{"id":20481,"date":"2024-12-10T13:59:53","date_gmt":"2024-12-10T09:59:53","guid":{"rendered":"https:\/\/kultur.az\/?p=20481"},"modified":"2024-12-10T13:59:53","modified_gmt":"2024-12-10T09:59:53","slug":"heyd%c9%99r-%c9%99liyevin-n%c9%99z%c9%99ri-irsind%c9%99-%c9%99d%c9%99biyyat-m%c9%99s%c9%99l%c9%99l%c9%99ri-atakisiyeva-h%c9%99c%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kultur.az\/?p=20481","title":{"rendered":"Heyd\u0259r \u018fliyevin n\u0259z\u0259ri irsind\u0259 \u0259d\u0259biyyat m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri &#8211; Ataki\u015fiyeva H\u0259c\u0259r"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/1152fe96-037d-3c33-8aa3-2091a6f702ef_850.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-20482\" src=\"https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/1152fe96-037d-3c33-8aa3-2091a6f702ef_850-300x187.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"187\" srcset=\"https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/1152fe96-037d-3c33-8aa3-2091a6f702ef_850-300x187.jpg 300w, https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/1152fe96-037d-3c33-8aa3-2091a6f702ef_850-768x479.jpg 768w, https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/1152fe96-037d-3c33-8aa3-2091a6f702ef_850.jpg 850w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>Heyd\u0259r \u018fliyevin Az\u0259rbaycan s\u00f6z s\u0259n\u0259tinin h\u0259rt\u0259r\u0259fli y\u00fcks\u0259li\u015fin\u0259 b\u00f6y\u00fck diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131s\u0131 onun n\u0259z\u0259ri irsind\u0259 m\u00fch\u00fcm d\u0259y\u0259r\u0259 malik olan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259ndir. Onun \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnasl\u0131\u011fa g\u0259tirdiyi yeni tipli siyasi t\u0259f\u0259kk\u00fcr say\u0259sind\u0259 \u0259d\u0259bi prosesin perspektivl\u0259rind\u0259 m\u00fcsb\u0259t\u0259 do\u011fru k\u0259skin \u015f\u0259kild\u0259 ir\u0259lil\u0259m\u0259 ba\u015f vermi\u015fdir. Milli v\u0259 ictimai maraqlar\u0131 formala\u015fd\u0131ran fikirl\u0259r\u0259, m\u00fclahiz\u0259l\u0259r\u0259, h\u00f6kml\u0259r\u0259 f\u0259rqli prizmadan yana\u015faraq \u0259d\u0259biyyat\u0131n ideya-estetik d\u0259y\u0259rini, t\u0259sir q\u00fcvv\u0259sini d\u00fczg\u00fcn qiym\u0259tl\u0259ndirmi\u015fdir. Heyd\u0259r \u018fliyevin n\u0259z\u0259ri irsind\u0259 \u0259d\u0259biyyat m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri milli istiqlal\u0131n az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q ideologiyas\u0131 prizmas\u0131ndan t\u0259dqiq olunmu\u015fdur. O, az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q f\u0259ls\u0259f\u0259sinin yaranmas\u0131n\u0131 v\u0259 \u0259d\u0259bi \u0259s\u0259rl\u0259rd\u0259n qaynaqlanmas\u0131n\u0131 \u0259n m\u00fch\u00fcm v\u0259 vacib amil kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirmi\u015fdir. Onun fikrinc\u0259, \u0259d\u0259biyyat az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q f\u0259ls\u0259f\u0259sinin v\u0259 ideologiyas\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131d\u0131r. Heyd\u0259r \u018fliyevin n\u0259z\u0259ri irsind\u0259 \u0259d\u0259biyyat m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 dair \u0259n \u00f6n\u0259mli sayd\u0131\u011f\u0131 Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131 inki\u015faf etdirm\u0259k v\u0259 tan\u0131td\u0131rmaq idi. Onun \u0259d\u0259biyyat sah\u0259sind\u0259ki f\u0259aliyy\u0259ti az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q ideologiyas\u0131na dayan\u0131r. Heyd\u0259r \u018fliyev milli \u0259d\u0259biyyat, m\u0259d\u0259niyy\u0259t, b\u0259dii fikir, ictimai d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f istiqam\u0259tind\u0259 formala\u015fma prosesind\u0259 az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q b\u0259dii d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sini konseptual fikirl\u0259rl\u0259 \u0259sasland\u0131r\u0131rd\u0131. Heyd\u0259r \u018fliyevin n\u0259z\u0259ri irsind\u0259 \u0259d\u0259biyyat m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u015e\u0259rqin, t\u00fcrk-islam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n b\u0259dii d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sinin konseptual \u00fcmumil\u0259\u015fdirm\u0259sidir. Ulu \u00f6nd\u0259r Az\u0259rbaycan folkloruna v\u0259 klassik \u0259d\u0259biyyat\u0131na \u00e7ox b\u00f6y\u00fck \u00f6n\u0259m ver\u0259r\u0259k, onlar\u0131 \u0259sas istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n biri kimi g\u00f6r\u00fcrd\u00fc. Folklora, milli-m\u0259n\u0259vi s\u0259rv\u0259tl\u0259r\u0259 qay\u011f\u0131ke\u015f m\u00fcnasib\u0259ti il\u0259 m\u0259d\u0259ni irsimizin qorunmas\u0131na nail ola bilmi\u015fdir. Az\u0259rbaycan folklor n\u00fcmun\u0259l\u0259rinin qorunmas\u0131 Heyd\u0259r \u018fliyevin m\u00fcdrik v\u0259 uzaqg\u00f6r\u0259n siyas\u0259tinin \u0259sas amallar\u0131ndan olmu\u015fdur. Folklor milli ruhun g\u00fccl\u0259nm\u0259si, v\u0259t\u0259rp\u0259rv\u0259rlik, az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q ideyalar\u0131n\u0131n q\u00fcvv\u0259tl\u0259nm\u0259si, xalq\u0131n m\u0259n\u0259vi h\u0259yat\u0131n\u0131 i\u015f\u0131qland\u0131rmas\u0131, milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rinin toplan\u0131lmas\u0131, qorunmas\u0131 v\u0259 t\u0259bli\u011find\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynam\u0131\u015fd\u0131r. \u00dcmummilli lider folklor n\u00fcmun\u0259l\u0259rinin h\u0259rt\u0259r\u0259fli \u00f6yr\u0259nilm\u0259si, onlar\u0131n b\u0259dii irsinin toplan\u0131b n\u0259\u015fr edilm\u0259si, ustad s\u0259n\u0259tkarlardan A\u015f\u0131q Al\u0131n\u0131n 180 (1981), A\u015f\u0131q \u018fl\u0259sg\u0259rin 150 (1972) illik yubileyl\u0259rinin ke\u00e7irilm\u0259si kimi g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259ri il\u0259 \u0259d\u0259biyyat m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 nec\u0259 b\u00f6y\u00fck d\u0259y\u0259r verdiyini g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycanda A\u015f\u0131q H\u00fcseyn Cavan, A\u015f\u0131q \u015e\u0259m\u015fir Qocayev, A\u015f\u0131q \u015eakir Hac\u0131yev, A\u015f\u0131q \u018fl\u0259kb\u0259r C\u0259f\u0259rov, A\u015f\u0131q \u018fdal\u0259t N\u0259sibov, A\u015f\u0131q P\u0259nah P\u0259nahov, A\u015f\u0131q \u0130mran H\u0259s\u0259nov, \u0130zz\u0259tal\u0131 Z\u00fclf\u00fcqarov, \u018fl\u0259sg\u0259r \u015e\u0259kili, \u018fli K\u0259rimov, A\u015f\u0131q \u018fhliman, A\u015f\u0131q \u018fdal\u0259t D\u0259lida\u011fl\u0131 kimi folklor n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rin\u0259 f\u0259xri adlar ver\u0259r\u0259k onlar\u0131n Az\u0259rbaycan folklorunu daha da d\u0259rind\u0259n ara\u015fd\u0131rmas\u0131n\u0131, a\u015f\u0131q s\u0259n\u0259tini inki\u015faf etdirm\u0259sini, milli m\u0259rasiml\u0259rimizin t\u0259bli\u011fi istiqam\u0259tind\u0259 ciddi t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u0259sini tap\u015f\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r. Heyd\u0259r \u018fliyevin g\u00f6st\u0259ri\u015fi il\u0259 \u201cKitabi-D\u0259d\u0259 Qorquq\u201dun, A\u015f\u0131q \u015e\u0259mkirin, D\u0259d\u0259 \u018fl\u0259sg\u0259rin yubileyl\u0259rinin d\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 birba\u015fa prezidentin n\u0259zar\u0259ti alt\u0131nda h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si onun folklora qay\u011f\u0131s\u0131n\u0131n v\u0259 sevgisinin t\u0259zah\u00fcr\u00fc idi. \u00dcmummilli liderin folkora g\u00f6st\u0259rdiyi qay\u011f\u0131 elmi ara\u015fd\u0131rma m\u00f6vzusu kimi m\u00fcxt\u0259lif s\u0259n\u0259t n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n ara\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Heyd\u0259r \u018fliyev irsind\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n d\u00fcnyan\u0131n q\u0259dim v\u0259 oturaq xalqlar\u0131ndan olmas\u0131n\u0131n milli mahiyy\u0259t da\u015f\u0131mas\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan m\u0259d\u0259niyy\u0259ti n\u00fcmun\u0259si kimi d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 q\u0259bul etdirilm\u0259sinin yekunu n\u0259tic\u0259sidir. Klassik Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131 n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 olan m\u00fcnasib\u0259t onun siyasi m\u00fcdrikliyinin v\u0259 uzaqg\u00f6r\u0259nliyinin qabar\u0131q g\u00f6st\u0259ricisidir. Klassik \u0259d\u0259biyyat onun \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r \u015feyd\u0259n \u0259vv\u0259l, m\u00fcasirliyi, konkret tarixi situasiyada xalqa m\u0259n\u0259vi-m\u0259d\u0259ni xidm\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259k potensial\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 ehtiva edirdi. Heyd\u0259r \u018fliyevin n\u0259z\u0259ri irsind\u0259 \u0259d\u0259biyyat m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri milli-m\u0259n\u0259vi v\u0259 \u0259d\u0259bi potensial\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 il\u0259 \u015f\u0259rtl\u0259ndirilm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 klassikl\u0259rin \u0259s\u0259rl\u0259rin\u0259 diqq\u0259t daha da \u00e7ox artm\u0131\u015fd\u0131r. Heyd\u0259r \u018fliyevin n\u0259z\u0259ri irsind\u0259 \u0259d\u0259biyyat m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u00fcmummilli liderin \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnasl\u0131q elminin yeni inki\u015faf m\u0259rh\u0259l\u0259sini ba\u015flanmas\u0131 il\u0259 birba\u015fa ba\u011fl\u0131d\u0131r. O, \u0259d\u0259bi g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rind\u0259 \u0259d\u0259biyyat m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rini \u00fcmumxalq m\u00f6vqeyind\u0259n t\u0259hlil edib, ona elmi-f\u0259ls\u0259fi m\u00fcnasib\u0259t formala\u015fd\u0131r\u0131b, yeni ara\u015fd\u0131rma metodlar\u0131n\u0131, sah\u0259l\u0259rini v\u0259 yollar\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n etmi\u015fdir. Heyd\u0259r \u018fliyevin klassik \u0259d\u0259biyyat\u0131m\u0131z\u0131n m\u00fcxt\u0259lif probleml\u0259rinin a\u00e7\u0131lmas\u0131na v\u0259 t\u0259hlilin\u0259 dair y\u00fcks\u0259k elmi t\u0259dqiqat i\u015fl\u0259ri vard\u0131r. Onun \u0259d\u0259biyyat\u0131n m\u00fcxt\u0259lif probleml\u0259rinin h\u0259lli istiqam\u0259tin\u0259 aid fikirl\u0259rinin \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsuslu\u011fu n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259d\u0259biyyat tariximiz yeni y\u00f6nd\u0259n i\u015f\u0131qlanma\u011fa ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. Heyd\u0259r \u018fliyev klassik irsimiz\u0259 yeni m\u00fcnasib\u0259ti formala\u015fd\u0131raraq, klassik irsin t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda klassik \u0259d\u0259bi n\u00fcmun\u0259l\u0259ri yeni bax\u0131\u015f prizmas\u0131ndan ara\u015fd\u0131rmaq, milli-\u0259xlaqi d\u0259y\u0259rl\u0259rin \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131nda v\u0259 ona f\u0259ls\u0259fi m\u00fcnasib\u0259tin formala\u015fmas\u0131nda klassik irsin \u0259h\u0259miyy\u0259tini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259k, klassikl\u0259rimizin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vr\u00fc t\u0259dqiq etm\u0259k kimi \u015f\u0259rtl\u0259r qoymu\u015fdur. Onun Nizami G\u0259nc\u0259vi, M\u0259h\u0259mm\u0259d F\u00fczuli, \u0130mad\u0259ddin N\u0259simi kimi klassikl\u0259rin \u0259s\u0259rl\u0259rinin \u0259trafl\u0131 ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, onlar\u0131n yubileyl\u0259rinin ke\u00e7irilm\u0259si, \u0259s\u0259rl\u0259rinin t\u0259dqiqi v\u0259 t\u0259bli\u011fi il\u0259 ba\u011fl\u0131 verdiyi g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 klassik \u0259d\u0259bi irs daha da inki\u015faf ed\u0259 bilmi\u015fdir. \u015eu\u015fada Molla P\u0259nah Vaqifin m\u0259qb\u0259r\u0259sinin tikilm\u0259si v\u0259 abid\u0259sinin qoyulmas\u0131 Heyd\u0259r \u018fliyevin ad\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 olub, onun klassik \u0259d\u0259bi irs\u0259 diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131s\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 ba\u015f vermi\u015fdir. Heyd\u0259r \u018fliyevin irsind\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131na yana\u015fmas\u0131n\u0131 ara\u015fd\u0131ran zaman onun F\u00fczulinin v\u0259 N\u0259siminin m\u0259zarlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 f\u0259aliyy\u0259tinin tarixi \u0259h\u0259miyy\u0259ti olduqca b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. Klassikl\u0259r\u0259 m\u00fcnasib\u0259t onun d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik v\u0259 milli siyas\u0259t konsepsiyas\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil edir. Dahi \u015f\u0259xsiyy\u0259t Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131 n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rin\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 diqq\u0259tli olmu\u015f v\u0259 Mirz\u0259 F\u0259t\u0259li Axundzad\u0259, Mirz\u0259 \u015e\u0259fi Vazeh, N\u0259riman N\u0259rimanov, C\u0259lil M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259, H\u00fcseyn Cavid, C\u0259f\u0259r Cabbarl\u0131 kimi s\u0259n\u0259tkarlar\u0131n irsinin qorunmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sini diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 tutmu\u015fdur. G\u00f6rk\u0259mli d\u00f6vl\u0259t xadiminin n\u0259z\u0259ri irsind\u0259 \u0259d\u0259biyyat m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri s\u0259n\u0259tkarlar\u0131n yubileyl\u0259rinin ke\u00e7irilm\u0259si, irsl\u0259rinin t\u0259dqiqi il\u0259 ba\u011fl\u0131 f\u0259rman v\u0259 s\u0259r\u0259ncamlar\u0131n verilm\u0259si il\u0259 kifay\u0259tl\u0259nilm\u0259mi\u015fdir. Onun n\u0259z\u0259ri irsind\u0259 eyni zamanda \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnasl\u0131q sah\u0259sind\u0259 fundamental \u0259s\u0259rl\u0259rin meydana \u00e7\u0131xmas\u0131, yeni b\u0259dii \u0259s\u0259rl\u0259rin, teatr tama\u015falar\u0131 v\u0259 kinofilml\u0259rin yaranmas\u0131 v\u0259 tarixd\u0259 analoqu olmayan hadis\u0259 &#8211; H\u00fcseyn Cavidin n\u0259\u015finin uzaq Sibird\u0259n g\u0259tiril\u0259r\u0259k, do\u011fulub- b\u00f6y\u00fcy\u00fcb, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Nax\u00e7\u0131vanda d\u0259fn edilm\u0259si v\u0259 q\u0259bir\u00fcst\u00fc m\u0259qb\u0259r\u0259nin tikilm\u0259si kimi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00f6z h\u0259llini tapm\u0131\u015fd\u0131r. Heyd\u0259r \u018fliyevin n\u0259z\u0259ri irsind\u0259 \u0259d\u0259biyyat m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 \u0259d\u0259bi-m\u0259d\u0259ni hadis\u0259l\u0259r vasit\u0259sil\u0259 xalq\u0131 oyatmaq, mili istiqlal v\u0259 azadl\u0131q m\u00fcbariz\u0259sin\u0259 haz\u0131rlamaq m\u00fch\u00fcm yer tutmu\u015fdur. Heyd\u0259r \u018fliyevin \u0259d\u0259bi-m\u0259d\u0259ni abid\u0259l\u0259rimiz\u0259 v\u0259 folklor n\u00fcmun\u0259l\u0259rin\u0259 verdiyi qiym\u0259t misilsiz \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. Onun n\u0259z\u0259ri irsind\u0259 \u0259d\u0259biyyat m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 dair n\u00fcmun\u0259l\u0259r \u00fcmumt\u00fcrk v\u0259 \u00fcmum\u015f\u0259rq, b\u0259z\u0259n d\u0259 \u00fcmumd\u00fcnya m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 t\u0259hlil olunmu\u015fdur. Dahi \u015f\u0259xsiyy\u0259tin Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259bi fikrinin istiqam\u0259tl\u0259ndirilm\u0259sind\u0259ki f\u0259aliyy\u0259ti tarixilik v\u0259 m\u00fcasirliyin v\u0259hd\u0259ti \u015f\u0259klind\u0259dir. Onun Az\u0259rbaycan yaz\u0131\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n \u0259s\u0259rl\u0259rin\u0259 olan diqq\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 yazarlar\u0131n\u0131n m\u0259d\u0259niyy\u0259timiz\u0259, \u0259d\u0259biyyat\u0131m\u0131za, inc\u0259s\u0259n\u0259timiz\u0259 b\u0259x\u015f etdiyi \u0259s\u0259rl\u0259rin keyfiyy\u0259ti artm\u0131\u015fd\u0131r. G\u00f6rk\u0259mli xadimin \u0259d\u0259bi-tarixi prosesd\u0259ki m\u00f6vqeyi v\u0259 xidm\u0259tl\u0259ri say\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan elmi, m\u0259d\u0259niyy\u0259ti, inc\u0259s\u0259n\u0259ti, maarifi v\u0259 dig\u0259r sah\u0259l\u0259ri \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 inki\u015faf etmi\u015fdir. \u018fd\u0259biyyat\u0131n inki\u015faf\u0131nda maraql\u0131 olan Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan\u201d, \u201cQobustan\u201d, \u201cUlduz\u201d, \u201cLiteraturn\u0131y Azerbaydjan\u201d kimi jurnallar v\u0259 \u201c\u018fd\u0259biyyat\u201d adl\u0131 q\u0259zet d\u00f6vl\u0259t hesab\u0131na n\u0259\u015fr olunmu\u015fdur. Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri olan: \u018flia\u011fa K\u00fcr\u00e7ayl\u0131n\u0131n, N\u0259bi X\u0259zrinin, Mirvarid Dilbazinin, A\u015f\u0131q \u018fhm\u0259din, A\u015f\u0131q \u015e\u0259mkirin, Qabilin, X\u0259lil Rza Ulut\u00fcrk\u00fcn, Z\u0259limxan Yaqubun, Vadif M\u0259mm\u0259dovun, Xan\u0259li K\u0259rimlinin, \u018fl\u0259ddin Eyvaz\u0131n, Elman H\u0259bibin, M\u0259tan\u0259t H\u00fcseynxanq\u0131z\u0131n\u0131n, H\u0259mid Arzulunun, El\u00e7inin xalq\u0131n t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn\u0259 \u0259saslanaraq yaratd\u0131\u011f\u0131 b\u0259dii-f\u0259ls\u0259fi \u0259s\u0259rl\u0259ri xalq\u0131m\u0131z\u0131n tarixind\u0259ki roluna y\u00fcks\u0259k qiym\u0259t vermi\u015fdir. \u018fd\u0259biyyat\u0131n yarad\u0131c\u0131 g\u00fcc\u00fcn\u00fc, t\u0259sir q\u00fcvv\u0259sini, ziyal\u0131larda milli oyan\u0131\u015f hissini g\u00fccl\u0259ndirm\u0259sini, xalq\u0131n milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rinin \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131n\u0131 v\u0259 qorunmas\u0131n\u0131, milli m\u0259nlik \u015f\u00fcurunun formala\u015fmas\u0131n\u0131 v\u0259 t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259sini \u00e7ox y\u00fcks\u0259k d\u0259y\u0259rl\u0259ndir\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyev bu sah\u0259nin dig\u0259r sah\u0259l\u0259rd\u0259n m\u0259n\u0259vi c\u0259h\u0259td\u0259n daha \u00e7ox \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 vur\u011fulam\u0131\u015fd\u0131r. \u018fd\u0259bi-m\u0259d\u0259ni irsimizi ara\u015fd\u0131rmaq v\u0259 inki\u015faf etdirm\u0259yi, xalq\u0131n milli tarixinin v\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n \u00f6yr\u0259nilm\u0259sini, t\u0259dqiqini v\u0259 t\u0259bli\u011fini Az\u0259rbaycan ziyal\u0131lar\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda \u015f\u0259rt kimi qoymu\u015fdur. Az\u0259rbaycan m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin v\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n d\u00fcnyaya tan\u0131td\u0131r\u0131lmas\u0131nda y\u00fcks\u0259k xidm\u0259tl\u0259ri olan Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n \u00fcmummilli lideri Heyd\u0259r \u018fliyevin n\u0259z\u0259ri irsind\u0259 \u0259d\u0259biyyat m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri m\u00f6vzular\u0131na elm v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t xadiml\u0259rinin yubileyl\u0259rinin ke\u00e7irilm\u0259si, H\u00fcseyn Cavidin m\u0259zar\u0131n\u0131n Nax\u00e7\u0131vana g\u0259tirilm\u0259si, m\u0259qb\u0259r\u0259sinin ucald\u0131lmas\u0131, Nizami G\u0259nc\u0259vinin, M\u0259h\u0259mm\u0259d F\u00fczulinin, \u201cKitabi-D\u0259d\u0259 Qorqud\u201dun yubileyl\u0259rinin ke\u00e7irilm\u0259si, vaxta\u015f\u0131r\u0131 yaz\u0131\u00e7\u0131larla v\u0259 \u015fairl\u0259rl\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rin ke\u00e7irilm\u0259si, \u201cAz\u0259rbaycan\u201d, \u201cQobustan\u201d v\u0259 \u201cUlduz\u201d kimi \u0259d\u0259bi toplular\u0131n s\u0259rb\u0259st v\u0259 azadfikirli \u0259d\u0259bi n\u00fcmun\u0259l\u0259rin n\u0259\u015fr etdirilm\u0259si, milli z\u0259min\u0259 s\u00f6yk\u0259n\u0259n, milli yadda\u015f\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdir\u0259n \u0259d\u0259bi \u0259s\u0259rl\u0259rin yaranmas\u0131na b\u00f6y\u00fck \u00f6n\u0259m verilm\u0259si, az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q ideologiyas\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 ehtiva ed\u0259n \u0259s\u0259rl\u0259rin yaranmas\u0131n\u0131 \u00f6n\u0259 \u00e7\u0259km\u0259si misal ola bil\u0259r. \u018fd\u0259biyyat faktorunun g\u00f6rk\u0259mli d\u00f6vl\u0259t xadimi Heyd\u0259r \u018fliyevin siyasi f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 rolu \u00e7ox geni\u015fdir. O, \u0259d\u0259biyyat\u0131n imkanlar\u0131n\u0131n \u00f6lk\u0259nin v\u0259 xalq\u0131n tan\u0131d\u0131lmas\u0131ndak\u0131 v\u0259 milli ideologiyan\u0131n formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131ndak\u0131 \u0259v\u0259zedilm\u0259z rolunu \u00e7ox yax\u015f\u0131 bilirdi. Onun geni\u015f v\u0259 sistemli \u0259d\u0259biyyat biliyin\u0259 malik olmas\u0131 say\u0259sind\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u0131n t\u0259hsild\u0259ki, \u0259xlaqdak\u0131, m\u0259n\u0259viyyatdak\u0131 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck roluna \u00fcst\u00fcnl\u00fck verilmi\u015fdir. Heyd\u0259r \u018fliyevin b\u0259dii \u0259d\u0259biyyata m\u00fcnasib\u0259ti \u0259d\u0259biyyat\u0131n xalq\u0131n taleyinin v\u0259 tarixi yadda\u015f\u0131n\u0131n \u0259ks-s\u0259das\u0131 kimi g\u00f6r\u00fclm\u0259sind\u0259 m\u00fcst\u0259sna rol oynam\u0131\u015fd\u0131r. O, d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik f\u0259aliyy\u0259ti prosesind\u0259 millilik amilini, tarixilik anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 v\u0259 m\u00fcasirlik prinsipini h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259kd\u0259 \u0259d\u0259biyyat faktorundan davaml\u0131 istifad\u0259 etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>\u018fd\u0259biyyat siyah\u0131s\u0131:<\/p>\n<p>1. Heyd\u0259r \u018fliyev v\u0259 Az\u0259rbaycan Yaz\u0131\u00e7\u0131lar Birliyi \/\/ Heyd\u0259r \u018fliyev v\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilk t\u0259liminin i\u015f\u0131qlar\u0131. Nax\u00e7\u0131van D\u00f6vl\u0259t Universitetinin Elmi \u018fs\u0259rl\u0259ri. (X\u00fcsusi burax\u0131l\u0131\u015f). Nax\u00e7\u0131van: Qeyr\u0259t, 2013, \u21161, s. 129-131<\/p>\n<p>2. \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyev M\u0259h\u0259mm\u0259d F\u00fczuli haqq\u0131nda \/\/ Az\u0259rbaycan Dill\u0259r Universitetinin Elmi X\u0259b\u0259rl\u0259ri. 2013, \u2116 2, s. 256-260<\/p>\n<p>3. \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin n\u0259z\u0259ri irsind\u0259 \u0259d\u0259biyyat m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \/ Az\u0259rbaycan\u015f\u00fcnasl\u0131\u011f\u0131n aktual probleml\u0259ri. \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin 90 illik yubileyin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f IV beyn\u0259lxalq elmi konfrans\u0131n materiallar\u0131. Bak\u0131: M\u00fcrt\u0259cim, 2013, s. 400-402<\/p>\n<p>4. Heyd\u0259r \u018fliyev v\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131nda dissidentlik \/\/ Nax\u00e7\u0131van D\u00f6vl\u0259t Universitetinin Elmi \u018fs\u0259rl\u0259ri. Nax\u00e7\u0131van: Qeyr\u0259t, 2014, \u21161, s.10-13<\/p>\n<ul>\n<li><\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p class=\"bawpvc-ajax-counter\" data-id=\"20481\">Yaz\u0131ya 13 d\u0259f\u0259 bax\u0131l\u0131b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Heyd\u0259r \u018fliyevin Az\u0259rbaycan s\u00f6z s\u0259n\u0259tinin h\u0259rt\u0259r\u0259fli y\u00fcks\u0259li\u015fin\u0259 b\u00f6y\u00fck diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131s\u0131 onun n\u0259z\u0259ri irsind\u0259 m\u00fch\u00fcm d\u0259y\u0259r\u0259 malik olan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259ndir. Onun \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnasl\u0131\u011fa g\u0259tirdiyi yeni tipli siyasi t\u0259f\u0259kk\u00fcr say\u0259sind\u0259 \u0259d\u0259bi prosesin perspektivl\u0259rind\u0259 m\u00fcsb\u0259t\u0259 do\u011fru k\u0259skin \u015f\u0259kild\u0259 ir\u0259lil\u0259m\u0259 ba\u015f vermi\u015fdir. Milli v\u0259 ictimai maraqlar\u0131 formala\u015fd\u0131ran fikirl\u0259r\u0259, m\u00fclahiz\u0259l\u0259r\u0259, h\u00f6kml\u0259r\u0259 f\u0259rqli prizmadan yana\u015faraq \u0259d\u0259biyyat\u0131n ideya-estetik d\u0259y\u0259rini, t\u0259sir q\u00fcvv\u0259sini d\u00fczg\u00fcn qiym\u0259tl\u0259ndirmi\u015fdir. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":20482,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1,4,3],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20481"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=20481"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20481\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20483,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20481\/revisions\/20483"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/20482"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=20481"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=20481"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=20481"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}