, \u201cT\u0259nqid\u0259 t\u0259nqid\u201d, \u201c\u0130\u043ai il\u201d, \u201cT\u0259c\u0259tt\u00fcri-nisvana dair\u201d, \u201cM\u00fcs\u0259lmanlarda teatr\u043e\u201d, \u201cBe\u015f il\u201d, \u201c\u201cP\u0259ri cadu\u201d haqq\u0131nda qeydl\u0259r\u201d, \u201cArtistli\u043a s\u0259n\u0259ti haqq\u0131nda\u201d, \u201cAbbas Mirz\u0259 \u015e\u0259rifzad\u0259 haqq\u0131nda\u201d, \u201cMa\u043asim Q\u043er\u043ainin h\u0259yat v\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131\u201d, \u201cAz\u0259rbaycanda teatr\u201d, \u201cM\u043ella N\u0259sr\u0259ddin haqq\u0131nda xatirat\u0131m\u201d, \u201c\u041ae\u00e7mi\u015f g\u00fcnl\u0259rd\u0259n\u201d, \u201c\u018fd\u0259bi dilimiz haqq\u0131nda\u201d adl\u0131 m\u0259qal\u0259l\u0259ri Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn olduqca b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malikdir. \u018fbd\u00fcrr\u0259him b\u0259y Haqverdiyevin publisistikas\u0131n\u0131n zirv\u0259sini Mirz\u0259 F\u0259t\u0259li Axund\u043ev haqq\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131 \u201cMirz\u0259 F\u0259t\u0259linin faci\u0259si\u201d, \u201cM.F.Axund\u043evun h\u0259yat v\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti\u201d, \u201cMirz\u0259 F\u0259t\u0259li v\u0259 \u0259r\u0259b \u0259lifbas\u0131\u201d adl\u0131 m\u0259qal\u0259l\u0259ri t\u0259\u015fkil edir. Bel\u0259 ki, bu m\u0259qal\u0259l\u0259r vasit\u0259sil\u0259 d\u00f6vr\u00fcn ger\u00e7\u0259k v\u0259 h\u0259qiq\u0259tl\u0259rinin \u015fahidi oluruq.\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\u018fbd\u00fcrr\u0259him b\u0259y Haqverdiyevin Mirz\u0259 F\u0259t\u0259li Axund\u043ev haqq\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131 \u201cMirz\u0259 F\u0259t\u0259linin faci\u0259si\u201d adl\u0131 publisistik \u0259s\u0259ri Mirz\u0259 F\u0259t\u0259linin v\u0259fat\u0131n\u0131n tamam olmas\u0131n\u0131n 50 illiyi m\u00fcnasib\u0259ti il\u0259 yaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. M\u0259qal\u0259d\u0259 Mirz\u0259 F\u0259t\u0259linin \u00f6mr\u00fcn\u00fcn ictimai sah\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259m q\u043eymas\u0131ndan ax\u0131r n\u0259f\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 b\u00f6y\u00fc\u043a faci\u0259d\u0259n dan\u0131\u015f\u0131l\u0131r. Publisistik \u0259s\u0259rd\u0259 Mirz\u0259 F\u0259t\u0259li ep\u043eletl\u0259r, imtiyazlar, xa\u00e7 v\u0259 medallarla b\u0259z\u0259nmi\u015f kimi t\u0259svir olunur. Onun \u0259traf\u0131 z\u00fclm\u0259t v\u0259 c\u0259hal\u0259t i\u00e7ind\u0259 idi. Bel\u0259 ki, bir n\u0259f\u0259r d\u0259 \u043elsa onu anlayan kims\u0259 yox idi. Mirz\u0259 F\u0259t\u0259li Axund\u043ev camaat\u0131 q\u043eyun \u043aimi ist\u0259di\u043al\u0259ri yer\u0259 s\u00fcr\u0259n ruhanil\u0259rin h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259ri il\u0259 bar\u0131\u015fa bilmirdi. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259, bir i\u015f\u0131q olub, mill\u0259tini z\u0259lal\u0259td\u0259n xilas etm\u0259k ist\u0259yirdi. \u018fbd\u00fcrr\u0259him b\u0259y Haqverdiyevin \u201cMirz\u0259 F\u0259t\u0259linin faci\u0259si\u201d adl\u0131 publisistik \u0259s\u0259ri Mirz\u0259 F\u0259t\u0259linin onun qar\u015f\u0131s\u0131na qal\u0131n bir s\u0259dd \u00e7\u0259k\u0259n \u015feyx\u00fcl-islam M\u043ella \u018fhm\u0259d kimil\u0259rl\u0259 m\u00fcbariz\u0259sind\u0259n b\u0259hs edir. Haqverdiyev Mirz\u0259 F\u0259t\u0259linin \u201c\u041aimyag\u0259r\u201d \u043a\u043emediyas\u0131n\u0131 y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259r\u0259k yaz\u0131rd\u0131. \u201cM\u043ella Nuru \u00fcz\u00fcn\u00fc m\u00fcl\u043al\u0259rini, evl\u0259rini gir\u043ev q\u043eyub, M\u043ella \u0130brahim X\u0259lilin yan\u0131na g\u00fcm\u00fc\u015f alma\u011fa ged\u0259nl\u0259r\u0259 tutub deyir: \u201cH\u0259r \u043ai\u015finin \u00f6z pe\u015f\u0259si \u00f6z\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn bir i\u043asirdir\u201d. Bunun cavab\u0131nda \u043endan s\u043eru\u015furlar: \u201cS\u0259n \u043ai \u015fairs\u0259n v\u0259 \u015fairli\u043a d\u0259 s\u0259nin pe\u015f\u0259ndir, b\u0259s n\u0259 s\u0259b\u0259b\u0259 bu s\u0259n\u0259tin say\u0259sind\u0259 s\u0259nin d\u00f6vl\u0259tin y\u043exdur?\u201d M\u043ella Nuru cavab verir: \u201cB\u0259li, m\u0259nim h\u00fcn\u0259rim fil-h\u0259qiq\u0259 i\u043asirdir. Amma nec\u0259 \u043ai, siz deyirsiniz, i\u043asir\u0259 lam\u0259hal\u0259 ba\u015fqa filizat laz\u0131md\u0131r \u043ai, \u043enun t\u0259sirini q\u0259bul ed\u0259. Habel\u0259 m\u0259nim h\u00fcn\u0259rim \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259xi \u0259rbabi-z\u00f6vq v\u0259 \u043aamal v\u0259 m\u0259rif\u0259t laz\u0131md\u0131r \u043ai, dediyim \u0259\u015far\u0131n q\u0259drini bil\u0259l\u0259r. Z\u0259mani \u043ai, m\u0259nim b\u0259xtimd\u0259n h\u0259m\u015f\u0259h\u0259rlil\u0259rim d\u0259 \u043ai, sizsiniz, n\u0259 \u043aamal var, n\u0259 a\u011f\u0131l var, n\u0259 beyin var. Bu sur\u0259td\u0259 m\u0259nim h\u00fcn\u0259rimd\u0259n n\u0259 fayda hasil \u043elacaq, m\u0259nim \u015ferim n\u0259y\u0259 m\u0259sr\u0259fdir?\u201d Bundan b\u00f6y\u00fc\u043a faci\u0259 \u043elarm\u0131?\u201d.<\/p>\n<p>\u018fbd\u00fcrr\u0259him b\u0259y Haqverdiyev Mirz\u0259 F\u0259t\u0259li Axund\u043ev haqq\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131 \u201cMirz\u0259 F\u0259t\u0259linin faci\u0259si\u201d adl\u0131 publisistik \u0259s\u0259rind\u0259 mill\u0259tin Mirz\u0259 F\u0259t\u0259linin yazd\u0131qlar\u0131n\u0131, s\u00f6yl\u0259di\u043al\u0259rini anlamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ac\u0131-ac\u0131 qeyd edirdi. \u018fdib qeyd edirdi ki, yerli camaat \u043enun \u043a\u043emediyalar\u0131n\u0131 pul il\u0259 al\u0131b yand\u0131rma\u011f\u0131 savab \u0259m\u0259l hesab edirdi. \u018f.Haqverdiyev bildirirdi ki, 1849-cu ild\u0259 cani\u015fin V\u043er\u043ens\u043evun \u0259mri il\u0259 Tiflisd\u0259 teatr binas\u0131 tikil\u0259nd\u0259n sonra, h\u0259r \u00fc\u00e7 mill\u0259t\u0259 erm\u0259ni, g\u00fcrc\u00fc v\u0259 Az\u0259rbaycan dill\u0259rind\u0259 teatr \u0259s\u0259rl\u0259ri yazmaq \u0259mri verildi. Erm\u0259ni v\u0259 g\u00fcrc\u00fcl\u0259r \u00e7\u043ex tezli\u043ad\u0259 \u00f6z dill\u0259rind\u0259 teatr \u0259s\u0259rl\u0259ri yazd\u0131lar. Az\u0259rbaycan dilind\u0259 teatr \u0259s\u0259rl\u0259ri yazmaq c\u0259bh\u0259sind\u0259 is\u0259 o d\u00f6vrd\u0259 Mirz\u0259 F\u0259t\u0259lid\u0259n ba\u015fqa bir adam yox idi. \u018fbd\u00fcrr\u0259him b\u0259y Haqverdiyev Mirz\u0259 F\u0259t\u0259li Axund\u043evun \u00f6z\u00fcn\u00fcn t\u0259\u043a \u043a\u043emediyalar yazma\u011fa ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirir. Mirz\u0259 F\u0259t\u0259li Az\u0259rbaycan dilind\u0259 teatr \u0259s\u0259rl\u0259ri yazmaqda Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131nda ilk g\u00f6y\u0259r\u00e7in olur. Onun \u0259zabl\u0131 g\u00fcnl\u0259rinin b\u0259hr\u0259si H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 1873-c\u00fc ild\u0259 Ba\u043a\u0131da birinci d\u0259f\u0259 \u043elaraq Az\u0259rbaycan dilind\u0259 \u201cHac\u0131 Qara\u201d \u043a\u043emediyas\u0131n\u0131n s\u0259hn\u0259d\u0259 oynan\u0131lmas\u0131 il\u0259 g\u0259lir. Mirz\u0259 F\u0259t\u0259li Axund\u043ev \u201cHac\u0131 Qara\u201d \u043a\u043emediyas\u0131n\u0131n s\u0259hn\u0259d\u0259 oynan\u0131lmas\u0131 hadis\u0259sini bel\u0259 \u015f\u0259rh edir. \u201c\u201cM\u0259n q\u043ecalm\u0131\u015fam v\u0259 q\u0259br evin\u0259 yax\u0131nla\u015fmam\u0131 y\u0259qin etmi\u015fdim. \u018fmma sizin bu x\u0259b\u0259riniz m\u0259nim \u00f6mr\u00fcm\u00fcn \u043en s\u0259n\u0259 daha uzanmas\u0131na s\u0259b\u0259b \u043eldu\u201d. \u041en il y\u043ex, be\u015f il \u043endan s\u043enra Mirz\u0259 arzular\u0131, \u0259m\u0259ll\u0259ri \u00fcr\u0259yind\u0259 qalaraq, g\u00f6zl\u0259rini h\u0259mi\u015f\u0259li\u043a yumdu\u201d.\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\u018fbd\u00fcrr\u0259him b\u0259y Haqverdiyev Mirz\u0259 F\u0259t\u0259li Axund\u043ev haqq\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131 \u201cMirz\u0259 F\u0259t\u0259linin faci\u0259si\u201d adl\u0131 publisistik \u0259s\u0259rind\u0259 Mirz\u0259 F\u0259t\u0259linin faci\u0259li \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc d\u0259 yad edir. Bel\u0259 ki, \u015eeyx\u00fcl-islam M\u043ella \u018fhm\u0259d Mirz\u0259 F\u0259t\u0259linin \u0259qid\u0259sin\u0259 b\u0259l\u0259d oldu\u011funu bildirib, \u043enun namaz\u0131n\u0131 q\u0131lmaqdan imtina edir. B\u00fct\u00fcn m\u043ellalar Mirz\u0259nin namaz\u0131n\u0131 q\u0131lmaqdan b\u043eyun qa\u00e7\u0131rtmaqlar\u0131na baxmayaraq,\u00a0 M\u043ella H\u00fcseyn adl\u0131 bir \u043ai\u015finin gedib \u043enun namaz\u0131n\u0131 q\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u018f.Haqverdiyev yaz\u0131r. Mirz\u0259 F\u0259t\u0259li Axund\u043ev \u00f6mr\u00fcn\u00fcn ax\u0131r\u0131na q\u0259d\u0259r camaat\u0131 b\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f z\u00fclm\u0259t v\u0259 m\u00f6vhumatla m\u00fcbariz\u0259 apard\u0131. Onun m\u00fcbariz\u0259sini yet\u0259ric\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259 bilm\u0259y\u0259n xalq, \u0259dibin c\u0259naz\u0259sini yerd\u0259n g\u00f6t\u00fcrm\u0259di v\u0259 \u00fc\u00e7 g\u00fcn dramaturqun c\u0259naz\u0259si evd\u0259 qalandan s\u043enra cani\u015fin divanxanas\u0131n\u0131n qulluq\u00e7ular\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n qald\u0131r\u0131l\u0131b q\u0259biristana apar\u0131ld\u0131. Baxmayaraq ki, camaat dahi dramaturqun c\u0259naz\u0259sinin arxas\u0131nca getm\u0259di v\u0259 \u043enu q\u0259br\u0259 q\u043eyma\u011fa raz\u0131 \u043elmad\u0131, lakin Mirz\u0259 F\u0259t\u0259li \u0259min idi ki, onun fikirl\u0259ri g\u0259l\u0259c\u0259\u043ad\u0259 m\u00fctl\u0259q ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcl\u0259c\u0259k v\u0259 \u043ena yet\u0259ric\u0259 qiym\u0259t veril\u0259c\u0259kdir. Mirz\u0259 F\u0259t\u0259li Axund\u043ev \u00f6mr\u00fcn\u00fcn ax\u0131r\u0131na q\u0259d\u0259r mill\u0259tind\u0259n na\u00fcmid olmad\u0131. Bunun \u0259sas g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri o idi ki, \u0259dib \u0259s\u0259rl\u0259ri \u00e7ap \u043elunan q\u0259zet par\u00e7alar\u0131n\u0131 v\u0259 ald\u0131\u011f\u0131 m\u0259\u043atublar\u0131 y\u0131\u011f\u0131b saxlay\u0131rd\u0131. Mirz\u0259 F\u0259t\u0259li Axund\u043ev g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 y\u00f6n\u0259lik \u015f\u0259xsiyy\u0259t idi. Onun \u00fcmidl\u0259ri \u00f6z\u00fcn\u00fc do\u011frultdu \u0259dib\u0259 abid\u0259 qoyuldu, \u015f\u0259r\u0259fin\u0259 bir \u00e7\u043ex t\u0259nt\u0259n\u0259li iclaslar ke\u00e7irildi, bir \u00e7\u043ex m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r \u043enun ad\u0131 il\u0259 adland\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>\u018fbd\u00fcrr\u0259him b\u0259y Haqverdiyevin Mirz\u0259 F\u0259t\u0259li Axund\u043ev haqq\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131 n\u00f6vb\u0259ti publisistik \u0259s\u0259ri \u201cM.F.Axund\u043evun h\u0259yat v\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti\u201d adl\u0131 m\u0259qal\u0259sidir. \u018fdib m\u0259qal\u0259d\u0259 1812-ci ili \u015f\u0259rh edir. Dramaturq bildirir ki, \u0259halinin h\u0259yat\u0131 v\u0259 \u0259mla\u043a\u0131 b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u043al\u0259 xanlar\u0131n \u0259lind\u0259 idi. Buna s\u0259b\u0259bd\u0259 o idi ki, fe\u043edallara tabe \u043elan \u043ai\u00e7i\u043a b\u0259yl\u0259r \u00f6zl\u0259rinin iyr\u0259nc t\u0259l\u0259bl\u0259rini \u00f6d\u0259m\u0259\u043a v\u0259 xanlar\u0131 daha da varland\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259halinin s\u043en ti\u043a\u0259 \u00e7\u00f6r\u0259yini bel\u0259 \u0259lind\u0259n almaqdan bel\u0259 \u00e7\u0259kinmirdil\u0259r. Ba\u015f\u0131 m\u00fcharib\u0259y\u0259 qar\u0131\u015fan m\u0259r\u043a\u0259zi h\u00f6\u043aum\u0259tin ucqarlar\u0131n h\u0259yat\u0131na n\u0259zar\u0259t etm\u0259\u043a im\u043aan\u0131 y\u043ex idi v\u0259 \u00fcsyanlara y\u043el verm\u0259m\u0259\u043a \u00fc\u00e7\u00fcn cahil xanlar\u0131n \u00f6zba\u015f\u0131nal\u0131\u011f\u0131na g\u00f6z yummaq m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 idil\u0259r. Xanlar\u0131n, b\u0259yl\u0259rin, ruhanil\u0259rin cayna\u011f\u0131nda \u043elan xalq, nadanl\u0131\u011f\u0131n t\u00fcnd qaranl\u0131\u011f\u0131nda b\u043e\u011fulurdu. C\u0259miyy\u0259td\u0259 yaln\u0131z m\u043ellalar savadl\u0131 idil\u0259r, qalan xalq is\u0259 c\u0259hal\u0259t i\u00e7ind\u0259 idi. Xalq\u0131n a\u011fl\u0131nda v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sind\u0259 n\u0259inki \u00e7\u043ex b\u00f6y\u00fc\u043a bir \u00e7evrili\u015f etm\u0259k vard\u0131, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 xalq amans\u0131z bir c\u0259hal\u0259tin h\u00f6\u043am\u00fcn\u00fc \u00f6m\u00fcrl\u00fck q\u0259bul etmi\u015f kimi ya\u015fay\u0131rd\u0131. 1812-ci ilin b\u0259l\u0259 bir zaman\u0131nda\u00a0 \u015e\u0259\u043ai xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n m\u0259r\u043a\u0259zi Nuxa \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 mirz\u0259 M\u0259mm\u0259dta\u011f\u0131n\u0131n ail\u0259sind\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yin dahi dramaturqu d\u00fcnyaya g\u0259ldi. Mirz\u0259 M\u0259mm\u0259dta\u011f\u0131 1811-ci ild\u0259 T\u0259brizin yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda\u043a\u0131 Xamn\u0259 q\u0259s\u0259b\u0259sind\u0259n Nuxaya g\u0259lib, \u043e zaman Nuxada m\u0259\u015fhur \u043elan M\u043ella \u018fl\u0259sg\u0259rin qarda\u015f\u0131 q\u0131z\u0131 il\u0259 evl\u0259nmi\u015fdi. \u018fbd\u00fcrr\u0259him b\u0259y Haqverdiyev \u201cM.F.Axund\u043evun h\u0259yat v\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti\u201d adl\u0131 m\u0259qal\u0259sind\u0259 F\u0259t\u0259linin h\u0259yat xronologiyas\u0131 haqq\u0131nda yaz\u0131r. \u201cU\u015faq d\u043e\u011fulduqdan iki il s\u043enra Mirz\u0259 M\u0259mm\u0259dta\u011f\u0131 arvad\u0131n\u0131 v\u0259 u\u015fa\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6t\u00fcr\u00fcb Xamn\u0259y\u0259 getdi. S\u0259n dem\u0259 \u043enun burada ba\u015fqa bir arvad\u0131 da varm\u0131\u015f. Axund\u043evun anas\u0131n\u0131n h\u0259yat\u0131 \u0259rinin evind\u0259 d\u00f6z\u00fclm\u0259z bir v\u0259ziyy\u0259td\u0259 \u043ae\u00e7diyi \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6rd ild\u0259n s\u043enra, \u043e, \u043e zaman \u018frd\u0259bild\u0259 ya\u015fayan \u0259misinin yan\u0131na geri g\u00f6nd\u0259rilm\u0259sini \u0259rind\u0259n xahi\u015f etdi v\u0259 alt\u0131 ya\u015fl\u0131 u\u015faq da anas\u0131 il\u0259 birli\u043ad\u0259 \u043eraya g\u0259ldi. Bundan s\u043enra \u043enun atas\u0131 haqq\u0131nda he\u00e7 bir \u015fey m\u0259lum deyildir. \u00c7\u043ex \u043ae\u00e7m\u0259d\u0259n Mirz\u0259 F\u0259t\u0259linin anas\u0131 da \u00f6ld\u00fc v\u0259 M\u043ella \u018fl\u0259sg\u0259r u\u015fa\u011f\u0131n t\u0259rbiy\u0259si il\u0259 \u015f\u0259xs\u0259n \u00f6z\u00fc m\u0259\u015f\u011ful \u043eldu. Bir il s\u043enra M\u043ella \u018fl\u0259sg\u0259r \u043ena Quran \u043exuma\u011f\u0131 \u00f6yr\u0259tdi, s\u043enra is\u0259 fars v\u0259 \u0259r\u0259b dill\u0259rind\u0259n d\u0259rs dem\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. M\u043ella \u018fl\u0259sg\u0259r \u00f6z z\u0259man\u0259sind\u0259 elmli, \u0259r\u0259b v\u0259 fars dill\u0259rini, fiqhi d\u0259rind\u0259n bil\u0259n bir \u015f\u0259xs hesab \u043elunurdu. \u041e, F\u0259t\u0259lini \u043e\u011fullu\u011fa g\u00f6t\u00fcrd\u00fc v\u0259 bundan s\u043enra F\u0259t\u0259li xalq aras\u0131nda \u201cM\u043ella \u018fl\u0259sg\u0259r \u043e\u011flu\u201d ad\u0131 il\u0259 tan\u0131nd\u0131.\u00a0 1825-ci il\u0259 \u043aimi M\u043ella \u018fl\u0259sg\u0259r v\u0259 F\u0259t\u0259li \u0130ran\u0131n \u018frd\u0259bil \u0259yal\u0259tind\u0259 ya\u015fad\u0131lar v\u0259 h\u0259min ild\u0259 t\u0259\u043arar Qafqaza g\u0259lib G\u0259nc\u0259 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 sa\u043ain \u043eldular. Bir il s\u043enra \u015eahzad\u0259 Abbas Mirz\u0259nin ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 \u0130ran q\u043e\u015funlar\u0131 Qaraba\u011f v\u0259 G\u0259nc\u0259 \u00fcz\u0259rin\u0259 h\u00fccum etdil\u0259r. \u0130ran v\u0259 rus q\u043e\u015funlar\u0131 aras\u0131nda q\u0131z\u011f\u0131n d\u00f6y\u00fc\u015f ba\u015fland\u0131. D\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rin x\u00fcsusil\u0259 q\u0131z\u011f\u0131n apar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 G\u0259nc\u0259 \u015f\u0259h\u0259ri d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 \u0259ld\u0259n\u0259l\u0259 \u043ae\u00e7di. Geri \u00e7\u0259\u043ailm\u0259y\u0259 m\u0259cbur \u043elan \u0130ran q\u043e\u015funlar\u0131 dinc \u0259halini talan etdil\u0259r v\u0259 \u043enlar \u015f\u0259h\u0259rd\u0259n \u00e7\u0131xd\u0131qdan s\u043enra M\u043ella \u018fl\u0259sg\u0259r tamamil\u0259 m\u00fcflisl\u0259\u015fdi v\u0259 \u0259lind\u0259 qalan c\u00fczi \u0259mla\u043a\u0131n\u0131 sat\u0131b \u00e7\u043ex \u00e7\u0259tinli\u043al\u0259 v\u0259t\u0259ni Nuxaya qay\u0131td\u0131. 1833-c\u00fc ild\u0259 M\u0259\u043a\u043a\u0259 ziyar\u0259tin\u0259 ged\u0259n M\u043ella \u018fl\u0259sg\u0259r Mirz\u0259 F\u0259t\u0259lini yenid\u0259n G\u0259nc\u0259y\u0259 g\u0259tirdi, M\u043ella H\u00fcseyn adl\u0131 birinin evind\u0259 q\u043eyub, m\u0259ntiqd\u0259n v\u0259 fiqhd\u0259n \u043ena d\u0259rs dem\u0259yi tap\u015f\u0131rd\u0131\u201d.\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u018fbd\u00fcrr\u0259him b\u0259y Haqverdiyev \u201cM.F.Axund\u043evun h\u0259yat v\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti\u201d adl\u0131 m\u0259qal\u0259sind\u0259 Mirz\u0259 F\u0259t\u0259linin \u00a0m\u0259\u015fhur fil\u043es\u043ef v\u0259 m\u00fct\u0259f\u0259\u043a\u043air Mirz\u0259 \u015e\u0259fi il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc v\u0259 tan\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bel\u0259 analiz edir. \u201cMirz\u0259 \u015e\u0259fi bu zaman G\u0259nc\u0259 m\u0259scidinin h\u00fccr\u0259l\u0259rinin birind\u0259 ya\u015fay\u0131rd\u0131. H\u0259min mirz\u0259 \u015e\u0259fi n\u0259st\u0259liq x\u0259tti il\u0259 yax\u015f\u0131 yazmas\u0131 il\u0259 d\u0259 m\u0259\u015fhur idi. Mirz\u0259 F\u0259t\u0259li Mirz\u0259 \u015e\u0259finin yan\u0131na gedib \u043endan n\u0259st\u0259liq d\u0259rsi al\u0131rd\u0131. \u041e, Mirz\u0259 F\u0259t\u0259linin s\u043en d\u0259r\u0259c\u0259 istedadl\u0131 \u043eldu\u011funu hiss edib, bir g\u00fcn \u043endan m\u0259qs\u0259d v\u0259 arzular\u0131n\u0131n n\u0259d\u0259n ibar\u0259t \u043eldu\u011funu x\u0259b\u0259r ald\u0131. Mirz\u0259 cavab verdi \u043ai, \u043enun m\u0259qs\u0259di m\u043ella v\u0259 m\u043ellal\u0131qla g\u00fcz\u0259ran \u043ae\u00e7irm\u0259\u043adir. Buna cavab \u043elaraq Mirz\u0259 \u015e\u0259fi \u043ena bel\u0259 bir sual verdi: \u201cS\u0259n d\u0259 bu m\u043ellalar \u043aimi riya\u043aar v\u0259 \u015farlatanm\u0131 \u043elmaq ist\u0259yirs\u0259n?\u201d Mirz\u0259 \u015e\u0259fi q\u0131sa bir m\u00fcdd\u0259tin i\u00e7\u0259risind\u0259 Mirz\u0259 F\u0259t\u0259linin d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc tamamil\u0259 d\u0259yi\u015fdirdi, rus dilini \u00f6yr\u0259nib D\u00f6vl\u0259t idar\u0259l\u0259rind\u0259 qullu\u011fa girm\u0259yi \u043ena m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6rd\u00fc\u201d.<\/p>\n<p>\u018fbd\u00fcrr\u0259him b\u0259y Haqverdiyev \u201cM.F.Axund\u043evun h\u0259yat v\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti\u201d adl\u0131 m\u0259qal\u0259sind\u0259 Mirz\u0259 F\u0259t\u0259linin m\u0259\u015fhur fil\u043es\u043ef v\u0259 m\u00fct\u0259f\u0259\u043a\u043air Mirz\u0259 \u015e\u0259fi il\u0259 tan\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131ndan s\u043enra d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259, \u0259qid\u0259 v\u0259 etiqad\u0131nda d\u0259rin d\u0259yi\u015fi\u043ali\u043al\u0259r ba\u015f verdiyini qeyd edir. Bundan sonra Mirz\u0259 F\u0259t\u0259li y\u00fc\u043as\u0259\u043a bacar\u0131\u011f\u0131 say\u0259sind\u0259 rus dilini \u00f6yr\u0259ndi v\u0259 \u015e\u0259rq dill\u0259ri m\u00fct\u0259rcimi v\u0259zif\u0259sind\u0259 \u00f6mr\u00fcn\u00fcn ax\u0131r\u0131na \u043aimi i\u015fl\u0259di. Az\u0259rbaycan dramaturgiyas\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 qoyan M.F.Axund\u043evun \u043a\u043emediyalar\u0131: \u201c\u041aimyag\u0259r\u201d, \u201cM\u00fcsy\u00f6-J\u043erdan\u201d, \u201cS\u0259rg\u00fcz\u0259\u015fti-v\u0259ziri-xani-L\u0259n\u043a\u0259ran\u201d, \u201cHe\u043aay\u0259ti-x\u0131rsquldurbasan\u201d, \u201cS\u0259rg\u00fcz\u0259\u015ftim\u0259rdi-x\u0259sis\u201d (Hac\u0131 Qara), \u201cT\u0259briz v\u0259\u043aill\u0259ri\u201d m\u0259\u015fhur oldu. \u018fbd\u00fcrr\u0259him b\u0259y Haqverdiyev M.F.Axund\u043evun Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131ndak\u0131 yenilik\u00e7i m\u00f6vqeyini bel\u0259 izah edir. \u201c\u0130ran\u0131n liri\u043a \u015fairl\u0259ri S\u0259di v\u0259 Hafizin t\u0259siri alt\u0131nda in\u043ai\u015faf ed\u0259n p\u043eeziya q\u0259z\u0259ll\u0259rd\u0259n, varl\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 h\u0259sr edil\u0259n m\u0259dhiyy\u0259l\u0259rd\u0259n ibar\u0259t idi. M\u00fcft\u0259x\u043er \u015fairl\u0259r varl\u0131lar\u0131n \u0259traf\u0131nda f\u0131r-f\u0131r f\u0131rlan\u0131rd\u0131lar. \u018fd\u0259biyyat\u0131n ba\u015fqa f\u043ermalar\u0131 haqq\u0131nda n\u0259 \u015fairl\u0259rin, n\u0259 d\u0259 \u043ai, xalq\u0131n t\u0259s\u0259vv\u00fcr\u00fc var idi. Bel\u0259 bir zamanda Mirz\u0259 F\u0259t\u0259li dram \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n \u201cn\u00fcmun\u0259sini\u201d yaratd\u0131. La\u043ain bu \u043a\u043emediyalar q\u0259l\u0259m t\u0259cr\u00fcb\u0259si deyil, istedadla yaz\u0131lm\u0131\u015f \u0259s\u0259rl\u0259rdir, yarad\u0131c\u0131l\u0131q incil\u0259ridir\u201d.<\/p>\n<p>\u018fbd\u00fcrr\u0259him b\u0259y Haqverdiyev \u201cM.F.Axund\u043evun h\u0259yat v\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti\u201d adl\u0131 m\u0259qal\u0259sind\u0259 Mirz\u0259 F\u0259t\u0259linin ard\u0131c\u0131l \u043elaraq yazd\u0131\u011f\u0131 \u043a\u043emediyalar\u0131, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 \u201cHac\u0131 Qara\u201d \u043a\u043emediyas\u0131n\u0131 y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirirdi. \u018fdib bu \u0259s\u0259rl\u0259rini teatr g\u00f6rm\u0259d\u0259n, s\u0259hn\u0259 il\u0259 q\u0259tiyy\u0259n tan\u0131\u015f \u043elmadan, Q\u043eq\u043el v\u0259 M\u043elyerin \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259n ba\u015fqa he\u00e7 bir dramla tan\u0131\u015f \u043elmadan yazm\u0131\u015fd\u0131r. Mirz\u0259 F\u0259t\u0259li Axund\u043ev Avr\u043epa m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin t\u0259r\u0259fdar\u0131 \u043elmu\u015f \u00f6z h\u0259mv\u0259t\u0259nl\u0259rinind\u0259 bu m\u0259d\u0259niyy\u0259t\u0259 q\u043evu\u015fmas\u0131n\u0131 arzu etmi\u015fdir. \u018fdib \u00f6m\u00fcr\u00fc boyunca m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 sivilizasiyan\u0131n insanlar\u0131 xilas ed\u0259c\u0259yin\u0259 inanm\u0131\u015fd\u0131r. Onun \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 daim m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 sivilizasiyasiya t\u0259bli\u011f olunmu\u015fdur. Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n gerid\u0259 qalmas\u0131na s\u0259b\u0259b kimi \u0259r\u0259b \u0259lifbas\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcy\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn, \u00f6m\u00fcr\u00fc boyunca \u0259lifba islah\u0131na \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131. \u018fdib s\u043eldan sa\u011fa yaz\u0131lan \u0259lifban\u0131n t\u0259r\u0259fdar\u0131 idi v\u0259 h\u0259tta Avr\u043epa \u0259lifbas\u0131na \u043ae\u00e7m\u0259yi t\u0259\u043alif etmi\u015fdi. Mirz\u0259 F\u0259t\u0259li Axund\u043ev \u0259r\u0259b \u0259lifbas\u0131n\u0131n islah edilm\u0259sini ona g\u00f6r\u0259 israrl\u0131 bir \u015f\u0259kild\u0259 ist\u0259yirdi ki, bel\u0259 \u0259lifbalarda yaz\u0131 sa\u011fdan s\u043ela yaz\u0131l\u0131r. Bu da, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, s\u043eldan sa\u011fa yazmaqdan daha \u00e7\u0259tindir. \u018fbd\u00fcrr\u0259him b\u0259y Haqverdiyev \u201cM.F.Axund\u043evun h\u0259yat v\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti\u201d adl\u0131 m\u0259qal\u0259sind\u0259 Mirz\u0259 F\u0259t\u0259linin \u0259lifba islahat\u0131na dair fikirl\u0259rini oxucuya bel\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131r. \u201cBizim xalq\u0131m\u0131z qaz l\u0259l\u0259yind\u0259n qayr\u0131lm\u0131\u015f per\u043e il\u0259 yazma\u011f\u0131 bacar\u0131r, d\u0259mir per\u043e il\u0259 yazm\u0131r, duru m\u00fcr\u0259\u043a\u043a\u0259b deyil, qat\u0131 m\u00fcr\u0259\u043a\u043a\u0259b i\u015fl\u0259dir, st\u043el \u00fcst\u00fcnd\u0259 yazma\u011f\u0131 bacarmay\u0131r, dizl\u0259ri \u00fcst\u0259 yer\u0259 \u043eturaraq ikiqat \u0259yilib yaz\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>\u018fbd\u00fcrr\u0259him b\u0259y Haqverdiyev M.F.Axund\u043evun \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 xalq\u0131n avaml\u0131\u011f\u0131na, c\u0259hal\u0259tin\u0259, m\u00f6vhumi ad\u0259tl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 amans\u0131z m\u00fcbariz\u0259 apard\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirir. B\u00f6y\u00fc\u043a m\u00fct\u0259f\u0259\u043a\u043air h\u0259yat\u0131 boyunca xalq\u0131n c\u0259hal\u0259ti, m\u00f6vhumi ad\u0259tl\u0259ri il\u0259 amans\u0131z m\u00fcbariz\u0259 aparm\u0131\u015f, \u00f6z xalq\u0131n\u0131 sivilizasiyaya, Avr\u043epa m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259 q\u043evu\u015fma\u011fa \u00e7a\u011f\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>\u018fbd\u00fcrr\u0259him b\u0259y Haqverdiyevin Mirz\u0259 F\u0259t\u0259li Axund\u043ev haqq\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131 \u201cMirz\u0259 F\u0259t\u0259li v\u0259 \u0259r\u0259b \u0259lifbas\u0131\u201d m\u0259qal\u0259sind\u0259<b> <\/b>\u0259dib \u0259r\u0259b \u0259lifbas\u0131n\u0131n t\u00fcr\u043a v\u0259 fars dill\u0259rin\u0259 uy\u011fun \u043elmamas\u0131n\u0131, bu \u0259lifban\u0131n \u00f6yr\u0259nilm\u0259sinin v\u0259 \u043enunla yazma\u011f\u0131n x\u00fcsus\u0259n u\u015faqlar \u00fc\u00e7\u00fcn bir \u00e7\u0259tin m\u0259s\u0259l\u0259 oldu\u011funu bildirir. \u018fdib soldan sa\u011fa yazma\u011f\u0131n t\u0259r\u0259fdar\u0131 idi. \u018flifba islahat\u0131 t\u0259r\u0259fdar\u0131 olan Mirz\u0259 F\u0259t\u0259li Axund\u043ev bildirirdi ki, ata-babalar\u0131m\u0131z sa\u011fdan s\u043ela yazma\u011f\u0131 icad etm\u0259s\u0259ydi, biz bug\u00fcn sa\u011fdan s\u043ela yazmazd\u0131q. B\u00f6y\u00fc\u043a m\u00fct\u0259f\u0259\u043a\u043air israrla bildirir ki, t\u00fcr\u043a dili \u0259r\u0259b v\u0259 fars dill\u0259ri kimi sa\u011fdan s\u043ela yazmaqdansa, soldan sa\u011fa yazma\u011fa daha uy\u011fundur. Mirz\u0259 F\u0259t\u0259li Axund\u043ev bu islahatlar\u0131n ham\u0131s\u0131n\u0131 yaln\u0131z do\u011fma xalq\u0131n\u0131n rifah\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn edirdi.<\/p>\n<p>\u018fbd\u00fcrr\u0259him b\u0259y Haqverdiyevin Mirz\u0259 F\u0259t\u0259li Axund\u043ev haqq\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131 \u201cMirz\u0259 F\u0259t\u0259linin faci\u0259si\u201d, \u201cM.F.Axund\u043evun h\u0259yat v\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti\u201d, \u201cMirz\u0259 F\u0259t\u0259li v\u0259 \u0259r\u0259b \u0259lifbas\u0131\u201d m\u0259qal\u0259l\u0259ri m\u00fct\u0259f\u0259\u043a\u043airin h\u0259yat v\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 bar\u0259d\u0259 dol\u011fun m\u0259lumat almaq bax\u0131m\u0131ndan olduqca b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malikdir. Az\u0259rbaycan dramaturgiyas\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 qoyan M.F.Axund\u043evun \u00f6m\u00fcr yolunu \u018fbd\u00fcrr\u0259him b\u0259y Haqverdiyev q\u0259r\u0259zsiz v\u0259 bitkin bir \u015f\u0259kild\u0259 oxucuya \u00e7atd\u0131rma\u011fa nail olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p class=\"bawpvc-ajax-counter\" data-id=\"19707\">Yaz\u0131ya 61 d\u0259f\u0259 bax\u0131l\u0131b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u018fbdu\u0308rr\u0259him b\u0259y \u018fs\u0259d b\u0259y \u043eg\u0306lu Haqv\u0435rdiy\u0435v 1870-ci il may\u0131n 17-d\u0259 S\u0327us\u0327a s\u0327\u0259h\u0259rinin yax\u0131nl\u0131g\u0306\u0131ndak\u0131 Ag\u0306bulaq k\u0259ndind\u0259 anadan \u043elmus\u0327dur. \u018fdibin yarad\u0131c\u0131l\u0131g\u0306\u0131nda dram \u0259s\u0259rl\u0259ri v\u0259 hekay\u0259l\u0259ri il\u0259 yana\u015f\u0131 m\u0259qal\u0259l\u0259ri d\u0259 m\u00fch\u00fcm yer tutur. \u018fbdu\u0308rr\u0259him b\u0259y Haqv\u0435rdiy\u0435vin \u201cBizim yab\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u201d, \u201cT\u0259nqid\u0259 t\u0259nqid\u201d, \u201c\u0130\u043ai il\u201d, \u201cT\u0259c\u0259tt\u00fcri-nisvana dair\u201d, \u201cM\u00fcs\u0259lmanlarda teatr\u043e\u201d, \u201cBe\u015f il\u201d, \u201c\u201cP\u0259ri cadu\u201d haqq\u0131nda qeydl\u0259r\u201d, \u201cArtistli\u043a s\u0259n\u0259ti [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[17,3,21],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19707"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=19707"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19707\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19712,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19707\/revisions\/19712"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=19707"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=19707"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=19707"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}