{"id":19903,"date":"2024-06-13T19:43:24","date_gmt":"2024-06-13T14:43:24","guid":{"rendered":"https:\/\/kultur.az\/?p=19903"},"modified":"2024-06-13T19:43:24","modified_gmt":"2024-06-13T14:43:24","slug":"onlar-mu%c9%99llimliy%c9%99-nec%c9%99-q%c9%99bul-olunublar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kultur.az\/?p=19903","title":{"rendered":"Onlar m\u00fc\u0259llimliy\u0259 nec\u0259 q\u0259bul olunublar?"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/inbound7883198542561456795.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-19904\" alt=\"inbound7883198542561456795\" src=\"https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/inbound7883198542561456795-300x157.jpg\" width=\"300\" height=\"157\" srcset=\"https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/inbound7883198542561456795-300x157.jpg 300w, https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/inbound7883198542561456795.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>Sertifikasiya suallar\u0131 standartlara uy\u011fun deyil v\u0259 ya onlar m\u00fc\u0259llimliy\u0259 nec\u0259 q\u0259bul olunublar?<\/p>\n<p>Yen\u0259 sertifikasiya, yen\u0259 s\u00f6z-s\u00f6hb\u0259t, yen\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259rin r\u0259\u011fb\u0259tini qazanmaq \u00fc\u00e7\u00fcn populist fikirl\u0259r&#8230;<\/p>\n<p>Yaz\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131\u011f\u0131na \u00e7\u0131xard\u0131\u011f\u0131m sual\u0131 uzun ill\u0259r t\u0259hsil naziri i\u015fl\u0259mi\u015f h\u00f6rm\u0259tli Misir M\u0259rdanov verib. A\u00e7\u0131\u011f\u0131, bu g\u00fcn ham\u0131n\u0131 bu sual d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcr. Bu m\u00fc\u0259lliml\u0259ri i\u015f\u0259 kim, niy\u0259 v\u0259 nec\u0259 q\u0259bul edib? G\u0259lin kimin nec\u0259 v\u0259 niy\u0259 q\u0259bul etm\u0259sini bir k\u0259nara qoyaq, amma bu m\u00fc\u0259lliml\u0259r 10-15 ildir, nec\u0259 i\u015fl\u0259yib, n\u0259 t\u0259dris edib? Niy\u0259 \u00fcz\u0259rl\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259yibl\u0259r, ke\u00e7\u0259n d\u0259f\u0259 sertifikasiya imtahan\u0131ndan k\u0259sil\u0259nd\u0259n sonra niy\u0259 normal \u015f\u0259kild\u0259 haz\u0131rla\u015fmay\u0131blar?<\/p>\n<p>\u201cElm v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyinin yayd\u0131\u011f\u0131 m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, iyunun 8-d\u0259 ke\u00e7iril\u0259n t\u0259hsilver\u0259nl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259krar sertifikatla\u015fd\u0131rma imtahan\u0131nda i\u015ftirak ed\u0259n 7296 m\u00fc\u0259llimd\u0259n 3909-u test imtahan\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259sinin m\u00fcvafiq ke\u00e7id bal\u0131n\u0131 toplamay\u0131b.<\/p>\n<p>Qeyd olunub ki, onlardan 3424 n\u0259f\u0259ri ibtidai sinif, 485-i is\u0259 Az\u0259rbaycan dili v\u0259 \u0259d\u0259biyyat m\u00fc\u0259llimi olub\u201d.<\/p>\n<p>N\u0259z\u0259r alaq ki, bu m\u00fc\u0259lliml\u0259r\u0259 bir il g\u00fcz\u0259\u015ft verilmi\u015fdi, \u00e7\u00fcnki ke\u00e7\u0259n il ke\u00e7id bal\u0131n\u0131 ke\u00e7m\u0259mi\u015fdil\u0259r.<\/p>\n<p>H\u00f6rm\u0259tli Misir m\u00fc\u0259llimin sual\u0131na cavabla ba\u015flayaq. B\u0259li, y\u0259qin ki, bu n\u0259tic\u0259 g\u00f6st\u0259r\u0259nl\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti m\u0259hz Misir m\u00fc\u0259llimin nazir oldu\u011fu d\u00f6vrd\u0259 universiteti bitirib diplom alan v\u0259 i\u015f\u0259 d\u00fcz\u0259l\u0259nl\u0259rdir. M\u0259hz o adamlard\u0131r ki, \u0259ri, qay\u0131natas\u0131, atas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fcxt\u0259lif yollarla m\u0259kt\u0259b\u0259 ba\u015f qatmaq, evd\u0259 qal\u0131b dar\u0131xmamaq \u00fc\u00e7\u00fcn i\u015f\u0259 d\u00fcz\u0259ldilib. D\u00fczd\u00fcr, m\u0259hz o d\u00f6vrd\u0259 h\u0259r\u0259 bir yolla i\u015f\u0259 d\u00fcz\u0259lirdi, istedadl\u0131lar da, istedads\u0131zlar da. O istedadl\u0131lar \u00f6z \u00fcz\u0259rl\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259di, inki\u015faf etdil\u0259r, dig\u0259rl\u0259ri is\u0259, el\u0259 do\u011frudan da, ba\u015f qatd\u0131, vaxt ke\u00e7irtdil\u0259r. Bunlar\u0131n birba\u015fa g\u00fcnahkar\u0131 ke\u00e7mi\u015f nazirdirmi, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, yox. Amma v\u0259 lakin dolay\u0131s\u0131 il\u0259 v\u0259 ya birba\u015fa s\u0259b\u0259bkarlardan idi v\u0259 bu dan\u0131lmazd\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, m\u0259n d\u0259 Misir m\u00fc\u0259llimin d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 universitet bitir\u0259n, m\u0259hz onun d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 d\u0259 i\u015f\u0259 d\u00fcz\u0259l\u0259n m\u00fc\u0259lliml\u0259rd\u0259n idim. M\u0259n\u0259 g\u00f6r\u0259, m\u0259n u\u011furlu m\u00fc\u0259llim\u0259m. Onda bunun da s\u0259b\u0259bkar\u0131 Misir m\u00fc\u0259llimdir? \u018flb\u0259tt\u0259 ki, yen\u0259 yox. Onu da n\u0259z\u0259r\u0259 alaq ki, o d\u00f6vrl\u0259r i\u015f\u0259 q\u0259bulu nazirlik yox, yerli qurumlar, maarif m\u00fcdirl\u0259ri, m\u0259kt\u0259b direktorlar\u0131 icra edirdi.<\/p>\n<p>Amma bu g\u00fcn ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu problemin s\u0259b\u0259bi, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, t\u0259hsilimizin sistemsiz v\u0259 h\u0259d\u0259fsiz olmas\u0131d\u0131r. \u201cKarvan yolda d\u00fcz\u0259l\u0259r\u201d, \u2013 deyib ba\u015f al\u0131b ged\u0259n t\u0259hsil sistemi. M\u0259kt\u0259bi laboratoriyalara \u00e7evir\u0259n sistem. Bir t\u00fcrk aktyoru demi\u015fk\u0259n: \u201cT\u0259hsil sisteminin iki problemi var: \u201ct\u0259hsil\u201d v\u0259 \u201csistem\u201d. \u0130kisi d\u0259 problemdir\u201d. D\u00fcn\u0259nki, bug\u00fcnk\u00fc t\u0259hsilimiz d\u0259, sistemimiz d\u0259 problemlidir. M\u00fcst\u0259qillik qazanandan sonra ke\u00e7\u0259n 33 ild\u0259 y\u0131\u011f\u0131l\u0131b qalan probleml\u0259ri bir g\u00fcnd\u0259 h\u0259ll etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil. V\u0259 bu ac\u0131n\u0131, a\u011fr\u0131n\u0131 ya\u015famaq m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259yik. Bu v\u0259ziyy\u0259tin g\u00fcnahkar\u0131 is\u0259 s\u00f6zs\u00fcz ki, uzun ill\u0259r \u0259lind\u0259 imkan olan t\u0259hsil idar\u0259 ed\u0259nl\u0259rdir. Niy\u0259 universitetl\u0259rimiz bu g\u00fcnd\u0259dir, niy\u0259 o universitetl\u0259ri o c\u00fcr savadla bitir\u0259 bilibl\u0259r, niy\u0259 o c\u00fcr v\u0259ziyy\u0259td\u0259 i\u015f\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcbl\u0259r, niy\u0259 indiy\u0259 q\u0259d\u0259r d\u0259 i\u015fl\u0259yibl\u0259r. C\u0259miyy\u0259tin h\u0259r d\u0259f\u0259 naraz\u0131 oldu\u011fu t\u0259hsilin probleml\u0259ri t\u0259m\u0259lind\u0259n ba\u015flamay\u0131bm\u0131? \u018flb\u0259tt\u0259 ki, bu g\u00fcn yaranan m\u0259nz\u0259r\u0259d\u0259 suallar yaranacaq, kimdir m\u00fcq\u0259ssir? Bir onu bilir\u0259m ki, m\u0259n deyil\u0259m.<\/p>\n<p>D\u00fczd\u00fcr, 3909 n\u0259f\u0259rin bu a\u011f\u0131r zamanda i\u015fsiz qalmas\u0131 insan olaraq adam\u0131 a\u011fr\u0131d\u0131r. He\u00e7 bir halda \u00fcr\u0259ka\u00e7an m\u0259nz\u0259r\u0259 deyil. Amma 3909 n\u0259f\u0259r m\u00fc\u0259llimi \u0259n az 20 n\u0259f\u0259r \u015fagird\u0259 vursaq, 78180 edir ki, bu da g\u0259l\u0259c\u0259yin 78000 ail\u0259sinin savads\u0131z olmas\u0131 dem\u0259kdir. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, bir t\u0259hsil m\u00fct\u0259x\u0259ssisi olaraq bu prosesd\u0259 nazirliyin bu add\u0131m\u0131n\u0131 sad\u0259c\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259k v\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f yollar\u0131 g\u00f6st\u0259rm\u0259k laz\u0131md\u0131r. \u00c7\u00fcnki yaran\u0131 da\u015f\u0131maq olmaz, ya sa\u011faldacaqsan, sa\u011falda bilmirs\u0259ns\u0259 d\u0259, k\u0259sib atacaqsan. Bu fikrim d\u0259 a\u011f\u0131rd\u0131r, bilir\u0259m, amma m\u0259caz kimi ba\u015fa d\u00fc\u015f\u0259k.<\/p>\n<p>Suallar nec\u0259 imi\u015f, imtahan hans\u0131 \u015f\u0259raitd\u0259 apar\u0131l\u0131b, kim edib o imtahan\u0131?<\/p>\n<p>Suallara baxd\u0131m, bununla ba\u011fl\u0131 fikrimi a\u015fa\u011f\u0131da qeyd ed\u0259c\u0259y\u0259m. Bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 d\u0259 sertifikasiya imtahanlar\u0131na m\u00fc\u015fahid\u0259\u00e7i kimi d\u0259v\u0259t olunmu\u015fam. \u015e\u0259raitd\u0259 h\u0259r hans\u0131 bir problem oldu\u011funu g\u00f6rm\u00fcr\u0259m. Amma kimin o imtahan\u0131 etm\u0259si, suallar\u0131 hans\u0131 prinsipl\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n haz\u0131rlamas\u0131 m\u0259ni d\u0259 maraqland\u0131r\u0131r. G\u0259l\u0259k sual\u0131n birinci hiss\u0259sin\u0259. M\u0259tn\u0259 yerl\u0259\u015fdir\u0259c\u0259yim bir sualla, linkd\u0259n is\u0259 b\u00fct\u00fcn suallarla tan\u0131\u015f ola bil\u0259rsiniz. M\u0259n\u0259 g\u00f6r\u0259, o suallara cavab verm\u0259y\u0259n m\u00fc\u0259llimi he\u00e7 bir halda m\u00fc\u0259llim kimi m\u0259kt\u0259b\u0259 buraxmaq olmaz. \u00c7\u00fcnki suallar\u0131n ham\u0131s\u0131n\u0131n cavab\u0131 3 \u2013 4-c\u00fc sinif d\u0259rslikl\u0259rind\u0259 var; orta v\u0259 asan s\u0259viyy\u0259lidir. Halbuki m\u00fc\u0259llim\u0259 bu c\u00fcr sual verm\u0259zl\u0259r. O, universitet bitirmi\u015f m\u00fct\u0259x\u0259ssisdir, 7-8 ya\u015fl\u0131 u\u015faq yox. Ortabab bir sinf\u0259 bu suallar\u0131 yazd\u0131rmaqla durumun n\u0259 q\u0259d\u0259r faci\u0259vi oldu\u011funu g\u00f6rm\u00fc\u015f olar\u0131q. D\u00fczd\u00fcr, tez-tez q\u0131naq obyektin\u0259 \u00e7evril\u0259n m\u00fc\u0259llim bu suallar\u0131n payla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131, t\u0259bli\u011f edilm\u0259sini \u00f6z\u00fcn\u0259 s\u0131\u011f\u0131\u015fd\u0131rm\u0131r, \u00e7\u00fcnki \u201cniy\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 biz?\u201d \u2013 sual\u0131 onu narahat edir. \u201cM\u0259g\u0259r c\u0259miyy\u0259tin ba\u015fqa problemi yoxdur ki, h\u0259r d\u0259f\u0259 m\u00fc\u0259llim \u015fi\u015f\u0259 tax\u0131l\u0131b q\u0131zard\u0131l\u0131r?\u201d \u2013 dey\u0259 etiraz edir, b\u0259lk\u0259 d\u0259, haql\u0131d\u0131r. Amma Elm v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyi d\u0259 haql\u0131d\u0131r ki, suallara baxmayan v\u0259 sad\u0259c\u0259 populist \u00e7\u0131x\u0131\u015flarla haqs\u0131z t\u0259nqid edildiyini g\u00f6rd\u00fcy\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn suallar\u0131 c\u0259miyy\u0259t\u0259 a\u00e7\u0131qlay\u0131b; h\u0259tta statistikas\u0131 il\u0259 birg\u0259. M\u0259nc\u0259, bunda da problem yoxdur, bir n\u00f6v \u015f\u0259ffafl\u0131qd\u0131r v\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr d\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n<p>\u0130btidai sinif Az\u0259rbaycan dili f\u0259nnind\u0259n bir sual\u0131 sizinl\u0259 b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcr\u0259m:<\/p>\n<p>1. Hans\u0131 s\u00f6zd\u0259 inc\u0259 sait uzun t\u0259l\u0259ff\u00fcz olunur?<\/p>\n<p>Yanl\u0131\u015f cavabland\u0131rma v\u0259 ya bo\u015f qoyma: 51 % \u2013 1868 n\u0259f\u0259r<\/p>\n<p>A) m\u0259kt\u0259bli<\/p>\n<p>B) g\u00fcnd\u0259lik<\/p>\n<p>C) maraql\u0131<\/p>\n<p>D) x\u00fcsusi<\/p>\n<p>E) ecazkar<\/p>\n<p>Bu sualdan da g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, imtahan ver\u0259nl\u0259rin 51 faizi suala d\u00fczg\u00fcn cavab verm\u0259yib. M\u0259n cavab\u0131 yazm\u0131ram, yaz\u0131n\u0131 oxuyanlar taps\u0131n, \u00f6z\u00fcn\u00fc yoxlas\u0131n, bu suala cavab ver\u0259 bilm\u0259y\u0259n \u015f\u0259xsin m\u00fc\u0259llim i\u015fl\u0259m\u0259sini is\u0259 \u00f6z\u00fc d\u0259y\u0259rl\u0259ndirsin. Suallar\u0131 bir-bir izah etm\u0259k fikrind\u0259 deyil\u0259m, amma suallar yet\u0259rinc\u0259 sad\u0259dir ki, bunu da ne\u00e7\u0259 ill\u0259r m\u00fc\u0259llim i\u015fl\u0259mi\u015f \u015f\u0259xsin yaza bilm\u0259si m\u00fcmk\u00fcn idi. Az\u0259rbaycan dilind\u0259 v\u0259ziyy\u0259t bel\u0259dirs\u0259, siz riyaziyyat\u0131n hal\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn&#8230;<\/p>\n<p>Suallarla tan\u0131\u015f olmaq ist\u0259y\u0259nl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn linki d\u0259 payla\u015f\u0131ram: Ibtidai-sinif-08.06.2024_Az\u0259rbaycan_dili.pdf<\/p>\n<p>Amma m\u0259n burda suallar\u0131 haz\u0131rlayan qurumun v\u0259 ya \u015f\u0259xsl\u0259rin i\u015fini he\u00e7 bir halda y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259 bilm\u0259r\u0259m. Ona g\u00f6r\u0259 yox ki suallar asand\u0131r, ona g\u00f6r\u0259 ki suallar he\u00e7 bir halda g\u00fcn\u00fcn \u015f\u0259rtl\u0259rin\u0259 cavab vermir v\u0259 m\u00fcasir standartlara uy\u011fun deyil. Suallar\u0131n, dem\u0259k olar ki, 99 %-i dil bilgisi, n\u0259z\u0259riyy\u0259 \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulub. Elm v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyinin \u201cM\u00fc\u0259lliml\u0259rin i\u015f\u0259 q\u0259bulu m\u00fcsabiq\u0259sinin qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259si\u201d s\u0259n\u0259dind\u0259 qoydu\u011fu t\u0259l\u0259bl\u0259r g\u00f6zl\u0259nilm\u0259yib. Bel\u0259 ki, h\u0259min s\u0259n\u0259dd\u0259 qeyd edilir ki, sual b\u00f6lg\u00fcs\u00fc a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 kimi olmal\u0131d\u0131r: oxu 8, yaz\u0131 2, dil qaydalar\u0131 10. Han\u0131 bizim on ild\u0259n \u00e7ox dan\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131m\u0131z t\u0259f\u0259kk\u00fcr m\u0259kt\u0259bi, han\u0131 bizim \u00e7evik z\u0259kal\u0131 u\u015faqlar yeti\u015fdirm\u0259k arzumuz, han\u0131 bizim v\u0259t\u0259nda\u015f yeti\u015fdirm\u0259k sevdam\u0131z? Sait v\u0259 samiti, isim v\u0259 sif\u0259ti \u0259zb\u0259rl\u0259m\u0259kl\u0259 insan yeti\u015fdirm\u0259k olarm\u0131? Q\u0259tiyy\u0259n yox. Han\u0131 m\u00fc\u0259lliml\u0259r\u0259 veril\u0259n t\u0259liml\u0259r\u0259 y\u00f6n\u0259lik suallar? Bilir\u0259m, kims\u0259 dey\u0259c\u0259k ki, tap\u015f\u0131r\u0131qlar m\u0259tnl\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 v\u0259 ya m\u0259ntiqi verils\u0259 idi, n\u0259tic\u0259 daha da b\u0259rbad olard\u0131. O i\u015fin bu i\u015f\u0259 he\u00e7 bir d\u0259xli yoxdur. Ax\u0131 Az\u0259rbaycan dilinin 4 m\u0259zmun x\u0259tti var: oxuyub-anlama, dinl\u0259yib-anlama, yaz\u0131 qaydalar\u0131 v\u0259 dil qaydalar\u0131. Bu vacib m\u0259zmun x\u0259tl\u0259rind\u0259n ilk ikisi harda qald\u0131? Niy\u0259 onlar\u0131 \u00f6l\u00e7\u0259n suallar t\u0259rtib edilm\u0259yib?<\/p>\n<p>Bu suallar\u0131n t\u0259rtib edilm\u0259si onu g\u00f6st\u0259rir ki, bu i\u015fi h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259n qurum he\u00e7 elm v\u0259 t\u0259hsil nazirinin m\u0259tbuata etdiyi \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131 bel\u0259 dinl\u0259mir, fikirl\u0259ri il\u0259 bel\u0259 tan\u0131\u015f deyil. Ax\u0131 \u0259limizd\u0259 olan d\u0259rslikl\u0259r v\u0259 onlar\u0131n metodik v\u0259saitl\u0259ri bunu t\u0259l\u0259b etmir. Biz m\u00fc\u0259llim\u0259 deyirik, sinifd\u0259 ba\u015fqa \u015fey ke\u00e7, m\u0259n s\u0259n\u0259 ba\u015fqa suallar ver\u0259c\u0259m. O zaman m\u00fc\u0259llim niy\u0259 \u00f6z\u00fc haz\u0131rla\u015fd\u0131\u011f\u0131 istiqam\u0259td\u0259 d\u0259rs ke\u00e7m\u0259sin ki? Bu suallar sanki onu ifad\u0259 edir ki, biz dil\u00e7i yeti\u015fdirm\u0259k ist\u0259yirik, adam yox. B\u00fct\u00fcn suallar dil\u00e7ilik \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulub v\u0259 \u0259n yax\u015f\u0131 halda m\u00fc\u0259llimin dil qaydalar\u0131n\u0131 yoxlaya bil\u0259r. PISA-da uzun ill\u0259rdir, sonuncu yerd\u0259 olma\u011f\u0131m\u0131z\u0131n s\u0259b\u0259bi bu deyilmi? \u00c7ox t\u0259\u0259ss\u00fcf edir\u0259m ki, d\u0259rslik siyas\u0259tin\u0259 cavab verm\u0259y\u0259n dil qaydalar\u0131na aid suallar \u00fcz\u0259rind\u0259 apar\u0131l\u0131b sertifikasiya. 25 sualdan c\u0259mi iki sual Elm v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyinin apard\u0131\u011f\u0131 siyas\u0259t\u0259 uy\u011fundur. \u00c7\u0131x\u0131\u015flar\u0131ndan birind\u0259 Emin m\u00fc\u0259llim demi\u015fdi ki, \u0259ks\u0259riyy\u0259t oxuyub-anlama\u011f\u0131 bacarm\u0131r. \u018fmin olun ki, bu suallara cavab ver\u0259n m\u00fc\u0259lliml\u0259r d\u0259 oxuyub-anlama bilm\u0259y\u0259n \u0259zb\u0259r\u00e7i n\u0259sil yeti\u015fdir\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Kurikulum layih\u0259si on be\u015f ildir ki, h\u0259yata ke\u00e7irilir v\u0259 t\u0259f\u0259kk\u00fcry\u00f6n\u00fcml\u00fc m\u0259kt\u0259b\u0259 ke\u00e7irik dey\u0259-dey\u0259 dilimizd\u0259 t\u00fck bitdi. T\u0259f\u0259kk\u00fcry\u00f6n\u00fcml\u00fc m\u0259kt\u0259b\u0259 ke\u00e7idd\u0259 is\u0259 m\u00fc\u0259llimin d\u0259 t\u0259f\u0259kk\u00fcry\u00f6n\u00fcml\u00fc olmas\u0131 v\u0259 d\u0259rsl\u0259r\u0259 d\u0259 praktik yana\u015fmas\u0131 vacib amill\u0259rd\u0259n biridir.<\/p>\n<p>\u00c7ox t\u0259\u0259ss\u00fcf edir\u0259m ki, m\u0259hz nazirin k\u00fctl\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131 c\u0259sar\u0259tli duru\u015f g\u00f6st\u0259rib n\u0259l\u0259ris\u0259 d\u0259yi\u015fm\u0259k ist\u0259yin\u0259 yen\u0259 yerl\u0259rd\u0259ki kadrlar \u201coxuyub-anlama\u201d bacar\u0131\u011f\u0131 n\u00fcmayi\u015f etdirmir.<\/p>\n<p>Bel\u0259 ki, m\u0259n\u0259 g\u00f6r\u0259, sertifikasiya t\u0259hsilin vazke\u00e7ilm\u0259zl\u0259rind\u0259n biridir, h\u0259tta olmazsa olmaz\u0131d\u0131r. Niy\u0259? \u00c7\u00fcnki sertifikasiya h\u0259m t\u0259hsilin keyfiyy\u0259tini \u00f6l\u00e7\u00fcr, h\u0259m m\u00fc\u0259lliml\u0259rin \u00f6z \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259sini t\u0259\u015fviq edir, h\u0259m d\u0259 ki m\u00fc\u0259lliml\u0259rin haqq\u0131 olan maa\u015flara t\u0259sir ed\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. Bu bax\u0131mdan, Elm v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyinin ne\u00e7\u0259 ill\u0259rdir, h\u0259yata ke\u00e7irdiyi sertifikasiya prosesini alq\u0131\u015flay\u0131ram. Ona da \u00fcmid edir\u0259m ki, yax\u0131n ill\u0259rd\u0259 biz sertifikasiyada yeni m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 ke\u00e7id ed\u0259c\u0259yik, m\u00fc\u0259llimin yaln\u0131z bilik yox, pedaqoji, metodoloji v\u0259 yarad\u0131c\u0131 bacar\u0131qlar\u0131n\u0131, psixoloji durumunu, m\u0259kt\u0259bd\u0259ki performans\u0131n\u0131 da qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259nin t\u0259rkib hiss\u0259sin\u0259 daxil edib daha obyektiv d\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259 aparaca\u011f\u0131q.<\/p>\n<p>Sertifikasiya imtahan\u0131n\u0131n ilkin m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 apar\u0131lan m\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259rd\u0259n \u00e7\u0131xan n\u0259tic\u0259 bel\u0259dir ki, imtahanqaba\u011f\u0131 v\u0259 sonras\u0131 apar\u0131lan qaralama kompaniyas\u0131 iflasa m\u0259hkumdur. \u0130mtahandan y\u00fcks\u0259k bal toplayanlar\u0131n \u00f6z\u00fcn\u0259inam\u0131, dig\u0259rl\u0259rinin d\u0259 haz\u0131rla\u015fma m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 \u0259ld\u0259 etdikl\u0259ri bilik v\u0259 bacar\u0131qlardan yaranan \u00f6yr\u0259nm\u0259 h\u0259v\u0259si \u0259sass\u0131z giley-g\u00fczar\u0131 k\u00f6lg\u0259d\u0259 qoyacaq. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n \u00f6z bacar\u0131\u011f\u0131na inanan m\u00fc\u0259llim daim \u00f6z \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259kl\u0259 inki\u015faf\u0131n\u0131, \u0259m\u0259yinin daha y\u00fcks\u0259k \u0259m\u0259khaqq\u0131 il\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilm\u0259sini t\u0259min ed\u0259c\u0259k. Bu is\u0259 m\u00fc\u0259llimin \u0259m\u0259yini stimulla\u015fd\u0131rmaqla yana\u015f\u0131 dig\u0259r t\u0259hsilver\u0259nl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn n\u00fcmun\u0259 olmaqla t\u0259hsilin keyfiyy\u0259tinin y\u00fcks\u0259lm\u0259sini t\u0259min ed\u0259c\u0259k. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, imtahan n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaranan m\u00fc\u0259llim \u00f6z\u00fcn\u0259g\u00fcv\u0259ni g\u0259l\u0259c\u0259yin azad v\u0259 m\u00fcst\u0259qil m\u00fc\u0259llimini formala\u015fd\u0131r\u0131r. Azad d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259li m\u00fc\u0259llimin yeti\u015fdirdiyi v\u0259t\u0259nda\u015f da azad olacaq. Bu bax\u0131mdan sertifikasiya imtahan\u0131 haqq\u0131nda q\u0259rar h\u0259d\u0259f\u0259 k\u00f6kl\u0259nmi\u015f, uzun proses t\u0259l\u0259b ed\u0259n bir q\u0259rard\u0131r. Lakin fikirl\u0259\u015fir\u0259m ki, bu imtahan sad\u0259c\u0259 biliyin \u00f6l\u00e7\u00fclm\u0259si il\u0259 kifay\u0259tl\u0259nm\u0259li deyil, daha geni\u015fmiqyasl\u0131 olmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki bu g\u00fcn\u00fcn m\u00fc\u0259llimi sad\u0259c\u0259 bilikl\u0259 sinifd\u0259 lider ola bilm\u0259z. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n m\u00fc\u0259llimlik \u00fc\u00e7\u00fcn bilikd\u0259n daha vacib d\u0259y\u0259rl\u0259r var: nitq, \u00fcnsiyy\u0259t bacar\u0131\u011f\u0131, davran\u0131\u015f, psixoloji durum, emosional z\u0259ka v\u0259 s.<\/p>\n<p>B\u0259z\u0259n faktoloji biliyi \u00fcst s\u0259viyy\u0259d\u0259 olmayan m\u00fc\u0259lliml\u0259r olur ki, o h\u0259m sevilir, h\u0259m d\u0259 ciddi h\u00f6rm\u0259t sahibidir. Onun dig\u0259r bacar\u0131qlar\u0131 biliyinin tam olmamas\u0131n\u0131 \u0259v\u0259zl\u0259y\u0259 bilir. \u00c7\u00fcnki orta m\u0259kt\u0259bin v\u0259zif\u0259si t\u0259kc\u0259 universitetl\u0259r\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259 yeti\u015fdirm\u0259k deyil. Bu b\u00fct\u00fcn t\u0259hsil s\u0259n\u0259dl\u0259rind\u0259 ifad\u0259 edilir. Bu zaman m\u00fc\u0259llimin d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilm\u0259si d\u0259 sad\u0259c\u0259 elmi bilikl\u0259rl\u0259 yox, dig\u0259r sah\u0259l\u0259rl\u0259 d\u0259 apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki bu g\u00fcn c\u0259miyy\u0259t\u0259 bilikli, eyni zamanda vicdanl\u0131, \u0259dal\u0259tli, m\u0259rh\u0259m\u0259tli, \u00e7evik z\u0259kal\u0131, t\u0259rbiy\u0259li insanlar\u0131n yeti\u015fdirilm\u0259si daha \u00e7ox vacibdir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 sertifikasiya imtahanlar\u0131n\u0131n ke\u00e7irilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn uzun m\u00fcdd\u0259tdir ki, \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259diyim v\u0259 H\u0259d\u0259f Konseptinin t\u0259rkib hiss\u0259si oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn art\u0131q s\u0131naqdan \u00e7\u0131xard\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir sistemi t\u0259klif edir\u0259m. Biz bu sistemin ad\u0131n\u0131 PKPD \u2013 Pedaqoji Kadrlar\u0131n Performans D\u0259y\u0259rl\u0259ndirilm\u0259si qoymu\u015fuq. Bu sistem d\u00fczg\u00fcn i\u015fl\u0259dil\u0259rs\u0259, bir m\u00fc\u0259llimin b\u00fct\u00fcn t\u0259r\u0259fl\u0259rini d\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259k v\u0259 haqq\u0131 olan\u0131 verm\u0259k imkan\u0131na sahib olar\u0131q.<\/p>\n<p>Pedaqoji hey\u0259tin d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilm\u0259si a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 meyarlar \u00fczr\u0259 \u00fcmumi 100 ball\u0131q \u015fkala il\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirilir. Bura aiddir:<\/p>\n<p>Pedaqoji i\u015f\u00e7inin<\/p>\n<p>&#8211; balabilg\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilm\u0259si \u2013 30 bal;<\/p>\n<p>&#8211; \u00f6z\u00fcn\u00fcqiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259 \u2013 10 bal;<\/p>\n<p>&#8211; r\u0259hb\u0259rlik qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259si \u2013 10 bal;<\/p>\n<p>&#8211; m\u00fc\u0259llimin pe\u015f\u0259kar inki\u015faf portfoliosu \u2013 50 bal.<\/p>\n<p>Bununla ba\u011fl\u0131 t\u0259klifiml\u0259 \u0259trafl\u0131 tan\u0131\u015f olmaq ist\u0259y\u0259nl\u0259r \u201cAz\u0259rbaycan m\u00fc\u0259llimi\u201d q\u0259zetind\u0259ki (https:\/\/muallim.edu.az\/news.php?id=25898) yaz\u0131m\u0131 oxuya bil\u0259rl\u0259r.<\/p>\n<p>\u015e\u0259mil SAD\u0130Q<\/p>\n<p>T\u0259hsil texnoloqu, dosent<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p class=\"bawpvc-ajax-counter\" data-id=\"19903\">Yaz\u0131ya 40 d\u0259f\u0259 bax\u0131l\u0131b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sertifikasiya suallar\u0131 standartlara uy\u011fun deyil v\u0259 ya onlar m\u00fc\u0259llimliy\u0259 nec\u0259 q\u0259bul olunublar? Yen\u0259 sertifikasiya, yen\u0259 s\u00f6z-s\u00f6hb\u0259t, yen\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259rin r\u0259\u011fb\u0259tini qazanmaq \u00fc\u00e7\u00fcn populist fikirl\u0259r&#8230; Yaz\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131\u011f\u0131na \u00e7\u0131xard\u0131\u011f\u0131m sual\u0131 uzun ill\u0259r t\u0259hsil naziri i\u015fl\u0259mi\u015f h\u00f6rm\u0259tli Misir M\u0259rdanov verib. A\u00e7\u0131\u011f\u0131, bu g\u00fcn ham\u0131n\u0131 bu sual d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcr. Bu m\u00fc\u0259lliml\u0259ri i\u015f\u0259 kim, niy\u0259 v\u0259 nec\u0259 q\u0259bul edib? G\u0259lin kimin nec\u0259 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":19904,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[5,31],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19903"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=19903"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19903\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19905,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19903\/revisions\/19905"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/19904"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=19903"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=19903"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=19903"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}