{"id":21313,"date":"2025-07-29T11:14:56","date_gmt":"2025-07-29T07:14:56","guid":{"rendered":"https:\/\/kultur.az\/?p=21313"},"modified":"2025-07-29T11:18:01","modified_gmt":"2025-07-29T07:18:01","slug":"m%c9%99n-bu-zamana-sigmazam-xx-%c9%99srin-xxi-%c9%99sr%c9%99-h%c9%99diyy%c9%99si","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kultur.az\/?p=21313","title":{"rendered":"&#8220;M\u0259n bu zamana s\u0131\u011fmazam&#8221; &#8211; XX \u0259srin XXI \u0259sr\u0259 h\u0259diyy\u0259si"},"content":{"rendered":"<h3><a href=\"https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/1000854379-scaled.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-21134\" src=\"https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/1000854379-227x300.jpg\" alt=\"\" width=\"227\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/1000854379-227x300.jpg 227w, https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/1000854379-774x1024.jpg 774w, https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/1000854379-768x1016.jpg 768w, https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/1000854379-1161x1536.jpg 1161w, https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/1000854379-1548x2048.jpg 1548w, https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/1000854379-scaled.jpg 1934w\" sizes=\"(max-width: 227px) 100vw, 227px\" \/><\/a>Kultur.az Ba\u015f \u0259dliyy\u0259 m\u00fc\u015faviri \u018fl\u0259mdar M\u0259mm\u0259dovun\u00a0 Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t xadimi, Az\u0259rbaycan SSR Prokuroru v\u0259 \u00f6lk\u0259mizin m\u00fcst\u0259qillik d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn ilk \u018fdliyy\u0259 naziri v\u0259zif\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f, h\u00fcquq elml\u0259ri doktoru, professor, eks-mill\u0259t v\u0259kili, \u018fdal\u0259t Partiyas\u0131n\u0131n s\u0259dri (2001\u20132025) \u0130lyas Abbas o\u011flu \u0130smay\u0131lovun \u015f\u0259r\u0259fli \u00f6m\u00fcr yolundan b\u0259hs ed\u0259n\u00a0 \u201cM\u0259n bu zamana s\u0131\u011fmazam\u201d adl\u0131 s\u0259n\u0259dli-publisistik kitab\u0131n\u0131 (hiss\u0259-hiss\u0259) t\u0259qdim edir:<\/h3>\n<p>.<\/p>\n<p><strong>Birinci hiss\u0259<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Zirv\u0259y\u0259 do\u011fru<\/strong><\/p>\n<p>\u0130lyas &#8211; \u0130lahi q\u00fcvv\u0259, k\u00f6m\u0259y\u0259 g\u0259l\u0259n<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>1938-ci il. Bahar g\u0259lmi\u015fdi Tovuza. Hava yum\u015falm\u0131\u015f, d\u0259rin q\u0131\u015f yuxusundan oyanan torpaq qoynunda gizl\u0259tdiyi al-\u0259lvan xal\u0131lar\u0131 Novruzun ayaqlar\u0131 alt\u0131na s\u0259rm\u0259y\u0259 t\u0259l\u0259sirdi. O\u011fuz yurdunun bayram ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259sin\u0259 sadiq Tovuz \u0259hli Su \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259sind\u0259 ba\u011f-ba\u011f\u00ad\u00e7alar\u0131n, \u0259kin-bi\u00e7inin h\u0259\u00adyat m\u0259nb\u0259yi olan arxlar\u0131 qaydaya sal\u00adm\u0131\u015f,\u00a0 g\u00fcn do\u011fmam\u0131\u015fdan \u00e7ay, bulaq \u00fcst\u00fcn\u0259 getmi\u015f, \u0259l-\u00fczl\u0259rini yuyaraq a\u011f\u0131rl\u0131qlar\u0131n\u0131 su\u00adya ax\u0131tm\u0131\u015f, ax\u015fam d\u00fc\u015f\u0259nd\u0259 qa\u00adla\u00add\u0131qlar\u0131 tonqaldan atlanaraq azar-bezarlar\u0131n\u0131 oda atm\u0131\u015fd\u0131lar.<\/p>\n<p>\u0130smay\u0131lovlar ail\u0259si d\u0259 ax\u0131r \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259nin xo\u015f niyy\u0259ti alt\u0131nda Novruzun g\u0259li\u015fini g\u00f6zl\u0259yirdi. Qazanda plov d\u0259ml\u0259nmi\u015f, s\u00fcfr\u0259d\u0259 s\u0259m\u0259ni, bayram xon\u00e7alar\u0131 s\u0131raya d\u00fcz\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fc.<\/p>\n<p>&#8230;Novruz bu ail\u0259y\u0259 ham\u0131dan \u0259vv\u0259l q\u0259d\u0259m basd\u0131 \u2013 20 mart g\u00fcn\u00fc. Novruz Abbas atan\u0131n v\u0259 M\u0259leyk\u0259 anan\u0131n oca\u011f\u0131n\u0131 ham\u0131dan \u0259vv\u0259l i\u015f\u0131qland\u0131rd\u0131. Novruz bu sevgi dolu ail\u0259y\u0259 \u00f6vlad m\u00fcjd\u0259si, \u00f6vlad sevinci g\u0259tirdi. Abbas ata Novruzun onlara g\u0259tirdiyi \u00f6vlad pay\u0131n\u0131n, o\u011ful pay\u0131n\u0131n ad\u0131n\u0131 \u0130lyas qoydu. \u0130lahi q\u00fcvv\u0259, k\u00f6m\u0259y\u0259 g\u0259l\u0259n m\u0259nas\u0131n\u0131 ver\u0259n bu ad\u0131n sahibinin bir oca\u011f\u0131n, bir oban\u0131n, bir elin dad\u0131na yeti\u015f\u0259c\u0259yin\u0259 inan\u0131rd\u0131, g\u00fcv\u0259nirdi ata&#8230;<\/p>\n<p>Balaca \u0130lyas\u0131n bir ya\u015f\u0131 tamam olmam\u0131\u015fd\u0131. H\u0259l\u0259 ayaqlar\u0131 yer tutmayan bu k\u00f6rp\u0259nin atas\u0131 Abbas \u0130smay\u0131lovu xidm\u0259ti v\u0259zif\u0259sinin icras\u0131 zaman\u0131 q\u0259tl\u0259 yetirdil\u0259r. Xalq yolunda, \u0259halinin rahat ya\u015famas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6z\u00fcn\u00fc f\u0259da ed\u0259n Abbas \u0130smay\u0131lovun \u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259n sonra tale \u0130lyasa atas\u0131z b\u00f6y\u00fcm\u0259yi n\u0259sib etdi&#8230;<\/p>\n<div id=\"attachment_21316\" style=\"width: 235px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/atasi.jpg\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-21316\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-21316 size-medium\" src=\"https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/atasi-225x300.jpg\" alt=\"\" width=\"225\" height=\"300\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-21316\" class=\"wp-caption-text\">Abbas \u0130smay\u0131lov (solda) \u0130.\u0130smay\u0131lovun atas\u0131<\/p><\/div>\n<p>Zaman g\u0259l\u0259c\u0259k, ata \u00fcz\u00fcn\u0259 h\u0259sr\u0259t b\u00f6y\u00fcy\u0259n \u0130lyas \u0130smay\u0131lov atas\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bel\u0259 xat\u0131rlayacaq: \u201cTale el\u0259 g\u0259tirib ki, m\u0259n u\u015faql\u0131qdan atam\u0131 g\u00f6rm\u0259mi\u015f\u0259m. Atam polis i\u015f\u00e7isi olub. M\u0259n 6 ayl\u0131q olanda qulluq v\u0259zif\u0259sinin icras\u0131nda h\u0259lak olub. Atas\u0131z u\u015faqda psixoliji proses daha tez b\u00f6y\u00fcy\u00fcr. G\u00f6r\u0259nd\u0259 ki, atas\u0131 h\u0259mya\u015f\u0131d\u0131n olan u\u015fa\u011f\u0131n\u0131n \u00fcz\u00fcnd\u0259n \u00f6pd\u00fc, ba\u015f\u0131n\u0131 s\u0131\u011fallad\u0131, amma s\u0259ninki yoxdu, niy\u0259 bel\u0259 oldu\u011fu s\u0259ni d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcr. Odur ki, m\u0259n u\u015faql\u0131qdan \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fam m\u00fcst\u0259qil adam olum, k\u0259nar t\u0259sirl\u0259r\u0259 m\u0259ruz qalmay\u0131m. Xat\u0131rlay\u0131ram ki, biz u\u015faq olark\u0259n \u201cd\u00f6ym\u0259\u201d d\u0259bd\u0259 idi. U\u015faqlar \u201cd\u00f6ym\u0259\u201d il\u0259 \u0259ll\u0259rin\u0259, qollar\u0131na \u015f\u0259kil \u00e7\u0259kdirirdil\u0259r, valideynl\u0259r\u0259 olan sevgil\u0259rini bildirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ana-ata yazd\u0131r\u0131rd\u0131lar. M\u0259n bel\u0259 \u015feyl\u0259rd\u0259n uzaq oldum. Fikirl\u0259\u015firdim ki, kas\u0131b\u0131n bir yolu var \u2013 oxu\u00admaq, \u00f6yr\u0259nm\u0259k v\u0259 qaba\u011fa getm\u0259k. H\u00fcquq\u015f\u00fcnas olmaq ist\u0259yim g\u00f6rm\u0259diyim atamdan qaynaqlan\u0131b. H\u0259l\u0259 o vaxt atam\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc il\u0259 \u0259laq\u0259dar \u00e7oxlu s\u00f6hb\u0259tl\u0259r gedirdi. T\u0259rifl\u0259yirdil\u0259r ki, \u00e7ox c\u0259sar\u0259tli, qorxmaz idi. M\u0259n anam\u0131n t\u0259rbiy\u0259sini g\u00f6rm\u00fc\u015f\u0259m. O d\u00f6vrl\u0259r ham\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn a\u011f\u0131r ill\u0259r idi. M\u00fcharib\u0259d\u0259n sonrak\u0131 ill\u0259r&#8230; Bel\u0259 bir \u015f\u0259raitd\u0259 b\u00f6y\u00fcm\u00fc\u015f\u00fck. Atas\u0131z b\u00f6y\u00fcm\u0259yi d\u0259, y\u0259qin, atas\u0131z b\u00f6y\u00fcy\u0259n insanlar bilirl\u0259r ki, n\u0259 dem\u0259kdir\u201d.<\/p>\n<p>&#8230;B\u00f6y\u00fck V\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259si ba\u015flayanda \u0130lyas\u0131n day\u0131s\u0131 H\u00fcseyni h\u0259rbi xidm\u0259t\u0259 \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131lar. \u0130lyas\u0131n anas\u0131 M\u0259leyk\u0259 Rza q\u0131z\u0131 x\u0259st\u0259 olan qarda\u015f\u0131 arvad\u0131 v\u0259 u\u015faqlar\u0131na baxmaq \u00fc\u00e7\u00fcn k\u0259nd\u0259 &#8211; qarda\u015f\u0131 evin\u0259 k\u00f6\u00e7d\u00fc. Bel\u0259likl\u0259, bu m\u0259rd v\u0259 c\u0259fake\u015f qad\u0131n m\u00fcharib\u0259nin f\u0259sadlar\u0131 z\u0259minind\u0259 \u00f6z u\u015faqlar\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 doqquz n\u0259f\u0259r azya\u015fl\u0131ya baxmal\u0131 oldu. \u0130ki o\u011ful, \u00fc\u00e7 q\u0131z d\u00fcnyaya g\u0259tir\u0259n \u00e7\u0259tin g\u00fcnl\u0259rin, m\u00fcharib\u0259nin m\u0259hrumiyy\u0259tl\u0259ri ucbat\u0131ndan \u00fc\u00e7 q\u0131z\u0131n\u0131 itir\u0259n M\u0259leyk\u0259 ana iki azya\u015fl\u0131 \u00f6vlad\u0131n\u0131n \u0259lind\u0259n tutaraq Tovuz \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 &#8211; \u0259r oca\u011f\u0131na 1950-ci ild\u0259 d\u00f6nd\u00fc. Onda \u0130lyas\u0131n c\u0259mi 12 ya\u015f\u0131 var idi&#8230;<\/p>\n<p>Tovuz \u015f\u0259h\u0259r A.S.Pu\u015fkin ad\u0131na tam orta m\u0259kt\u0259bd\u0259 t\u0259hsil alan \u0130lyas \u0130smay\u0131lov u\u015faql\u0131q ill\u0259rini xat\u0131rlayanda k\u00f6vr\u0259lir.\u00a0 \u00c7\u0259tinlik v\u0259 ehtiyac i\u00e7\u0259risind\u0259 olan ail\u0259nin h\u0259r iki \u00f6vlad\u0131 \u2013 \u0130dris v\u0259 \u0130lyas t\u0259lim-t\u0259rbiy\u0259si, d\u0259rs\u0259 davamiyy\u0259tl\u0259ri il\u0259 se\u00e7il\u0259n, n\u00fcmun\u0259vi u\u015faqlar idi. M\u00fc\u0259lliml\u0259ri onlar\u0131 \u00e7ox sevir, q\u0259hr\u0259man \u00f6vlad\u0131 olduqlar\u0131n\u0131 daim xat\u0131rlad\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n<p>1955-ci ild\u0259 orta m\u0259kt\u0259bi ba\u015fa vuran \u0130.\u0130smay\u0131lov o ill\u0259r bar\u0259d\u0259 bel\u0259 deyir: \u201cAttestat qiym\u0259tl\u0259rim ham\u0131s\u0131 \u201c5\u201d v\u0259 \u201c4\u201dd\u00fcr. \u0130ki f\u0259nd\u0259n \u201c3\u201d\u00fcm var: bir rus dili, bir d\u0259 alman dilind\u0259n\u201d. El\u0259 h\u0259min il \u0130smay\u0131lov s\u0259n\u0259dl\u0259rini ADU-nun h\u00fcquq fak\u00fclt\u0259sin\u0259 verir.<\/p>\n<p>Lakin m\u00fcsa\u00adbiq\u0259d\u0259n ke\u00e7\u0259 bilmir. Bu bar\u0259d\u0259 \u00f6z\u00fc bel\u0259 deyir: \u201cOrta m\u0259kt\u0259bi qurtarandan sonra iki il instituta gir\u0259 bil\u00adm\u0259\u00addim, konkursa d\u00fc\u015fd\u00fcm. Getdim f\u0259h\u00adl\u0259 i\u015fl\u0259dim\u201d&#8230;<\/p>\n<p>N\u0259hay\u0259t, 1957-ci ild\u0259 yaln\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc c\u0259hdd\u0259 h\u00fcquq fak\u00fclt\u0259sinin t\u0259l\u0259b\u0259si olur. H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 h\u00fcquq sah\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan dilind\u0259 de\u00adm\u0259k olar ki, \u0259d\u0259biyyat yox idi. \u018fsas bilik m\u0259nb\u0259yi m\u00fc\u0259lliml\u0259rin m\u00fcha\u00adzi\u00adr\u0259\u00adl\u0259ri idi. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 g\u0259nc t\u0259l\u0259b\u0259 rus dilini \u00f6yr\u0259nm\u0259k \u00fcz\u0259rind\u0259 s\u0259yl\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130lyas m\u00fc\u0259llimin qrup yolda\u015f\u0131, yar\u0131m \u0259sr\u0259 yax\u0131n hakim mantosu da\u015f\u0131m\u0131\u015f Mansur \u0130bayev s\u00f6hb\u0259t\u00adl\u0259\u00adrin\u00add\u0259 deyirdi ki, art\u0131q 3-c\u00fc kursda oxuyark\u0259n \u0130lyas rus dilini m\u00fck\u0259mm\u0259l bilirdi.<\/p>\n<p>\u0130lyas \u0130smay\u0131lov o ill\u0259ri bel\u0259 xat\u0131rlay\u0131r:\u00a0 \u201cH\u00fcquq\u015f\u00fcnas olmaq ist\u0259\u00adyir\u00addim. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 tarix\u0259 v\u0259 \u0259d\u0259\u00ad\u00adbiyyata meylim \u00e7ox g\u00fccl\u00fc idi. U\u015faq vaxt\u0131 dastan, hekay\u0259, na\u011f\u0131l oxuyurduq. Sonradan h\u00fcquq fak\u00fclt\u0259sin\u0259 q\u0259bul olduqda, yax\u015f\u0131 ixtisas almaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u00fcquq \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131 oxuyurdum. \u00dcst\u0259lik, daxili t\u0259l\u0259bat\u0131m art\u0131q h\u00fcquqi \u0259d\u0259biyyata, tarixi \u0259d\u0259biyyata, siyasi f\u0259ls\u0259fi \u0259d\u0259biyyata idi. O c\u00fcr kitablar\u0131 el\u0259 indi d\u0259 oxuyuram\u201d.<\/p>\n<p>\u0130lyas m\u00fc\u0259llim h\u00fcquq fak\u00fclt\u0259sini se\u00e7m\u0259kd\u0259, \u0259n \u0259sas\u0131, atas\u0131, milis i\u015f\u00e7isi olmu\u015f Abbas ki\u015finin v\u0259 xalas\u0131 o\u011flu B\u0259dr\u0259ddin Dada\u015fovun rolunun b\u00f6y\u00fck oldu\u011funu m\u00fcsahib\u0259l\u0259rind\u0259 daim vur\u011fulay\u0131r: \u201cB\u0259li atamla ba\u011fl\u0131 idi bu arzu. H\u0259m d\u0259 m\u0259nd\u0259n b\u00f6y\u00fck \u00e7ox h\u00f6rm\u0259t b\u0259s\u00adl\u0259\u00addiyim xalam o\u011flu var idi. H\u00fcquq\u015f\u00fcnas idi. M\u0259n d\u0259 onun kimi h\u00fcquq\u015f\u00fcnas olmaq ist\u0259yirdim\u201d.<\/p>\n<p>\u0130lyas m\u00fc\u0259llimin t\u0259l\u0259b\u0259 yolda\u015f\u0131, uzun ill\u0259r m\u00fcxt\u0259lif rayonlarda prokuror kimi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015f \u00c7\u0259rk\u0259z Musayev d\u0259 s\u00f6hb\u0259tl\u0259rind\u0259 \u0130lyas m\u00fc\u0259llimin n\u0259inki savadl\u0131 olmas\u0131n\u0131, h\u0259m d\u0259 bildikl\u0259rini ham\u0131 il\u0259 b\u00f6l\u00fc\u015fm\u0259sini, ham\u0131ya k\u00f6m\u0259k \u0259lini uzatmaq c\u0259hdini x\u00fcsusil\u0259 vur\u011fulay\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>1962-ci ild\u0259 \u0130lyas \u0130smay\u0131lov \u0130nstitutu f\u0259rql\u0259nm\u0259 diplomu il\u0259 bitirir.<\/p>\n<p>G\u0259lin, o ill\u0259r\u0259 d\u0259 \u0130smay\u0131lovun xatir\u0259l\u0259rinin g\u00f6z\u00fc il\u0259 boylanaq: \u201cMaddi c\u0259h\u0259td\u0259n \u00e7\u0259tinliyimiz olsa da, \u00e7ox xo\u015fb\u0259xt idik. Ham\u0131 eyni s\u0259viyy\u0259d\u0259 idi maddi c\u0259h\u0259td\u0259n. Bir-iki n\u0259f\u0259rin maddi t\u0259minat\u0131 bizd\u0259n yax\u015f\u0131 idi. Ancaq b\u00f6y\u00fck bir h\u0259v\u0259sl\u0259 oxuyurduq. G\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 \u00fcmid var idi. \u0130ctimai i\u015fl\u0259rl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful idik. T\u0259l\u0259b\u0259 elmi c\u0259miyy\u0259tind\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131q. Yad\u0131ma g\u0259lir ki, h\u0259l\u0259 1961-ci ild\u0259 d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc kursda oxu\u00adyan\u00adda Leninqrad \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin elmi konfrans\u0131 ke\u00e7irilirdi. Az\u0259rbaycandan c\u0259mi iki n\u0259f\u0259ri g\u00f6nd\u0259rmi\u015fdil\u0259r o konfransa, biri m\u0259n idim, biri d\u0259 Da\u015fd\u0259mirov Sabir. Ora getdik m\u0259ruz\u0259 il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f etdik. B\u00fct\u00fcn bunlar \u00e7ox xo\u015f, \u0259lam\u0259tdar hadis\u0259l\u0259r idi bizd\u0259n \u00f6tr\u00fc. M\u0259n universiteti qurtaranda h\u0259m rus, h\u0259m Az\u0259rbaycan b\u00f6l\u00adm\u0259\u00adl\u0259\u00adrin\u00add\u0259 50-d\u0259n art\u0131q t\u0259l\u0259b\u0259 qurtarm\u0131\u015fd\u0131. Ham\u0131 da prokurorlu\u011fa i\u015f\u0259 getm\u0259k ist\u0259yirdi. Bizd\u0259n c\u0259mi 5 n\u0259f\u0259ri i\u015f\u0259 g\u00f6nd\u0259rdil\u0259r. Onlar\u0131n da biri m\u0259n idim. Art\u0131q t\u0259yinat\u0131m g\u0259lmi\u015fdi. O vaxt g\u0259nc m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri i\u015f\u0259 SSR\u0130 Ba\u015f prokuroru t\u0259yin edirdi. M\u0259ni G\u00f6y\u00e7aya m\u00fcst\u0259ntiq t\u0259yin etmi\u015fdil\u0259r. Ancaq \u0259riz\u0259 verdim, prokurorluqdan getdim. Bu da y\u0259qin prokurorlu\u011fun tarixind\u0259 yegan\u0259 hadis\u0259dir ki, ora i\u015f\u0259 getm\u0259kd\u0259n kims\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u00fc imtina edib\u201d.<\/p>\n<p>M\u0259limdur ki, h\u00fcquq m\u00fchafiz\u0259 orqanlar\u0131nda \u0259n n\u00fcfuzlu i\u015f pro\u00adku\u00adror\u00adluq olub. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, el aras\u0131nda h\u00fcquq fak\u00fclt\u0259sin\u0259 -\u201cprokurorluq institutu\u201d da deyirdil\u0259r. \u0130nsan h\u0259yat\u0131nda xarakterin ne\u00adc\u0259, harada v\u0259 n\u0259 vaxt formala\u015fmas\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 m\u00fcbahis\u0259 do\u011furub. Lakin bunun d\u0259qiq d\u00fcsturu yoxdur. \u0130lyas m\u00fc\u0259llim sonralar ona \u015f\u00f6hr\u0259t g\u0259tir\u0259c\u0259k xarakterini ortaya qoyaraq prokurorluqda i\u015fl\u0259\u00adm\u0259k\u00add\u0259n imtina etdi.<\/p>\n<p>Bu, Az\u0259rbaycan prokurorlu\u011fu tarixind\u0259 b\u0259lk\u0259 d\u0259 yegan\u0259 hadis\u0259 idi. \u00c7oxlar\u0131 h\u0259tta, qohum-\u0259qr\u0259ba da onun bu h\u0259r\u0259k\u0259tini ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00adm\u00fcr\u00add\u00fc. Fikirl\u0259\u015firdil\u0259r ki, yetim o\u011fland\u0131r, gedib i\u015fl\u0259sin, \u00f6z\u00fcn\u0259 g\u00fcn-g\u00fcz\u0259ran d\u00fcz\u0259ltsin.<\/p>\n<p>\u0130lyas m\u00fc\u0259llim \u00f6z\u00fcn\u00fc elm\u0259 h\u0259sr etm\u0259yi q\u0259rara alm\u0131\u015fd\u0131. Bir il Aka\u00adde\u00admiyan\u0131n F\u0259ls\u0259f\u0259 \u0130nstitutunda ki\u00e7ik elmi i\u015f\u00e7i i\u015fl\u0259dikd\u0259n sonra Leninqrad D\u00f6vl\u0259t Universitetinin aspiranturas\u0131na q\u0259bul olundu v\u0259 iki il yar\u0131ma cinay\u0259t h\u00fcququ \u00fczr\u0259 namiz\u0259dlik dissertasiyas\u0131n\u0131 m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259 m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259r\u0259k, h\u00fcquq elml\u0259ri namiz\u0259di (h\u00fcquq \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru) alimlik d\u0259r\u0259c\u0259si ald\u0131.<\/p>\n<p>O, aspirantura ill\u0259rini bel\u0259 xat\u0131rlay\u0131r: \u201cLeninqradda t\u0259hsilimi da\u00advam etdirdim. Orda getdim, elmi m\u00fchiti g\u00f6rd\u00fcm. Qiyabi tan\u0131\u00add\u0131\u00ad\u011f\u0131\u00adm\u0131z bir \u00e7ox aliml\u0259rl\u0259 \u015f\u0259xs\u0259n tan\u0131\u015f oldum. Sonra da aspiranturaya daxil oldum, oxudum. 1966-c\u0131 ild\u0259 vaxt\u0131ndan qabaq m\u00fcdafi\u0259 el\u0259dim. Qay\u0131td\u0131m Az\u0259rbaycana, F\u0259ls\u0259f\u0259 v\u0259 H\u00fcquq \u0130nsti\u00adtu\u00adtun\u00adda \u0259vv\u0259l ki\u00e7ik, sonra ba\u015f elmi i\u015f\u00e7i i\u015fl\u0259dim\u201d.<\/p>\n<p>Rusiya prokurorluq orqanlar\u0131 bel\u0259 bir savadl\u0131, m\u0259suliyy\u0259tli, pe\u00ad\u015f\u0259\u00adsinin inc\u0259likl\u0259rini d\u0259rind\u0259n bil\u0259n kadr\u0131 \u0259ld\u0259n verm\u0259k ist\u0259m\u0259zdi \u0259lb\u0259tt\u0259. Ona m\u00fcxt\u0259lif yerl\u0259rd\u0259n i\u015f t\u0259klifi g\u0259lm\u0259sin\u0259 r\u0259\u011fm\u0259n, \u0130sma\u00ady\u0131lov v\u0259t\u0259n\u0259 d\u00f6nm\u0259yi q\u0259rara ald\u0131. Bunun s\u0259b\u0259bini is\u0259 \u00f6z\u00fc bel\u0259 izah edir: \u201cA\u00e7\u0131\u011f\u0131 \u00f6z\u00fcm qalmaq ist\u0259yirdim v\u0259 orda da m\u0259ni saxlamaq ist\u0259yirdil\u0259r. Ancaq anam \u00e7ox \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kirdi burda. M\u0259ni d\u0259 \u0259ziy\u00ady\u0259tl\u0259 b\u00f6y\u00fctm\u00fc\u015fd\u00fc. Anama g\u00f6r\u0259 g\u0259ldim. F\u0259ls\u0259f\u0259 v\u0259 H\u00fcquq institutunda i\u015fl\u0259yib getmi\u015fdim, qay\u0131td\u0131m, el\u0259 orda da i\u015f\u0259 ba\u015flad\u0131m. Eyni zamanda, o vaxtlar h\u00fcquq elml\u0259ri namiz\u0259dl\u0259ri \u00e7ox az idi. Barmaq\u00adla g\u00f6st\u0259rirdil\u0259r. H\u00fcquq fak\u00fclt\u0259sinin ax\u015fam \u015f\u00f6b\u0259sind\u0259 m\u0259n rus v\u0259 Az\u0259r\u00adbaycan b\u00f6lm\u0259l\u0259rind\u0259 cinay\u0259t h\u00fcququndan d\u0259rs deyirdim. Eyni zamanda, Xalq T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 \u0130nstitutunda f\u0259ls\u0259f\u0259d\u0259n d\u0259rs de\u00adyir\u00addim\u201d.<\/p>\n<p>Burada bir ha\u015fiy\u0259 \u00e7\u0131xmaq ist\u0259yir\u0259m, \u0130lyas m\u00fc\u0259llim anas\u0131na \u00e7ox ba\u011f\u00adl\u0131 adam idi. O, y\u00fcks\u0259k v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259 &#8211; M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259d\u0259 t\u0259limat\u00e7\u0131 v\u0259 Respublika prokuroru i\u015fl\u0259y\u0259rk\u0259n partiya t\u0259dbirl\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259dar rayonlara getm\u0259k z\u0259rur\u0259ti yarananda anas\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u0259k arzusu il\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 Tovuza yax\u0131n rayonlara g\u00f6nd\u0259rilm\u0259sini xahi\u015f ed\u0259rdi. Xati\u00adrim\u00ad\u00add\u0259dir, azsayl\u0131 m\u0259clisl\u0259rimizin birind\u0259 sabiq prokuroluq i\u015f\u00e7isi S\u0259rdar \u018fliyev t\u0259z\u0259c\u0259 \u00e7apdan \u00e7\u0131xm\u0131\u015f <strong>\u201cM\u0259n yand\u0131m, s\u0259n t\u00fc\u00adk\u0259n\u00addin<\/strong>\u201d adl\u0131 kitab\u0131ndan ana haqq\u0131nda bir ne\u00e7\u0259 \u015feir oxudu.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div id=\"attachment_21321\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/yoldashi.jpg\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-21321\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-21321 size-medium\" src=\"https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/yoldashi-300x210.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"210\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-21321\" class=\"wp-caption-text\">M\u0259leyk\u0259 \u0130smay\u0131lova (solda). \u0130.\u0130smay\u0131lovun anas\u0131<\/p><\/div>\n<p><strong>\u00d6l\u00fcm\u00fcnl\u0259 qorxuzma, f\u0259l\u0259k, s\u0259n m\u0259ni,<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00d6l\u00fcml\u0259 anama qovu\u015faca\u011fam.<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>misras\u0131n\u0131 e\u015fid\u0259nd\u0259, \u0130lyas m\u00fc\u0259llim k\u00f6vr\u0259ldi v\u0259 dedi:<\/p>\n<p>&#8211; Bils\u0259m ki, anam\u0131 g\u00f6r\u0259c\u0259y\u0259m, tez \u00f6lm\u0259yi arzulayard\u0131m.<\/p>\n<p>M\u0259leyk\u0259 ana h\u0259qiq\u0259t\u0259n c\u0259fake\u015f qad\u0131n idi. Onun atas\u0131z b\u00f6y\u00fctd\u00fcy\u00fc iki o\u011fluna d\u00fczg\u00fcn t\u0259rbiy\u0259 verm\u0259yinin n\u0259tic\u0259sidir ki, ki\u00e7ik o\u011flu Res\u00adpu\u00adblika prokuroru, \u018fdliyy\u0259 naziri, b\u00f6y\u00fck o\u011flu \u0130dris Abbas o\u011flu is\u0259 uzun ill\u0259r Tovuz R\u0130K-nin s\u0259dri kimi m\u0259sul v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u00adm\u0131\u015f\u00add\u0131.<\/p>\n<p>&#8230;V\u0259t\u0259n\u0259 qay\u0131dan \u0130lyas \u0130smay\u0131lov Az\u0259rbaycan SSR Elml\u0259r\u00a0 Aka\u00adde\u00admiyas\u0131n\u0131n F\u0259ls\u0259f\u0259 v\u0259 H\u00fcquq institutunda ki\u00e7ik v\u0259 ba\u015f elmi i\u015f\u00e7i kimi \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, eyni zamanda, doktorluq dissertasiyas\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015f\u00adl\u0259\u00adyirdi. H\u0259min zamanlar onu Ali M\u0259hk\u0259m\u0259nin s\u0259dri Abdulla \u0130brahimov yan\u0131na \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r v\u0259 yeni yarad\u0131lm\u0131\u015f N\u0259simi Rayon M\u0259h\u00ad\u00adk\u0259m\u0259sin\u0259 hakim se\u00e7kil\u0259rind\u0259 i\u015ftirak etm\u0259sini t\u0259klif edir. Lakin \u0130lyas m\u00fc\u0259llim bu t\u0259klif\u0259 raz\u0131 olmur v\u0259 elmi i\u015fini davam etdirm\u0259k ist\u0259diyini bildirir. Onun bu a\u011fayanal\u0131\u011f\u0131 Abdulla m\u00fc\u0259llimin xo\u015funa g\u0259lir. Tezlikl\u0259 \u0130smay\u0131lovu Ali M\u0259hk\u0259m\u0259d\u0259 n\u0259\u015fr olunan <strong>\u201cSosialist qa\u00adnun\u00ad\u00e7u\u00adlu\u00ad\u011fu\u201d<\/strong>jurnal\u0131n\u0131n redaksiya hey\u0259tinin s\u0259dri v\u0259zif\u0259sin\u0259 t\u0259yin edir.<\/p>\n<p>Jurnalda i\u015fl\u0259diyi ill\u0259ri \u0130lyas m\u00fc\u0259llim bel\u0259 xat\u0131rlay\u0131r: \u201c\u018fslind\u0259 re\u00addak\u00adsiya hey\u0259ti bir m\u0259nd\u0259n ibar\u0259t idi. \u0130ki il o jurnal\u0131 t\u0259kc\u0259 \u00e7\u0131xartm\u0131\u015fam. Ali m\u0259hk\u0259m\u0259nin ayr\u0131-ayr\u0131 m\u0259hk\u0259m\u0259 t\u0259dqiqat i\u015fl\u0259rini \u00fcmu\u00ad\u00admil\u0259\u015fdirirdim, m\u0259qal\u0259l\u0259r yaz\u0131rd\u0131m. Jurnalla \u0259laq\u0259dar olaraq bir \u00e7ox h\u00fcquq-m\u00fchafiz\u0259 orqanlar\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259rl\u0259rinin yan\u0131nda olurdum. V\u0259 onlar da h\u0259r d\u0259f\u0259 m\u0259ni i\u015f\u0259 d\u0259v\u0259t edirdil\u0259r. M\u0259n d\u0259 getm\u0259k ist\u0259mirdim. \u0130st\u0259yirdim g\u0259nc ya\u015flar\u0131mda elml\u0259r doktoru olam\u201d.<\/p>\n<p>Akademiya il\u0259 yana\u015f\u0131, yurnalda i\u015fl\u0259y\u0259n \u0130smay\u0131lov oradan ayda 130 manat maa\u015f al\u0131rd\u0131. Bu, h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 qeyd etdiyi kimi b\u00f6y\u00fck k\u00f6m\u0259k idi. Bundan sonra\u00a0 o, Abdulla m\u00fc\u0259lliml\u0259 tez-tez g\u00f6r\u00fc\u015fm\u0259li olur.<\/p>\n<p>N\u0259hay\u0259t 1970-ci ild\u0259 \u0130lyas m\u00fc\u0259llimi prokurorluqda i\u015f\u0259 d\u0259v\u0259t edirl\u0259r. Amerikal\u0131 filosof\u00a0 Levinin\u00a0 <strong>\u201cH\u0259yat s\u0259n\u0259 n\u0259 t\u0259klif edirs\u0259 q\u0259\u00adbul et, son n\u0259tic\u0259d\u0259 raz\u0131 qalacaqsan, \u00e7\u00fcnki, h\u0259yat \u0259dal\u0259tlidir\u201d <\/strong>konsepsiyas\u0131n\u0131n t\u0259siri alt\u0131nda prokurorluqda i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 \u00a0raz\u0131l\u0131q verir.<\/p>\n<p>\u0130ki il Respublika prokurorunun k\u00f6m\u0259k\u00e7isi v\u0259zif\u0259sind\u0259 i\u015fl\u0259dikd\u0259n sonra 1972-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan KP MKnin inzibati orqanlarla i\u015f \u015f\u00f6\u00adb\u0259sind\u0259 t\u0259limat\u00e7\u0131 v\u0259zif\u0259sin\u0259 t\u0259yin olunur. \u0130\u015f\u0259 q\u0259bul olunmam\u0131\u015fdan \u0259vv\u0259l onu M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259nin 1-ci katibi Heyd\u0259r \u018fliyev q\u0259bul edir v\u0259 xeyli s\u00f6hb\u0259t edirl\u0259r. \u0130lyas m\u00fc\u0259llim deyirdi ki, m\u0259n qap\u0131dan \u00e7\u0131xanda Heyd\u0259r \u018fliyevin \u015f\u00f6b\u0259 m\u00fcdirin\u0259: \u201cBiz\u0259 bel\u0259 kadrlar laz\u0131md\u0131r\u201d, &#8211;\u00a0 dediyini e\u015fitdim.<\/p>\n<p>1978-ci ild\u0259 \u0130. \u0130smay\u0131lovu Respublika prokurorunun m\u00fcavini v\u0259zi\u00adf\u0259sin\u0259 t\u0259yin edirl\u0259r. O, h\u0259m d\u0259 kadrlar \u015f\u00f6b\u0259sinin r\u0259isi hesab edilirdi. Respublika Prokurorlu\u011funun kadrlar \u015f\u00f6b\u0259si i\u015fg\u00fczarl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 sanbal\u0131na g\u00f6r\u0259 dig\u0259rl\u0259rind\u0259n f\u0259rql\u0259nirdi<\/p>\n<p>\u015e\u00f6b\u0259 r\u0259isinin m\u00fcavini &#8211; uzun ill\u0259r h\u0259rbi tribunalda hakim i\u015f\u00adl\u0259\u00addik\u00add\u0259n sonra t\u0259qa\u00fcd\u0259 \u00e7\u0131xm\u0131\u015f \u0259qid\u0259li h\u00fcquq\u015f\u00fcnas kimi tan\u0131nan, ha\u00adm\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck h\u00f6rm\u0259tl\u0259 yana\u015fd\u0131\u011f\u0131 qay\u011f\u0131ke\u015f insan, \u018fdliyy\u0259 pol\u00adkov\u00adniki F\u0259rrux G\u0259ray o\u011flu V\u0259kilov idi. \u015e\u00f6b\u0259nin b\u00f6y\u00fck prokuroru prokurorluq orqanlar\u0131na g\u0259lm\u0259mi\u015fd\u0259n komsomol v\u0259 partiya or\u00adqan\u00ad\u00adlar\u0131nda h\u0259yat yolu ke\u00e7mi\u015f\u00a0 Fikr\u0259t Da\u015fd\u0259mirov, s\u00f6b\u0259nin prokurorlar\u0131 Az\u0259r K\u00f6\u00e7\u0259rli v\u0259 B\u0259hruz Mahmudov g\u0259nc olmalar\u0131na baxmayaraq, n\u00fcfuzlu prokurorluq i\u015f\u00e7il\u0259ri hesab olunurdular. T\u0259sa\u00add\u00fc\u00adfi deyil ki, Az\u0259r K\u00f6\u00e7\u0259rli Ba\u015f Prokurorun m\u00fcavini v\u0259zif\u0259sin\u0259 q\u0259\u00add\u0259r y\u00fcks\u0259ldi. Sonralar o, xidm\u0259tini SSR\u0130 Ba\u015f prokurorlu\u011fu v\u0259 Rusiya Federasiyas\u0131 Ba\u015f prokurorlu\u011funda davam etdir\u0259r\u0259k Az\u0259rbaycan\u0131m\u0131z\u0131 layiqinc\u0259 t\u0259msil etdi. B\u0259hruz Mahmudov bir ne\u00e7\u0259 rayonda prokuror v\u0259zif\u0259sind\u0259 i\u015fl\u0259dikd\u0259n sonra Ba\u015f prokurorlu\u011fun Kadrlar \u0130dar\u0259sinin r\u0259isi v\u0259zif\u0259sin\u0259 t\u0259yin edildi v\u0259 uzun ill\u0259r &#8211; t\u0259qa\u00fcd\u0259 \u00e7\u0131xana q\u0259d\u0259r h\u0259min v\u0259zif\u0259d\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131. Prezidentin s\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 ona III d\u0259r\u0259c\u0259li D\u00f6vl\u0259t \u018fdliyy\u0259 M\u00fc\u015faviri r\u00fctb\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259si verildi.<\/p>\n<p>\u0130lyas m\u00fc\u0259llim Respublika Prokurorunun m\u00fcavini v\u0259zif\u0259sind\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259rk\u0259n son s\u00f6z sahibi olmasa da, kadrlar\u0131n se\u00e7ilm\u0259si, yerl\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 qorunmas\u0131na x\u00fcsusi diqq\u0259t yetirirdi.<\/p>\n<p>Ke\u00e7\u0259n \u0259srin 80-ci ill\u0259rinin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259\u00a0 DQMV prokurorlu\u011funda ba\u015f m\u00fcst\u0259ntiq i\u015fl\u0259y\u0259n \u018fli \u00d6m\u0259rovu prinsipial m\u00f6vqeyin\u0259 g\u00f6r\u0259 erm\u0259nil\u0259r c\u0259zaland\u0131rmaq &#8211; Sov.\u0130KP s\u0131ralar\u0131ndan \u00e7\u0131xarmaq is\u00adt\u0259\u00adyir\u00addi\u00adl\u0259r. H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 partiya s\u0131ralar\u0131ndan xaric olunma h\u0259m d\u0259 pro\u00adkurorluq orqanlar\u0131ndan qovulmaq dem\u0259k idi. Hadis\u0259ni\u00a0 bil\u0259n \u0130lyas m\u00fc\u0259llim \u018fli \u00d6m\u0259rovun i\u015f yerinin d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si bar\u0259d\u0259 m\u0259\u00ads\u0259\u00adl\u0259 qald\u0131r\u0131r v\u0259 onun G\u0259nc\u0259 \u015e\u0259h\u0259r Prokurorlu\u011funa ba\u015f m\u00fcs\u00adt\u0259ntiq v\u0259zif\u0259sin\u0259 t\u0259yin olunmas\u0131na nail olur.<\/p>\n<p>1983-c\u00fc ild\u0259 \u018fli \u00d6m\u0259rov m\u0259hz \u0130.\u0130smay\u0131lovun d\u0259st\u0259yi il\u0259 G\u0259nc\u0259 N\u0259qliyyat prokuroru v\u0259zif\u0259sin\u0259 t\u0259yin edildi.<\/p>\n<p>\u018fli \u00d6m\u0259rov sonralar Respublikan\u0131n Ba\u015f prokuroru olark\u0259n \u0130lyas m\u00fc\u00ad\u0259llimin bu yax\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 kollegiya iclas\u0131nda x\u00fcsusi qeyd etmi\u015fdi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ba\u015fqa bir misal: Prokurorlu\u011fun ad\u0131n\u0131n \u00e7\u0259km\u0259k ist\u0259m\u0259diyim y\u00fcks\u0259k v\u0259zif\u0259li \u015f\u0259xsl\u0259rind\u0259n biri haqq\u0131nda imzas\u0131z m\u0259lumat daxil olur. H\u0259min m\u0259lumatda g\u00f6st\u0259rilirdi ki, \u201dN\u201d g\u0259nclik ill\u0259rind\u0259 talama cinay\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 m\u0259hkum olub v\u0259 t\u0259rc\u00fcmeyi-hal\u0131nda bu m\u0259s\u0259l\u0259ni gizl\u0259dib. M\u0259lumat\u0131n yoxlanmas\u0131 h\u0259min vaxt Respublika pro\u00adkurorunun m\u00fcavini\u00a0 i\u015fl\u0259y\u0259n \u0130.\u0130smay\u0131lova tap\u015f\u0131r\u0131l\u0131r. \u0130lyas m\u00fc\u0259llim h\u0259min \u015f\u0259xsi d\u0259v\u0259t edib s\u00f6hb\u0259t edir. \u201dN\u201d b\u0259rk h\u0259y\u0259canlan\u0131r v\u0259 h\u0259r \u015feyi etiraf edir. Bel\u0259 ki, atas\u0131z b\u00f6y\u00fcm\u00fc\u015f \u201dN\u201d 18 ya\u015f\u0131nda \u00e7oban i\u015fl\u0259y\u0259rk\u0259n, hesab\u0131nda 2 ba\u015f qoyun \u0259skik g\u0259lir. Kolxoz s\u0259drinin t\u0259kidi il\u0259 h\u0259qiq\u0259t\u0259n h\u0259min \u015f\u0259xsi m\u0259hkum (\u015f\u0259rti) olunur. Sonradan o, h\u0259rbi xidm\u0259t\u0259 gedir, orada partiya s\u0131ralar\u0131na daxil olur v\u0259 h\u0259rbi xidm\u0259ti ba\u015fa vurduqdan sonra\u00a0 ADU-nun h\u00fcquq fak\u00fclt\u0259sin\u0259 daxil olub, sonda prokurorluq orqanlar\u0131na t\u0259yinat al\u0131r v\u0259 yax\u015f\u0131 i\u015f\u00e7i kimi f\u0259aliyy\u0259tini davam etdirir. \u0130lyas m\u00fc\u0259llim ona k\u00f6m\u0259k edir v\u0259 bu fakt i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6rm\u00fcr. Halbuki h\u0259min d\u00f6vr\u00fcn qaydalar\u0131na g\u00f6r\u0259 \u201cN\u201d a\u011f\u0131r partiya c\u0259zas\u0131 almaqla, orqandan xaric edilm\u0259li idi. Lakin o, \u00f6mr\u00fcn\u00fcn sonuna kimi prokurorluq orqanlar\u0131nda xidm\u0259tini m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259 davam etdirdi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/ilyas-117.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-21319\" src=\"https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/ilyas-117-300x227.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"227\" \/><\/a>&#8230;H\u0259l\u0259 Respublika Prokurorunun m\u00fcavini olark\u0259n \u0130lyas m\u00fc\u0259llimin y\u00fcks\u0259k ranql\u0131 b\u0259dxahlar\u0131 \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lmi\u015fdi. 1984-c\u00fc ilin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 \u0130lyas m\u00fc\u0259llimin kurasiyas\u0131nda olan c\u0259za\u00e7\u0259km\u0259 m\u00fc\u00ad\u0259s\u00adsis\u0259l\u0259rind\u0259 qanunlar\u0131n icra v\u0259ziyy\u0259ti SSR\u0130 Ba\u015f Prokurorlu\u011fu t\u0259r\u0259find\u0259n yoxlan\u0131l\u0131r. Yoxlaman\u0131n n\u0259tic\u0259si SSR\u0130 Ba\u015f Prokuroru Rekunkovun yan\u0131nda m\u00fczakir\u0259 olunurdu. Q\u0259r\u0259zli t\u0259rtib olunmu\u015f aray\u0131\u015fda b\u00fct\u00fcn \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131qlar \u0130lyas m\u00fc\u0259llimin ad\u0131na yaz\u0131lm\u0131\u015f, ona \u015fidd\u0259tli c\u0259za verilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015fdu. \u0130lyas m\u00fc\u0259llim faktlarla v\u0259 m\u0259ntiqin g\u00fcc\u00fc il\u0259 bu sah\u0259d\u0259 prokurorun yeri v\u0259 v\u0259zif\u0259l\u0259ri bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015f\u0131r, aray\u0131\u015fdak\u0131 q\u0259r\u0259zli fikirl\u0259ri alt-\u00fcst edir. SSR\u0130 Ba\u015f Prokuroru Rekunkov deyir: \u201c\u0130lyas \u0130smay\u0131lovu c\u0259zaland\u0131rmaq laz\u0131m deyil!\u201d.<\/p>\n<p>Bir ne\u00e7\u0259 aydan sonra Voronej \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 SSR\u0130 Ba\u015f Prokuroru Rekunkovun i\u015ftirak\u0131 il\u0259 m\u00fctt\u0259fiq v\u0259 muxtar respublika prokurorlar\u0131 m\u00fcavinl\u0259rinin\u00a0 m\u00fca\u015favir\u0259si ke\u00e7irilirdi. Rekunkov m\u00fc\u015favir\u0259d\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259nl\u0259rin dem\u0259k olar ki, ham\u0131s\u0131na irad\u0131n\u0131 bildirir v\u0259 k\u0259skin forma\u00adda t\u0259nqid edirdi. \u00c7\u0131x\u0131\u015f\u00e7\u0131lar siyah\u0131s\u0131nda olmasa da, Ba\u015f Prokuror \u0130l\u00adyas m\u00fc\u0259llimi tribunaya d\u0259v\u0259t edir. \u0130lyas m\u00fc\u0259llimin \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131ndan sonra ona he\u00e7 bir irad tutulmur. Bu, onu g\u00f6st\u0259rirdi ki,\u00a0 Rekunkov y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259li h\u00fcquq\u015f\u00fcnas kimi \u0130lyas m\u00fc\u0259llim\u0259 b\u00f6y\u00fck r\u0259\u011fb\u0259t b\u0259sl\u0259yirdi.<\/p>\n<p>H\u0259min ilin sonunda \u0130lyas m\u00fc\u0259llim ehtiyatda olan respublika prokurorlar\u0131n\u0131n bir ayl\u0131q kursuna d\u0259v\u0259t olunur. Kursda olark\u0259n Rekunkov iki d\u0259f\u0259 onu q\u0259bul edir v\u0259 n\u0259hay\u0259t, 1985-ci ilin yanvar ay\u0131nda \u0130lyas \u0130smay\u0131lov Respublika Prokuroru v\u0259zif\u0259sin\u0259 t\u0259yin edilir.<\/p>\n<p><strong>Ha\u015fiy\u0259:<\/strong> A.M.Rekunkov 1988-ci ild\u0259 v\u0259zif\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xandan bir m\u00fc\u00add\u00add\u0259t sonra \u0130lyas m\u00fc\u0259llim SSR\u0130 Ba\u015f Prokurorlu\u011funda i\u015fl\u0259y\u0259n Az\u0259r K\u00f6\u00e7\u0259rli il\u0259 onu yoluxma\u011fa gedir. S\u00f6hb\u0259t \u0259snas\u0131nda Rekunkovun ona olan xo\u015f m\u00fcnasib\u0259tinin s\u0259b\u0259bini soru\u015fur. Rekunkov bel\u0259 ca\u00advab verir: \u201c1939-1940-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 Tiflisd\u0259 Top\u00e7ular m\u0259kt\u0259bind\u0259 oxu\u00adyark\u0259n Allahverdiyev soyadl\u0131 az\u0259rbaycanl\u0131 dostum olub. H\u0259min vaxtdan m\u0259n az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 x\u00fcsusi r\u0259\u011fb\u0259t b\u0259sl\u0259\u00admi\u00ad\u015f\u0259m\u201d.<\/p>\n<p>Qeyd etm\u0259k yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259r ki, Qdlyanlar v\u0259 \u0130vanovlar\u0131n Respubli\u00adkam\u0131za g\u0259li\u015finin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131nda A.M.Rekunkovun Az\u0259r\u00adbay\u00adcana v\u0259 \u015f\u0259xs\u0259n Respublika prokuroru \u0130.\u0130smay\u0131lova olan s\u0259mimi m\u00fcnasib\u0259tinin rolu \u00e7ox olmu\u015fdur (bu bar\u0259d\u0259 geni\u015f s\u00f6hb\u0259t a\u00e7aca\u011fam. \u018f.M).<\/p>\n<p>\u0130lyas m\u00fc\u0259llimin Respublika prokuroru v\u0259zif\u0259sin\u0259 t\u0259yinat\u0131 bir \u00e7ox\u00adla\u00adr\u0131n\u0131n \u00fcr\u0259yinc\u0259 deyildi. Bel\u0259 ki, bu m\u0259sul v\u0259 \u015f\u0259r\u0259fli v\u0259zif\u0259y\u0259 yeddi n\u0259f\u0259rin namiz\u0259dliyi var idi. Onlar\u0131n ham\u0131s\u0131 altm\u0131\u015f ya\u015f \u00fcst\u00fcnd\u0259 b\u00f6y\u00fck h\u0259yat t\u0259cr\u00fcb\u0259si olan insanlar idi. \u0130lyas m\u00fc\u0259llimin \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fc is\u0259 prokurorluqda i\u015f t\u0259cr\u00fcb\u0259si v\u0259 savadl\u0131 olmas\u0131 idi. Bu t\u0259yinatla \u0259laq\u0259dar Az\u0259rbaycan\u0131n \u018fm\u0259kdar h\u00fcquq\u015f\u00fcnas\u0131, prokurorluq orqanlar\u0131nda q\u0131rx yeddi il i\u015f t\u0259cr\u00fcb\u0259si olan v\u0259 on iki\u00a0 Ba\u015f pro\u00adku\u00adror\u00adla i\u015fl\u0259mi\u015f \u0130dris \u018fsg\u0259rov\u00a0 <strong>\u201c\u00d6m\u00fcr salnam\u0259min ac\u0131l\u0131-\u015firinli s\u0259\u00adhi\u00ad\u00adf\u0259l\u0259ri\u201d<\/strong> kitab\u0131nda yaz\u0131r: \u201cRespublika prokuroru v\u0259zif\u0259sin\u0259 t\u0259yin edilmi\u015f \u015f\u0259xsl\u0259r aras\u0131nda \u0130lyas Abbas o\u011flu \u0130smay\u0131lovun \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fc onunla \u015f\u0259rtl\u0259\u015firdi ki, o, prokurorluq orqanlar\u0131nda s\u0131ravi \u015f\u00f6b\u0259 prokuroru v\u0259zif\u0259sind\u0259n ba\u015flayaraq, Respublika prokuroru v\u0259zif\u0259\u00adsi\u00adn\u0259d\u0259k, elm sah\u0259sind\u0259 Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n F\u0259ls\u0259f\u0259 v\u0259 H\u00fcquq institutunun ki\u00e7ik elmi i\u015f\u00e7isi v\u0259zif\u0259sind\u0259n h\u00fcquq elml\u0259ri doktoru alimlik d\u0259r\u0259c\u0259sin\u0259d\u0259k \u015f\u0259r\u0259fli bir yol ke\u00e7mi\u015fdi. Bu y\u00fcks\u0259li\u015f yolla\u00adr\u0131nda o, praktiki i\u015fin b\u00fct\u00fcn t\u0259f\u0259rr\u00fcatlar\u0131n\u0131, h\u00fcquq elminin b\u00fct\u00fcn inc\u0259likl\u0259rini m\u0259nims\u0259y\u0259r\u0259k, kamil bir h\u00fcquq\u015f\u00fcnas kimi for\u00adma\u00adla\u015fm\u0131\u015fd\u0131. Praktiki s\u0259ri\u015ft\u0259 v\u0259 elmi haz\u0131rl\u0131q \u0130lyas \u0130smay\u0131lova xas olan ali insani keyfiyy\u0259tl\u0259rl\u0259 birlikd\u0259 ona Respublika prokuroru kimi m\u0259sul bir v\u0259\u00adzi\u00adf\u0259ni l\u0259yaq\u0259tl\u0259 yerin\u0259 yetirm\u0259kd\u0259 t\u0259minat\u00e7\u0131 amill\u0259r olmu\u015fdu. \u0130st\u0259r pro\u00adkurorlu\u011fun i\u015finin t\u0259\u015fkili, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 cinay\u0259tkarl\u0131qla m\u00fcbariz\u0259, c\u0259miyy\u0259tin maraqlar\u0131n\u0131n, insanlar\u0131n h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n m\u00fc\u00adda\u00adfi\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 \u0130.\u0130smay\u0131lovun q\u0259bul etdiyi q\u0259rarlar h\u0259m praktiki, h\u0259m d\u0259 elmi bax\u0131mdan \u0259dal\u0259ti t\u0259c\u0259ss\u00fcm etdir\u0259n vahid d\u00fczg\u00fcn q\u0259rarlar olurdu.<\/p>\n<p>\u0130lyas \u0130smay\u0131lovun qanun v\u0259 \u0259dal\u0259t namin\u0259 f\u0259dakar f\u0259aliyy\u0259ti, ciddi \u00e7\u0259tinlikl\u0259rin olmas\u0131na baxmayaraq z\u0259ruri q\u0259rarlar\u0131n q\u0259bul edilm\u0259si v\u0259 onlar\u0131n icras\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259si, qanunsuzluqlara qar\u015f\u0131 bar\u0131\u015fmaz prinsipiall\u0131q g\u00f6st\u0259rm\u0259si haqq\u0131nda \u0259trafl\u0131 m\u0259lumatlar bir q\u0259d\u0259r \u0259vv\u0259l, x\u00fcsusil\u0259 Respublikan\u0131n h\u0259yat\u0131nda ba\u015f vermi\u015f f\u00f6vq\u0259lad\u0259 hadis\u0259l\u0259r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n 20 yanvar q\u0131r\u011f\u0131n\u0131, Sumqay\u0131t fitn\u0259karl\u0131\u011f\u0131, Qaraba\u011f hadis\u0259l\u0259ri, c\u0259miyy\u0259td\u0259 ba\u015f ver\u0259n qar\u015f\u0131durmalar haqq\u0131nda yaz\u0131larda verilmi\u015fdir. M\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259rim g\u00f6st\u0259rdi ki, I.\u0130smay\u0131lova xas olan v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik hissl\u0259ri bu qanl\u0131 faci\u0259l\u0259rin t\u0259\u00adsi\u00adri alt\u0131nda v\u0259t\u0259n yan\u011f\u0131s\u0131na \u00e7evrilmi\u015fdi v\u0259 onu bu cinay\u0259tl\u0259rin g\u00fc\u00adnah\u00adkarlar\u0131na qar\u015f\u0131 bar\u0131\u015fmaz v\u0259 m\u00fcbariz m\u00f6vqe sahibi etmi\u015fdi\u201d.<\/p>\n<p>\u018fslind\u0259, \u0130lyas m\u00fc\u0259llimi b\u00f6y\u00fck \u00e7\u0259tinlikl\u0259r g\u00f6zl\u0259yirdi. S\u00f6hb\u0259t\u00adl\u0259\u00adri\u00adnin birind\u0259 etiraf etdi ki, ilk aylar t\u0259yinat\u0131na g\u00f6r\u0259 pe\u015fman\u00e7\u0131l\u0131q ke\u00ad\u00e7i\u00adrirmi\u015f. Bunun s\u0259b\u0259bl\u0259ri var idi. \u0130lyas m\u00fc\u0259llim <strong>\u201cham\u0131 nec\u0259 m\u0259n d\u0259 el\u0259\u201d<\/strong> prinsipi il\u0259 ya\u015fay\u0131b i\u015fl\u0259y\u0259 bilm\u0259zdi. Onun daxili d\u00fcnyas\u0131 v\u0259 a\u011fl\u0131 <strong>\u201cham\u0131n\u0131n qanun qar\u015f\u0131s\u0131nda b\u0259rab\u0259rliyi\u201d<\/strong>ni h\u0259yat normas\u0131na \u00e7evirm\u0259k idi.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/ilyas-113.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-21320\" src=\"https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/ilyas-113-300x280.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"280\" \/><\/a>Xitam etm\u0259m\u0259k \u0259l-aya\u011f\u0131 t\u0259mizliyin, ciddi c\u0259za ist\u0259m\u0259k prinsipi\u00adal\u00adl\u0131q v\u0259 partiyal\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u0259lam\u0259ti hesab edildiyi, m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259rin f\u0259\u00adaliy\u00ady\u0259\u00adtin\u0259 h\u0259bs faizin\u0259 g\u00f6r\u0259 qiym\u0259t verildiyi bir vaxtda \u0259lb\u0259tt\u0259 \u0130lyas m\u00fc\u00ad\u0259llimin h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259ri q\u0131c\u0131q do\u011furmaya bilm\u0259zdi.<\/p>\n<p>Qanunla he\u00e7 bir yerli orqandan as\u0131l\u0131 olmasa da, partiyal\u0131l\u0131q\u00a0 deyi\u00ad\u00adl\u0259n bir m\u0259s\u0259l\u0259 prokurorlu\u011fun tam f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259sin\u0259 mane olurdu. Fikrimi konkret misallarla izah etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m:<\/p>\n<p>Kec\u0259n \u0259srin 60-c\u0131 ill\u0259rinin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 \u00fc\u00e7 n\u0259f\u0259r g\u0259nc v\u0259t\u0259nda\u015f \u201cValyuta \u0259m\u0259liyyat\u0131 haqq\u0131nda qaydalar\u0131 pozma\u201d il\u0259 m\u0259su\u00adliy\u00ady\u0259t\u0259 c\u0259lb edilirl\u0259r. H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 bu \u0259m\u0259l\u0259 g\u00f6r\u0259 8 il\u0259 q\u0259d\u0259r azad\u00adl\u0131q\u00addan m\u0259hrum c\u0259zas\u0131 t\u0259tbiq olunurdu. Bu m\u0259s\u0259l\u0259 sovet r\u0259h\u00ad\u00adb\u0259rliyini narahat etdiyind\u0259n, i\u015f \u00fczr\u0259 istintaq apar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 vaxt &#8211; 1961-ci ilin may v\u0259 iyul aylar\u0131nda RSFSR Cinay\u0259t M\u0259c\u0259ll\u0259sinin m\u00fcvafiq madd\u0259\u00adsinin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n, Az\u0259rbaycan SSR Cinay\u0259t M\u0259c\u0259ll\u0259sinin 81-ci madd\u0259sinin sanksiyas\u0131 art\u0131r\u0131laraq \u0259vv\u0259lc\u0259 15 il, daha sonra\u00a0 \u00f6l\u00fcm c\u0259zas\u0131 h\u0259ddin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131ld\u0131. M\u0259hk\u0259m\u0259d\u0259 d\u00f6vl\u0259t ittiham\u0131n\u0131 m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259n SSR\u0130 Ba\u015f prokuroru R.A.Rudenko h\u0259r \u00fc\u00e7 m\u00fctt\u0259him\u0259 \u00f6l\u00fcm c\u0259zas\u0131 t\u0259yin edilm\u0259sini xahi\u015f etdi. M\u0259hk\u0259m\u0259nin h\u00f6km\u00fc il\u0259 h\u0259r \u00fc\u00e7 m\u00fctt\u0259him \u00f6l\u00fcm c\u0259zas\u0131 il\u0259 c\u0259zaland\u0131r\u0131ld\u0131 v\u0259 h\u00f6km icra olundu.<\/p>\n<p>\u018fdal\u0259t m\u00fchakim\u0259sinin \u201cq\u0131z\u0131l qaydas\u0131\u201d say\u0131lan v\u0259 iki min il \u0259v\u00adv\u0259l Q\u0259dim Roma d\u00f6vl\u0259tind\u0259 qanunvericilikl\u0259 \u00f6z t\u0259sbitini tapan <strong>\u201cA\u011f\u0131rla\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 halda qanunun geriy\u0259 q\u00fcvv\u0259si yoxdur\u201d<\/strong> prinsipi kobud \u015f\u0259kild\u0259 pozulmu\u015fdu.<\/p>\n<p>Ba\u015fqa bir misal: Sov.\u0130KP MK v\u0259 SSR\u0130 Nazirl\u0259r\u00a0 Sovetinin h\u0259r hans\u0131 birg\u0259 q\u0259rar\u0131, m\u0259s\u0259l\u0259n<strong>, \u201cM\u00f6ht\u0259kirliy\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 t\u0259d\u00adbir\u00adl\u0259rini daha da g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k haqq\u0131nda\u201d<\/strong> elan olunan kimi S\u018fDM (Sosialist \u018fmlak\u0131n\u0131n Da\u011f\u0131d\u0131lmas\u0131 il\u0259 M\u00fcbariz\u0259 \u0130dar\u0259si) \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 \u00fc\u00e7-be\u015f ayaqqab\u0131, on-on be\u015f d\u0259st\u0259 g\u00f6y\u0259rti satanlar\u0131n h\u0259r\u0259k\u0259tini protokolla\u015fd\u0131r\u0131r, istintaq orqan\u0131 da m\u0259cbur qal\u0131b cinay\u0259t i\u015fi ba\u015flamal\u0131 olurdu. Buradan o n\u0259tic\u0259 c\u0131x\u0131r ki, h\u0259tta \u0259n y\u00fcks\u0259k s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259r\u0259 malik prokurorluq da sistem\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xa bilmirdi.<\/p>\n<p><strong>\u201cToxunulmazl\u0131q<\/strong>\u201d m\u00f6vqeyind\u0259 olan yerli t\u0259\u015fkilatlar\u0131n birind\u0259 \u00fcmumi n\u0259zar\u0259t qaydas\u0131nda yoxlama apar\u0131l\u0131rd\u0131. Yoxlama ba\u015f\u00adla\u00adyan\u00addan bir g\u00fcn sonra Respublikan\u0131n r\u0259hb\u0259ri, MK-n\u0131n 1-ci katibi K.Ba\u011f\u0131rov telefonla \u0130lyas m\u00fc\u0259lliml\u0259 y\u00fcks\u0259k s\u0259sl\u0259 dan\u0131\u015f\u0131r. \u0130lyas m\u00fc\u0259llim i\u015fd\u0259n \u00e7\u0131xmas\u0131 bar\u0259d\u0259 \u0259riz\u0259 il\u0259 K.Ba\u011f\u0131rovun yan\u0131na gedir v\u0259 ona izah edir ki, prokurorla bel\u0259 dan\u0131\u015fmaq olmaz. Tezlikl\u0259 Kamran Ba\u011f\u0131rov kimin-kim oldu\u011funu bilir, \u0130lyas \u0130smay\u0131lov \u015f\u0259x\u00adsiy\u00ady\u0259\u00adtini d\u0259y\u0259rl\u0259ndirir, ona \u00f6n\u0259m verir v\u0259 bu hissl\u0259ri \u00f6mr\u00fcn\u00fcn sonuna q\u0259d\u0259r saxlay\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><a href=\"https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/ilyas-2-scaled.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-21315\" src=\"https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/ilyas-2-300x159.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"159\" srcset=\"https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/ilyas-2-300x159.jpg 300w, https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/ilyas-2-1024x541.jpg 1024w, https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/ilyas-2-768x406.jpg 768w, https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/ilyas-2-1536x812.jpg 1536w, https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/ilyas-2-2048x1083.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>H\u0259r \u015feyi kadrlar h\u0259ll edir&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u0130lyas \u0130smay\u0131lov Respublika prokuroru olark\u0259n kadrlar\u0131n se\u00e7ilib yerl\u0259\u015fdirilm\u0259sind\u0259 hans\u0131 meyarlar\u0131 \u0259sas g\u00f6t\u00fcrm\u0259sini 1981-ci ild\u0259 \u00e7apdan \u00e7\u0131xm\u0131\u015f <strong>\u201cProkurorluq i\u015f\u00e7il\u0259rinin m\u0259n\u0259vi t\u0259rbiy\u0259si\u201d<\/strong> adl\u0131 kitab\u00e7as\u0131nda bel\u0259 qeyd edirdi: \u201cD\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131 sistemind\u0259 prokurorlu\u011fun tutdu\u011fu yer, sosial t\u0259yinat\u0131 el\u0259dir ki, prokurorluq b\u00fct\u00fcnl\u00fckd\u0259 qanun\u00e7ulu\u011fun v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 m\u0259suliyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r&#8230;\u00a0 Prokurorluq i\u015f\u00e7isi \u0259dal\u0259t\u0259 d\u0259rind\u0259n inan\u0131b, bu yolda he\u00e7 bir \u00e7\u0259tinlikd\u0259n qorxmadan m\u00fcbariz\u0259 apararsa, hadis\u0259l\u0259ri \u015f\u0259xsi bax\u0131mdan deyil, xalq\u0131n n\u00f6qteyi n\u0259z\u0259rind\u0259n ara\u015fd\u0131rarsa h\u0259mi\u015f\u0259 ham\u0131n\u0131n n\u0259z\u0259rind\u0259 siyasi xadim s\u0259viyy\u0259sind\u0259 durmu\u015f olar. Yerli t\u0259sir\u0259 qar\u015f\u0131 durmaq qabiliyy\u0259tini itir\u0259n, prinsipsiz m\u00f6vqe tutaraq qanunlar\u0131n pozulmas\u0131na g\u00f6z yuman prokuror \u00f6z sosial t\u0259yinat\u0131n\u0131n \u0259ley\u00adhi\u00adn\u0259 getmi\u015f olur.\u201d<\/p>\n<p>\u0130lyas m\u00fc\u0259llimin b\u00fct\u00fcn f\u0259aliyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 kadrlara m\u00fcnasib\u0259ti m\u0259hz bu prinsipl\u0259r \u0259sas\u0131nda formala\u015fm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&#8230;1987-ci ild\u0259 SSR\u0130 Ba\u015f prokuroru Rekunkov v\u0259 SSR\u0130 T\u0259hsil na\u00adziri \u0130lyu\u015finin birg\u0259 m\u0259ktubu var idi. H\u0259min m\u0259ktubda g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 prokurorluq orqanlar\u0131nda i\u015f\u0259 q\u0259bul edil\u0259c\u0259k abituriyentl\u0259rin se\u00ad\u00e7il\u00adm\u0259si t\u00f6vsiy\u0259 olunurdu. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prokurorlu\u00ad\u011funda bu i\u015f\u0259 m\u0259sul h\u0259min vaxt \u00dcmumi n\u0259zar\u0259t \u015f\u00f6b\u0259sinin r\u0259isi \u0130saxan V\u0259liyev idi. Kadrlar\u0131n se\u00e7ilm\u0259sin\u0259 x\u00fcsusi diqq\u0259t yetir\u0259n \u0130lyas m\u00fc\u0259llim se\u00e7ilmi\u015f t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rl\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcr, bilik s\u0259viyy\u0259si il\u0259 tan\u0131\u015f olub, t\u00f6vsiy\u0259l\u0259rini verirdi.<\/p>\n<p>Bundan ba\u015fqa, \u0130lyas m\u00fc\u0259llim h\u0259m d\u0259 D\u00f6vl\u0259t \u0130mtahan Komissi\u00adya\u00ads\u0131n\u0131n s\u0259dri kimi imtahanlarda i\u015ftirak edir v\u0259 t\u0259yinatla prokurorlu\u011fa d\u00fc\u015fm\u0259s\u0259 d\u0259, l\u0259yaq\u0259tli v\u0259 savadl\u0131 m\u0259zunlar\u0131 i\u015f\u0259 q\u0259bul edirdi.<\/p>\n<p>Bu bar\u0259d\u0259 haz\u0131rda t\u0259qa\u00fcdd\u0259 olan ba\u015f \u0259dliyy\u0259 m\u00fc\u015faviri Abdulla Yusifov bel\u0259 deyir:<\/p>\n<p>\u201c\u0130.\u0130smay\u0131lov 1988-ci ild\u0259 D\u00f6vl\u0259t \u0130mtahan Komissiyas\u0131n\u0131n s\u0259dri kimi imtahanlarda i\u015ftirak edirdi. Hiss edirdim ki, m\u0259nim dan\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131m onun xo\u015funa g\u0259lir. M\u00fc\u0259lliml\u0259r arada bir-biri il\u0259 dan\u0131\u015fark\u0259n m\u0259n f\u00fcrs\u0259td\u0259n istifa\u00add\u0259 ed\u0259r\u0259k, t\u0259l\u0259b\u0259 bicliyi i\u015fl\u0259dib, t\u0259krar\u00e7\u0131l\u0131q etm\u0259k ist\u0259dim. \u0130lyas m\u00fc\u00ad\u0259llim el\u0259 birinci c\u00fcml\u0259md\u0259 m\u0259n\u0259 irad\u0131n\u0131 bildirdi. Sonra O, bir \u015e\u0259ki l\u0259tif\u0259si d\u0259 dan\u0131\u015fd\u0131. M\u0259n imtahanda \u0259la qiym\u0259t ald\u0131m. Hiss etdim ki, \u0130lyas m\u00fc\u0259llim \u0259lind\u0259ki d\u0259ft\u0259r\u0259 n\u0259 is\u0259 yazd\u0131. T\u0259yinatda m\u0259n \u018fdliyy\u0259 Nazirliyin\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fcm. H\u0259tta O\u011fuz rayonunda v\u0259kil olmal\u0131 idim. \u018fsas t\u0259yinat zaman\u0131 birinci prokurorluq orqanlar\u0131na d\u00fc\u015f\u0259nl\u0259rin ad\u0131 oxunurdu. M\u0259nim ad\u0131m \u00e7\u0131xanda ham\u0131 kimi m\u0259n d\u0259 t\u0259\u0259cc\u00fcb etdim. Prokurorluqda i\u015fl\u0259m\u0259li olanlar\u0131 \u0130lyas m\u00fc\u0259llim \u00f6z\u00fc q\u0259bul edirdi. Onun b\u00fct\u00fcn dan\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 v\u0259 t\u00f6vsiy\u0259l\u0259ri \u0259dal\u0259tli v\u0259 humanist olma\u011fa y\u00f6n\u0259lmi\u015fdi\u201d.<\/p>\n<p>Sonralar Abdulla Yusifov \u0130lyas m\u00fc\u0259llimin etimad\u0131n\u0131 tam do\u011fruldanlardan biri oldu.<\/p>\n<p>Rayon prokuroru, Ba\u015f Prokurorlu\u011fun idar\u0259 r\u0259isinin m\u00fcavini, Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259r Prokurorlu\u011fununun D\u00f6vl\u0259t \u0130ttiham\u0131 \u0130dar\u0259sinin r\u0259isi v\u0259zi\u00adf\u0259l\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259n Abdulla Yusifov b\u00fct\u00fcn h\u0259yat\u0131 boyu \u0259dal\u0259t axtar\u0131\u015f\u0131nda olub, bu yolda h\u0259dsiz m\u0259hrumiyy\u0259tl\u0259r\u0259 m\u0259ruz qalaraq, h\u0259tta v\u0259zif\u0259 k\u00fcrs\u00fcs\u00fcnd\u0259n endirilm\u0259si v\u0259 sonradan \u00f6z xahi\u015fi il\u0259 prokurorluq orqanlar\u0131ndan xaric olunmas\u0131 m\u0259g\u0259r \u0130lyas \u0130sma\u00ady\u0131l\u00adov\u00adun \u0259dal\u0259tli m\u00f6vqeyinin\u00a0 t\u0259siri deyildimi?..<\/p>\n<p>\u0130lyas \u0130smay\u0131lov m\u00fcsahib\u0259l\u0259rinin birind\u0259 bu bar\u0259d\u0259 bel\u0259 deyir: \u201cM\u0259n hesab el\u0259yir\u0259m ki, \u0259dal\u0259t bizim b\u00fct\u00fcn ictimai v\u0259 f\u0259rdi h\u0259ya\u00adt\u0131m\u0131z\u0131n \u0259sas qanunu olmal\u0131d\u0131r. T\u0259bi\u0259td\u0259 ba\u015f ver\u0259n sunamil\u0259ri, z\u0259lz\u0259l\u0259l\u0259ri, vulkanlar\u0131 v\u0259 dig\u0259r kataklizml\u0259ri d\u0259qiq elml\u0259rin n\u00fcma\u00ady\u0259n\u00ad\u00add\u0259l\u0259ri g\u00fcn\u0259\u015f \u015f\u00fcalar\u0131n\u0131n yer \u00fcz\u0259rind\u0259 \u0259dal\u0259tsiz b\u00f6l\u00fcnm\u0259siyl\u0259 izah edirl\u0259r. \u018fdal\u0259tsiz c\u0259miyy\u0259td\u0259 d\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 siyasi t\u0259lat\u00fcml\u0259r olur. Odur ki, \u0259dal\u0259t bizim \u0259sas meyar\u0131m\u0131z olmal\u0131d\u0131r. Biz h\u0259mi\u015f\u0259 \u0259da\u00adl\u0259t\u0259 yax\u0131nla\u015fma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131q. \u00d6z \u015f\u0259xsi maraqlar\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259dal\u0259ti qurban verm\u0259li deyilik. M\u0259n \u00f6z\u00fcm\u00fc bel\u0259 t\u0259rbiy\u0259 el\u0259mi\u015f\u0259m. H\u0259mi\u015f\u0259 yaz\u0131lar\u0131mda da bunu deyir\u0259m. \u00c7\u00fcnki m\u0259n \u0259dal\u0259t hissin\u0259 inan\u0131ram. S\u0259n bir d\u0259f\u0259 h\u0259yatda ya\u015fay\u0131rsan, onu da l\u0259yaq\u0259tl\u0259 ya\u015famal\u0131san. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn Xeyir v\u0259 \u015e\u0259rin mahiyy\u0259tini d\u0259rk edib Xe\u00adyirin yan\u0131nda olmal\u0131san, v\u0259t\u0259n v\u0259 vicdan borcunu unutmamal\u0131san, f\u0259dakarl\u0131q v\u0259 \u0259dal\u0259tlilik n\u00fcmayi\u015f et\u00addir\u00adm\u0259lis\u0259n\u201d.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>T\u0259qa\u00fcdd\u0259 olan ba\u015f \u0259dliyy\u0259 m\u00fc\u015faviri Mircavan Kaz\u0131mov da \u0130l\u00adyas \u0130smay\u0131lov \u0259dal\u0259tini hiss ed\u0259nl\u0259rd\u0259n biridir. M.Kaz\u0131movun de\u00addik\u00adl\u0259rind\u0259n:<\/p>\n<p>\u201c\u0130lyas m\u00fc\u0259liml\u0259 m\u0259n ilk d\u0259f\u0259 1985-ci ild\u0259 h\u00fcquq fak\u00fclt\u0259sind\u0259 d\u00f6vl\u0259t imtahan\u0131 ver\u0259rk\u0259n v\u0259 diplom m\u00fcdafi\u0259si zaman\u0131 qar\u00ad\u015f\u0131\u00adla\u015fm\u0131\u015fam. \u0130lyas m\u00fc\u0259llim d\u00f6vl\u0259t imtahan komissiyas\u0131n\u0131n s\u0259dri idi. H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 prokurorluq orqanlar\u0131na i\u015f\u0259 q\u0259bul olunacaq \u0259la\u00e7\u0131 v\u0259 dig\u0259r m\u00fcsb\u0259t keyfiyy\u0259tl\u0259ri il\u0259 f\u0259rql\u0259n\u0259n t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rl\u0259 Respublika Prokurorlu\u011funun \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n imtahandan \u0259vv\u0259l g\u00f6\u00adr\u00fc\u015f\u00adl\u0259r olur, s\u00f6hb\u0259tl\u0259r apar\u0131l\u0131r, kadrlar se\u00e7ilir, Respublika Prokurorlu\u011funa d\u0259v\u0259t olunurdu. Orada da z\u0259ruri yoxlamalar apar\u0131l\u0131rd\u0131 v\u0259 d\u00f6vl\u0259t imtahan\u0131ndan sonra t\u0259yinatla prokurorluq orqanlar\u0131na qullu\u011fa\u00a0 q\u0259bul olunurdular. M\u0259n d\u0259 d\u00f6vl\u0259t imtahan\u0131na q\u0259d\u0259r b\u00fct\u00fcn bu prosesl\u0259rd\u0259n m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259 ke\u00e7dim v\u0259 h\u0259min siyah\u0131ya daxil edildim. D\u00f6vl\u0259t imtahanlar\u0131n\u0131n ba\u015flanmas\u0131ndan bir g\u00fcn \u0259vv\u0259l m\u0259rhum dekan \u0130sa M\u0259mm\u0259dov m\u0259ni yan\u0131na \u00e7a\u011f\u0131r\u0131b bildirdi ki, ad\u0131m prokurorluq orqanlar\u0131na t\u0259yinat al\u0131nmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan siyah\u0131d\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131b, se\u00e7im etm\u0259liy\u0259m, \u0259dliyy\u0259 v\u0259 ya daxili i\u015fl\u0259r orqanlar\u0131 v\u0259 fikrimi bu g\u00fcn bildirm\u0259liy\u0259m. \u018fla\u00e7\u0131 oldu\u011fuma g\u00f6r\u0259 m\u0259n\u0259 bel\u0259 s\u0259rb\u0259stlik verilmi\u015fdi. M\u0259n \u0259dliyy\u0259 orqanlar\u0131n\u0131 se\u00e7dim. S\u0259h\u0259risi g\u00fcn\u00fc elmi kommunizm f\u0259nnind\u0259n d\u00f6vl\u0259t imtahan\u0131 oldu. T\u0259yinatda olan d\u0259yi\u015fiklik m\u0259n\u0259 \u00e7ox pis t\u0259sir etmi\u015fdi. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 d\u00f6rd qiym\u0259t ald\u0131m. D\u00f6vl\u0259t h\u00fcquq n\u0259z\u0259riyy\u0259sind\u0259n \u0130lyas m\u00fc\u0259llimin s\u0259drliyi il\u0259 imtahan verdim, \u0259la ald\u0131m. H\u0259tta, yad\u0131mdad\u0131, birinci suala cavab verdikd\u0259n sonra h\u00f6rm\u0259tli professorumuz M\u0259sm\u0259 xan\u0131m soru\u015fdu ki, \u0130lyas m\u00fc\u0259llim icaz\u0259 verirsiz, t\u0259l\u0259b\u0259 ikinci suala ke\u00e7sin, \u0130lyas m\u00fc\u0259llim cavab verdi ki, ke\u00e7sin, m\u0259n birinci suala \u0259la yazm\u0131\u015fam. \u0130lyas m\u00fc\u0259llimin s\u0259drliyi il\u0259 ikinci imtahan cinay\u0259t h\u00fcququ f\u0259nnind\u0259n oldu. H\u0259min imtahandan da \u0259la ald\u0131m. Sonun\u00adcu diplom i\u015finin m\u00fcdafi\u0259si idi. M\u00fcdafi\u0259 zaman\u0131 dekan\u0131m\u0131z\u00a0 \u0130sa m\u00fc\u00ad\u0259l\u00adliml\u0259 m\u0259nim aramda m\u0259cmu cinay\u0259tl\u0259rin t\u00f6vsifi v\u0259 c\u0259za t\u0259yini m\u0259\u00ads\u0259l\u0259l\u0259rinin izah\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar fikir ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 yarand\u0131. \u0130lyas m\u00fc\u0259llim m\u00fcdaxil\u0259 etdi, m\u0259nim m\u00f6vqeyiml\u0259 raz\u0131la\u015fd\u0131 v\u0259 m\u0259n m\u00fcdafi\u0259d\u0259n d\u0259 \u0259la qiym\u0259t ald\u0131m.<\/p>\n<p>Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u0130lyas m\u00fc\u0259llim m\u0259nim n\u0259z\u0259rimd\u0259, q\u0259lbimd\u0259 obyektiv, savadl\u0131, prinsipal bir \u015f\u0259xsiyy\u0259t kimi qal\u0131b v\u0259 qalacaq.<\/p>\n<p>T\u0259yinatla \u018fdliyy\u0259 Nazirliyinin Ekspertiza \u0130nstitutuna g\u00f6n\u00add\u0259\u00adril\u00addim. Bir il i\u015fl\u0259y\u0259nd\u0259n sonra \u0130nstitutun direktoru m\u0259rhum \u0130dris \u018fli\u00adyev m\u0259ni ota\u011fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131b soru\u015fdu ki, prokurorluq orqanlar\u0131nda i\u015f\u00adl\u0259m\u0259k ist\u0259yirs\u0259n? Cavab verdim ki, \u0130dris m\u00fc\u0259llim, kimdi m\u0259ni prokurorlu\u011fa q\u0259bul ed\u0259n. Cavab\u0131nda \u0130dris m\u00fc\u0259llim bildirdi ki, \u0130lyas m\u00fc\u0259llim s\u0259ninl\u0259 maraqlan\u0131r, m\u0259n\u00a0 m\u00fcsb\u0259t fikir bildirdim, y\u0259qin ki s\u0259ni q\u0131sa vaxt\u00adda Respublika Prokurorlu\u011funa d\u0259v\u0259t ed\u0259c\u0259kl\u0259r. El\u0259 d\u0259 oldu, q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 m\u0259n prokurorluq orqanlar\u0131nda qullu\u011fa q\u0259bul edildim\u201d.<\/p>\n<p>Yuxar\u0131dak\u0131 xo\u015f xatir\u0259ni, s\u0259mimi \u00fcr\u0259k s\u00f6zl\u0259rini biziml\u0259 payla\u015fan Mircavan Kaz\u0131mov i\u015fl\u0259diyi b\u00fct\u00fcn v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259 insanlarla s\u0259mimi r\u0259ftar\u0131, \u0259dal\u0259tli davran\u0131\u015f\u0131 il\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 ictimaiyy\u0259tin h\u00f6rm\u0259tini qazanm\u0131\u015fd\u0131r. Onun Masall\u0131 rayon prokuroru kimi be\u015f illik Konstitusiya m\u00fcd\u00add\u0259tinin ba\u015fa \u00e7atmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar rayon ictimaiyy\u0259tinin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 R\u0130H-d\u0259 iclas ke\u00e7irildi. Q\u0259dirbil\u0259n masall\u0131lar prokurorun be\u015fillik f\u0259aliyy\u0259tini y\u00fcks\u0259k d\u0259y\u0259rl\u0259ndirib, ham\u0131l\u0131qla ona yax\u015f\u0131 yol arzulad\u0131lar.<\/p>\n<p><strong>Ha\u015fiy\u0259:<\/strong> T\u0259v\u0259z\u00f6rkarl\u0131qdan uzaq olsa da, \u00f6z\u00fcml\u0259 \u0259laq\u0259dar bir hadis\u0259ni d\u0259 n\u0259ql etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. 1997-ci ilin aprel ay\u0131nda 5 illik Kons\u00adtitusiya m\u00fcdd\u0259timin ba\u015fa \u00e7atmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar Zaqatala rayon prokuroru v\u0259zif\u0259sind\u0259n azad edilib, Goranboy rayon pro\u00adku\u00adroru v\u0259zif\u0259sin\u0259 t\u0259yin olundum. H\u0259min ilin oktyabr ay\u0131nda Zaqa\u00adtala rayon prokurorlu\u011funun m\u00fcst\u0259ntiqi F\u0259rrux Babayev m\u0259ni \u00f6z to\u00adyuna d\u0259v\u0259t etdi. Toya d\u00f6rd n\u0259f\u0259r yax\u0131n\u0131mla birlikd\u0259 getdim. D\u00fcz\u00fc, yolboyu h\u0259y\u0259can ke\u00e7irirdim. Prokuror v\u0259zif\u0259si dig\u0259rl\u0259rind\u0259n cox f\u0259rqlidir. Ax\u0131, be\u015f ild\u0259 y\u00fczl\u0259rl\u0259 adam\u0131n h\u0259bsini v\u0259 axtar\u0131\u015f\u0131n\u0131 sanksiyala\u015fd\u0131rm\u0131\u015fd\u0131m! Saat 20 rad\u0259l\u0259rind\u0259 Zaqatalaya \u00e7atd\u0131q. M\u0259n \u015fadl\u0131q saray\u0131na daxil olan kimi musiqi s\u0259si k\u0259sildi. Apar\u0131c\u0131 g\u0259ldiyimi elan etdi. Hans\u0131 masan\u0131n yan\u0131ndan ke\u00e7irdims\u0259, ham\u0131 aya\u011fa qalx\u0131b, m\u0259niml\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcb \u00f6p\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc. Bizim \u00fc\u00e7\u00fcn ayr\u0131lm\u0131\u015f masaya 15 d\u0259qiq\u0259y\u0259 \u00e7ata bildim. G\u00f6st\u0259ril\u0259n m\u00fcnasib\u0259tin h\u0259y\u0259can\u0131ndan m\u0259ni t\u0259r basm\u0131\u015fd\u0131. Buna baxmayaraq, h\u0259min anlar\u0131 h\u0259yat\u0131m\u0131n \u0259n xo\u015fb\u0259xt g\u00fcnl\u0259rind\u0259n hesab edir\u0259m.<\/p>\n<p>\u018fziz oxucular, budur, \u0130lyas \u0130smay\u0131lovun \u0259dal\u0259t m\u0259kt\u0259binin n\u0259ti\u00adc\u0259si! O b\u00f6y\u00fck insan, ziyal\u0131, h\u00fcquq-m\u00fchafiz\u0259 orqanlar\u0131n\u0131n i\u015f\u0131ql\u0131 adam\u0131, \u0259dal\u0259t car\u00e7\u0131s\u0131 \u0130.\u0130smay\u0131lov bar\u0259d\u0259 s\u00f6yl\u0259nil\u0259n xo\u015f xatir\u0259l\u0259r, i\u015f\u0131ql\u0131 arzular, sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda qazan\u0131lan r\u0259hm\u0259tl\u0259r bitib-t\u00fck\u0259nmir.<\/p>\n<p>Pe\u015f\u0259 yollar\u0131ndak\u0131 i\u015f\u0131qda, nurda, u\u011furda \u0130smay\u0131lovun \u0259m\u0259yinin b\u00f6\u00ady\u00fck oldu\u011funu q\u00fcrurla dan\u0131\u015fanlardan biri d\u0259 bir ne\u00e7\u0259 rayonda pro\u00adkuror v\u0259zif\u0259sind\u0259 i\u015fl\u0259mi\u015f, haz\u0131rda t\u0259qa\u00fcdd\u0259 olan ba\u015f \u0259dliyy\u0259 m\u00fc\u00ad\u015faviri Af\u0259r N\u0259sirovdur.<\/p>\n<p>\u0130lyas \u0130smay\u0131lovla ba\u011fl\u0131 xo\u015f xatir\u0259l\u0259rini Af\u0259r m\u00fc\u0259llimin \u00f6z\u00fcnd\u0259n e\u015fid\u0259k:<\/p>\n<p>\u201c\u0130lyas m\u00fc\u0259llim m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn\u00a0 b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259xsiyy\u0259t, \u0259sil \u0259dal\u0259t v\u0259 ki\u015filik n\u00fcmun\u0259sidir. M\u0259n Qax rayonunun ucqar da\u011f &#8211; Sariba\u015f k\u0259n\u00addin\u00add\u0259 kasib bir ail\u0259d\u0259 anadan olmusam. H\u0259qiqi h\u0259rbi xidm\u0259ti ba\u015fa vurduqdan\u00a0 sonra\u00a0 1979-cu ild\u0259 ADU-nun h\u00fcquq fak\u00fclt\u0259sinin ax\u00ad\u015fam \u015f\u00f6b\u0259sin\u0259\u00a0 daxil oldum. 1985-ci ild\u0259 Dovl\u0259t \u0130mtahan Komissiyas\u0131n\u0131n s\u0259dri h\u0259min ilin Yanvar ay\u0131nda Respublika prokuroru v\u0259zif\u0259sin\u0259 t\u0259yin edilmi\u015f \u0130.\u0130smajilov idi. O, Komissiyaya \u00e7ox \u0259dal\u0259tli r\u0259hb\u0259rlik edirdi v\u0259 m\u0259nim cavablar\u0131mdan xo\u015fu g\u0259lmi\u015fdi. \u0130mtahan biletind\u0259ki suallar\u0131 cavabland\u0131rd\u0131qdan sonra harada i\u015fl\u0259m\u0259yimi soru\u015fdu. F\u0259hl\u0259 i\u015fl\u0259diyimi bil\u0259nd\u0259 d\u0259ft\u0259rin\u0259 n\u0259 is\u0259 qeyd etdi. Bir ne\u00e7\u0259 aydan sonra Respublika Prokurorlu\u011fundan g\u0259l\u0259n m\u0259ktubla 212-ci kabinet\u0259 d\u0259v\u0259t olundum. Kadrlar idar\u0259sinin r\u0259isi F\u0259rrux V\u0259kilov m\u0259niml\u0259 40-45 d\u0259qiq\u0259 s\u00f6hb\u0259t etdikd\u0259n sonra Respublika prokurorunun m\u00fcavini Mira\u011fa C\u0259f\u0259rquliyevin yan\u0131na apard\u0131. Mira\u00ad\u011fa m\u00fc\u0259llim d\u0259 t\u0259xmin\u0259n yar\u0131m saat s\u00f6hb\u0259t etdikd\u0259n sonra m\u0259ni prokurorluq orqanlar\u0131na i\u015f\u0259 q\u0259bul etm\u0259k ist\u0259dikl\u0259rini, lakin t\u0259klif edil\u0259n rayon v\u0259 v\u0259zif\u0259yl\u0259 raz\u0131la\u015fmal\u0131 oldu\u011fumu bildirdi.<\/p>\n<p>Biz birlikd\u0259 Respublika prokuroru \u0130lyas \u0130smay\u0131lovun q\u0259buluna getdik. \u0130lyas m\u00fc\u0259llim yara\u015f\u0131ql\u0131 a\u011f kostyumda m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m g\u00f6\u00adr\u00fc\u00adn\u00fcr\u00add\u00fc. O, m\u0259ni g\u00f6r\u0259n kimi imtahan anlar\u0131n\u0131 yada sal\u0131b, ail\u0259 v\u0259ziyy\u0259timl\u0259 maraqland\u0131 v\u0259 soru\u015fdu:<\/p>\n<p>\u2013 Harda vakant yerimiz var?<\/p>\n<p>Mira\u011fa m\u00fc\u0259lim dedi:<\/p>\n<p>\u2013 Nax\u00e7\u0131van v\u0259 K\u00fcrd\u0259mird\u0259 bo\u015f yerimiz var.<\/p>\n<p>\u0130lyas m\u00fc\u0259llim bir q\u0259d\u0259r fikirl\u0259\u015fib dedi:<\/p>\n<p>\u2013 Zaqatala Rayon Prokurorlu\u011funa stajyor-m\u00fcst\u0259ntiq v\u0259zif\u0259sin\u0259 t\u0259yin edilm\u0259si bar\u0259d\u0259 \u0259mr haz\u0131rlay\u0131n ki, ail\u0259sin\u0259 yax\u0131n olsun.<\/p>\n<p>13 iyun 1985-ci ild\u0259 \u0130lyas m\u00fc\u0259llimin \u0259mri il\u0259 Zaqatala Rayon Pro\u00adkurorlu\u011funa stajyor-m\u00fcst\u0259ntiq v\u0259zif\u0259sin\u0259 t\u0259yin edildim.<\/p>\n<p>H\u0259y\u0259candan sif\u0259tim a\u011farm\u0131\u015fd\u0131. \u0130lyas m\u00fc\u0259llim soru\u015fdu ki, x\u0259st\u0259 deyils\u0259n ki? M\u0259n cavab\u0131nda:<\/p>\n<p>&#8211; H\u0259yat\u0131m\u0131n \u0259n xo\u015f g\u00fcn\u00fcn\u00fc ya\u015fay\u0131ram, \u0130lyas Abasovi\u00e7, &#8211; dedim.<\/p>\n<p>\u0130lyas m\u00fc\u0259llim F\u0259rrux V\u0259kilova m\u00fcraci\u0259tl\u0259 dedi:<\/p>\n<p>\u2013 F\u0259rrux G\u0259rayevi\u00e7, bir taksi \u00e7a\u011f\u0131r, N\u0259sirovu Zaqatalaya yola sal.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, taksi ma\u015f\u0131n\u0131 il\u0259 Zaqatala rayonuna g\u0259lib i\u015fim\u0259 ba\u015f\u00adla\u00add\u0131m.<\/p>\n<p>M\u0259n h\u0259mi\u015f\u0259 \u00f6z\u00fcm\u00fc \u0130lyas \u0130smay\u0131lovun kadr\u0131 hesab etmi\u015f\u0259m. Xa\u00adtirimd\u0259dir, \u0259mri imzalayandan sonra \u0130lyas m\u00fc\u0259llim m\u0259nd\u0259n soru\u015fdu:<\/p>\n<p>\u2013 Prokurorluqda i\u015fl\u0259y\u0259c\u0259yini a\u011fl\u0131na g\u0259tirirdinmi?<\/p>\n<p>Cavab\u0131nda:<\/p>\n<p>&#8211; \u0130lyas Abasovi\u00e7, \u0259vv\u0259ll\u0259r inanm\u0131rd\u0131m, lakin Sizin d\u00f6vl\u0259t imtahan\u0131nda \u0259dal\u0259tli m\u00f6vqeyinizi g\u00f6r\u0259nd\u0259n \u00fcmidim yaranm\u0131\u015fd\u0131, &#8211; dedim.<\/p>\n<p>O, x\u0259fifc\u0259 g\u00fcl\u00fcms\u0259yib m\u0259n\u0259 m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259r arzulad\u0131. Bel\u0259lik\u00adl\u0259, m\u0259n 10 il Zaqatala Rayon Prokurorlu\u011funda m\u00fcst\u0259ntiq v\u0259 \u00fc\u00e7 ra\u00adyonda\u00a0 prokuror v\u0259zif\u0259sind\u0259 i\u015fl\u0259dim. \u0130lyas m\u00fc\u0259llimin \u00f6y\u00fcd v\u0259 n\u0259sih\u0259tl\u0259rini he\u00e7 vaxt unutmad\u0131m, Onun kadr\u0131 olma\u011f\u0131mla f\u0259xr etdim.\u201d<\/p>\n<p>\u018fliyev \u018fli C\u0259mil o\u011flu atas\u0131z b\u00f6y\u00fcm\u00fc\u015fd\u00fc. Be\u015f il yataqxana h\u0259\u00adya\u00adt\u0131 ya\u015fayan \u018fli \u018fliyev t\u0259yinatla Tovuz Rayon Prokurorlu\u011funda m\u00fcst\u0259ntiq i\u015fl\u0259yirdi. Xarakteri v\u0259 insansev\u0259rliyi il\u0259 tezlikl\u0259 Tovuz camaat\u0131n\u0131n h\u00fcsn-r\u0259\u011fb\u0259tini qazanm\u0131\u015fd\u0131. H\u0259tta tovuzlular\u00a0 onu <strong>\u201c\u0130n\u00adsan \u018fli\u201d<\/strong> ayamas\u0131 il\u0259 tan\u0131tm\u0131\u015fd\u0131lar.<\/p>\n<p>\u018fsl\u0259n tovuzlu olan \u0130lyas m\u00fc\u0259llim onun i\u015f v\u0259 m\u0259n\u0259vi keyfiyy\u0259tl\u0259ri bar\u0259d\u0259 yerli \u0259halid\u0259n e\u015fidir\u00a0 v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn\u00a0 x\u0259b\u0259ri olmadan Tovuz rayon prokurorunun m\u00fcavini v\u0259zif\u0259sin\u0259 t\u0259yin etdirir. Bir m\u00fcdd\u0259td\u0259n sonra \u0130lyas m\u00fc\u0259llim Respublika Prokuroru olark\u0259n \u018flini \u015eamxor (indiki \u015e\u0259mkir) rayon prokurorunun Konstitusiya m\u00fcdd\u0259tini yoxlayan komissiyan\u0131n t\u0259rkibin\u0259 daxil edir. Bir ne\u00e7\u0259 aydan sonra \u018fli \u018fliyev \u015eamxor rayon prokuroru v\u0259zif\u0259sin\u0259 t\u0259yin edilir.<\/p>\n<p>\u0130lyas m\u00fc\u0259llimin t\u0259l\u0259b\u0259 yolda\u015f\u0131 Mansur \u0130bayevin dedikl\u0259rind\u0259n:<\/p>\n<p>\u201cQubadl\u0131 rayon prokurorlu\u011funun m\u00fcst\u0259ntiqi Arif H\u0259s\u0259novun CM-nin 88-1 madd\u0259si il\u0259 (x\u00fcsusil\u0259 k\u00fclli miqdarda talama) istintaq\u0131n\u0131 apard\u0131\u011f\u0131 \u00e7oxepizodlu, m\u00fcr\u0259kk\u0259b cinay\u0259t i\u015finin m\u0259hk\u0259m\u0259 bax\u0131\u015f\u0131nda m\u00fcst\u0259ntiqin pe\u015f\u0259karl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 insani keyfiyy\u0259tl\u0259ri diqq\u0259timi c\u0259lb etmi\u015fdi. \u0130\u015fi yekunla\u015fd\u0131r\u0131b Bak\u0131ya qay\u0131dan kimi Res\u00adpublika prokurorunun m\u00fcavini \u0130lyas \u0130smay\u0131lova z\u0259ng ed\u0259r\u0259k dedim:<\/p>\n<p>\u2013 \u0130lyas, kadr \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131ndan gileyl\u0259nirsiniz. Arif H\u0259s\u0259nov kimi m\u00fcst\u0259ntiq ucqar rayonda qal\u0131b passivl\u0259\u015f\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>Dan\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131m\u0131zda O, konkret s\u00f6z dem\u0259di. Bir ild\u0259n sonra Respubli\u00adka prokuroru olan kimi m\u0259n\u0259 telefon a\u00e7araq m\u00fcst\u0259ntiqin ad v\u0259 soyad\u0131n\u0131 soru\u015fdu. Tezlikl\u0259 Arif H\u0259s\u0259nov rayonlar\u0131n birin\u0259 pro\u00adku\u00adro\u00adrun m\u00fcavini v\u0259 bir m\u00fcdd\u0259td\u0259n sonra \u0130mi\u015fli rayon prokuroru v\u0259zi\u00adf\u0259sin\u0259 t\u0259yin edildi\u201d.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&#8230;\u0130lyas m\u00fc\u0259llim b\u00fct\u00fcn ciddiyy\u0259ti il\u0259 b\u0259rab\u0259r, dig\u0259r sah\u0259l\u0259rd\u0259 oldu\u011fu kimi, kadr m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 d\u0259\u00a0 qanunlara v\u0259 qaydalara \u0259m\u0259l etm\u0259k n\u00fcmun\u0259si g\u00f6st\u0259rirdi. Bir misal \u00e7\u0259k\u0259c\u0259y\u0259m, h\u0259r il yan\u0131mda staj\u00adyor olurdu. Stajyorluq m\u00fcdd\u0259ti qurtard\u0131qdan sonra prokuror xasiyy\u0259tnam\u0259 yaz\u0131r v\u0259 hans\u0131 i\u015f\u0259 yararl\u0131 oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rirdi. M\u0259n stajyorlar\u0131 b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131r\u0131r v\u0259 xasiyy\u0259tnam\u0259 yazark\u0259n prokuror k\u00f6m\u0259k\u00e7isi v\u0259zif\u0259sin\u0259 t\u00f6vsiy\u0259 edirdim (Mircavan Kaz\u0131mov, F\u0259xr\u0259ddin Q\u0259hr\u0259manov, \u015eakir S\u0259m\u0259dov v\u0259 s.).<\/p>\n<p>1989-cu ild\u0259 \u018fhm\u0259d Abdullayevin stajyorluq m\u00fcdd\u0259ti ba\u015fa \u00e7atd\u0131. Onu da prokuror k\u00f6m\u0259k\u00e7isi v\u0259zif\u0259sin\u0259 t\u00f6vsiy\u0259 etdim. Kadrlar \u0130dar\u0259sinin prokuroru telefonla z\u0259ng ed\u0259r\u0259k bildirdi ki, \u018fhm\u0259d Abdullayevi m\u00fcst\u0259ntiq v\u0259sif\u0259sin\u0259 t\u0259yin etm\u0259k ist\u0259yirik. M\u0259n etira\u00adz\u0131m\u0131 bildirdim. S\u0259h\u0259risi g\u00fcn\u00fc bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259dar\u00a0 Kadrlar \u0130dar\u0259sinin r\u0259isi z\u0259ng etdi. M\u0259n yen\u0259 etiraz\u0131m\u0131 bildirdim. Ax\u00ad\u015fam\u00ad\u00fcst\u00fc Respublika Prokurorunun m\u00fcavini Mira\u011fa C\u0259f\u0259rquliyev m\u0259n\u0259 telefon a\u00e7d\u0131 v\u0259 dedi ki, biz \u0130lyas m\u00fc\u0259lliml\u0259 q\u0259rara g\u0259lmi\u015fik ki, \u018fhm\u0259d Abdullayevi m\u00fcst\u0259ntiq v\u0259zif\u0259sin\u0259 t\u0259yin ed\u0259k. S\u0259n n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn etiraz edirs\u0259n?<\/p>\n<p>Dedim:<\/p>\n<p>&#8211; Mira\u011fa m\u00fc\u0259llim, m\u0259n onu prokuror k\u00f6m\u0259k\u00e7isi kimi yeti\u015f\u00addir\u00admi\u00ad\u015f\u0259m. Onun m\u00fcst\u0259ntiq t\u0259yin olunmas\u0131n\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259t bilmir\u0259m.<\/p>\n<p>Mira\u011fa m\u00fc\u0259llim bir az \u0259s\u0259bi formada:<\/p>\n<p>&#8211; Ham\u0131m\u0131z a\u011f\u0131zdolusu Qaraba\u011f-Qaraba\u011f deyirik. Biz \u018fhm\u0259d Abdullayevi \u015eu\u015fa Rayon Prokurorlu\u011funa m\u00fcst\u0259ntiq t\u0259yin etm\u0259k ist\u0259yirik. Yaln\u0131z bundan sonra raz\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131 bildirdim v\u0259 \u018fhm\u0259d Ab\u00addul\u00adlayev h\u0259min g\u00fcn \u015eu\u015fa Rayon Prokurorlu\u011funun m\u00fcst\u0259ntiqi v\u0259zi\u00adf\u0259sin\u0259 t\u0259yin edildi.<\/p>\n<p>T\u0259yinat m\u0259s\u0259l\u0259si Respublika prokurorunun m\u00fcst\u0259sna s\u0259\u00adla\u00adhiy\u00ady\u0259\u00ad\u00adtin\u0259 aid olsa da, \u0130lyas m\u00fc\u0259llim q\u0259bul edilmi\u015f qaydalardan k\u0259na\u00adra \u00e7\u0131xm\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>O, i\u015f\u00e7il\u0259rini k\u0259nar m\u00fcdaxil\u0259l\u0259rd\u0259n qoruyan r\u0259hb\u0259r idi&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>G\u0259nc ya\u015flar\u0131ndan rayon prokuroru v\u0259zif\u0259sind\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259n \u0130lham Abbasov, s\u0259hv etmir\u0259ms\u0259, xidm\u0259ti i\u015fi il\u0259 \u0259laq\u0259dar t\u00f6hm\u0259t alm\u0131\u015fd\u0131. T\u00f6hm\u0259ti g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259mi\u015f i\u015fl\u0259diyi rayonun Partiya Komit\u0259sinin b\u00fcro q\u0259rar\u0131 il\u0259 \u015f\u0259xsi u\u00e7ot v\u0259r\u0259q\u0259sin\u0259 yaz\u0131lmaqla, ona \u015fidd\u0259tli t\u00f6hm\u0259t elan olunmu\u015f v\u0259 v\u0259zif\u0259d\u0259 qal\u0131b-qalmamas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sini m\u00fczakir\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Respublika Prokurorlu\u011fu qar\u015f\u0131s\u0131nda v\u0259sat\u0259t qal\u00add\u0131\u00adr\u0131l\u00adm\u0131\u015f\u00add\u0131. Ham\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fc ki, \u0130lham\u0131 v\u0259zif\u0259sind\u0259n \u00e7\u0131xaracaqlar. H\u0259tta M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259nin 1-ci katibi \u018f.V\u0259zirovun da t\u0259l\u0259bin\u0259 baxmaya\u00adraq, \u0130lyas m\u00fc\u0259llim onu qorudu. Bir m\u00fcdd\u0259t sonra i\u015f yerini d\u0259yi\u015fib qon\u00ad\u015fu rayona prokuror v\u0259zif\u0259sin\u0259 t\u0259yin etdi.<\/p>\n<p>Uzun ill\u0259r prokurorluq orqanlar\u0131nda m\u00fcxt\u0259lif v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259, o c\u00fcm\u00adl\u0259\u00add\u0259n 11 il B\u0259rd\u0259 rayon prokuroru i\u015fl\u0259mi\u015f H\u00fcseyn H\u00fcseynovun dedikl\u0259rind\u0259n: \u201cB\u0259rd\u0259 RPK-n\u0131n 1-ci katibi R\u00fcst\u0259m S\u0259f\u0259r\u0259liyev m\u0259nim B\u0259rd\u0259 rayonundan d\u0259yi\u015film\u0259yim bar\u0259d\u0259 \u0130nzibati Orqanlarla \u0130\u015f \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdiri Sabir H\u00fcseynovdan xahi\u015f edir. Sabir H\u00fcseynov bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259dar Respublika prokuroru \u0130lyas \u0130s\u00adma\u00ady\u0131lova m\u00fcraci\u0259t etm\u0259sini m\u0259sl\u0259h\u0259t bilir. R\u00fcst\u0259m S\u0259f\u0259r\u0259liyev \u0130lyas m\u00fc\u0259llimin yan\u0131nda olark\u0259n, \u0130dris \u018fsg\u0259rov orada i\u015ftirak edir. Katib m\u0259nim rayondan d\u0259yi\u015film\u0259yim bar\u0259d\u0259 \u0130lyas m\u00fc\u0259llim qar\u015f\u0131s\u0131nda m\u0259s\u0259l\u0259 qald\u0131randa, o, s\u0259b\u0259bini soru\u015fur. Q\u0259bah\u0259t kimi R\u00fcst\u0259m S\u0259f\u0259r\u0259liyev m\u0259nim yerli q\u0259zetin redaktoru il\u0259 dostluq m\u00fcnasib\u0259tind\u0259 olma\u011f\u0131m\u0131 g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>\u0130lyas m\u00fc\u0259llim deyir:<\/p>\n<p>&#8211; Q\u0259zet RPK-n\u0131n orqan\u0131d\u0131r. H\u0259min redaktoru birinci katib kimi v\u0259zif\u0259y\u0259 Siz t\u0259yin etmisiniz. \u018fg\u0259r redaktor, do\u011frudan da, pis adam\u00add\u0131rsa, onu n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn v\u0259zif\u0259d\u0259 saxlay\u0131rs\u0131n\u0131z?<\/p>\n<p>R\u00fcst\u0259m S\u0259f\u0259r\u0259liyev xahi\u015finin yerin\u0259 yetirilm\u0259m\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 na\u00adra\u00adz\u0131 g\u00f6rk\u0259md\u0259 ayr\u0131lark\u0259n, \u0130lyas m\u00fc\u0259llim ona m\u00fcraci\u0259tl\u0259 deyir:<\/p>\n<p>&#8211; R\u00fcst\u0259m m\u00fc\u0259llim, ola bil\u0259r ki, prokuroru m\u00fczakir\u0259 edib partiya c\u0259zas\u0131 ver\u0259siniz. Bil\u0259siniz ki, m\u0259n onu m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259c\u0259y\u0259m.<\/p>\n<p>&#8230;Erm\u0259ni separatizminin xa\u00e7 atas\u0131 Manu\u00e7arov haqq\u0131nda CM-nin 88-1 madd\u0259si il\u0259 ba\u015flanm\u0131\u015f cinay\u0259t i\u015finin istintaq\u0131na r\u0259hb\u0259rlik ed\u0259n Respublika Prokurorunun x\u00fcsusi tap\u015f\u0131r\u0131qlar \u00fczr\u0259 k\u00f6m\u0259k\u00e7isi Vladimir Boqomolovun prinsipial m\u00f6vqeyi Moskvadak\u0131 erm\u0259\u00adni\u00adp\u0259\u00adr\u0259st q\u00fcvv\u0259l\u0259ri q\u0131c\u0131qland\u0131r\u0131rd\u0131. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n 1989-cu ild\u0259 \u015e\u00fcv\u0259lan t\u0259cridxanas\u0131n\u0131n bir hiss\u0259sini Az\u0259rbaycan\u0131n yurisdiksiyas\u0131ndan \u00e7\u0131\u00adxa\u00adr\u0131b, \u00f6zl\u0259ri il\u0259 g\u0259tirdikl\u0259ri \u00e7ox sayda agentl\u0259rin xidm\u0259tind\u0259n istifa\u00add\u0259 etm\u0259kl\u0259, v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131m\u0131zdan yolverilm\u0259z \u00fcsullarla ist\u0259dikl\u0259ri ifa\u00add\u0259ni alan SSR\u0130 Daxili \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyi \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131n\u0131n qanunsuz h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259ri bar\u0259d\u0259 \u0130lyas \u0130smay\u0131lov t\u0259r\u0259find\u0259n CM-nin 167-ci mad\u00add\u0259\u00adsi il\u0259 (v\u0259zif\u0259d\u0259n sui-istifad\u0259 etm\u0259) ba\u015flanm\u0131\u015f cinay\u0259t i\u015finin istintaq\u0131 da V.Boqomolovun icraat\u0131nda idi. Bu v\u0259ziyy\u0259tl\u0259 bar\u0131\u015fmayan \u201cM\u0259rk\u0259z\u201d V.Boqomolovu c\u0259zaland\u0131rmaq, prokurorluq or\u00adqan\u00adlar\u0131ndan xaric etm\u0259k, h\u0259tta onun haqq\u0131nda cinay\u0259t i\u015fi ba\u015f\u00adlamaq ist\u0259yirdi.<\/p>\n<p>M\u0259zuniyy\u0259tini yar\u0131m\u00e7\u0131q qoyan \u0130lyas \u0130smay\u0131lov SSR\u0130 Ba\u015f pro\u00adku\u00adrorlu\u011funda ke\u00e7iril\u0259n kollegiya iclas\u0131nda \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k V.Boqomo\u00adlo\u00adva qar\u015f\u0131 ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u0259n ittihamlar\u0131 alt-\u00fcst etdi. \u0130lyas m\u00fc\u0259llim \u00e7\u0131\u00ad\u00adx\u0131\u015f\u0131nda v\u0259 Ba\u015f prokurora \u00fcnvanlad\u0131\u011f\u0131 m\u0259ktubda i\u015f\u00e7isin\u0259 qar\u015f\u0131 q\u0259r\u0259zli q\u0259bul edilmi\u015f h\u0259r-hans\u0131 q\u0259rar\u0131 \u00f6z\u00fcn\u0259 qar\u015f\u0131 y\u00f6n\u0259lmi\u015f h\u0259r\u0259k\u0259t kimi qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259c\u0259yini v\u0259\u00a0 istefa ver\u0259c\u0259yini b\u0259yan etmi\u015fdi.<\/p>\n<p>Fitn\u0259karlar\u0131 mat v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 qoyan \u0130lyas m\u00fc\u0259llimin c\u0259sar\u0259ti v\u0259 f\u0259\u00addakarl\u0131\u011f\u0131 say\u0259sind\u0259 repressiyadan qurtulan V.Boqomolov \u00f6z f\u0259\u00ada\u00adliy\u00ady\u0259tini m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259 davam etdirdi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><a href=\"https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/82295888-scaled.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-21322\" src=\"https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/82295888-300x251.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"251\" \/><\/a>O, i\u015f\u00e7il\u0259rini h\u0259m d\u0259 yalan v\u0259 b\u00f6htanlardan qoruyan r\u0259hb\u0259r idi&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00d6z\u00fcml\u0259 \u0259laq\u0259dar ba\u015f vermi\u015f bir hadis\u0259ni d\u0259 oxucular\u0131n diq\u00adq\u0259\u00adti\u00adn\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq ist\u0259yir\u0259m: C\u0259lilabad rayon prokuroru kimi f\u0259\u00adaliy\u00ady\u0259ti\u00admin ilk aylar\u0131nda bir \u00e7ox fitn\u0259karl\u0131qla \u00fczl\u0259\u015fm\u0259li oldum. Ya\u015fl\u0131 bir qad\u0131n o\u011flunun h\u0259bsd\u0259n burax\u0131lmas\u0131 t\u0259l\u0259bi il\u0259 i\u015f ota\u011f\u0131mda \u00f6z\u00fcn\u00fc yand\u0131rmaq s\u0259hn\u0259si d\u00fcz\u0259ldir, m\u0259hk\u0259m\u0259y\u0259 g\u00f6nd\u0259rdiyim qanuni h\u00f6km \u00e7\u0131xar\u0131lmal\u0131 i\u015fl\u0259r \u0259lav\u0259 istintaqa qaytar\u0131lmaq t\u0259hdidi il\u0259 rastla\u00ad\u015f\u0131r, i\u015f\u00e7il\u0259rim haqq\u0131nda \u0259sass\u0131z \u015fikay\u0259tl\u0259r edilir v\u0259 s. v\u0259 ilax\u0131r&#8230;<\/p>\n<p>1985-ci ild\u0259 C\u0259lilabadda a\u011f\u0131r yol-n\u0259qliyyat hadis\u0259si ba\u015f vermi\u015f\u00addi. L\u0259nk\u0259ran-Bak\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259n \u201cVaz-2106\u201d markal\u0131 ma\u00ad\u015f\u0131n\u0131n s\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fc C\u0259lilabad \u015f\u0259h\u0259rinin d\u00f6rdyol deyil\u0259n \u0259razisind\u0259 yol ni\u015fanlar\u0131na m\u0259h\u0259l qoymadan, h\u0259r\u0259k\u0259tin \u0259ks istiqam\u0259ti il\u0259\u00a0 s\u00fcr\u00ad\u0259tl\u0259 ma\u015f\u0131n\u0131 idar\u0259 ed\u0259rk\u0259n, Novoqolovka-C\u0259lilabad istiqam\u0259tind\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259td\u0259 olan \u201cVaz-2101\u201d markal\u0131 ma\u015f\u0131nla toqqu\u015fmu\u015f, n\u0259tic\u0259d\u0259 \u201cVaz-2101\u201d markal\u0131 ma\u015f\u0131n\u0131n s\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fc hadis\u0259 yerind\u0259 \u00f6lm\u00fc\u015f, ma\u015f\u0131nda olan qarda\u015f\u0131 v\u0259 dig\u0259r yax\u0131n qohumu a\u011f\u0131r x\u0259sar\u0259t alm\u0131\u015fd\u0131. Hadis\u0259 yeri m\u00fcayin\u0259 olunub, CM-nin 208-ci madd\u0259sinin 2-ci hiss\u0259si il\u0259 ba\u015flanm\u0131\u015f cinay\u0259t i\u015fi \u00fczr\u0259 avto-texniki ekspertiza t\u0259yin edilmi\u015fdi (yol-n\u0259qliyyat hadis\u0259\u00adl\u0259rind\u0259 ekspertizan\u0131n r\u0259yi ol\u00adma\u00addan q\u0259rar q\u0259bul etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil). Q\u0259za t\u00f6r\u0259tmi\u015f s\u00fc\u00adr\u00fc\u00adc\u00fc\u00adn\u00fcn yol h\u0259r\u0259k\u0259t qaydalar\u0131n\u0131 a\u015fkar, kobud \u015f\u0259kild\u0259 pozmas\u0131, m\u0259ni bir m\u0259s\u0259l\u0259 \u0259traf\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259y\u0259 vadar edirdi. Ke\u00e7\u0259n \u0259srin 70-ci ill\u0259rind\u0259 sovet cinay\u0259t qanunvericiliyini silk\u0259l\u0259y\u0259n bir hadis\u0259 ba\u015f vermi\u015fdi, y\u00fck avtomobilinin s\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fc s\u0259rxo\u015f v\u0259ziyy\u0259td\u0259 ma\u015f\u0131n\u0131 idar\u0259 ed\u0259rk\u0259n milis \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 onu saxlamaq ist\u0259yirl\u0259r. O, milis i\u015f\u00e7il\u0259rinin qanuni t\u0259l\u0259bin\u0259 m\u0259h\u0259l qoymadan, t\u0259qibd\u0259n qurtarmaq \u00fc\u00e7\u00fcn, s\u00fcr\u0259ti da\u00adha da art\u0131r\u0131b, m\u0259kt\u0259b zonas\u0131na daxil olur v\u0259 ma\u015f\u0131n\u0131 saxlaya bil\u00adm\u0259diyind\u0259n \u0259rtrafda oynayan bir d\u0259st\u0259 u\u015fa\u011fa \u00e7arp\u0131l\u0131r. U\u015faqlardan 3-\u00fc \u00f6l\u00fcr, bir ne\u00e7\u0259si d\u0259 x\u0259sar\u0259t al\u0131r. H\u0259min \u015f\u0259xsin \u0259m\u0259lini istintaq orqan\u0131 RSFSR CM-nin 15,102-ci madd\u0259sin\u0259 (a\u011f\u0131rla\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 halda q\u0259sd\u0259n adam \u00f6ld\u00fcrm\u0259y\u0259 sui-q\u0259sd) t\u00f6vsif etmi\u015fdi. Bu m\u0259s\u0259l\u0259 h\u00fcquq al\u0259mind\u0259 \u00e7oxlu m\u00fcbahis\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olmu\u015f, i\u015f SSR\u0130 Ali M\u0259hk\u0259m\u0259sinin Plenumuna q\u0259d\u0259r gedib \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131. M\u0259n d\u0259 l\u0259nk\u0259ranl\u0131 s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn \u0259m\u0259lini CM-nin 15,94-c\u00fc madd\u0259si\u00adn\u0259 (a\u011f\u0131rla\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 halda q\u0259sd\u0259n adam \u00f6ld\u00fcrm\u0259y\u0259 sui-q\u0259sd\u201d) t\u00f6vsif etm\u0259k fikrin\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fcm.<\/p>\n<p>O g\u00fcnl\u0259rd\u0259 Respublika prokuroru \u0130lyas \u0130smay\u0131lov m\u0259ni yan\u0131na d\u0259v\u0259t etmi\u015fdi. Bir q\u0259d\u0259r s\u00f6hb\u0259t etdikd\u0259n sonra:<\/p>\n<p>&#8211; Sizd\u0259 bir yol n\u0259qliyyat hadis\u0259si olub, i\u015f hans\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259dir? &#8211; dey\u0259, soru\u015fdu.<\/p>\n<p>M\u0259n yuxar\u0131dak\u0131 fikirl\u0259rimi \u0130lyas m\u00fc\u0259lliml\u0259 b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fckd\u0259n sonra ekspertizan\u0131n r\u0259yi al\u0131nan kimi s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn bar\u0259sind\u0259 h\u0259bs q\u0259tim\u00adkan t\u0259dbiri sec\u0259c\u0259yimi v\u0259 \u0259m\u0259lini CM-nin 15,94-c\u00fc madd\u0259sin\u0259 t\u00f6v\u00adsif ed\u0259c\u0259yimi bildirdim. \u0130lyas m\u00fc\u0259llim s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn \u0259m\u0259lini CM-nin 208-ci madd\u0259sinin 2-ci hiss\u0259si il\u0259 t\u00f6vsif edilm\u0259li oldu\u011funu bildirdi v\u0259 h\u00f6kum\u0259t telefonunun d\u0259st\u0259yini qald\u0131raraq harasa z\u0259ng etdi. Salamla\u015fd\u0131qdan sonra\u00a0 \u201cSizin dediyiniz m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259dar ara\u015f\u00add\u0131r\u00adma apard\u0131m, prokurorun m\u00f6vqeyini d\u00fczg\u00fcn hesab edir\u0259m\u201d, &#8211; de\u00addi. X\u0259ttin o ba\u015f\u0131ndak\u0131 adam n\u0259 dedis\u0259, \u0130lyas m\u00fc\u0259llim \u201cH\u0259r yaz\u0131\u00adla\u00adna inanmaq olmaz, prokurorla s\u00f6hb\u0259t etmi\u015f\u0259m, h\u0259tta, o, cavan\u00adl\u0131\u00ad\u011f\u0131na sal\u0131b s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn \u0259m\u0259lini q\u0259sd\u0259n adam \u00f6ld\u00fcrm\u0259y\u0259 sui-q\u0259sd kimi qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k ist\u0259yirdi\u201d \u2013 dey\u0259 cavab verdi. H\u0259min \u015f\u0259xs ye\u00ad\u00adn\u0259 n\u0259 dedis\u0259, \u0130lyas m\u00fc\u0259llim y\u00fcks\u0259k s\u0259sl\u0259:<\/p>\n<p>&#8211; Ziya Mamedovi\u00e7 (DTK-n\u0131n s\u0259dri) m\u0259n d\u0259, i\u015f\u00e7il\u0259rim d\u0259, \u015fi\u00adka\u00ady\u0259t\u00adl\u0259r\u0259 h\u0259ssas yana\u015f\u0131r\u0131q. \u018friz\u0259 provokasiya xarakterlidir. G\u00f6n\u00add\u0259\u00adrin, \u00f6z\u00fcm\u00fcz ara\u015fd\u0131rar\u0131q, &#8211; dey\u0259r\u0259k, d\u0259st\u0259yi asd\u0131.<\/p>\n<p>Sonra \u0130lyas m\u00fc\u0259llim m\u0259n\u0259 bildirdi ki, z\u0259r\u0259r\u00e7\u0259kmi\u015f \u015f\u0259xs s\u0259nd\u0259n \u015fikay\u0259t edib, \u0259riz\u0259 s\u0259n\u0259 g\u00f6nd\u0259ril\u0259c\u0259k, amma cinay\u0259t i\u015fin\u0259 \u0259lav\u0259 etm\u0259.<\/p>\n<p>Bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcnd\u0259n sonra avto-texniki ekspertizan\u0131n r\u0259yi al\u0131nd\u0131. S\u00fc\u00adr\u00fcc\u00fcy\u0259 CM-nin 208-ci madd\u0259sinin 2-ci hiss\u0259si il\u0259 ittiham elan olunmaqla, bar\u0259sind\u0259 h\u0259bs q\u0259timkan t\u0259dbiri se\u00e7ildi. M\u0259hk\u0259m\u0259nin h\u00f6km\u00fc il\u0259 s\u00fcr\u00fcc\u00fc 9 il m\u00fcdd\u0259tin\u0259 azadl\u0131qdan m\u0259hrum edildi.<\/p>\n<p>\u018friz\u0259ni \u201cm\u0259xfi qrifl\u0259\u201d m\u0259n\u0259 g\u00f6nd\u0259rdil\u0259r. Oxuyark\u0259n \u00e7ox h\u0259y\u0259\u00adcan\u00adland\u0131m. Z\u0259r\u0259r\u00e7\u0259kmi\u015f\u00a0 DTK-n\u0131n s\u0259dri Z.Yusifzad\u0259y\u0259 \u00fcnvanla\u00add\u0131\u00ad\u011f\u0131 \u0259riz\u0259d\u0259 g\u00f6st\u0259rirdi ki, rayon prokuroru \u018f.M\u0259mm\u0259dov \u0259vv\u0259ll\u0259r L\u0259nk\u0259randa i\u015fl\u0259diyin\u0259 g\u00f6r\u0259 s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fc yax\u0131ndan tan\u0131y\u0131r v\u0259 onu cinay\u0259t m\u0259suliyy\u0259tind\u0259n qurtarmaq ist\u0259yir. Prokuror he\u00e7 kimi saym\u0131r, h\u0259r yerd\u0259 deyir ki, \u201c30 il kolxoz s\u0259dri i\u015fl\u0259mi\u015f atam MK-n\u0131n birinci katibi Kamran Ba\u011f\u0131rovla yax\u0131n dostdur. M\u0259n n\u0259 ist\u0259s\u0259m, onu da ed\u0259r\u0259m. He\u00e7 kim m\u0259n\u0259 toxuna bilm\u0259z\u201d (ill\u0259r sonra \u0259riz\u0259nin t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n kimliyini \u00f6yr\u0259ndim).<\/p>\n<p>Bu \u015fikay\u0259t m\u0259ni v\u0259 atam\u0131 \u00e7ox narahat etdi. M\u0259s\u0259l\u0259 buras\u0131nda\u00add\u0131r ki, atam art\u0131q \u0259laq\u0259l\u0259ri olmasa da, K.Ba\u011f\u0131rovun b\u00f6y\u00fck qarda\u015f\u0131 Faiq Ba\u011f\u0131rzad\u0259 il\u0259 50-ci ill\u0259rd\u0259 dostluq etmi\u015fdi. T\u0259bii ki, K.Ba\u00ad\u011f\u0131ro\u00advu v\u0259 dig\u0259r ail\u0259 \u00fczvl\u0259rini d\u0259 yax\u0131ndan tan\u0131y\u0131rd\u0131. Narahat\u00ad\u00e7\u0131\u00adl\u0131\u00ad\u011f\u0131\u00adm\u0131\u00adz\u0131n \u0259sl s\u0259b\u0259bi o idi ki, onlar mil\u00e7\u0259yini qoruyan adam idil\u0259r. Bu c\u0259\u00adf\u0259ngiyyata inan\u0131b, alternativ t\u0259dbir g\u00f6r\u0259 bil\u0259rdil\u0259r&#8230;<\/p>\n<p><strong>Ha\u015fiy\u0259:<\/strong> T\u0259\u0259s\u00fcf ki, \u0130lyas m\u00fc\u0259llimd\u0259n sonrak\u0131 d\u00f6vrd\u0259 Ba\u015f prokurorlar\u0131n b\u0259zisi prokurorluq i\u015f\u00e7il\u0259ri haqq\u0131nda g\u0259l\u0259n \u015fikay\u0259tl\u0259r\u0259 bel\u0259 h\u0259ssasl\u0131qla yana\u015fm\u0131r, r\u0259dd v\u0259 xitam q\u0259rar\u0131n\u0131n l\u0259\u011fvin\u0259, b\u0259ra\u0259t h\u00f6km\u00fcn\u00fcn \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131na g\u00f6r\u0259 m\u00fcst\u0259ntiq v\u0259 prokurorlar m\u0259\u015fh\u0259r aya\u011f\u0131na \u00e7\u0259kilir, \u0259n c\u00fczi x\u0259taya g\u00f6r\u0259 (m\u0259s\u0259l\u0259n, etibarnam\u0259 olma\u00addan n\u0259qliyyat vasit\u0259sini idar\u0259 etm\u0259) prokurorluq \u0259m\u0259kda\u015f\u0131 qanun\u00adda n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmayan a\u011f\u0131r c\u0259za al\u0131r v\u0259 yaxud, guya i\u015f yol\u00ad\u00ad\u00ad\u00adda\u015f\u00ad\u0131ndan uzaq qohumunun \u015fikay\u0259tin\u0259 \u0259dal\u0259tli baxmas\u0131 xahi\u015fin\u0259 g\u00f6r\u0259 bir m\u0259murun tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131 il\u0259 idar\u0259 prokuroru bar\u0259sind\u0259 xidm\u0259t yoxlama apar\u0131l\u0131b v\u0259zif\u0259sind\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131r, qanunla qada\u011fan olunma\u00ads\u0131\u00adna baxmayaraq, anonim m\u0259lumat \u0259sas\u0131nda rayon prokuroru haqq\u0131nda xidm\u0259ti yoxlama apar\u0131l\u0131r, kollegiya iclaslar\u0131nda c\u0259za alanlar\u0131n v\u0259 orqandan xaric olunanlar\u0131n say\u0131 \u0259n b\u00f6y\u00fck m\u00fcv\u0259ff\u0259\u00adqiy\u00ady\u0259t kimi x\u00fcsusi pafosla qeyd edilirdi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>O,\u00a0 g\u0259ncl\u0259rin g\u00fcc\u00fcnd\u0259n s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259 edir, onlar\u0131 y\u00fcks\u0259k v\u0259zif\u0259l\u0259r\u0259 t\u0259yin edirdi&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>H\u0259l\u0259 30 ya\u015f\u0131 tamam olmam\u0131\u015f g\u0259ncl\u0259rin rayon prokuroru v\u0259zi\u00adf\u0259sin\u0259 t\u0259yin edilm\u0259si bir \u00e7oxlar\u0131n\u0131n t\u0259\u0259cc\u00fcb\u00fcn\u0259 s\u0259b\u0259b olmu\u015fdu. Kirovabad \u015f\u0259h\u0259ri (indiki G\u0259nc\u0259) G\u0259nc\u0259 rayon prokuroru N\u0259biyev Mahmud Yusif o\u011flu v\u0259 Masall\u0131 rayon prokuroru v\u0259zif\u0259sin\u0259 t\u0259yin edi\u00adl\u0259n H\u0259s\u0259nov \u018fziza\u011fa S\u0259lim o\u011flunun 30 ya\u015f\u0131 tamam olma\u00adm\u0131\u015f\u00add\u0131.<\/p>\n<p>Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri \u018fzizb\u0259yov rayon (indiki X\u0259z\u0259r rayonu) prokuroru \u018fliyev \u018fli Mahmud o\u011flu, Qarada\u011f rayon prokuroru \u015eirinov \u0130xtiyar \u018flibala o\u011flu, Orconikidze (indiki Suraxan\u0131 rayonu) rayon pro\u00adkuroru \u018fliyev S\u0259rdar Z\u00f6hrab o\u011flu, Nax\u00e7\u0131van \u015f\u0259h\u0259r prokuroru \u0130mamquliyev \u018fhm\u0259d Novruz o\u011flu, \u0130li\u00e7 rayon (indiki \u015e\u0259rur rayonu) prokuroru H\u0259s\u0259nov R\u0259\u015fid C\u0259m\u015fid o\u011flu, Ordubad rayon prokuroru Cavadov Mirq\u0259ni Q\u0259vvam o\u011flu, \u015eu\u015fa rayon prokuroru \u018fl\u0259sg\u0259rov \u018fl\u0259ddin Heyd\u0259r o\u011flu, Kirovabad (indiki G\u0259nc\u0259) n\u0259qliyyat pro\u00adku\u00adro\u00adru \u00d6m\u0259rov \u018fli \u00d6m\u0259r o\u011flu, Ming\u0259\u00e7evir \u015f\u0259h\u0259r prokuroru Mahmudov B\u0259hruz R\u0259\u015fid o\u011flu, A\u011fdam rayon prokuroru M\u0259mm\u0259dov Zakir Q\u0259l\u0259nd\u0259r o\u011flu, A\u011fcab\u0259di rayon prokuroru A\u011fayev Kaz\u0131m Bala\u00ado\u011flan o\u011flu, A\u011fsu rayon prokuroru \u015eiriyev Zakir M\u0259hi o\u011flu, C\u0259lila\u00adbad rayon prokuroru M\u0259mm\u0259dov \u018fl\u0259mdar M\u0259mm\u0259d o\u011flu, D\u0259v\u0259\u00e7i rayon prokuroru Ta\u011f\u0131yev Zahid Muxtar o\u011flu, \u0130mi\u015fli rayon prokuroru H\u0259s\u0259nov Arif\u00a0 X\u0131z\u0131r o\u011flu, Quba rayon prokuroru Eyvazov \u018fli Xan\u00ad\u00e7oban o\u011flu, Mirb\u0259\u015fir rayon (indiki T\u0259rt\u0259r rayonu) prokuroru Quliyev Yusif A\u011falar o\u011flu, Pu\u015fkin rayon (indiki Bil\u0259suvar rayonu) prokuroru \u018fmirov Y\u0259hya C\u0259mo o\u011flu, Saatl\u0131 rayon prokuroru Allah\u00adver\u00addiyev F\u0259xr\u0259ddin M\u0259mm\u0259dal\u0131 o\u011flu, F\u00fczuli rayon prokuroru M\u0259cidov Eldar \u0130brahim o\u011flu, Xanlar rayon (indiki G\u00f6yg\u00f6l rayonu) prokuroru S\u0259m\u0259dov Rauf Emin o\u011flu, \u015eamxor rayon (indiki \u015e\u0259mkir rayon) prokuroru \u018fliyev \u018fli C\u0259mil o\u011flu, \u015eamax\u0131 rayon prokuroru Zahidov B\u0259hram S\u0259ffan o\u011flu, Yard\u0131ml\u0131 rayon prokuroru v\u0259zif\u0259sin\u0259 t\u0259yin edilmi\u015f B\u0259kirov \u018fsg\u0259r L\u0259tif o\u011flu v\u0259 dig\u0259rl\u0259ri 30-35 ya\u015f\u0131nda g\u0259ncl\u0259r idi.<\/p>\n<p>\u0130saxan V\u0259liyev 30 ya\u015f\u0131nda Respublika Prokurorlu\u011funun T\u0259\u015fk\u00adi\u00adlat analitik \u015f\u00f6b\u0259sin\u0259 r\u0259is, 32 ya\u015f\u0131nda Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259r prokuroru v\u0259zi\u00adf\u0259sin\u0259 t\u0259yin edilmi\u015fdi.<\/p>\n<p>Elmira Mirz\u0259zad\u0259 Respublika Prokurorlu\u011funun M\u00fclki \u015f\u00f6b\u0259sin\u0259 r\u0259is t\u0259yin edil\u0259nd\u0259 30 ya\u015f\u0131 t\u0259z\u0259 tamam olmu\u015fdu.<\/p>\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259, g\u0259ncl\u0259rin k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 ir\u0259li \u00e7\u0259kilm\u0259si zaman\u0131 \u0130lyas m\u00fc\u00ad\u0259llimin \u00f6z\u00fcn\u00fcn d\u0259 etitaf etdiyi kimi, s\u0259hvl\u0259r v\u0259 yanl\u0131\u015fl\u0131qlar da olmu\u015fdu.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u0130lyas m\u00fc\u0259llimin Rusiya federasiyas\u0131nda v\u0259 dig\u0259r b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 ya\u015fay\u0131b-i\u015fl\u0259y\u0259n prokurorluq \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131n\u0131n Republikaya g\u0259tiril\u00adm\u0259sind\u0259 x\u00fcsusi rolunu qeyd etm\u0259m\u0259k insafs\u0131zl\u0131q olard\u0131.<\/p>\n<p>T\u0259qa\u00fcdd\u0259 olan ki\u00e7ik \u0259dliyy\u0259 m\u00fc\u015faviri Rzayev \u018fl\u0259kb\u0259r R\u0259c\u0259b o\u011flunun dedikl\u0259rind\u0259n: \u201c1984-c\u00fc ild\u0259 Kemerovo D\u00f6vl\u0259t Universitetinin h\u00fcquq fak\u00fclt\u0259sini bitirib,\u00a0 t\u0259yinatla Baltik D\u0259niz donanma\u00ads\u0131\u00adn\u0131n Leninqrad H\u0259rbi D\u0259niz Prokurorlu\u011funda m\u00fcst\u0259ntiq v\u0259\u00adzi\u00ad\u00adf\u0259sind\u0259 i\u015fl\u0259yirdim. \u0130\u015fimd\u0259n raz\u0131 olsam da, v\u0259t\u0259nd\u0259n uzaq d\u00fc\u015fm\u0259k m\u0259ni s\u0131x\u0131rd\u0131. T\u0259z\u0259 t\u0259yin edilmi\u015f Respublika prokuroru \u0130lyas \u0130smay\u0131lovun f\u0259aliyy\u0259ti bar\u0259d\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n t\u0259s\u0259vv\u00fcr\u00fcm var idi. Odur ki, Az\u0259rbaycan SSR prokurorlu\u011funa \u0259riz\u0259 yazaraq v\u0259t\u0259n\u0259 g\u0259lm\u0259k arzumu bildirdim. He\u00e7 x\u0259yal\u0131ma bel\u0259 g\u0259tir\u0259 bilm\u0259zdim ki, q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259n sonra\u00a0 h\u0259r hans\u0131 bir \u015f\u0259xsin xahi\u015fi, vasit\u0259si olmadan m\u0259ni Bak\u0131ya &#8211; Respublika Prokurorlu\u011funa d\u0259v\u0259t ed\u0259c\u0259kl\u0259r. S\u00f6zl\u0259rim na\u011f\u0131la b\u0259nz\u0259s\u0259 d\u0259, bu, real h\u0259qiq\u0259t idi. H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 Kadrlar \u0130dar\u0259sinin r\u0259isi F\u0259rrux G\u0259ray o\u011flu V\u0259kilov m\u0259ni q\u0259bul edib, 2 saata yax\u0131n su\u00ad\u00adal-cavab ed\u0259r\u0259k, pe\u015f\u0259 bacar\u0131\u011f\u0131m\u0131, biliyimi, psixoloji d\u00fc\u00ad\u015f\u00fcn\u00adc\u0259\u00adl\u0259\u00adrimi yoxlad\u0131. Daha sonra m\u0259ni \u0130lyas m\u00fc\u0259llim\u0259 t\u0259qdim ed\u0259r\u0259k, \u201cXidm\u0259t\u0259 yaral\u0131d\u0131r\u201d fikrini s\u00f6yl\u0259di. \u0130lyas m\u00fc\u0259llimin z\u0259hmli v\u0259 \u00e7ox cid\u00addi bir \u015f\u0259xs olmas\u0131 bar\u0259d\u0259 s\u00f6hb\u0259tl\u0259r\u00a0 e\u015fitdiyim\u0259 g\u00f6r\u0259, Respubli\u00adka prokurorlu\u011funun ki\u00e7ik xidm\u0259ti ota\u011f\u0131na daxil olark\u0259n h\u0259y\u0259canl\u0131 idim. \u0130lyas m\u00fc\u0259llim h\u0259y\u0259can\u0131m\u0131 hiss edib, m\u0259niml\u0259 s\u00f6zl\u0259 ifad\u0259 olu\u00adna bilm\u0259y\u0259n qaydada, el\u0259 t\u0259rzd\u0259 s\u00f6hb\u0259t qurdu ki, daxilimd\u0259 olan h\u0259\u00ady\u0259can\u0131m bir g\u00f6z q\u0131rp\u0131m\u0131nda yox oldu.<\/p>\n<p>S\u0259xsi i\u015fiml\u0259 tan\u0131\u015f oldu\u011funu, Leninqrad H\u0259rbi D\u0259niz Prokurorunun m\u0259nim bar\u0259md\u0259 y\u00fcks\u0259k fikir s\u00f6yl\u0259diyini bildirib, Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259r Prokurorlu\u011funa ba\u015f m\u00fcst\u0259ntiq t\u0259yin olunma\u011f\u0131m bar\u0259d\u0259 \u0259mrin haz\u0131rlanmas\u0131na g\u00f6st\u0259ri\u015f verdi. V\u0259 m\u0259n\u0259 qanunlara d\u00fczg\u00fcn riay\u0259t edib, he\u00e7 kimd\u0259n he\u00e7 n\u0259d\u0259n \u00e7\u0259kinm\u0259m\u0259yi, \u0259dal\u0259tli olma\u011f\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 etdi\u201d.<\/p>\n<p>Ay\u0259t H\u0259s\u0259novun Az\u0259rbaycana g\u0259tirilm\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259dar tan\u0131nm\u0131\u015f h\u00fcquq\u015f\u00fcnas Aslan \u0130smay\u0131lovun dedikl\u0259rind\u0259n: \u201c1989-cu ilin pay\u0131z aylar\u0131 idi. M\u0259niml\u0259 Krasnodar D\u00f6vl\u0259t Universitetind\u0259 oxumu\u015f r\u0259h\u00adm\u0259t\u00adlik \u015eaiq Salmanov (o vaxtlar Yasamal Rayon Prokurorlu\u011funda i\u015fl\u0259yirdi) m\u0259n\u0259 z\u0259ng edib birg\u0259 nahar etm\u0259yi xahi\u015f etdi. Nahara g\u0259l\u0259nd\u0259 yan\u0131nda \u00e7ox ar\u0131q, eyn\u0259kli, nimda\u015f geyimd\u0259, t\u0259xmin\u0259n bizim ya\u015fda biri var idi. M\u0259n\u0259 t\u0259qdim edib onunla \u00d6zb\u0259kistanda pamb\u0131q i\u015fl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 olan Qdlyan qrupunda i\u015fl\u0259diyini bildirdi. S\u00f6hb\u0259t \u0259snas\u0131nda bildim ki, Ay\u0259t H\u0259s\u0259nov vaxtil\u0259 \u00d6zb\u0259kistanda indi yad\u0131mdan \u00e7\u0131xm\u0131\u015f vilay\u0259tl\u0259rin birinin prokurorlu\u011funda m\u00fcst\u0259ntiq i\u015fl\u0259yib v\u0259 ah\u0131sqa t\u00fcrkl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 i\u011fti\u015fa\u015f olanda bunun da h\u0259yat yolda\u015f\u0131 ah\u0131sqa t\u00fcrk\u00fc oldu\u011fundan evl\u0259rini yand\u0131r\u0131blar v\u0259 indi qa\u00e7q\u0131n kimi Az\u0259rbaycana g\u0259lib. Nahardan sonra e\u015fitdikl\u0259rimd\u0259n \u00e7ox \u00fczg\u00fcn halda i\u015f\u0259 qay\u0131td\u0131m v\u0259 Respublika Prokurorlu\u011funun giri\u00ad\u015fin\u00add\u0259 qap\u0131dan \u00e7\u0131xan \u0130lyas m\u00fc\u0259lliml\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259 g\u0259ldik. M\u0259niml\u0259 salamla\u015f\u0131b n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fczg\u00fcn oldu\u011fumu soru\u015fdu, he\u00e7 n\u0259 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirdim. \u0130lyas m\u00fc\u0259llim m\u0259nim Bak\u0131da he\u00e7 kimim olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilirdi v\u0259 z\u0259nnimc\u0259 el\u0259 ona g\u00f6r\u0259 evd\u0259 hans\u0131sa problem olub olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 soru\u015fduqda Ay\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 e\u015fitdikl\u0259rimi dan\u0131\u015fd\u0131m v\u0259 imkan\u0131 varsa onu, he\u00e7 olmasa, polis\u0259 \u0259n ki\u00e7ik bir i\u015f\u0259 d\u00fcz\u0259lm\u0259sind\u0259 yard\u0131m\u00e7\u0131 ol\u00adma\u00ad\u00ads\u0131n\u0131 xahi\u015f etdim. \u201cM\u0259n prokurorluqda ola-ola niy\u0259 kimd\u0259ns\u0259 xahi\u015f edim\u201d dey\u0259r\u0259k 2-3 saatdan sonra q\u0259buluna g\u0259lm\u0259sini tap\u00ad\u015f\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>T\u0259xmin\u0259n saat 17 rad\u0259l\u0259rind\u0259 \u0130lyas m\u00fc\u0259llimin q\u0259buluna g\u0259ldim. Bir daha onunla maraqland\u0131 v\u0259 \u201c\u0259g\u0259r onu el\u0259 s\u0259n i\u015fl\u0259diyin m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259r\u0259 n\u0259zar\u0259t \u015f\u00f6b\u0259sin\u0259 i\u015f\u0259 g\u00f6t\u00fcrs\u0259m, ona i\u015fi m\u0259nims\u0259m\u0259\u00adsi\u00adn\u0259 k\u00f6m\u0259k ed\u0259rs\u0259nmi\u201d dey\u0259 m\u0259nd\u0259n soru\u015fdu. M\u00fcsb\u0259t cavab\u0131m\u0131 e\u015fid\u0259n kimi \u201conu tap sabah s\u0259h\u0259r saat 9-da kadrlar \u015f\u00f6\u00adb\u0259sind\u0259 olsun\u201d dedi. R\u0259hm\u0259tlik \u015eaiq Ay\u0259ti tap\u0131b s\u0259h\u0259r 9-da kadrlar \u015f\u00f6b\u0259sin\u0259 g\u0259tirdi v\u0259 h\u0259min g\u00fcn onun Respublika Prokrorlu\u011funa i\u015f\u0259 g\u00f6\u00adt\u00fc\u00adr\u00fcl\u00adm\u0259\u00adsi bar\u0259d\u0259 \u0259mr verildi v\u0259 art\u0131q s\u0259h\u0259ri g\u00fcn Ay\u0259t i\u015f\u0259 \u00e7\u0131xd\u0131.\u201d<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259 \u0130lyas m\u00fc\u0259llimin prokurorlu\u011fu d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 SSR\u0130-nin m\u00fcxt\u0259lif yerl\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259n q\u0131rxa yax\u0131n \u0259m\u0259kda\u015f Az\u0259rbaycan Prokurorlu\u011funa g\u0259tirilmi\u015fdi.<\/p>\n<p>Bunlardan Nazir Bayramov, Vaqif \u0130sg\u0259nd\u0259rov, Aleksey Abbasov, \u018fl\u0259kb\u0259r Rzayev, Layiq Mehdiyev, R\u00fcst\u0259m Usubov, Aslan \u018fzizov, \u0130srafil M\u0259mm\u0259db\u0259yov, Azad \u018fliyev, Aslan \u0130smay\u0131lov, Eldar Mikay\u0131lov, \u0130lham M\u0259mm\u0259dov, Tofiq A\u011facanov, Namiq H\u0259s\u0259nov, Aslan Mirz\u0259yev, Vaqif Abdullayev, Faiq Rzayev, F\u0259rman Rzayev, Ay\u0259t H\u0259s\u0259nov v\u0259 ba\u015fqalar\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rm\u0259k olar. H\u0259min \u0259m\u0259kda\u015flar \u0259sas\u0259n \u0130lyas m\u00fc\u0259llimin etimad\u0131n\u0131 do\u011fruldaraq v\u0259zif\u0259 pill\u0259sind\u0259 ir\u0259lil\u0259yi\u015f\u0259 nail oldular. Nazir Bayramov, Namiq H\u0259s\u0259nov, Layiq Mehdiyev idar\u0259 v\u0259 \u015f\u00f6b\u0259 r\u0259isi v\u0259zif\u0259sind\u0259, \u0130lham M\u0259mm\u0259dov Res\u00adpublika H\u0259rbi Prokurorunun 1-ci m\u00fcavini, R\u00fcst\u0259m Usubov is\u0259 Ba\u015f Prokurorun 1-ci m\u00fcavini v\u0259zif\u0259sin\u0259d\u0259k y\u00fcks\u0259ldil\u0259r.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Buzlar\u00a0 \u0259riyir<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0130lyas m\u00fc\u0259llim ilk kollegiya iclas\u0131nda bir ne\u00e7\u0259 ilk\u0259 imza atd\u0131&#8230;<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n: Sovet d\u00f6n\u0259mind\u0259 v\u0259zif\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131lan\u0131n, partiya c\u0259zas\u0131 alan\u0131n k\u00f6lg\u0259sini q\u0131l\u0131nclamaq bir n\u00f6v ad\u0259t hal\u0131n\u0131 alm\u0131\u015fd\u0131. \u0130lk kollegiya iclas\u0131nda bir n\u0259f\u0259r \u0259vv\u0259lki Respublika prokuroru A.Zamanovun \u00fcnvan\u0131na xo\u015fag\u0259lm\u0259z s\u00f6z dey\u0259rk\u0259n \u0130lyas m\u00fc\u0259llim onun \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131 k\u0259sdi v\u0259 dedi:<\/p>\n<p>&#8211; N\u00f6qsanlar\u0131 vaxt\u0131nda v\u0259 \u00fcz\u0259 dem\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, c\u0259miyy\u0259t\u0259 xeyri d\u0259ysin. Sizin bu t\u0259nqidi \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131z\u0131n he\u00e7 bir m\u0259nas\u0131 yoxdur. Bir d\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n dilind\u0259 bel\u0259 bir deyim var, \u201cged\u0259nin dal\u0131nca dan\u0131\u015fmaq nam\u0259rdlikdir!\u201d<\/p>\n<p>Bunula da, bu iyr\u0259nc \u0259n\u0259n\u0259y\u0259 son qoyuldu.<\/p>\n<p><strong>Ha\u015fiy\u0259:<\/strong> T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, sonradan bu \u0259n\u0259n\u0259 b\u0259rpa olundu. Bel\u0259 ki, 1990-c\u0131 ilin avqust ay\u0131nda Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Ba\u015f Prokuroru t\u0259yin edilmi\u015f \u0130sm\u0259t Qay\u0131bovun t\u0259qdimat\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar SSR\u0130 Ba\u015f Prokurorunun 1-ci m\u00fcavinin d\u0259 i\u015ftirak etdiyi kollegiya iclas\u0131nda \u0259lind\u0259 \u201c\u015fpalqalka\u201d tutmu\u015f bir d\u0259st\u0259 y\u00fcks\u0259k r\u00fctb\u0259li, ya\u015fl\u0131-ba\u015fl\u0131 v\u0259zif\u0259li \u015f\u0259xsl\u0259r \u0259vv\u0259lki prokuror \u0130yas \u0130smay\u0131lovu pisl\u0259yib, yeni t\u0259yin edilmi\u015f \u0130sm\u0259t Qay\u0131bovu\u00a0 t\u0259rifl\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn n\u00f6vb\u0259y\u0259 durmu\u015fdular. Bir ne\u00e7\u0259 baya\u011f\u0131 v\u0259 insanda ikrah hissi do\u011furan q\u0259r\u0259zli v\u0259 yaltaq \u00e7\u0131x\u0131\u015flardan sonra prokurorluq \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131ndan A\u011fabala Quliyev\u00a0 v\u0259 Xanlar \u018fl\u0259kb\u0259rov c\u0259sar\u0259tli \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131 il\u0259 etirazlar\u0131n\u0131 bildirdil\u0259r.<\/p>\n<p>\u018fvv\u0259lki \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u00e7\u0131lardan f\u0259rqli olaraq t\u0259miz Az\u0259rbaycan dilind\u0259 dan\u0131\u015fan A\u011fabala Quliyev\u00a0 \u0130lyas \u0130smay\u0131lovun xidm\u0259tl\u0259rini dil\u0259 g\u0259tir\u0259r\u0259k, ged\u0259nin dal\u0131nca dan\u0131\u015fma\u011f\u0131n \u0259xlaq qaydalar\u0131na zidd oldu\u011funu dem\u0259kl\u0259, yar\u0131nanlar\u0131 k\u0259skin t\u0259nqid edib, Ba\u015f Prokuror \u0130sm\u0259t Qay\u0131bova m\u00fcraci\u0259tl\u0259 dedi:<\/p>\n<p>&#8211; H\u00f6rm\u0259tli \u0130sm\u0259t m\u00fc\u0259llim, Siz\u0259 \u015f\u0259r\u0259fli v\u0259 m\u0259suliyy\u0259tli i\u015finizd\u0259 m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259r arzu edir\u0259m. Bilin ki, n\u0259 vaxtsa i\u015fd\u0259n \u00e7\u0131xanda bu insanlar eyni s\u00f6zl\u0259ri Sizin haqq\u0131n\u0131zda da dey\u0259c\u0259kl\u0259r.<\/p>\n<p>\u201cM\u00fclki \u015f\u00f6b\u0259\u201dd\u0259 prokuror i\u015fl\u0259y\u0259n, birinci Qaraba\u011f sava\u015f\u0131nda \u201cTop\u00e7u A\u011fabala\u201d kimi ad \u00e7\u0131xardacaq\u00a0 A.Quliev ya\u015fda, v\u0259zif\u0259d\u0259 v\u0259 r\u00fctb\u0259d\u0259 \u00f6z\u00fcnd\u0259n \u00e7ox-\u00e7ox b\u00f6y\u00fckl\u0259r\u0259 \u0259xlaq v\u0259 m\u0259n\u0259viyyat\u00a0 d\u0259rsi ke\u00e7\u0259r\u0259k, ham\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00fcnd\u0259 bir anda b\u00f6y\u00fcd\u00fc.<\/p>\n<p>\u0130lk kollegiya iclas\u0131nda \u0130lyas m\u00fc\u0259llim \u00e7ox m\u00fch\u00fcm bir m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 d\u0259 n\u00f6qt\u0259 qoydu.<\/p>\n<p>M\u0259lumdur ki, h\u00fcquq-m\u00fchafiz\u0259 orqanlar\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus hesabat g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri vard\u0131r. Bunlardan biri d\u0259 xitam olunmu\u015f cinay\u0259t i\u015fl\u0259ri idi. Yoxlay\u0131c\u0131lar ist\u0259nil\u0259n cinay\u0259t i\u015find\u0259 n\u00f6qsan tap\u0131r, xitam q\u0259rar\u0131 l\u0259\u011fv olunur,\u00a0 i\u015fin icraat\u0131 t\u0259z\u0259l\u0259nirdi. Bu, prokuror v\u0259 m\u00fcst\u0259ntiql\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck n\u00f6qsan say\u0131l\u0131rd\u0131. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 m\u00fcst\u0259ntiq v\u0259 prokurorlar xitamdan qa\u00e7\u0131r, son n\u0259tic\u0259d\u0259, sad\u0259 insanlar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131 pozulurdu. \u0130lyas m\u00fc\u0259llim \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda bu eyb\u0259c\u0259rliyi k\u0259skin t\u0259nqid etdi v\u0259 dedi: <strong>\u201cM\u0259n xitama g\u00f6r\u0259 y\u00fcks\u0259k t\u0259l\u0259bkarl\u0131q g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259c\u0259y\u0259m\u201d.<\/strong><\/p>\n<p>M\u0259hz onun bu \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131ndan sonra Respublikada xitamlar\u0131n say\u0131 artd\u0131. S\u00fcni g\u00f6st\u0259ricil\u0259r\u0259 son qoyuldu.<\/p>\n<p>\u0130lyas \u0130smay\u0131lovun yenilikl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 az \u0259h\u0259miyy\u0259tli qanun pozuntular\u0131na g\u00f6r\u0259 cinay\u0259t i\u015fl\u0259ri ba\u015flanmas\u0131na v\u0259 a\u011f\u0131r c\u0259zalar verilm\u0259sin\u0259 qar\u015f\u0131 ard\u0131c\u0131l m\u00fcbariz\u0259si oldu.<\/p>\n<p>\u0130lyas m\u00fc\u0259llim\u00a0\u00a0 kollegiya iclaslar\u0131n\u0131n birind\u0259 iki rayonun prokurorunu ciddi t\u0259nqid ed\u0259r\u0259k, adi bir hadis\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259, insanlar\u0131 m\u0259suliyy\u0259t\u0259 c\u0259lb etm\u0259l\u0259rini d\u0259 q\u0131nam\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>Hadis\u0259 bel\u0259 olmu\u015fdu: Rayon prokurorlar\u0131ndan biri ot tayas\u0131na od d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn kolxoz s\u0259drinin bar\u0259sind\u0259 cinay\u0259t i\u015fi ba\u015flay\u0131b, h\u0259min \u015f\u0259xsin m\u0259hkum olunmas\u0131na nail olmu\u015fdu. \u0130lyas m\u00fc\u0259llim bu c\u00fcr yana\u015fma t\u0259rzinin yersiz oldu\u011funu, bununla da, adi bir s\u0259hl\u0259nkarl\u0131\u011fa g\u00f6r\u0259 t\u0259kc\u0259 kolxoz s\u0259drin\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 onun \u00f6vladlar\u0131na z\u0259rb\u0259 vuruldu\u011funu bildirmi\u015fdi. \u00c7\u00fcnki o d\u00f6vr\u00fcn kadr siyas\u0259ti \u0259n\u0259n\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259, valideyni, yax\u0131n qohumu m\u0259hkum olmu\u015f ist\u0259nil\u0259n \u015f\u0259xsin karyeras\u0131 bitir, onun r\u0259hb\u0259r v\u0259zif\u0259l\u0259r\u0259 t\u0259yin edilm\u0259si, b\u0259z\u0259n h\u0259tta ki\u00e7ik d\u00f6vl\u0259t i\u015find\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcns\u00fcz hala g\u0259lirdi. D\u0259y\u0259ri, dey\u0259k ki, 30-40 manat olan bir ot tayas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259kc\u0259 kolxoz s\u0259drinin deyil, h\u0259m d\u0259 onun \u00f6vladlar\u0131n\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yinin l\u0259k\u0259l\u0259nm\u0259si \u0130lyas m\u00fc\u0259llimi ciddi narahat etmi\u015fdi.<\/p>\n<p>Praktiki i\u015fd\u0259 bel\u0259 bir qayda var idi ki, prokuror ad\u0259t\u0259n y\u00fcks\u0259k c\u0259za ist\u0259yir, m\u0259hk\u0259m\u0259 \u201chumanistlik\u201d g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k qism\u0259n y\u00fcng\u00fcl c\u0259za t\u0259yin edirdi. M\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259rin prokurorun t\u0259l\u0259bind\u0259n y\u00fcks\u0259k c\u0259za verm\u0259si t\u0259cr\u00fcb\u0259si yox idi. Prokurorlar bir qayda olaraq c\u0259zan\u0131n y\u00fcng\u00fcll\u00fcy\u00fcnd\u0259n protest verirdil\u0259r. \u0130lyas m\u00fc\u0259llim bu t\u0259s\u0259vv\u00fcrl\u0259ri d\u0259 alt-\u00fcst etdi.<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n: Qarada\u011f Rayon M\u0259hk\u0259m\u0259sinin h\u00f6km\u00fc il\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f CM-nin 214-1 madd\u0259sil\u0259 (qanunsuz tikinti materiallar\u0131 \u0259ld\u0259 etm\u0259) \u00fc\u00e7 il m\u00fcdd\u0259tin\u0259 azadl\u0131qdan m\u0259hrum edilmi\u015fdi. \u0130lyas m\u00fc\u0259llim c\u0259zan\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131ndan Az\u0259rbaycan SSR Ali M\u0259hk\u0259m\u0259sin\u0259 protest verdi. Ali M\u0259hk\u0259m\u0259nin r\u0259yas\u0259t hey\u0259ti v\u0259 daha sonra Plenumu \u201cprinsipiall\u0131q\u201d\u00a0 g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k protesti t\u0259min etm\u0259di. H\u0259min d\u00f6vr\u00fcn qaydalar\u0131na uy\u011fun olaraq \u0130lyas m\u00fc\u0259llim SSR\u0130 Ba\u015f Prokurorlu\u011funa t\u0259qdimat g\u00f6nd\u0259rdi. SSR\u0130 Ba\u015f Prokurorunun SSR\u0130 Ali m\u0259hk\u0259m\u0259si\u00adn\u0259 verdiyi protest \u0259sas\u0131nda v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n c\u0259zas\u0131 \u015f\u0259rti hesab edildi v\u0259 h\u0259bsd\u0259n azad edildi. Qanunun aliliyinin pozulmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 h\u0259min \u015f\u0259xs bir il m\u0259hbus h\u0259yat\u0131 ya\u015famal\u0131 olmu\u015fdu.<\/p>\n<p>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, \u0130lyas m\u00fc\u0259llim praktiki i\u015fd\u0259 d\u0259 elmi yana\u015fman\u0131n t\u0259r\u0259fdar\u0131 idi. Xatirimd\u0259dir, bir cinay\u0259t i\u015finin istintaq\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar Masall\u0131 rayon prokuroru\u00a0 \u018fziza\u011fa H\u0259s\u0259novu v\u0259 m\u0259ni q\u0259bul etmi\u015fdi. \u0130lyas m\u00fc\u0259llim s\u00f6hb\u0259t\u0259 \u018fziza\u011faya y\u00fcng\u00fclvari iradla ba\u015flad\u0131:<\/p>\n<p>&#8211; O qad\u0131na h\u0259m a\u011f\u0131r c\u0259za vermisiniz, h\u0259m d\u0259 \u0259m\u0259lini d\u00fczg\u00fcn t\u00f6vsif etm\u0259misiniz. \u018fm\u0259lin d\u00fczg\u00fcn t\u00f6vsif edilm\u0259m\u0259si v\u0259 c\u0259zan\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131ndan protest vermi\u015f\u0259m.<\/p>\n<p>Biz h\u0259r ikimiz t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259 \u0130lyas m\u00fc\u0259llim\u0259 baxd\u0131q.<\/p>\n<p>H\u0259min cinay\u0259t i\u015finin q\u0131sa m\u0259zmunu:<\/p>\n<p>Masall\u0131n\u0131n k\u0259ndl\u0259rind\u0259n birind\u0259 ya\u015fayan N\u0259n\u0259xan\u0131m adl\u0131 qad\u0131n cindarl\u0131q ed\u0259r\u0259k, m\u00fcxt\u0259lif \u00fcsullarla camaat\u0131 aldad\u0131b k\u00fclli miqdarda pul \u0259ld\u0259 etmi\u015fdi. Qad\u0131n haqq\u0131nda CM-nin 147-ci madd\u0259sinin 3-c\u00fc hiss\u0259si il\u0259 (d\u0259l\u0259duzluq) cinay\u0259t i\u015fi ba\u015flanm\u0131\u015f, ona h\u0259min madd\u0259 il\u0259 ittiham elan olunmaqla, i\u015f m\u0259hk\u0259m\u0259y\u0259 g\u00f6nd\u0259rilmi\u015fdi. \u0130\u015fin m\u0259h\u00adk\u0259\u00adm\u0259 ara\u015fd\u0131rmas\u0131nda d\u00f6vl\u0259t ittiham\u0131n\u0131 \u018fziza\u011fa H\u0259s\u0259nov \u00f6z\u00fc m\u00fcdafi\u0259 etmi\u015fdi. M\u0259hk\u0259m\u0259nin gedi\u015fi televiziyan\u0131n \u201c\u0130nsan v\u0259 qa\u00adnun \u201cverili\u015fi il\u0259 b\u00fct\u00fcn respublikaya yay\u0131nlanm\u0131\u015f, h\u0259tta tama\u00ad\u015fa\u00ad\u00e7\u0131\u00adla\u00adr\u0131n xahi\u015fi il\u0259 t\u0259krar g\u00f6st\u0259rilmi\u015fdi. M\u0259hk\u0259m\u0259nin h\u00f6km\u00fc il\u0259 N\u0259\u00adn\u0259\u00adxan\u0131m 8 il m\u00fcdd\u0259tin\u0259 azadl\u0131qdan m\u0259hrum edilmi\u015fdi.<\/p>\n<p>Bizim bax\u0131\u015flar\u0131m\u0131zdak\u0131 sual i\u015far\u0259l\u0259rini g\u00f6r\u0259n \u0130lyas m\u00fc\u0259llim m\u0259\u00ads\u0259\u00adl\u0259y\u0259 bir az da ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirdi:<\/p>\n<p>&#8211; Keyfiyy\u0259tli i\u015f aparm\u0131s\u0131n\u0131z. M\u0259hk\u0259m\u0259d\u0259ki \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n da yax\u015f\u0131 idi. La\u00adkin qad\u0131n\u0131n \u0259m\u0259li CM-nin 147-ci madd\u0259si il\u0259 deyil, 142-1 mad\u00add\u0259\u00adsi il\u0259 (dini xurafatdan tamah m\u0259qs\u0259di il\u0259 istifad\u0259 etm\u0259)\u00a0 t\u00f6vsif edilm\u0259lidir. X\u00fcsusi norma h\u0259mi\u015f\u0259 \u00fcmumi norman\u0131 \u00fcst\u0259l\u0259yir. Ona g\u00f6\u00adr\u0259 d\u0259 protest vermi\u015f\u0259m.<\/p>\n<p>Bir ne\u00e7\u0259 aydan\u00a0 sonra Ali M\u0259hk\u0259m\u0259 protest\u0259 baxaraq t\u0259min etdi v\u0259 qad\u0131n azadl\u0131\u011fa \u00e7\u0131xd\u0131.<\/p>\n<p>N\u0259z\u0259ri bilikl\u0259rin t\u0259cr\u00fcb\u0259d\u0259 d\u00fczg\u00fcn t\u0259tbiqin\u0259 dair rayonlar\u0131n birind\u0259 ba\u015f vermi\u015f hadis\u0259ni n\u0259ql etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m:<\/p>\n<p>Ki\u015fi \u00fc\u00e7t\u0259k\u0259rli motoskletl\u0259 arvad\u0131 il\u0259 qon\u015fu k\u0259ndd\u0259n evl\u0259rin\u0259 g\u0259lir. H\u0259y\u0259td\u0259\u00a0 motoskletd\u0259n d\u00fc\u015f\u0259rk\u0259n, arvad\u0131n\u0131n t\u0259rp\u0259nm\u0259diyini g\u00f6r\u00fcr. M\u0259lum olur ki, qad\u0131n\u0131n k\u0259la\u011fay\u0131s\u0131n\u0131n ucu kardana ili\u015f\u00addi\u00adyi\u00adn\u00add\u0259n o, bo\u011fulub \u00f6l\u00fcb.<\/p>\n<p>Avto-texniki ekspertizan\u0131n r\u0259yin\u0259 \u0259sas\u0259n s\u00fcr\u00fcc\u00fc t\u0259qsirli bilinirdi, ona g\u00f6r\u0259 ki, motoskletd\u0259 s\u0259rni\u015fin ba\u015f\u0131na kaska qoymal\u0131 idi. Meyit da\u00adxili m\u00fcayin\u0259 olunmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259, i\u015fin istintaq\u0131n\u0131 tamamlamaq m\u00fcmk\u00fcn olmam\u0131\u015f, bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259\u00a0 CM-nin 208 m. 2-ci hiss\u0259si il\u0259 ba\u015flanm\u0131\u015f cinay\u0259t i\u015finin icraat\u0131 dayand\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. M\u00fcst\u0259ntiq h\u0259min i\u015f \u00fczr\u0259 meyidin eksqumasiyas\u0131 (meyidi q\u0259bird\u0259n \u00e7\u0131xarma) bar\u0259d\u0259 q\u0259rar q\u0259bul etmi\u015fdi. \u00dc\u00e7-d\u00f6rd aydan bir milis i\u015f\u00e7il\u0259ri k\u0259nd\u0259 g\u0259lib meyidi \u00e7\u0131xartmaq ist\u0259s\u0259l\u0259r d\u0259, m\u0259rhumun ail\u0259 \u00fczvl\u0259ri v\u0259 qo\u00adhum\u00adlar\u0131 imkan vermirdil\u0259r. H\u0259min s\u00fcr\u00fcc\u00fc \u0130lyas m\u00fc\u0259llim\u0259 \u015fikay\u0259t edir. \u0130\u015fl\u0259 tan\u0131\u015f olan \u0130lyas m\u00fc\u0259llim \u201cS\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn h\u0259r\u0259k\u0259ti il\u0259 ba\u015f vermi\u015f hadis\u0259 aras\u0131nda cinay\u0259tkarcas\u0131na s\u0259b\u0259bli \u0259laq\u0259 olmamas\u0131\u201d motivi il\u0259 cinay\u0259t i\u015finin icraat\u0131na xitam verilm\u0259si bar\u0259d\u0259 g\u00f6st\u0259ri\u015f verir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ba\u015fqa bir misal:<\/p>\n<p>Neft Da\u015flar\u0131n\u0131n f\u0259hl\u0259si h\u0259m d\u0259 do\u011fma\u00a0 k\u0259ndind\u0259,\u00a0 sovxozda manqa ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 i\u015fl\u0259yirdi. Ay\u0131n 15 g\u00fcn\u00fcn\u00fc Neft Da\u015flar\u0131nda, dig\u0259r 15 g\u00fcn\u00fcn\u00fc is\u0259 sovxozda \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131. Neft Da\u015flar\u0131nda oldu\u011fu zaman sov\u00adxozdak\u0131 i\u015fini \u0259misi o\u011flu g\u00f6r\u00fcr v\u0259 s\u0259n\u0259dl\u0259\u015fdirm\u0259ni birg\u0259 apa\u00adr\u0131r\u00add\u0131lar. H\u00fcquq-m\u00fchafiz\u0259 orqanlar\u0131 h\u0259min manqa ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n f\u0259a\u00adliy\u00ady\u0259tini yoxlay\u0131b, guya 450 manat m\u0259nims\u0259m\u0259 tapm\u0131\u015fd\u0131lar. \u018fm\u0259k h\u00fcquq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin\u0259 aid olan hadis\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259dar v\u0259t\u0259nda\u015f bar\u0259sind\u0259 CM-nin 86-c\u0131 madd\u0259sinin 2-ci hiss\u0259si il\u0259 (t\u0259krar m\u0259nim\u00ads\u0259\u00adm\u0259) cinay\u0259t i\u015fi ba\u015flanm\u0131\u015fd\u0131. M\u0259hk\u0259m\u0259 cinay\u0259t i\u015fini \u0259lav\u0259 istintaqa qaytarm\u0131\u015fd\u0131. Prokuror i\u015fi yenid\u0259n m\u0259hk\u0259m\u0259y\u0259 verib h\u00f6km \u00e7\u0131xartd\u0131rd\u0131. \u0130lyas m\u00fc\u0259llim o zaman Respublika prokurorunun m\u00fca\u00advi\u00adni idi. Bu i\u015fd\u0259n x\u0259b\u0259r tutan kimi h\u00f6kmd\u0259n Ali M\u0259hk\u0259m\u0259y\u0259 pro\u00adtest ver\u0259r\u0259k, i\u015fin \u0259lav\u0259 istintaqa qaytar\u0131lmas\u0131na nail oldu. N\u0259\u00adha\u00ady\u0259t, prokuror hesabat g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri pozulmas\u0131n dey\u0259, h\u0259min \u015f\u0259xsi 80 manat m\u0259nims\u0259m\u0259 il\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259y\u0259 verdi. \u0130lyas m\u00fc\u0259llim Res\u00adpu\u00adblika prokuroru v\u0259zif\u0259sin\u0259 t\u0259yin olunanda ilk q\u0259rarlar\u0131ndan biri pro\u00adkuroru i\u015fd\u0259n \u00e7\u0131xartmaq oldu. Baxmayaraq ki, prokurorun g\u00fccl\u00fc arxas\u0131 vard\u0131, amma \u0130lyas m\u00fc\u0259llimin s\u0259rtliyi \u00f6z s\u00f6z\u00fcn\u00fc demi\u015fdi.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong><a href=\"https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/ilyas-3-scaled.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-21323\" src=\"https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/ilyas-3-300x283.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"283\" \/><\/a>O, \u0259sil Az\u0259rbaycan ki\u015fisi idi&#8230;<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>\u0130lyas m\u00fc\u0259llimin beyn\u0259lmil\u0259l\u00e7ilik ideyalar\u0131n\u0131n \u00f6n plana \u00e7\u0259kildiyi ittifaq d\u00f6vl\u0259tind\u0259 \u0259sl Az\u0259rbaycan ki\u015fisi kimi milli m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rin da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 olmas\u0131n\u0131, m\u00fcvafiq olaraq hans\u0131 t\u0259dbirl\u0259ri g\u00f6rm\u0259sini konkret misallarla oxucular\u0131n diqq\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131raca\u011fam:<\/p>\n<p>Birlikd\u0259 i\u015fl\u0259diyimiz uzun ill\u0259r \u0259rzind\u0259 \u0130lyas m\u00fc\u0259llimi bir d\u0259f\u0259 q\u0259z\u0259bli g\u00f6rm\u00fc\u015f\u0259m. Z\u0259ngilan rayonunda 17 ya\u015fl\u0131 q\u0131z day\u0131s\u0131n\u0131n evind\u0259n k\u00fclli miqdarda q\u0131z\u0131l-ziyn\u0259t \u0259\u015fyalar\u0131 o\u011furlam\u0131\u015fd\u0131. Q\u0131z\u0131n bar\u0259sind\u0259 cinay\u0259t i\u015fi ba\u015flanm\u0131\u015f v\u0259 prokuror onun haqq\u0131nda h\u0259bs q\u0259timkan t\u0259dbiri se\u00e7mi\u015fdi. \u0130lyas m\u00fc\u0259llim h\u0259min prokuroru i\u015fd\u0259n \u00e7\u0131xartd\u0131, ona g\u00f6r\u0259 ki, h\u0259bsxana h\u0259yat\u0131 ya\u015fam\u0131\u015f\u00a0 q\u0131zla g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 he\u00e7 kim\u00a0 ail\u0259 h\u0259yat\u0131 qurmayacaqd\u0131. Kollegiya iclas\u0131nda m\u0259s\u0259l\u0259 m\u00fczakir\u0259 olunark\u0259n, bu s\u0259rt\u00a0 g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fl\u00fc insan\u0131n \u00fcz\u00fcnd\u0259ki can yan\u011f\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcb,\u00a0 hiss etm\u0259m\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyildi.<\/p>\n<p>Rayonlar\u0131n birind\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015fa g\u0259lm\u0259y\u0259n q\u0131z u\u015fa\u011f\u0131n\u0131 sah\u0259 m\u00fcv\u0259kkili, m\u00fcst\u0259ntiqin q\u0259rar\u0131na \u0259sas\u0259n, motosikletl\u0259 milis \u015f\u00f6b\u0259si\u00adn\u0259 g\u0259tirmi\u015fdi. \u0130lyas m\u00fc\u0259llim h\u0259min rayonun prokurorunu yerli ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259 v\u0259 milli mentalitetimiz\u0259 h\u00f6rm\u0259tsizlikd\u0259, g\u0259nc q\u0131z\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k h\u0259yat\u0131na bigan\u0259likd\u0259 t\u0259qsirl\u0259ndir\u0259r\u0259k, xeyli m\u0259z\u0259mm\u0259t etdi.<\/p>\n<p>\u0130lyas m\u00fc\u0259llimin q\u0259z\u0259bin\u0259 s\u0259b\u0259b olan dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259 bir ba\u015fqa ra\u00adyon\u00adda istintaq olunan cinay\u0259t i\u015fi il\u0259 ba\u011fl\u0131 idi. Rayon m\u0259kt\u0259bind\u0259 t\u0259s\u00ads\u0259rr\u00fcfat m\u00fcdiri i\u015fl\u0259y\u0259n bir xan\u0131ma prokuror\u00a0 CM-nin 86-c\u0131 madd\u0259sinin 3-c\u00fc hiss\u0259si il\u0259 (k\u00fclli miqdarda talama) \u00e7inay\u0259t i\u015fi ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131. H\u0259min xan\u0131m is\u0259 yetim bir q\u0131z idi. Himay\u0259sind\u0259 \u00fc\u00e7 bac\u0131-qarda\u015f\u0131 vard\u0131. \u0130lyas m\u00fc\u0259llim kollegiya iclas\u0131nda bu valideynsiz q\u0131za a\u011f\u0131r c\u0259za verm\u0259k t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcnd\u0259 olan prokuroru \u00e7ox s\u0259rt \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259nbeh el\u0259di, ciddi arxas\u0131 olmas\u0131na baxmayaraq, \u00fcst\u00fcnd\u0259n he\u00e7 bir il bel\u0259 ke\u00e7m\u0259mi\u015f onu i\u015fd\u0259n \u00e7\u0131xartd\u0131.<\/p>\n<p>1985-ci ilin yay aylar\u0131 idi. A\u011fstafa rayonunun s\u0259rh\u0259d k\u0259ndind\u0259 erm\u0259nil\u0259r q\u0259biristanl\u0131qda \u0259d\u0259bsizlik etmi\u015fdil\u0259r. K\u0259nd sakinl\u0259ri erm\u0259nil\u0259ri m\u00f6hk\u0259m d\u00f6y\u00fcb \u0259zi\u015fdirmi\u015fdi. Erm\u0259nistan SSR-nin prokuroru Suren Avanesov cinay\u0259t i\u015fi ba\u015flayaraq t\u00fcrm\u0259 ma\u015f\u0131n\u0131 g\u00f6nd\u0259rmi\u015fdi. Hadis\u0259ni e\u015fid\u0259n \u0130lyas m\u00fc\u0259llim dig\u0259r r\u0259smi \u015f\u0259xsl\u0259rl\u0259 hadis\u0259 yerin\u0259 g\u0259l\u0259r\u0259k v\u0259ziyy\u0259tl\u0259 yerind\u0259 tan\u0131\u015f olmu\u015f v\u0259 q\u0259birl\u0259r\u0259 h\u00f6rm\u0259tsizlik ed\u0259n erm\u0259nil\u0259rin haqq\u0131nda cinay\u0259t i\u015fi ba\u015flatm\u0131\u015fd\u0131. Kompromis variant kimi h\u0259r iki cinay\u0259t i\u015finin istintaq\u0131n\u0131n apar\u0131lmas\u0131 SSR\u0130 Ba\u015f Prokuroru yan\u0131nda m\u00fch\u00fcm i\u015fl\u0259r \u00fczr\u0259 m\u00fcst\u0259ntiq\u0259 tap\u015f\u0131r\u0131ld\u0131 v\u0259 bir m\u00fcdd\u0259td\u0259n sonra cinay\u0259t i\u015fl\u0259ri xitam olundu.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>O, \u0259dal\u0259tli v\u0259 humanist birisi idi&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>Bir \u00e7oxlar\u0131 onun ciddiliyind\u0259n v\u0259 s\u0259rtliyind\u0259n d\u0259 dan\u0131\u015f\u0131r. Amma bu ciddilik v\u0259 s\u0259rtliyin alt\u0131nda b\u00f6y\u00fck \u0259dal\u0259t hissi dayan\u0131rd\u0131. \u0130lyas \u0130s\u00admay\u0131lov a\u011f\u0131r cinay\u0259tl\u0259r\u0259, v\u0259h\u015filikl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 amans\u0131z, q\u0259za n\u0259\u00adti\u00adc\u0259\u00adsind\u0259 t\u00f6r\u0259n\u0259n hadis\u0259l\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 is\u0259 humanist idi.<\/p>\n<p>M\u0259nim i\u015ftirak etdiyim ilk kollegiya iclas\u0131nda \u0130lyas m\u00fc\u0259llimin nitqi h\u0259\u00adl\u0259 d\u0259 qula\u011f\u0131mdan getm\u0259yib. <strong>\u201cToplardan s\u0259r\u00e7\u0259l\u0259r\u0259 at\u0259\u015f a\u00e7may\u0131n!\u201d-<\/strong> s\u0259hv etmir\u0259ms\u0259, Qorba\u00e7ovun bu s\u00f6zl\u0259rini \u0130lyas m\u00fc\u0259llim \u00f6z \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda o q\u0259d\u0259r g\u00f6z\u0259l \u015f\u0259rh etmi\u015fdi ki, h\u0259min nitq h\u00fcquq tari\u00adxin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259 bil\u0259c\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 idi. \u0130lyas m\u00fc\u0259llimin biz\u0259 t\u0259l\u0259bi, t\u0259x\u00admi\u00adn\u0259n, bel\u0259 idi: \u201cKimliyind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq, d\u00f6vl\u0259t\u0259, xalqa, mill\u0259t\u0259 qar\u015f\u0131 qudur\u011fanl\u0131q ed\u0259nl\u0259rin burnunu \u0259zm\u0259k laz\u0131md\u0131r! Yaz\u0131q insanlarla\u00a0 i\u015finiz olmas\u0131n!\u201d<\/p>\n<p>\u0130lyas m\u00fc\u0259llimin bu g\u00fcn d\u0259 aktual olan bu t\u0259l\u0259bi h\u00fcququn aliliyi prinsipinin t\u0259m\u0259lini t\u0259\u015fkil edir. \u018fdal\u0259t &#8211; h\u0259r k\u0259s\u0259 eyni g\u00f6zl\u0259 baxma\u011f\u0131, v\u0259zif\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq, ham\u0131n\u0131n \u0259m\u0259lin\u0259 qanunun t\u0259l\u0259bin\u0259 uy\u011fun layiqli qiym\u0259t verm\u0259yi t\u0259l\u0259b edir. Cinay\u0259tin ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 s\u0259thi olmamal\u0131, icra\u00e7\u0131lardan \u00e7ox, onlar\u0131 qanunsuz\u00adlu\u00ad\u011fa s\u00fcr\u00fckl\u0259y\u0259nl\u0259r c\u0259zalanmal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n<p>M\u0259hz bu anlay\u0131\u015f\u0131n n\u0259tic\u0259sidir ki, \u0130lyas \u0130smay\u0131lovun prokurorlu\u011fu d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Az\u0259rbaycan h\u00fcquq sistemind\u0259 materiallar \u00fczr\u0259 cinay\u0259t i\u015fi ba\u015flanmas\u0131n\u0131n r\u0259dd edilm\u0259si, cinay\u0259t i\u015fl\u0259rin\u0259 xitam veril\u00adm\u0259\u00adsi\u00adnin say\u0131 da artm\u0131\u015fd\u0131. Halbuki o d\u00f6vrl\u0259r\u0259 q\u0259d\u0259r, dem\u0259k olar ki, bu hallar f\u00f6vq\u0259lad\u0259 hadis\u0259 say\u0131l\u0131rd\u0131. Rusiyada cinay\u0259t i\u015fl\u0259rininin xitam edilm\u0259si iyirmi faizi ke\u00e7diyi halda, bizd\u0259 buna yol verilmirdi.<\/p>\n<p>10 min, 20 min r\u00fc\u015fv\u0259t alanlar <strong>\u201cR\u00fc\u015fv\u0259txorluqla m\u00fcbariz\u0259\u201d<\/strong> p\u0259rd\u0259si alt\u0131nda 10 manat, 20 manat r\u00fc\u015fv\u0259t alanlar\u0131 h\u0259bs edib, m\u0259hkum edirdil\u0259r. Ki\u00e7ik m\u0259bl\u0259\u011fl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 insanlar istintaqa c\u0259lb olunur, g\u00fcl\u00fcnc m\u0259hk\u0259m\u0259 prosesl\u0259ri ke\u00e7irilir, t\u0259\u0259cc\u00fcb do\u011furan q\u0259rarlar q\u0259bul edilirdi.<\/p>\n<p>Astara rayonunda t\u0259r\u0259v\u0259z t\u0259dar\u00fck\u00e7\u00fcs\u00fc i\u015fl\u0259y\u0259n bir v\u0259t\u0259nda\u015f 14 min manat m\u0259nims\u0259m\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259\u00a0 Ali M\u0259hk\u0259m\u0259nin h\u00f6km\u00fc il\u0259 CM-nin 88-1 madd\u0259si il\u0259 (x\u00fcsusil\u0259 k\u00fclli miqdarda talama) t\u0259qsirli bilin\u0259r\u0259k 10 il m\u00fcdd\u0259tin\u0259 azadl\u0131qdan m\u0259hrum edilmi\u015fdi. T\u0259dar\u00fck\u00e7\u00fcn\u00fcn \u015fi\u00adka\u00ady\u0259tl\u0259ri \u0259sas\u0131nda Ali M\u0259hk\u0259m\u0259nin Plenumu cinay\u0259t i\u015fini ara\u015fd\u0131rark\u0259n \u015f\u0259xsin 14 min deyil, 4 min manat m\u0259nims\u0259diyini m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259r\u0259k, onun \u0259m\u0259lini CM-nin 86-c\u0131 madd\u0259sinin 3-c\u00fc hiss\u0259sin\u0259 (k\u00fclli miqdarda talama) t\u00f6vsif edir, lakin c\u0259zas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015f\u00addir\u00adm\u0259d\u0259n g\u00fcc\u00fcnd\u0259 saxlay\u0131r. V\u0259t\u0259nda\u015f Qurultaya \u00fcnvanlad\u0131\u011f\u0131 \u015fikay\u0259tind\u0259 ittiham olundu\u011fu cinay\u0259t \u0259m\u0259linin daha y\u00fcng\u00fcl madd\u0259 il\u0259 \u0259v\u0259z olunmas\u0131na g\u00f6r\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcn\u00fc bidirm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, haql\u0131 ola\u00ad\u00adraq c\u0259zas\u0131n\u0131n d\u0259yi\u015fdirilm\u0259m\u0259sinin m\u0259ntiq\u0259 uy\u011fun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 dil\u0259 g\u0259tirirdi.<\/p>\n<p>V\u0259 yaxud ba\u015fqa bir misal:<\/p>\n<p>Sosializm c\u0259miyy\u0259tinin t\u0259bi\u0259tind\u0259n ir\u0259li g\u0259l\u0259n r\u0259zil qanunlardan biri d\u0259, CM-nin154-c\u00fc madd\u0259sind\u0259 (al\u0131c\u0131lar\u0131 v\u0259 sifari\u015f\u00e7il\u0259ri aldat\u00adma) n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan cinay\u0259t \u0259m\u0259li idi. \u018fn x\u0131rda m\u0259bl\u0259\u011f\u0259 g\u00f6r\u0259, cinay\u0259tkarl\u0131qla m\u00fcbariz\u0259 ad\u0131 alt\u0131nda insanlar m\u0259hkum edilir, inci\u00addi\u00adlirdil\u0259r. \u0130lyas \u0130smay\u0131lov d\u00f6vr\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r ba\u015f tutan bel\u0259 i\u015fl\u0259rd\u0259n birini oxucular\u0131n m\u00fczakir\u0259sin\u0259 verir\u0259m:<\/p>\n<p>Masall\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ikim\u0259rt\u0259b\u0259li mehmanxanan\u0131n 1-ci m\u0259rt\u0259\u00adb\u0259\u00adsin\u00add\u0259 12 u\u015faq atas\u0131, S\u0259f\u0259r adl\u0131 b\u0259rb\u0259r i\u015fl\u0259yirdi. S\u0259f\u0259r ki\u015fi sakit t\u0259\u00adbi\u00ad\u0259tli, yaz\u0131q g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fl\u00fc, i\u015finin ustas\u0131 olan bir adam idi. Rayonun b\u00fct\u00fcn b\u00f6y\u00fckl\u0259rinin sa\u00e7-saqqal\u0131na o qulluq edirdi. B\u0259z\u0259n evl\u0259r\u0259 d\u0259 apar\u0131rd\u0131lar onu. Yegan\u0259 eybi, \u00e7ox dan\u0131\u015fmas\u0131 idi.<\/p>\n<p>B\u00f6y\u00fckl\u0259rd\u0259n kimin q\u0259z\u0259bin\u0259 d\u00fc\u00e7ar oldu\u011funu dey\u0259 bilm\u0259r\u0259m, bir g\u00fcn x\u0259b\u0259r yay\u0131ld\u0131 ki, S\u018fDM \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 d\u0259ll\u0259k S\u0259f\u0259rin t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131 yoxlay\u0131rlar.<\/p>\n<p>Masall\u0131n\u0131n Qodman sovetliyind\u0259n bir n\u0259f\u0259r sa\u00e7-saqqal\u0131n\u0131 s\u0259liq\u0259y\u0259 sald\u0131r\u0131b \u00e7\u0131xark\u0259n, S\u018fDM \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 onu saxlay\u0131b, xidm\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259\u00a0 d\u0259ll\u0259k\u00a0 S\u0259f\u0259rin ondan n\u0259 q\u0259d\u0259r pul ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 soru\u015fduqda, &#8211; \u201cBir manat pul verdim, art\u0131\u011f\u0131n\u0131 da qaytarmad\u0131\u201d, &#8211; dey\u0259 cavab verir. Toplanm\u0131\u015f material \u00fczr\u0259 CM-nin 154-c\u00fc madd\u0259sinin 1-ci hiss\u0259si il\u0259 cinay\u0259t i\u015fi ba\u015flan\u0131r. D\u0259ll\u0259k S\u0259f\u0259r z\u0259r\u0259r\u00e7\u0259kmi\u015fi qiym\u0259td\u0259 35 q\u0259pik aldatd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259, ona h\u0259min madd\u0259 il\u0259 ittiham elan olunmaqla, i\u015f bax\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259hk\u0259m\u0259y\u0259 g\u00f6nd\u0259rilir v\u0259 d\u0259ll\u0259k S\u0259f\u0259rin qap\u0131s\u0131 ba\u011fl\u0131 qal\u0131r\u2026<\/p>\n<p><strong>\u201cAktuall\u0131\u011f\u0131\u201d<\/strong> n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131naraq d\u0259ll\u0259k S\u0259f\u0259rin CM-nin 154-c\u00fc madd\u0259sinin 1-ci hiss\u0259si il\u0259 t\u0259qsirl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 dair cinay\u0259t i\u015finin m\u0259h\u00adk\u0259\u00adm\u0259 bax\u0131\u015f\u0131nda d\u00f6vl\u0259t ittiham\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259si rayon prokurorunun k\u00f6m\u0259k\u00e7isi kimi, m\u0259n\u0259 tap\u015f\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>M\u0259hk\u0259m\u0259 iclas\u0131ndak\u0131 ifad\u0259l\u0259rd\u0259n:<\/p>\n<p>S\u018fDM \u0259m\u0259kda\u015f\u0131:<\/p>\n<p>&#8211; Daxil olmu\u015f \u0259m\u0259liyyat m\u0259lumat\u0131 \u0259sas\u0131nda S\u0259f\u0259rin yan\u0131ndan \u00e7\u0131xan z\u0259r\u0259r\u00e7\u0259kmi\u015fi saxlay\u0131b, xidm\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn ondan n\u0259 q\u0259d\u0259r pul ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 soru\u015fduqda, 1 manat verdiyini bildirdi. M\u00fct\u0259x\u0259ssis r\u0259yin\u0259 \u0259sas\u0259n S\u0259f\u0259r z\u0259r\u0259r\u00e7\u0259kmi\u015fi qiym\u0259td\u0259 35 q\u0259pik aldatm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>Z\u0259r\u0259r\u00e7\u0259kmi\u015f:<\/p>\n<p>&#8211; M\u0259n sa\u00e7\u0131ma v\u0259 \u00fcz\u00fcm\u0259 qullu\u011fa g\u00f6r\u0259 S\u0259f\u0259r\u0259 1 manat pul ver\u00addim. O, pulun art\u0131\u011f\u0131n\u0131 qaytarmad\u0131.<\/p>\n<p>M\u00fctt\u0259him S\u0259f\u0259r:\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 &#8211; M\u0259nim hesab\u0131m d\u00fcz apar\u0131lmay\u0131b. Z\u0259r\u0259r\u00e7\u0259kmi\u015fin sa\u00e7\u0131na v\u0259 \u00fcz\u00fcn\u0259 qulluq etdikd\u0259n sonra, onun b\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fcz\u0259ldib, burun t\u00fckl\u0259\u00adri\u00adni d\u0259 alm\u0131\u015fam. Bu da 8 q\u0259pik edir.<\/p>\n<p>Z\u0259r\u0259r\u00e7\u0259kmi\u015f:<\/p>\n<p>&#8211; S\u0259n yalan dan\u0131\u015f\u0131rsan. M\u0259n b\u0131\u011f\u0131m\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 \u00f6z\u00fcm d\u00fcz\u0259ldir\u0259m.<\/p>\n<p>M\u00fctt\u0259him:<\/p>\n<p>&#8211; M\u0259n z\u0259r\u0259r\u00e7\u0259kmi\u015fin \u00fcz\u00fcn\u0259 \u201cKrasn\u0131 Moskva\u201d duxisi vurmu\u015fam ki, bu da 6 q\u0259pik edir.<\/p>\n<p>Z\u0259r\u0259r\u00e7\u0259kmi\u015f:<\/p>\n<p>&#8211; Yalan deyirs\u0259n, s\u0259n m\u0259nim \u00fcz\u00fcm\u0259 2 q\u0259piklik \u201c\u015eipr\u201d odekolonu vurmusan.<\/p>\n<p>M\u00fctt\u0259him:<\/p>\n<p>&#8211; M\u0259n s\u0259nin \u00fcz\u00fcn\u0259 v\u0259 boynuna pudra da vurmu\u015fam. Bu da 7 q\u0259pik edir.<\/p>\n<p>Z\u0259r\u0259r\u015f\u0259kmi\u015f:<\/p>\n<p>&#8211; Arvad deyil\u0259m ki, \u00fcz\u00fcm\u0259 pudra vurduram. Yalan deyirs\u0259n. M\u0259n \u00fcz\u00fcn\u0259 deyir\u0259m ki, s\u0259n ki\u00e7ik toylara da gedirs\u0259n v\u0259 xidm\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn pul al\u0131rsan.<\/p>\n<p>M\u00fctt\u0259him:<\/p>\n<p>&#8211; Do\u011frudur m\u0259n ki\u00e7ik toylara gedir\u0259m, lakin he\u00e7 kimd\u0259n pul alm\u0131ram.<\/p>\n<p>S\u0259drlik ed\u0259n:<\/p>\n<p>&#8211; \u0130ttihama aidiyyat\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 bu sual-cavab \u00e7\u0131xar\u0131ls\u0131n.<\/p>\n<p>D\u0259ll\u0259k S\u0259f\u0259rin b\u00fct\u00fcn v\u0259sat\u0259tl\u0259ri t\u0259min edildikd\u0259n sonra, \u00fcz\u0259\u00adrin\u00add\u0259 14 q\u0259pik aldatma qald\u0131.<\/p>\n<p>M\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131mda, \u201chumanistlik\u201d g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k, d\u0259ll\u0259k S\u0259f\u0259rin c\u0259zas\u0131\u00adn\u0131n \u015f\u0259rti hesab edilm\u0259sini xahi\u015f etdim.<\/p>\n<p>M\u0259hk\u0259m\u0259 hey\u0259ti \u201chumanistlikd\u0259\u201d daha ir\u0259li ged\u0259r\u0259k, S\u0259f\u0259ri bir il m\u00fcdd\u0259tin\u0259 b\u0259rb\u0259rlikl\u0259 m\u0259\u015f\u011fulolma h\u00fcququndan m\u0259hrum etdi.<\/p>\n<p>S\u0259f\u0259r hakim\u0259 minn\u0259tdarl\u0131q etm\u0259k \u0259v\u0259zin\u0259 dedi:<\/p>\n<p>&#8211; Sudya, ba\u011fan\u0131 \u00f6ld\u00fcr ya arxas\u0131 \u00fcst\u0259 \u00e7evir, f\u0259rqi yoxdur. M\u0259n d\u0259ll\u0259klik etm\u0259s\u0259m, balalar\u0131ma kim \u00e7\u00f6r\u0259k ver\u0259c\u0259k? 6 ay h\u0259bs ets\u0259ydin bundan yax\u015f\u0131 olard\u0131.<\/p>\n<p>Bir aydan sonra d\u0259ll\u0259k S\u0259f\u0259r\u0259 i\u015f yerini d\u0259yi\u015fib, o\u011flunun ad\u0131na r\u0259smil\u0259\u015fdirm\u0259kl\u0259, b\u0259rb\u0259rlik etm\u0259sin\u0259 icaz\u0259 verdil\u0259r. S\u0259f\u0259r \u201cislah olunmu\u015fdu\u201d. Az dan\u0131\u015f\u0131rd\u0131. \u0130\u015fl\u0259diyi yerd\u0259 bir torba x\u0131rda pul v\u0259 \u201che\u00adsa\u00adbdar \u015f\u00f6tk\u0259si\u201d var idi. Xidm\u0259t edib, qurtaran kimi, \u201c\u015f\u00f6tk\u0259y\u0259\u201d vurur v\u0259 pulun art\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fc\u015ft\u0259ril\u0259r\u0259 qaytar\u0131rd\u0131. T\u0259bii ki, he\u00e7 kim ondan pu\u00adlun qal\u0131\u011f\u0131n\u0131 alm\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan h\u00fcquq-m\u00fchafiz\u0259 v\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259 orqanlar\u0131n\u0131n bu \u0259n\u0259\u00adn\u0259\u00adsi Stalin repressiyas\u0131n\u0131n davam\u0131n\u0131 xat\u0131rlad\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>\u0130ll\u0259r \u00f6td\u00fc, \u0130lyas \u0130smay\u0131lov Respublika Prokuroru olanda, bel\u0259 utancverici i\u015fl\u0259r\u0259 son qoyma\u011f\u0131 f\u0259aliyy\u0259tinin \u0259sas prinsipi elan etdi v\u0259 b\u00f6y\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcd\u0259 m\u0259qs\u0259din\u0259 nail oldu.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>O,\u00a0 k\u00f6vr\u0259k q\u0259lbli, can\u0131yanan v\u0259 qay\u011f\u0131ke\u015f insan idi&#8230;<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Xidm\u0259ti i\u015fiml\u0259 \u0259laq\u0259dar Respublika Prokurorlu\u011funa getmi\u015fdim. \u0130kinci m\u0259rt\u0259b\u0259d\u0259 qara paltarl\u0131 bir qad\u0131n diqq\u0259timi c\u0259lb etdi. Diq\u00adq\u0259t\u00adl\u0259 baxd\u0131qda tan\u0131d\u0131m &#8211; S\u0259may\u0259 xan\u0131m idi. S\u0259may\u0259 xan\u0131m biz\u00add\u0259n bir il sonra h\u00fcquq fak\u00fclt\u0259sini bitirmi\u015fdi. Qrup yolda\u015f\u0131, l\u0259yaq\u0259tli prokurorluq i\u015f\u00e7isi olan Yusif Muxtarovla ail\u0259 h\u0259yat\u0131 qurmu\u015fdu. \u00dc\u00e7 u\u015faqlar\u0131 var idi. Yusif Muxtarov bir ne\u00e7\u0259 ay \u0259vv\u0259l xidm\u0259ti v\u0259zif\u0259sini icra ed\u0259rk\u0259n avtomobil q\u0259zas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 h\u0259lak olmu\u015fdu. S\u0259may\u0259 xan\u0131m prokurorluqda i\u015fl\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcraci\u0259t etdiyini dedi v\u0259 \u201cvakant yer yoxdur\u201d &#8211; dey\u0259, imtina edilm\u0259si bar\u0259d\u0259 kadrlar \u015f\u00f6b\u0259si r\u0259isinin imzas\u0131 il\u0259 olan m\u0259ktubu m\u0259n\u0259 g\u00f6st\u0259rdi. \u201c\u0130lyas m\u00fc\u0259llim\u0259 m\u00fcraci\u0259t etmis\u0259nmi?\u201d- dey\u0259, soru\u015fduqda, &#8211; \u201cOna m\u00fcraci\u0259t etm\u0259mi\u015f\u0259m\u201d, &#8211; dedi.<\/p>\n<p>M\u0259n m\u0259suliyy\u0259ti \u00fcz\u0259rim\u0259 alaraq S\u0259may\u0259 xan\u0131m\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc m\u0259rt\u0259b\u0259y\u0259, \u0130lyas m\u00fc\u0259llimin q\u0259bul ota\u011f\u0131na qald\u0131rd\u0131m. \u201cBurda g\u00f6zl\u0259\u201d, dedim, &#8211; \u201c\u0130lyas m\u00fc\u0259llim \u00e7\u0131xark\u0259n s\u0259ni g\u00f6r\u0259c\u0259k v\u0259 kimliyinl\u0259 maraqlanacaq\u201d. S\u0259may\u0259 xan\u0131m\u0131 orada qoyub, tez uzaq\u00adla\u015f\u00add\u0131m. On be\u015f g\u00fcn sonra e\u015fitdim ki, \u0130lyas m\u00fc\u0259llim qap\u0131dan \u00e7\u0131xark\u0259n S\u0259may\u0259 xan\u0131m\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015f, kimliyi il\u0259 maraqlanm\u0131\u015f, onunla s\u00f6hb\u0259t etmi\u015f v\u0259 bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn sonra Sumqay\u0131t \u015f\u0259h\u0259rin\u0259, prokuror k\u00f6m\u0259k\u00e7isi v\u0259zif\u0259sin\u0259 t\u0259yin etmi\u015fdi. Sonradan e\u015fitdim ki, \u0130lyas m\u00fc\u0259llim S\u0259may\u0259 xan\u0131m\u0131n ev almas\u0131na da k\u00f6m\u0259klik g\u00f6st\u0259rib.<\/p>\n<p>Qrup yolda\u015f\u0131m \u018flizaman D\u00f6vl\u0259tov universiteti \u0259la qiym\u0259tl\u0259rl\u0259 bitirmi\u015fdi. Rayonlar\u0131n birind\u0259 m\u00fcst\u0259ntiq i\u015fl\u0259y\u0259rk\u0259n, bir cinay\u0259t i\u015finin istintaq\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar ona \u015fidd\u0259tli t\u00f6hm\u0259t elan olunmu\u015f v\u0259 6 ay s\u0131naq m\u00fcdd\u0259ti t\u0259yin edilmi\u015f, lakin 6 aydan sonra attesta\u00adsi\u00adya\u00addan ke\u00e7m\u0259mi\u015fdi. Prokurorluq orqanlar\u0131ndan xaric olunmaq t\u0259hl\u00fck\u0259si var idi. M\u0259s\u0259l\u0259 Respublika Prokurorunun\u00a0 yan\u0131nda m\u00fc\u00adzakir\u0259 olunmal\u0131 idi. M\u0259n\u0259 telefon a\u00e7d\u0131. V\u0259ziyy\u0259ti bildirdi. M\u0259n ona m\u0259s\u00adl\u0259h\u0259t bildim ki, m\u00fcbahis\u0259 etm\u0259sin. T\u0259hsil ill\u0259rind\u0259ki durumunu \u0130lyas m\u00fc\u0259llim\u0259 \u00e7atd\u0131rs\u0131n (\u018flizaman atas\u0131z b\u00f6y\u00fcm\u00fc\u015fd\u00fc, t\u0259l\u0259b\u0259lik ill\u0259rind\u0259 t\u0259qa\u00fcd\u00e7\u00fc anas\u0131 ona c\u00fczi miqdarda pul g\u00f6nd\u0259rirdi, yaln\u0131z t\u0259qa\u00fcdl\u0259 dolan\u0131rd\u0131). Bir ne\u00e7\u0259 saatdan sonra \u018flizaman D\u00f6vl\u0259tov m\u0259n\u0259 z\u0259ng vuraraq \u0130lyas m\u00fc\u0259llimin onu orqanda saxlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirdi.<\/p>\n<p>Uzun ill\u0259r r\u0259hb\u0259r partiya v\u0259zif\u0259l\u0259rind\u0259 olmu\u015f \u015f\u0259xsin faci\u0259li v\u0259fat\u0131ndan sonra prokurorluqda i\u015fl\u0259y\u0259n o\u011fluna qar\u015f\u0131 m\u00fcnasib\u0259t d\u0259yi\u00ad\u015fir, insanlar onunla bir yerd\u0259 olmaqdan bel\u0259 \u00e7\u0259kinirdil\u0259r. Yaln\u0131z Respublika prokurorunun m\u00fcavini i\u015fl\u0259y\u0259n \u0130lyas \u0130smay\u0131lov istisna t\u0259\u015fkil edir, imkan\u0131 \u00e7atan s\u0259viyy\u0259d\u0259 ondan qay\u011f\u0131s\u0131n\u0131 \u0259sirg\u0259mir, a\u011f\u0131r durumda olan \u0259m\u0259kda\u015fa m\u0259n\u0259vi d\u0259st\u0259k olurdu. \u0130lyas m\u00fc\u0259llim Res\u00adpublika prokuroru olandan sonra ona y\u00fcks\u0259k v\u0259zif\u0259 verdi. Bu hadis\u0259, ba\u015fqalar\u0131 kimi, h\u0259min insan\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc d\u0259 t\u0259\u0259cc\u00fcb\u00adl\u0259n\u00addir\u00admi\u015fdi.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>O, prokurorlu\u011fu bir ail\u0259 kimi g\u00f6r\u00fcrd\u00fc&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u0130lyas \u0130smay\u0131lov insanlar aras\u0131nda din, dil, irq, t\u0259b\u0259q\u0259, sosial status, v\u0259zif\u0259&#8230; kimi ayr\u0131se\u00e7kiliy\u0259 he\u00e7 vaxt yol vermirdi. Onun \u00fc\u00e7\u00fcn yaln\u0131z Allah\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 ali varl\u0131q \u2013 \u0130nsan v\u0259 h\u0259min insan\u0131n h\u0259yata bax\u0131\u015f\u0131, ya\u015fay\u0131\u015f t\u0259rzi, qanuna riay\u0259ti, haqq\u0131-\u0259dal\u0259ti qorumas\u0131&#8230; v\u0259 s. kimi y\u00fcks\u0259k m\u0259n\u0259vi keyfiyy\u0259tl\u0259ri \u00f6n\u0259mli idi. O, \u0259traf\u0131ndak\u0131 insanlara \u00f6z\u00fcn\u00fcn ail\u0259si &#8211; atas\u0131, anas\u0131, \u00f6vlad\u0131 kimi isti m\u00fcnasib\u0259t b\u0259sl\u0259yir, onlar\u0131n qay\u011f\u0131s\u0131na qalmaqdan \u00e7\u0259kinmirdi.<\/p>\n<p>M\u0259nim fikirl\u0259rim\u0259 qo\u015fulan \u018fmrulla \u015eirvanov bel\u0259 deyir: \u201c1986-c\u0131 ild\u0259 Sabirabad Rayon Prokurorlu\u011funun m\u00fcst\u0259ntiqi i\u015fl\u0259y\u0259rk\u0259n icraat\u0131mda olan cinay\u0259t i\u015fi \u0130lyas m\u00fc\u0259llimin yan\u0131nda m\u00fczakir\u0259y\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. M\u0259ruz\u0259 ed\u0259rk\u0259n s\u0259simin x\u0131r\u0131ldamas\u0131 onun diqq\u0259tini c\u0259lb etdi. O, s\u0259hh\u0259timl\u0259 maraqland\u0131. S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyind\u0259n g\u00f6nd\u0259ri\u015f al\u0131b m\u0259ni Moskva \u015f\u0259h\u0259rind\u0259ki x\u00fcsusi x\u0259st\u0259xanaya yer\u00adl\u0259\u015f\u00addirdi. X\u0259st\u0259xanada qald\u0131\u011f\u0131m iki ay m\u00fcdd\u0259tind\u0259 tez-tez z\u0259ng edib s\u0259hh\u0259timl\u0259 maraqlan\u0131rd\u0131. H\u0259tta rayon prokuroru Kamo F\u0259t\u0259\u00adli\u00adyev\u0259 z\u0259ng ed\u0259r\u0259k m\u0259niml\u0259 \u0259laq\u0259sinin olub-olmamas\u0131n\u0131 soru\u015fmu\u015fdu\u201d.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ba\u015fqa bir misal:<\/p>\n<p>1986-c\u0131 ilin noyabr ay\u0131nda Respublika Prokurorlu\u011funun T\u0259\u015fkilat-n\u0259zar\u0259t \u015f\u00f6b\u0259sinin r\u0259isi \u0130dris \u018fsg\u0259rov telefonla m\u0259n\u0259 bildirdi ki, h\u0259ft\u0259nin \u015e\u0259nb\u0259 g\u00fcn\u00fc seminar m\u00fc\u015favir\u0259 ke\u00e7iril\u0259c\u0259k. S\u0259nin d\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub. Seminara 2 g\u00fcn qalm\u0131\u015f x\u0259st\u0259l\u0259ndim. C\u00fcm\u0259 g\u00fcn\u00fc \u0130dris m\u00fc\u0259llim\u0259 z\u0259ng ed\u0259r\u0259k bildirdim ki, x\u0259st\u0259 oldu\u011fum \u00fc\u00e7\u00fcn seminarda i\u015ftirak ed\u0259 bilm\u0259y\u0259c\u0259m.<\/p>\n<p>Bazar g\u00fcn\u00fc idi. Saat 11:00 rad\u0259l\u0259rind\u0259, evd\u0259 yataqda olark\u0259n, \u015f\u0259h\u0259rl\u0259raras\u0131 telefonla m\u0259n\u0259 bildirdil\u0259r ki, sizinl\u0259 Respublika Pro\u00adku\u00adroru dan\u0131\u015facaq. D\u00fcz\u00fc h\u0259y\u0259canland\u0131m, fikirl\u0259\u015fdim ki, seminar-m\u00fc\u015favir\u0259d\u0259 i\u015ftirak etm\u0259diyim\u0259 g\u00f6r\u0259 \u0130lyas m\u00fc\u0259llim m\u0259n\u0259 irad tutacaq. Lakin g\u00f6zl\u0259diyimin \u0259ksin\u0259 olaraq, \u0130lyas m\u00fc\u0259llim s\u0259hh\u0259timl\u0259 maraqland\u0131. M\u0259n t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fc bildirdim. Sonra dedi:<\/p>\n<p>&#8211; On g\u00fcnl\u00fck icaz\u0259 verir\u0259m. G\u0259l Bak\u0131da m\u00fcayin\u0259 olun. Laz\u0131m ol\u00adsa, S\u0259hiyy\u0259 Nazirind\u0259n xahi\u015f ed\u0259r\u0259m.<\/p>\n<p>M\u0259n \u00e7ox m\u00fct\u0259\u015f\u0259kkir oldum v\u0259 dedim:<\/p>\n<p>&#8211; \u0130lyas m\u00fc\u0259llim, s\u00f6z verir\u0259m ki, bir daha x\u0259st\u0259l\u0259nm\u0259y\u0259c\u0259y\u0259m.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>O, yerlibazl\u0131q v\u0259 qohumbazl\u0131qdan uzaq idi&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Yuxar\u0131da qeyd etdiyim \u201c\u0130lyas \u0130smay\u0131lov insanlar aras\u0131nda din, dil, irq, t\u0259b\u0259q\u0259, sosial status, v\u0259zif\u0259&#8230; kimi ayr\u0131se\u00e7kiliy\u0259 he\u00e7 vaxt yol vermirdi\u201d fikrini bir daha t\u0259krarlay\u0131r v\u0259 \u0259lav\u0259 olaraq ziyal\u0131m\u0131z\u0131n n\u0259cib bir keyfiyy\u0259tini d\u0259 \u00f6n\u0259 \u00e7\u0131xarmaq ist\u0259yir\u0259m. Bilirsiniz ki, \u0259srl\u0259r boyu \u00f6lk\u0259mizin \u0259n b\u00f6y\u00fck b\u0259las\u0131 say\u0131lan yerli\u00e7ilik v\u0259 qohumbazl\u0131q hissl\u0259ri olub v\u0259 daim d\u0259 inki\u015faf edib. Bu hissl\u0259r, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 y\u00fcks\u0259k k\u00fcrs\u00fcl\u0259rd\u0259 \u0259yl\u0259\u015f\u0259nl\u0259rin sa\u011falmaz m\u0259r\u0259zin\u0259 \u00e7evrilib. K\u00fcrs\u00fc v\u0259 s\u00f6z sahibi olan kimi b\u0259zil\u0259ri \u0259traf\u0131na \u00f6z\u00fcn\u00fcn yerlil\u0259rini, qohumlar\u0131n\u0131 toplay\u0131r, o v\u0259zif\u0259l\u0259ri haqq ed\u0259nl\u0259r bir yana, b\u00fct\u00f6v bir \u00f6lk\u0259nin haqq\u0131na girmi\u015f olurlar. N\u0259tic\u0259d\u0259, \u201cyar\u0131m\u00e7\u0131q papaq\u00e7\u0131lar\u201d (Kamil bir palan\u00e7\u0131 olsa da insan, Yax\u015f\u0131d\u0131r yar\u0131m\u00e7\u0131q papaq\u00e7\u0131l\u0131qdan. N.G\u0259n\u00adc\u0259vi) yar\u0131m\u00e7\u0131q m\u00fc\u0259llim, yar\u0131m\u00e7\u0131q m\u00fch\u0259ndis, yar\u0131m\u00e7\u0131q h\u0259kim, yar\u0131m\u00e7\u0131q m\u00fchasibl\u0259r&#8230; yeti\u015fir v\u0259 xalq, \u00f6lk\u0259 u\u00e7uruma yuvarlan\u0131r. \u0130lyas \u0130smay\u0131lov M\u0259hz bu yar\u0131m\u00e7\u0131qlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, yerlibazl\u0131qdan, qohumbazl\u0131qdan uzaq durur, \u0259traf\u0131n\u0131 da bu m\u0259nfi xisl\u0259td\u0259n uzaq tutma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131. Onun bu y\u00fcks\u0259k insani keyfiyy\u0259ti bar\u0259d\u0259 kitabboyu h\u0259m m\u0259nim, h\u0259m d\u0259 ba\u015fqalar\u0131n\u0131n dilind\u0259n e\u015fid\u0259c\u0259ksiniz.<\/p>\n<p>Bilirik ki,\u00a0 \u0130lyas m\u00fc\u0259llim Respublika prokuroru i\u015fl\u0259diyi d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 \u0259n yax\u0131n \u0259traf\u0131n\u0131n regional m\u0259nsubiyy\u0259ti \u00e7ox\u015fax\u0259li idi. He\u00e7 bir zaman \u00f6z qohumlar\u0131, yax\u0131nlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn (haqq\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 halda) kim\u0259s\u0259 a\u011f\u0131z a\u00e7mazd\u0131, haqq\u0131 olan, savadl\u0131, bacar\u0131ql\u0131 kadr \u00fc\u00e7\u00fcns\u0259 \u0259lind\u0259n g\u0259l\u0259ni ed\u0259rdi.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bu fikirl\u0259rim\u0259 dayaq kimi maraql\u0131 bir hadis\u0259ni sizinl\u0259 b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcr\u0259m: C\u0259lilabad Rayon prokurorlu\u011funun icraat\u0131nda\u00a0 \u201c\u015fpaler i\u015fi\u201d (\u015fpaler &#8211; \u00fcz\u00fcm sah\u0259l\u0259rind\u0259 istifad\u0259 olunan beton dir\u0259kl\u0259r) vard\u0131. M\u0259nd\u0259n \u0259vv\u0259l ba\u015flan\u0131lm\u0131\u015f cinay\u0259t i\u015fi \u00fczr\u0259 1982-1984-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 onlarla s\u00fcr\u00fcc\u00fc d\u00f6vl\u0259t \u0259mlak\u0131n\u0131 talamaya g\u00f6r\u0259 CM-nin 86, h\u0259tta 88-1 (k\u00fclli v\u0259 x\u00fcsusi il\u0259 k\u00fclli miqdarda) madd\u0259si il\u0259 m\u0259hkum edilmi\u015fdi. M\u0259n i\u015f\u0259 ba\u015flayark\u0259n 30-40 \u201cqurbanl\u0131q\u201d \u00f6z n\u00f6vb\u0259sini g\u00f6zl\u0259yirdi. M\u00fcst\u0259ntiq K\u0259rima\u011fa Ta\u011f\u0131yev\u0259 tap\u015f\u0131rd\u0131m ki, bu q\u0259d\u0259r insan\u0131 narahat etm\u0259y\u0259 d\u0259ym\u0259z, hesab\u0131nda\u00a0 daha \u00e7ox \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131q olan bir n\u0259f\u0259ri m\u0259hk\u0259m\u0259y\u0259 verib, dig\u0259rl\u0259rinin haq\u00adq\u0131nda\u00a0 cinay\u0259t i\u015finin icraat\u0131na xitam versin. \u0130\u015f el\u0259 g\u0259tirdi ki, he\u00adsa\u00adb\u0131nda \u0259n \u00e7ox (6500 manat) \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 olan s\u00fcr\u00fcc\u00fc tovuzlu \u00e7\u0131xd\u0131. Ona CM-nin 86-c\u0131 madd\u0259sinin 3-c\u00fc hiss\u0259si il\u0259 ittiham elan olunmal\u0131 idi (6 ild\u0259n 15 il\u0259d\u0259k azadl\u0131qdan m\u0259hrum). H\u0259min \u015f\u0259xsl\u0259 g\u00f6\u00adr\u00fc\u00ad\u015f\u00fcb dedim ki, sovxoz direktoru da k\u00f6m\u0259k etm\u0259k \u015f\u0259rti il\u0259 ziyan\u0131 \u00f6d\u0259yin, s\u0259n\u0259, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, m\u0259cburi \u0259m\u0259k t\u0259l\u0259b ed\u0259 bilim. Adam m\u0259nim yan\u0131mdan naraz\u0131 ayr\u0131ld\u0131. \u0130stintaq zaman\u0131 ziyan \u00f6d\u0259ndi. M\u0259hk\u0259m\u0259d\u0259 s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn c\u0259zas\u0131 iki il m\u0259cburi \u0259m\u0259y\u0259 c\u0259lb edilm\u0259kl\u0259 \u015f\u0259rti hesab edildi.<\/p>\n<p>M\u0259hk\u0259m\u0259d\u0259n sonra h\u0259min adam yan\u0131ma g\u0259ldi. Bildirdi ki, h\u0259yat yolda\u015f\u0131 t\u0259r\u0259fd\u0259n \u0130lyas \u0130smay\u0131lovun yax\u0131n qohumudur. Bu i\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn \u0130lyas m\u00fc\u0259llimin yan\u0131na ged\u0259r\u0259k, m\u0259nd\u0259n \u015fikay\u0259t edib. \u0130lyas m\u00fc\u0259llim eynil\u0259 m\u0259n dey\u0259ni deyib. Adam xahi\u015f edib ki, \u201cb\u0259lk\u0259 m\u0259ni ona tap\u015f\u0131ras\u0131n\u0131z\u201d. \u0130lyas m\u00fc\u0259llim is\u0259 buna ehtiyac olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, m\u0259nim \u0259dal\u0259tli m\u00f6vqe tutaca\u011f\u0131ma, verdiyim s\u00f6z\u0259 tap\u015f\u0131r\u0131qs\u0131z da \u0259m\u0259l ed\u0259c\u0259yim\u0259 inand\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirib.<\/p>\n<p>B\u0259li, \u0130lyas m\u00fc\u0259llim bel\u0259 prokuror idi. O, yax\u0131n qohumunu bel\u0259, \u00f6z i\u015f\u00e7isin\u0259 tap\u015f\u0131rmam\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>O, h\u0259m q\u00fcrurlu, h\u0259m d\u0259 t\u0259m\u0259nnas\u0131z insan idi&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u0130lyas \u0130smay\u0131lovun Orconikidze (Suraxan\u0131) rayon prokuroru v\u0259zi\u00adf\u0259sin\u0259 t\u0259yin etdiyi, t\u0259qa\u00fcdd\u0259 olan ba\u015f \u0259dliyy\u0259 m\u00fc\u015faviri S\u0259rdar \u018fliyev xatir\u0259l\u0259rind\u0259 yaz\u0131r:\u00a0 \u201cRayon prokuroru oldu\u011fum d\u00f6vrd\u0259, bir d\u0259f\u0259 \u0130lyas m\u00fc\u0259llim z\u0259ng ed\u0259r\u0259k bir neft\u00e7inin i\u015f telefonunu soru\u015fdu. M\u0259n telefon n\u00f6mr\u0259sini verdikd\u0259n sonra, h\u0259min \u015f\u0259xs\u0259 (o, Quyular\u0131n Qaz\u0131lmas\u0131 v\u0259 T\u0259miri \u0130dar\u0259sinin r\u0259isi idi) z\u0259ng edib, m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259d\u0259r m\u0259n\u0259 m\u0259lumat verm\u0259sini xahi\u015f etdim. Aradan bir q\u0259d\u0259r ke\u00e7dikd\u0259n sonra idar\u0259 r\u0259isi bildirdi ki, narahat olmay\u0131n, vaxt\u0131 il\u0259 m\u00fcqavil\u0259 \u0259sas\u0131nda ba\u011fda su quyusu qazm\u0131\u015f\u0131q, quyuda nasaz\u00adl\u0131q oldu\u011fundan \u0130lyas m\u00fc\u0259llim onu axtar\u0131b. \u015e\u0259xsi z\u0259mind\u0259 olan, \u00e7ox adi bir m\u0259s\u0259l\u0259nin prokurorlu\u011fun r\u0259hb\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n rayon prokuroruna h\u0259val\u0259 edilm\u0259m\u0259si bu g\u00fcn b\u0259lk\u0259 d\u0259 \u00e7oxuna t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u00fc v\u0259 q\u0259rib\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u0259r. Amma h\u0259qiq\u0259t bundan ibar\u0259tdir ki, \u0130lyas m\u00fc\u0259llim, \u00f6z\u00fc il\u0259 ba\u011fl\u0131 he\u00e7 vaxt kims\u0259y\u0259 tap\u015f\u0131r\u0131q verm\u0259sini m\u0259qbul bilmirdi. \u00c7\u00fcnki bu c\u00fcr hallar onun \u0259qid\u0259sin\u0259, q\u00fcruruna m\u00fcqabil deyildi.<\/p>\n<p>O, h\u0259mi\u015f\u0259 d\u00fczg\u00fcnl\u00fcy\u00fcn, haqq\u0131n t\u0259r\u0259find\u0259 olmu\u015fdur. S\u00f6z\u00fcn \u0259sl m\u0259nas\u0131nda \u0259dal\u0259t f\u0259daisi idi\u201d.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ba\u015fqa bir misal:<\/p>\n<p>\u0130lyas m\u00fc\u0259llim Respublika Prokuroru v\u0259zif\u0259sind\u0259n \u00e7\u0131xandan sonra SSR\u0130 Ba\u015f Prokurorlu\u011funda \u015f\u00f6b\u0259 r\u0259isi i\u015fl\u0259yirdi. 1990-c\u0131 ilin noyabr ay\u0131nda \u0259sl\u0259n Q\u0259b\u0259l\u0259 rayonunun V\u0259ndam q\u0259s\u0259b\u0259sind\u0259n olan, h\u0259kim kimi Moskvada ya\u015fay\u0131b f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n, u\u015faql\u0131q dostum Ya\u015far H\u00fcseynovla \u0130lyas m\u00fc\u0259llimin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 getdim v\u0259 bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcnd\u0259n sonra onun xidm\u0259ti ba\u011f\u0131nda m\u0259clis quruldu. S\u00f6z dem\u0259k n\u00f6vb\u0259si m\u0259n\u0259 \u00e7atanda dedim:<\/p>\n<p>&#8211; M\u0259n\u0259 ilk d\u0259f\u0259dir ki, \u0130lyas m\u00fc\u0259lliml\u0259 bir s\u00fcfr\u0259d\u0259 oturmaq n\u0259sib olub&#8230;<\/p>\n<p>M\u0259clisd\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n \u0130lyas m\u00fc\u0259llimin yerlisi v\u0259 dostu s\u00f6z\u00fcm\u00fc k\u0259s\u0259r\u0259k, dedi:<\/p>\n<p>&#8211;\u00a0 Ay \u0130lyas, s\u0259n bu o\u011flan haqq\u0131nda o q\u0259d\u0259r dan\u0131\u015fm\u0131san ki, fikirl\u0259\u015firdim ki, yax\u0131n dostsunuz. Bu is\u0259 deyir ki, m\u0259n \u0130lyas m\u00fc\u0259lliml\u0259 ilk d\u0259f\u0259dir \u00e7\u00f6r\u0259k k\u0259sir\u0259m&#8230;<\/p>\n<p>Cavab\u0131nda \u0130lyas m\u00fc\u0259llim dedi:<\/p>\n<p>&#8211; M\u0259n Respublika Prokuroru olmu\u015fam. \u018fl\u0259mdar m\u0259nim etimad\u0131m\u0131 do\u011fruldan yax\u015f\u0131 prokurorlardan biri olub.<\/p>\n<p><strong>Ha\u015fiy\u0259:<\/strong> \u0130lyas m\u00fc\u0259llim bu a\u011fayanal\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 g\u00f6z\u00fctoxlu\u011funu \u00f6mr\u00fcn\u00fcn ax\u0131r\u0131na kimi saxlad\u0131. M\u0259n v\u0259 onunla tez-tez \u0259laq\u0259si olan, g\u00f6r\u00fc\u015fm\u0259y\u0259 can atan ke\u00e7mi\u015f \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131n he\u00e7 birin\u0259 siyasi f\u0259a\u00adliy\u00ady\u0259tl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmaq v\u0259 yaxud qurucusu v\u0259 s\u0259dri oldu\u011fu \u018fdal\u0259t Partiyas\u0131na h\u0259r-hans\u0131 bir formada d\u0259st\u0259k verm\u0259k bar\u0259d\u0259 t\u0259klif etm\u0259di&#8230;<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>O, \u015f\u0259xsi ambisiyadan v\u0259 eqoizmd\u0259n uzaq insan idi&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>Bir ne\u00e7\u0259 rayonda prokuror v\u0259zif\u0259sind\u0259 i\u015fl\u0259mi\u015f, haz\u0131rda t\u0259\u00adqa\u00ad\u00fcdd\u0259 olan, ba\u015f \u0259dliyy\u0259 m\u00fc\u015faviri Adil \u018fsg\u0259rov \u0130lyas m\u00fc\u0259llimd\u0259n dan\u0131\u015f\u0131r: \u201c1989-cu ilin avqust ay\u0131nda \u0130lyas m\u00fc\u0259llim, s\u0259hv etmir\u0259ms\u0259, Tovuz rayonuna partiya konfrans\u0131nda i\u015ftirak etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259lmi\u015fdi.\u00a0 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 qay\u0131dark\u0259n, onu G\u0259nc\u0259 aeroportundan yola sal\u0131rd\u0131q, \u0259traf rayonlar\u0131n birinci katibl\u0259ri d\u0259 onu yola salmaq \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259lmi\u015fdil\u0259r. T\u0259yyar\u0259y\u0259 minik ba\u015flad\u0131 v\u0259 u\u00e7u\u015f haz\u0131rland\u0131. Bir q\u0259d\u0259r ke\u00e7mi\u015f t\u0259yyar\u0259 u\u00e7u\u015f zola\u011f\u0131ndan meydana qay\u0131td\u0131. Biz el\u0259 bildik ki, t\u0259yyar\u0259d\u0259 nasazl\u0131q var. Ancaq m\u0259lum oldu ki, t\u0259yyar\u0259d\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 s\u0259rni\u015fin kimi u\u00e7an cavan bir o\u011flan u\u00e7maq ist\u0259m\u0259yib d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclm\u0259sini t\u0259l\u0259b edib. Bel\u0259 hallarda qaydalara g\u00f6r\u0259, h\u0259min s\u0259rni\u015fin dig\u0259r s\u0259rni\u015finl\u0259rl\u0259 t\u0259yyar\u0259d\u0259n d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclm\u0259li, Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259n m\u00fct\u0259x\u0259sisl\u0259r d\u0259v\u0259t olunub t\u0259yyar\u0259 yoxland\u0131qdan sonra u\u00e7u\u015fa raz\u0131l\u0131q verilm\u0259lidir. T\u0259yyar\u0259 bo\u015falan vaxt m\u0259lum oldu ki, s\u0259rni\u015fin cavan o\u011flan a\u011f\u0131r d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 s\u0259rxo\u015fdur. Onu polis\u0259 t\u0259hvil verdil\u0259r, hadis\u0259 yerin\u0259 G\u0259nc\u0259 N\u0259qliyyat prokuroru \u018fli \u00d6m\u0259rov d\u0259v\u0259t olundu. Burada olan \u0259ks\u0259r \u015f\u0259xsl\u0259r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n, polis i\u015f\u00e7il\u0259ri h\u0259min s\u0259rni\u015fin o\u011flan\u0131n xuliqanl\u0131q etdiyini t\u0259sdiq\u00adl\u0259\u00adyir\u00addil\u0259r. Lakin \u0130lyas m\u00fc\u0259llim \u018fli \u00d6m\u0259rova g\u00f6st\u0259ri\u015f verdi ki, ara\u015fd\u0131rma apar\u0131b o o\u011flan\u0131 buraxs\u0131nlar. Ola bilsin ki, s\u0259hh\u0259tind\u0259, \u0259hval-ruhiyy\u0259sind\u0259 n\u0259s\u0259 problemi var. Ail\u0259si-u\u015faqlar\u0131 var, bu halda humanist olmaq laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130lyas m\u00fc\u0259llim Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 getm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259l\u0259sirdi, 4-5 saat gecikm\u0259sin\u0259, istid\u0259 dig\u0259r s\u0259rni\u015finl\u0259rl\u0259 \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259km\u0259sin\u0259 baxmayaraq, b\u00f6y\u00fck humanistlik g\u00f6st\u0259rdi. Bu fakt onu t\u0259sdiq edir ki, \u0130lyas m\u00fc\u0259llim x\u0131rda hadis\u0259l\u0259ri \u015fi\u015firtm\u0259d\u0259n t\u0259mkinli m\u00fcnasib\u0259t b\u0259sl\u0259yir. Bu, onun b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fcn\u00fcn v\u0259 humanistliyinin g\u00f6st\u0259ricisidir\u201d.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>S\u0259rdar \u018fliyev \u0130lyas m\u00fc\u0259llimin 80 illik yubileyi m\u00fcnasib\u0259ti il\u0259 q\u0259l\u0259m\u0259\u00a0 ald\u0131\u011f\u0131 <strong>\u201cG\u00f6z\u0259l s\u00f6z, z\u0259ka v\u0259 \u0259m\u0259l sahibi\u201d ba\u015fl\u0131ql\u0131 m\u0259\u00adqa\u00adl\u0259\u00adsind\u0259 yaz\u0131r: \u201c<\/strong>&#8230;Yad\u0131mdad\u0131r, ba\u015fqa bir rayonda trikotaj istehsal ed\u0259n m\u00fc\u0259ssis\u0259nin direktoru bar\u0259sind\u0259 ba\u015flanm\u0131\u015f cinay\u0259t i\u015fi, istintaq\u0131n davam etdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi tap\u015f\u0131r\u0131q qaydas\u0131nda Suraxan\u0131 Rayon Prokurorlu\u011funa g\u00f6nd\u0259rilmi\u015fdi. \u0130lkin ara\u015fd\u0131rma s\u0259thi apar\u0131lmaqla, bir xeyli m\u00fcdd\u0259t ke\u00e7mi\u015fdi. M\u00fc\u0259ssis\u0259nin direktoru \u00e7ox m\u00f6\u00adt\u0259\u00adb\u0259r \u015f\u0259xsl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fcdafi\u0259 olunurdu. Respublika Prokuroru cinay\u0259t i\u015fini n\u0259zar\u0259t\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fc.<\/p>\n<p>T\u0259r\u0259fimizd\u0259n \u00e7oxsayl\u0131 v\u0259 h\u0259rt\u0259r\u0259fli istintaq h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259ri apar\u0131lmas\u0131na baxmayaraq, ittiham verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn s\u00fcbutlar kifay\u0259t q\u0259d\u0259r deyildi. Rayon prokuroru olaraq istintaq\u0131n gedi\u015fini v\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259rini Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259r prokuroruna, daha sonra Respublika prokuroru \u0130lyas \u0130smay\u0131lova m\u0259ruz\u0259 etdim. H\u0259min \u015f\u0259xsin cinay\u0259t m\u0259suliyy\u0259tin\u0259 al\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn kifay\u0259t q\u0259d\u0259r \u0259saslar olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirdim. M\u0259ruz\u0259 vaxt\u0131 bir anl\u0131q s\u00fckut yarand\u0131. Sonra \u00e7ox \u00e7\u0259kin\u0259-\u00e7\u0259kin\u0259 soru\u015fdum ki, \u0130lyas m\u00fc\u0259llim, b\u00fct\u00fcn hallardam\u0131 h\u0259min \u015f\u0259xs m\u0259suliyy\u0259t\u0259 c\u0259lb olunmal\u0131d\u0131r?<\/p>\n<p>Sual\u0131n bel\u0259 qoyulu\u015fu b\u0259lk\u0259 d\u0259 bir q\u0259d\u0259r d\u00fczg\u00fcn deyildi. O vaxt \u0130l\u00adyas m\u00fc\u0259llim ciddi t\u0259rzd\u0259 m\u0259n\u0259 bax\u0131b, bildirdi ki, qanunun t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 uy\u011fun v\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r \u0259saslar oldu\u011fu t\u0259qdird\u0259, h\u0259min \u015f\u0259xsin m\u0259suliyy\u0259t\u0259 c\u0259lb olunmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 bax\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259nin ciddiliyin\u0259, h\u0259min \u015f\u0259xsin c\u0259zalanma\u011fa layiq olmas\u0131na baxmayaraq, sonradan cinay\u0259t i\u015finin icraat\u0131na xitam verildi. Bel\u0259 bir q\u0259rar\u0131n q\u0259bul edilm\u0259sinin t\u0259m\u0259lind\u0259 \u0259dal\u0259tlilik v\u0259 qanunun aliliyi dururdu\u201d.<\/p>\n<p>Ba\u015fqa bir misal:<\/p>\n<p>1987-ci ilin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan KP MK-nin b\u00fcrosu \u201cYard\u0131ml\u0131 rayon partiya-sovet v\u0259 h\u00fcquq-m\u00fchafiz\u0259 orqanlar\u0131n\u0131n i\u015fi il\u0259 \u0259laq\u0259dar&#8230;\u201d m\u0259s\u0259l\u0259 m\u00fczakir\u0259 etmi\u015f, bir \u00e7ox insanlar v\u0259zif\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 partiya c\u0259zas\u0131 alm\u0131\u015fd\u0131lar. H\u0259min m\u00fczakir\u0259d\u0259 MK-nin 1-ci katibinin \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda ad\u0131 mafioz element kimi halland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f Yard\u0131ml\u0131 Raykoopittifaq\u0131n\u0131n idar\u0259 hey\u0259tinin s\u0259dri \u018fli Quliyev haqq\u0131nda material yoxlan\u0131l\u0131b h\u00fcquqi qiym\u0259t verilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn, x\u00fcsusi n\u0259zar\u0259t qaydas\u0131nda, C\u0259lilabad Rayon Prokurorlu\u011funa g\u00f6nd\u0259rilmi\u015fdi. G\u00f6nd\u0259ri\u015f m\u0259ktubunda diqq\u0259ti \u00e7\u0259k\u0259n iki c\u0259h\u0259t var idi. \u018fvv\u0259la, material\u0131n yoxlanmas\u0131 \u015f\u0259xs\u0259n m\u0259n\u0259 h\u0259val\u0259 olunur, ikincisi, q\u0259rar q\u0259bul olunmazdan \u0259vv\u0259l r\u0259hb\u0259rliy\u0259 m\u0259ruz\u0259 edilm\u0259si tap\u015f\u0131r\u0131l\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>M\u00fcst\u0259ntiq K\u0259rima\u011fa Ta\u011f\u0131yevi d\u0259 c\u0259lb etm\u0259kl\u0259 yoxlamaya ba\u015flad\u0131m. \u018fli Quliyev\u0259 isnad olunan \u0259sas ittiham, m\u0259ruz\u0259d\u0259 g\u00f6st\u0259rildiyi kimi, evinin \u00fcmumi sah\u0259sinin\u00a0 400 kv.m olmas\u0131 idi. Lakin ev da\u011f yamac\u0131nda tikildiyind\u0259n ya\u015fay\u0131\u015f sah\u0259sinin bir qisminin h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fc 280\u00a0 sm, dig\u0259r hiss\u0259si 220, h\u0259tta 200 sm idi. Bel\u0259likl\u0259, \u018fli Quliyev\u0259 m\u0259xsus evin \u0259sas ya\u015fay\u0131\u015f sah\u0259si 74 kv.m, k\u00f6m\u0259k\u00e7i sah\u0259 100 kv.m idi. \u00dcmumilikd\u0259, \u018fli Quliyevin 18 n\u0259f\u0259rlik ail\u0259si var idi. M\u0259hz bu \u0259sasla fakt \u00fczr\u0259 cinay\u0259t t\u0259qibi ba\u015flama\u011f\u0131 m\u0259qs\u0259d\u0259 m\u00fcvafiq hesab etm\u0259dim. Dig\u0259r x\u0131rda n\u00f6qsanlar\u0131n \u018fli Quliyevin i\u015fd\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 il\u0259 kifay\u0259tl\u0259nm\u0259li oldu\u011fu q\u0259na\u0259tin\u0259 g\u0259l\u0259r\u0259k, r\u0259hb\u0259rliy\u0259 m\u0259ruz\u0259 etm\u0259d\u0259n materail \u00fczr\u0259 cinay\u0259t i\u015fi ba\u015flanmas\u0131n\u0131 r\u0259dd etdim.<\/p>\n<p>Etiraf edir\u0259m ki, r\u0259hb\u0259rliy\u0259 m\u0259ruz\u0259 etm\u0259d\u0259n q\u0259rar q\u0259bul etm\u0259\u00adyim diqq\u0259tsizlikd\u0259n ir\u0259li g\u0259l\u0259n m\u0259suliyy\u0259tsizlik idi. Hadis\u0259l\u0259rin sonrak\u0131 inki\u015faf\u0131 g\u00f6st\u0259rdi ki, m\u0259n bu h\u0259r\u0259k\u0259timl\u0259 Respublika Pro\u00adkurorlu\u011fu r\u0259hb\u0259rliyini \u00e7\u0259tin v\u0259ziyy\u0259t\u0259 salm\u0131\u015fam.<\/p>\n<p>T\u0259xmin\u0259n alt\u0131 aydan sonra ax\u015fam\u00fcst\u00fc Respublika Prokurorlu\u011fundan z\u0259ng ed\u0259r\u0259k s\u0259h\u0259r saat 10:00-da \u0130lyas \u0130smay\u0131lovun q\u0259bulunda olma\u011f\u0131 tap\u015f\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n<p>H\u0259min g\u00fcn\u00fc M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259nin b\u00fcrosunda Yard\u0131ml\u0131 rayon Xalq N\u0259zar\u0259t Komit\u0259sinin s\u0259dri v\u0259zif\u0259sin\u0259 t\u0259yin olunan \u015f\u0259xsd\u0259n 1-ci ka\u00adtib Kamran Ba\u011f\u0131rov soru\u015fur:<\/p>\n<p>&#8211; Sizd\u0259 mafioz \u018fli Quliyev var idi, onun aqib\u0259ti nec\u0259 oldu?<\/p>\n<p>H\u0259min \u015f\u0259xs cavab verir:<\/p>\n<p>\u2013 \u018fli Quliyevin i\u015fi xitam olundu.<\/p>\n<p>Kamran Ba\u011f\u0131rov d\u0259rhal bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 maraqlan\u0131r v\u0259 ona m\u0259ruz\u0259 edilm\u0259sini tap\u015f\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130lyas m\u00fc\u0259llim material\u0131 v\u0259r\u0259ql\u0259y\u0259rk\u0259n ilk sual\u0131 bel\u0259 oldu:<\/p>\n<p>&#8211; G\u00f6nd\u0259ri\u015f m\u0259ktubunda q\u0259rar q\u0259bul etm\u0259zd\u0259n \u0259vv\u0259l Respubli\u00adka Prokurorlu\u011fu r\u0259hb\u0259rliyin\u0259 m\u0259ruz\u0259 etm\u0259niz tap\u015f\u0131r\u0131l\u0131b. N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259m\u0259l etm\u0259misiniz?<\/p>\n<p>Bu haql\u0131 irad m\u0259ni sars\u0131tm\u0131\u015fd\u0131. H\u0259mi\u015f\u0259 m\u0259n\u0259 d\u0259st\u0259k olub, etimad g\u00f6st\u0259r\u0259n r\u0259hb\u0259rimin etibar\u0131n\u0131 itirm\u0259k t\u0259hl\u00fck\u0259si il\u0259 qar\u00ad\u015f\u0131\u00adla\u015f\u00adm\u0131\u015fd\u0131m. Bu zaman s\u00f6hb\u0259td\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n Respublika pro\u00adkurorunun I m\u00fcavini Murad Babayev, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, sin\u0259sini qaba\u011fa ver\u0259r\u0259k dedi:<\/p>\n<p>\u0130lyas m\u00fc\u0259llim, \u018fl\u0259mdar q\u0259rar q\u0259bul etm\u0259mi\u015fd\u0259n \u0259vv\u0259l material\u0131 m\u0259n\u0259 m\u0259ruz\u0259 edib.<\/p>\n<p>M\u0259n material\u0131 Murad m\u00fc\u0259llim\u0259 m\u0259ruz\u0259 etm\u0259mi\u015fdim. Sad\u0259c\u0259 olaraq, aray\u0131\u015f g\u00f6nd\u0259rmi\u015fdim. \u0130lyas m\u00fc\u0259llim material \u00fczr\u0259 bir ne\u00e7\u0259 irad\u0131n\u0131 da bildir\u0259r\u0259k Murad m\u00fc\u0259llim\u0259 g\u00f6st\u0259ri\u015f verdi:<\/p>\n<p>Q\u0259rar\u0131 l\u0259\u011fv edin v\u0259 \u0259lav\u0259 yoxlama apar\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ba\u015fqa rayo\u00adna g\u00f6nd\u0259rin!<\/p>\n<p>D\u00fcz\u00fc, ilk d\u0259f\u0259 idi ki, \u00f6z\u00fcm\u0259 qar\u015f\u0131 etimads\u0131zl\u0131q hiss edirdim. A\u011f\u0131r d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rl\u0259 prokurorluqdan \u00e7\u0131x\u0131b xidm\u0259ti ma\u015f\u0131na \u0259yl\u0259\u015fm\u0259k ist\u0259y\u0259rk\u0259n milis i\u015f\u00e7isi qa\u00e7araq m\u0259n\u0259 yax\u0131nla\u015fd\u0131 v\u0259:<\/p>\n<p>&#8211; Sizi Respublika prokuroru \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r, &#8211; dedi.<\/p>\n<p>M\u0259n t\u0259z\u0259d\u0259n \u0130lyas m\u00fc\u0259llimin q\u0259buluna getdim. \u0130lyas m\u00fc\u0259llim g\u00fcl\u00fcms\u0259y\u0259r\u0259k:<\/p>\n<p>&#8211; Biz s\u0259n\u0259 inan\u0131r\u0131q, material\u0131 g\u00f6t\u00fcr, \u00f6z q\u0259rar\u0131n\u0131 l\u0259\u011fv et v\u0259 g\u00f6s\u00adt\u0259ril\u0259n iradlar\u0131 aradan qald\u0131r, &#8211; dedi.<\/p>\n<p>M\u0259n material \u00fczr\u0259 \u00f6z q\u0259rar\u0131m\u0131 l\u0259\u011fv ed\u0259nd\u0259n sonra bir ne\u00e7\u0259 yoxlama h\u0259r\u0259k\u0259ti etdim v\u0259 yenid\u0259n cinay\u0259t i\u015fi ba\u015flanmas\u0131n\u0131 r\u0259dd etdim.<\/p>\n<p>Aradan ill\u0259r \u00f6td\u00fc. \u0130lyas m\u00fc\u0259llim Respublika Prokuroru v\u0259zi\u00adf\u0259sind\u0259n \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131 v\u0259 SSR\u0130 Ba\u015f prokurorlu\u011funda \u015f\u00f6b\u0259 r\u0259isi i\u015fl\u0259yirdi.\u00a0 1990-c\u0131 ilin ax\u0131rlar\u0131nda \u018fli Quliyev rus mill\u0259tind\u0259n olan bir n\u0259f\u0259rl\u0259 yan\u0131ma g\u0259ldi. H\u0259min \u015f\u0259xs \u00f6z\u00fcn\u00fc v\u0259 ezamiyy\u0259 v\u0259r\u0259q\u0259sini t\u0259qdim etdi. \u201c\u0130zvestiya\u201d q\u0259zetinin x\u00fcsusi m\u00fcxbiri Voznesenski \u018fli Quliyev haqq\u0131nda ba\u015f vermi\u015f \u201cqanunsuzlu\u011fu\u201d ara\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259lmi\u015fdi. O, materialla tan\u0131\u015f olmaq ist\u0259yini bildirdi.<\/p>\n<p><strong>Ha\u015fiy\u0259:<\/strong> Bu, sirr deyil ki, partiyan\u0131n r\u0259hb\u0259r rolunun Konstitusiya m\u00fcdd\u0259as\u0131 il\u0259 t\u0259sbit olundu\u011fu (6-c\u0131 madd\u0259) sovet c\u0259miyy\u0259tind\u0259 h\u0259tta rayon s\u0259viyy\u0259sind\u0259 RPK-nin b\u00fcro q\u0259rar\u0131n\u0131 t\u0259sdiql\u0259m\u0259m\u0259k, az qala partiya orqanlar\u0131na qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xmaq kimi qiym\u0259tl\u0259ndirilirdi.\u00a0 M\u0259s\u0259l\u0259n, RPK-nin b\u00fcro iclas\u0131nda h\u0259r hans\u0131 bir kolxoz v\u0259 ya sov\u00adxo\u00adzun f\u0259aliyy\u0259ti m\u00fczakir\u0259 edilir, bir ne\u00e7\u0259 r\u0259hb\u0259r i\u015f\u00e7i a\u011f\u0131r partiya c\u0259zas\u0131 alaraq v\u0259zif\u0259d\u0259n azad olunur v\u0259 materiallar t\u0259dbir g\u00f6r\u00fclm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn prokurorlu\u011fa g\u00f6nd\u0259rilirdi. \u00c7ox az adam tap\u0131lard\u0131 ki, raykomun \u0259leyhin\u0259 gedib, cinay\u0259t i\u015fi ba\u015flamas\u0131n. \u018fks halda, prokuror katibin d\u00fc\u015fm\u0259nin\u0259 \u00e7evrilirdi. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, RPK-nin b\u00fcro q\u0259rar\u0131 il\u0259 partiya c\u0259zas\u0131 alaraq v\u0259zif\u0259d\u0259n, h\u0259tta orqandan xaric olunan prokuror v\u0259 prokurorluq i\u015f\u00e7il\u0259ri olmu\u015fdu. \u018fli Qu\u00adli\u00adyevin m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 is\u0259 Respublika partiya t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259ri onu mafioz element adland\u0131rm\u0131\u015f v\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 h\u00fcquqi qiym\u0259t verilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn toplanm\u0131\u015f materiallar Respublika Prokurorlu\u011funa g\u00f6n\u00add\u0259\u00adril\u00admi\u015f\u00addi.<\/p>\n<p>M\u0259n, \u0259lb\u0259tt\u0259, n\u0259 qiyam\u00e7\u0131, n\u0259 d\u0259 Don Kixot deyildim. Sad\u0259c\u0259 ola\u00adraq, uca \u0259dal\u0259ti r\u0259hb\u0259r tutaraq v\u0259 \u0259dal\u0259t yolunda m\u0259ni d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259c\u0259k r\u0259hb\u0259rim\u0259 &#8211; Respublika prokuroru \u0130lyas \u0130smay\u0131lova arxa\u00adlanaraq bel\u0259 c\u0259sar\u0259tli q\u0259rar q\u0259bul etmi\u015fdim. Bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259, nec\u0259 de\u00ady\u0259rl\u0259r, <strong>\u201cqanunun \u015fahl\u0131\u011f\u0131\u201d<\/strong>\u00a0 t\u0259sbit edilmi\u015fdi.<\/p>\n<p>\u0130lyas m\u00fc\u0259llim Respublika prokuroru v\u0259zif\u0259sind\u0259n \u00e7\u0131xandan sonra Respublikan\u0131n yeni r\u0259hb\u0259rliyinin m\u00f6vqeyin\u0259 uy\u011fun h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259nl\u0259r bu b\u00f6y\u00fck insana qar\u015f\u0131 qarayaxma kompaniyas\u0131na ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131lar.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&#8230;\u018fli Quliyevin \u0130lyas m\u00fc\u0259llim\u0259 qar\u015f\u0131 kin-k\u00fcdur\u0259tl\u0259 dolu m\u00fcnasib\u0259tinin s\u0259b\u0259bi o idi ki, Raykoopittifaq\u0131n f\u0259aliyy\u0259tini Yard\u0131ml\u0131 rayon prokuroru yoxlam\u0131\u015f v\u0259 bu yoxlama material\u0131 \u0259sas\u0131nda M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259y\u0259 aray\u0131\u015f yaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Dostluq m\u00fcnasib\u0259tind\u0259 oldu\u011fum insan\u0131n q\u0259r\u0259z\u00e7ilik hissi il\u0259 \u00f6lk\u0259nin ikinci n\u00fcfuzlu q\u0259zetinin x\u00fcsusi m\u00fcxbirini yan\u0131na sal\u0131b g\u0259tirm\u0259si, yaz\u0131 d\u0259rc etdirib, \u0130lyas m\u00fc\u0259llimd\u0259n \u201cqisas almaq ist\u0259yi\u201d, ittifaq m\u00fcqyas\u0131nda tan\u0131nm\u0131\u015f m\u0259\u015fhur jurnalistin pula sat\u0131lmas\u0131 m\u0259n\u0259 \u00e7ox a\u011f\u0131r t\u0259sir g\u00f6st\u0259rmi\u015fdi. Odur ki, b\u00fct\u00fcn q\u0259z\u0259b v\u0259 nifr\u0259timi birl\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k jurnalist\u0259 \u0259s\u0259bi \u015f\u0259kild\u0259 bildirdim:<\/p>\n<p>&#8211; \u018fli Quliyev v\u0259 qarda\u015f\u0131 Tofiq m\u0259nim dostlar\u0131m oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn, h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 onun xeyrin\u0259 t\u0259r\u0259fke\u015flik etmi\u015f\u0259m, q\u0259rar qanunsuz oldu\u011fundan l\u0259\u011fv edib, cinay\u0259t i\u015fi ba\u015flay\u0131b, \u018fli Quliyevi h\u0259bs\u0259 alaca\u011fam.<\/p>\n<p>\u018fli m\u00fc\u0259llim m\u0259ni yax\u015f\u0131 tan\u0131d\u0131\u011f\u0131ndan qona\u011f\u0131 g\u00f6t\u00fcr\u00fcb \u00e7\u0131x\u0131b getdi. Bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcnd\u0259n sonra is\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr s\u0259hv etdiyini ba\u015fa d\u00fc\u015f\u0259r\u0259k, yan\u0131ma g\u0259lib \u00fczrxahl\u0131q etdi.<\/p>\n<p>Yaxud, ba\u015fqa bir fakt. 1989-cu ilin pay\u0131z aylar\u0131 idi. Bir n\u0259f\u0259r avtoq\u0259za t\u00f6r\u0259tmi\u015fdi. Q\u0259za n\u0259tic\u0259sind\u0259 atas\u0131 \u00f6lm\u00fc\u015f, \u00f6z o\u011flu v\u0259 qarda\u015f\u0131 o\u011flu a\u011f\u0131r x\u0259sar\u0259t alm\u0131\u015fd\u0131. H\u0259min \u015f\u0259xs Xabarovsk \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 h\u0259rbi qulluq\u00e7u olmu\u015f, bir il \u0259vv\u0259l qarda\u015f\u0131 v\u0259fat etdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 atas\u0131n\u0131n t\u0259kidi il\u0259 h\u0259rbi qulluqdan t\u0259rxis olunmu\u015f v\u0259 C\u0259lilabada qay\u0131tm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>M\u0259n \u0130lyas m\u00fc\u0259llim\u0259 telefon a\u00e7araq, z\u0259r\u0259r\u00e7\u0259kmi\u015f \u00f6z\u00fc oldu\u011funa g\u00f6r\u0259 (qanunda bu n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmam\u0131\u015fd\u0131r), cinay\u0259t i\u015fini xitam etm\u0259k ist\u0259diyimi bildirdim. \u0130lyas m\u00fc\u0259llim d\u0259rhal raz\u0131la\u015fd\u0131. Bir saat ke\u00e7m\u0259mi\u015f m\u0259n\u0259 z\u0259ng etdi v\u0259 dedi:<\/p>\n<p>&#8211; \u018fl\u0259mdar, m\u00f6vqeyin d\u00fczg\u00fcnd\u00fcr, amma bir ild\u0259n sonra m\u0259n harada olacam, s\u0259n harada olacaqsan, bilmirik. Ba\u015fqalar\u0131 g\u0259lib onu incid\u0259rl\u0259r. \u018fn yax\u015f\u0131s\u0131 budur ki, i\u015fi m\u0259hk\u0259m\u0259y\u0259 g\u00f6nd\u0259r, d\u00f6vl\u0259t ittiham\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcn m\u00fcdafi\u0259 et v\u0259 \u015f\u0259rti c\u0259za ist\u0259. M\u0259hk\u0259m\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259dar \u00e7\u0259tinlik yaranarsa, m\u0259n\u0259 bildir.<\/p>\n<p>Dediyi kimi d\u0259 etdim. H\u0259min \u015f\u0259xsin c\u0259zas\u0131 m\u0259hk\u0259m\u0259d\u0259 \u015f\u0259rti hesab edildi. Bu, h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 g\u00f6r\u00fcnm\u0259mi\u015f hadis\u0259 idi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn ham\u0131 yekdil fikird\u0259dir ki, SSR\u0130 adl\u0131 n\u0259h\u0259ng d\u00f6vl\u0259ti M.Qorba\u00e7ov da\u011f\u0131td\u0131. M\u0259n h\u00fcquq\u015f\u00fcnas kimi hesab edir\u0259m ki, M.Qorba\u00e7ovun\u00a0 da\u011f\u0131d\u0131c\u0131l\u0131q planlar\u0131ndan biri <strong>\u201cSosialist qanun\u00e7ulu\u011funun\u00a0 v\u0259\u00a0 h\u00fcquq qaydalar\u0131n\u0131n daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259n\u00addi\u00adril\u00adm\u0259si, v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n h\u00fcquq v\u0259 qanuni m\u0259nafel\u0259rinin qo\u00adrun- mas\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k t\u0259dbirl\u0259ri haqq\u0131nda\u201d<\/strong> Sov.\u0130KP MK-n\u0131n\u00a0 1986-c\u0131 il tarixli q\u0259rar\u0131 idi. Bel\u0259 bir q\u0259rar\u0131n olaca\u011f\u0131 h\u0259l\u0259 Y.Andropov6 vaxt\u0131nda g\u00f6zl\u0259nilirdi. S\u00f6z-s\u00f6hb\u0259t g\u0259zirdi ki, istintaq bir \u0259ld\u0259 c\u0259ml\u0259\u015f\u0259c\u0259k, prokurorlu\u011fun h\u00fcquqlar\u0131 v\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259ki yeri bir q\u0259d\u0259r d\u0259 art\u0131r\u0131lacaqd\u0131r. \u018fv\u0259zind\u0259, h\u0259min q\u0259rarda prokurorluq v\u0259 istintaq i\u015f\u00e7il\u0259rinin v\u0259zif\u0259 x\u0259tas\u0131na g\u00f6r\u0259\u00a0 ikiqat t\u0259nbeh edilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulurdu. Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, x\u0259taya yol vermi\u015f istintaq v\u0259 prokurorluq i\u015f\u00e7il\u0259ri n\u0259inki intizam t\u0259nbehin\u0259, h\u0259m\u00e7inin partiya t\u0259nbehin\u0259 m\u0259ruz qal\u0131rd\u0131lar. M\u0259s\u0259l\u0259n, Q\u0259b\u0259l\u0259 rayonunda\u00a0 bir qrup \u015f\u0259xs (ikisi erm\u0259ni olmaqla)\u00a0 qabaqcadan \u0259lbir olub x\u00fcsusil\u0259 k\u00fclli miqdarda d\u00f6vl\u0259t \u0259mlak\u0131n\u0131 talad\u0131qlar\u0131na g\u00f6r\u0259 Ali M\u0259hk\u0259m\u0259nin h\u00f6km\u00fc il\u0259 m\u0259hkum olunmu\u015fdular. Sonradan SSR\u0130\u00a0 Ali M\u0259hk\u0259m\u0259si Plenumunun\u00a0 q\u0259rar\u0131 il\u0259 h\u00f6km l\u0259\u011fv olundu\u011funa g\u00f6r\u0259, h\u0259min i\u015fd\u0259 i\u015ftirak\u0131 olmu\u015f prokurorluq v\u0259 istintaq i\u015f\u00e7il\u0259rinin dem\u0259k olar ki,\u00a0 ham\u0131s\u0131 \u2013 ba\u015fda Respublika prokurorunun birinci m\u00fcavini\u00a0 \u018f.Sultanov olmaqla a\u011f\u0131r partiya c\u0259zas\u0131 alaraq, SSR\u0130\u00a0 Ba\u015f Prokurorunun \u0259mri il\u0259 prokurorluq orqanlar\u0131ndan xaric edilmi\u015fdil\u0259r.<\/p>\n<p>Bu q\u0259rar\u00a0 h\u00fcquq m\u00fchafiz\u0259 orqanlar\u0131n\u0131 partiya\u00a0 orqanlar\u0131ndan as\u0131l\u0131 v\u0259ziyy\u0259t\u0259 sal\u0131rd\u0131. Prokurorluq v\u0259 istintaq i\u015f\u00e7il\u0259ri s\u0259hvsiz i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 m\u0259hkum edilmi\u015fdil\u0259r. He\u00e7 kim risq\u0259 getm\u0259k ist\u0259mirdi. Bunun n\u0259tic\u0259sidir ki, tezlikl\u0259 b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259 \u00fczr\u0259\u00a0 cinay\u0259tkarl\u0131qla m\u00fcbariz\u0259 z\u0259ifl\u0259di. Ba\u011fl\u0131 cinay\u0259tl\u0259rin say\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259 artma\u011fa ba\u015flad\u0131 (statistik g\u00f6st\u0259ricil\u0259r bunu t\u0259sdiq edir).<\/p>\n<p>Bel\u0259 bir \u015f\u0259raitd\u0259 \u0130lyas \u0130smay\u0131lov \u015f\u0259xsiyy\u0259ti prokurorluq orqanlar\u0131n\u0131n nisbi m\u00fcst\u0259qilliyini saxlaya bildi.<\/p>\n<p><strong>\u0130lyas m\u00fc\u0259llim t\u0259kc\u0259 Respublika prokuroru deyil, h\u0259m d\u0259 geni\u015f miqyasda d\u00f6vl\u0259t xadimi idi.<\/strong> Bir misal g\u0259tir\u0259c\u0259y\u0259m. Prokurorlu\u011fun binas\u0131n\u0131 t\u0259mir etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn v\u0259sait ayr\u0131lmas\u0131 bar\u0259d\u0259 ona m\u00fcraci\u0259t etdim. M\u0259n\u0259 dedi ki, C\u0259lilabad rayon Prokurorlu\u011funun binas\u0131 pis deyil. Sizin rayonda onsuz da \u00e7oxlu tikinti i\u015fl\u0259ri apar\u0131l\u0131r. M\u0259n Prokurorlu\u011fa ayr\u0131lan v\u0259saiti tikintisi az olan rayonlara y\u00f6n\u0259ldir\u0259m.<\/p>\n<p>O zamanlar Yard\u0131ml\u0131 Rayon Prokurorlu\u011funun binas\u0131 yox idi.\u00a0 Sonralar Yard\u0131ml\u0131da g\u00f6z\u0259l bir prokurorluq binas\u0131n\u0131n in\u015fa edildiyini e\u015fitdik. Bu x\u0259b\u0259r ham\u0131 kimi m\u0259ni d\u0259 \u00e7ox sevindirdi&#8230;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>davam\u0131 var&#8230;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p class=\"bawpvc-ajax-counter\" data-id=\"21313\">Yaz\u0131ya 70 d\u0259f\u0259 bax\u0131l\u0131b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kultur.az Ba\u015f \u0259dliyy\u0259 m\u00fc\u015faviri \u018fl\u0259mdar M\u0259mm\u0259dovun\u00a0 Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t xadimi, Az\u0259rbaycan SSR Prokuroru v\u0259 \u00f6lk\u0259mizin m\u00fcst\u0259qillik d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn ilk \u018fdliyy\u0259 naziri v\u0259zif\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f, h\u00fcquq elml\u0259ri doktoru, professor, eks-mill\u0259t v\u0259kili, \u018fdal\u0259t Partiyas\u0131n\u0131n s\u0259dri (2001\u20132025) \u0130lyas Abbas o\u011flu \u0130smay\u0131lovun \u015f\u0259r\u0259fli \u00f6m\u00fcr yolundan b\u0259hs ed\u0259n\u00a0 \u201cM\u0259n bu zamana s\u0131\u011fmazam\u201d adl\u0131 s\u0259n\u0259dli-publisistik kitab\u0131n\u0131 (hiss\u0259-hiss\u0259) t\u0259qdim edir: . Birinci hiss\u0259 &nbsp; Zirv\u0259y\u0259 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":21134,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[3],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21313"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=21313"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21313\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21327,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21313\/revisions\/21327"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/21134"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=21313"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=21313"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=21313"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}