{"id":21780,"date":"2025-11-25T13:06:47","date_gmt":"2025-11-25T09:06:47","guid":{"rendered":"https:\/\/kultur.az\/?p=21780"},"modified":"2025-11-25T13:06:47","modified_gmt":"2025-11-25T09:06:47","slug":"%c9%99zizaga-elsev%c9%99r-biz-dilimiz%c9%99-niy%c9%99-horm%c9%99t-ed%c9%99-bilmirik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kultur.az\/?p=21780","title":{"rendered":"\u018fziza\u011fa Elsev\u0259r &#8211; Biz dilimiz\u0259 niy\u0259 h\u00f6rm\u0259t ed\u0259 bilmirik?!"},"content":{"rendered":"<p><strong><a href=\"https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/44897498_572192656547013_7710551909433606144_n.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-18122\" src=\"https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/44897498_572192656547013_7710551909433606144_n-225x300.jpg\" alt=\"\" width=\"225\" height=\"300\" \/><\/a>Esse<\/strong><\/p>\n<p>Dil bizim milli varl\u0131\u011f\u0131m\u0131zd\u0131r. O, bizim milli kimliyimizin pasportudur. Ululardan ulu \u0259cdadlar\u0131m\u0131zdan biz\u0259 yadigar qalan v\u0259 daim inki\u015faf edib yenil\u0259\u015f\u0259n, z\u0259nginl\u0259\u015f\u0259n \u0259n qiym\u0259tli s\u0259rv\u0259t, mirasd\u0131r. N\u0259n\u0259l\u0259rimizin ox\u015famalar\u0131nda, analar\u0131m\u0131z\u0131n laylar\u0131nda, babalar\u0131m\u0131z\u0131n, atalar\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6y\u00fcd v\u0259 n\u0259sih\u0259tl\u0259rind\u0259 ruhumuzu ox\u015fayan ilahi bir s\u0259sdir, duy\u011fudur. Bizim b\u00fct\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 ya\u015fadan Tanr\u0131 ruhudur, i\u00e7imizd\u0259n boylanan v\u0259 bizi biz el\u0259y\u0259n \u0259b\u0259diyy\u0259t i\u015f\u0131\u011f\u0131, \u00f6lm\u0259zlik e\u015fqidir. Biz dil a\u00e7anda onun c\u0131\u011f\u0131r\u0131ndan ke\u00e7\u0131b a\u011f bir \u015f\u0259rid kimi uzanan d\u00fcnya yoluna \u00e7\u0131xm\u0131\u015f\u0131q. N\u0259h\u0259ng simalar\u0131m\u0131z bizim kimliyimizi d\u00fcnyaya da\u015f\u0131y\u0131b, \u015e\u0259rqd\u0259n Q\u0259rb\u0259, C\u0259nubdan \u015eimala i\u015f\u0131q-i\u015f\u0131q cahana meydan oxuyublar. Salam\u0131na g\u0259libl\u0259r, \u00f6zl\u0259rin\u0259 ustad, m\u00fc\u0259llim say\u0131blar, k\u0259lamlar\u0131na s\u0131\u011f\u0131n\u0131b insanl\u0131\u011fa insanl\u0131q d\u0259rsi ke\u00e7ibl\u0259r. \u201cKitabi-D\u0259d\u0259 Qorqud\u201dumuz, q\u0131z\u0131la, l\u0259l\u0259-c\u0259vahirata tutulan bayat\u0131lar\u0131m\u0131z, dar g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn a\u011f\u0131lar\u0131, xo\u015f g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn ox\u015famalar\u0131, q\u0259hr\u0259manl\u0131\u011f\u0131m\u0131za\u00a0 g\u00fczg\u00fc tutan \u201cKoro\u011flu\u201d, \u201cQa\u00e7aq N\u0259bi\u201d v\u0259 y\u00fczl\u0259rl\u0259 sevgi, m\u0259h\u0259bb\u0259t dolu \u201cLeyli v\u0259 M\u0259cnun\u201d, \u201c\u018fsli v\u0259 K\u0259r\u0259m\u201d dastanlar\u0131m\u0131z, sonunda g\u00f6yd\u0259n d\u00fc\u015f\u0259n \u00fc\u00e7 alman\u0131n \u015firinliyi il\u0259 yuxumuza \u015f\u0259k\u0259r qatan \u201cM\u0259likm\u0259mm\u0259d\u201d, \u201cC\u0131rtdan\u201d na\u011f\u0131llar\u0131m\u0131z biz\u0259 n\u0259l\u0259r dem\u0259yib?! Nizamimiz, Xaqanimiz, F\u00fczulimiz, Sabirimiz, S\u0259m\u0259dimiz, \u015e\u0259hriyar\u0131m\u0131z &#8230; daha y\u00fczl\u0259rl\u0259 kiml\u0259rimiz, kiml\u0259rimiz \u00fcr\u0259yini \u015fama d\u00f6nd\u0259rib bu dilin i\u015f\u0131\u011f\u0131nda bu fani d\u00fcnyayla\u00a0 d\u0259rdl\u0259\u015fm\u0259yibl\u0259rmi?! Bu dil \u0259man\u0259tdir, \u0259man\u0259t\u0259 d\u0259 x\u0259yan\u0259t, bigan\u0259lik olarm\u0131?! M\u0259n qorumasam, s\u0259n qorumasan, X\u0259z\u0259r kimi, Urmu g\u00f6l\u00fc kimi dilimiz d\u0259\u00a0 \u00e7\u0259kilib varl\u0131\u011f\u0131na k\u00f6lg\u0259 salmazm\u0131?!\u00a0 V\u0259t\u0259n o\u011flu, V\u0259t\u0259n q\u0131z\u0131 \u00e7ox fatehl\u0259r g\u0259l\u0259r-ged\u0259r, nec\u0259 ki, g\u0259ldil\u0259r , \u00e7\u0259kilib d\u0259 getdil\u0259r. S\u0259nin dilini \u0259lind\u0259n ala bilm\u0259dil\u0259r. \u00c7\u00fcnki s\u0259n \u00f6z varl\u0131\u011f\u0131ndan, \u00f6z k\u00f6k\u00fcnd\u0259n boy atm\u0131san! \u00d6z varl\u0131\u011f\u0131nda inam var, \u00fcmid var, \u0259qid\u0259 var. Q\u0259lbind\u0259 i\u015f\u0131q, dilind\u0259 \u015f\u0259rb\u0259t, analar\u0131n s\u00fcd\u00fc kimi halal torpa\u011f\u0131n, Yurdun var. V\u0259t\u0259n deyib s\u0131\u011f\u0131nd\u0131\u011f\u0131n, g\u00f6z\u0259lliyind\u0259n v\u0259cd\u0259 g\u0259ldiyin, Alah\u0131n \u0259man\u0259t etdiyi Torpa\u011f\u0131n, Suyun var! S\u0259n halal\u0131q i\u00e7ind\u0259 d\u00fcnyaya g\u00f6z a\u00e7m\u0131san. S\u0259nin dilin bu halal\u0131\u011f\u0131n s\u00fcrudu, \u015f\u0259rqisi, n\u0259\u011fm\u0259sidir. B\u0259s niy\u0259, niy\u0259 bu dilin\u00a0 q\u0259drini bil\u0259 bilmirik? Ax\u0131 n\u0259dir bu dilin g\u00fcnah\u0131?!<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Konstitusiyas\u0131n\u0131n 21-ci madd\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan dilinin d\u00f6vl\u0259t dili olmas\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015fdir. Bu madd\u0259y\u0259 \u0259sas\u0259n, Az\u0259rbaycan dili Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t dilidir v\u0259 Az\u0259rbaycan dilinin b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259 istifad\u0259si, onun qorunmas\u0131 v\u0259 inki\u015faf\u0131 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n v\u0259zif\u0259sidir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n sabiq prezidenti, m\u0259rhum H.\u018fliyev 2002-ci il sentyabr\u0131n 30-da ( \u2116 365 \/\/Q) \u00a0ayr\u0131ca \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda d\u00f6vl\u0259t dili haqq\u0131nda Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Qanun\u201dnu da q\u0259bul etmi\u015fdir. Bu Qanun Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Konstitusiyas\u0131na uy\u011fun olaraq Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda Az\u0259rbaycan dilinin d\u00f6vl\u0259t dili kimi h\u00fcquqi statusunu nizamlay\u0131r.<\/p>\n<p>H\u0259min Qanunun 1-ci madd\u0259sind\u0259 ayd\u0131n \u015f\u0259kild\u0259 deyilir: \u201c Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t dili Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Konsitusiyas\u0131n\u0131n 21-ci madd\u0259sinin I hiss\u0259sin\u0259 m\u00fcvafiq olaraq Az\u0259rbaycan dilidir. D\u00f6vl\u0259t dilini bilm\u0259k h\u0259r bir Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n\u0131n borcudur.\u201d<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130.\u018fliyev 2025-ci il noyabr\u0131n 3-d\u0259 ke\u00e7iril\u0259n Az\u0259rbaycan MEA-n\u0131n 80 illik yubileyin\u0259 h\u0259sr edilmi\u015f t\u0259nt\u0259n\u0259li y\u0131\u011f\u0131ncaqda bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 x\u00fcsusi \u00f6n\u0259m vermi\u015f v\u0259 dilimiz\u0259 h\u0259r sah\u0259d\u0259 h\u00f6rm\u0259t v\u0259 say\u011f\u0131 il\u0259 yana\u015fma\u011f\u0131 ir\u0259li s\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fcr. Ancaq \u00e7ox t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, m\u0259murlar\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7oxu buna \u0259m\u0259l etmir v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 aid olan bu sah\u0259d\u0259ki i\u015f\u0259 , n\u0259d\u0259ns\u0259, s\u0259hl\u0259nkarl\u0131q v\u0259 m\u0259suliyy\u0259tsizlik g\u00f6st\u0259rirl\u0259r. Bunun da \u0259sas s\u0259b\u0259bi odur ki, m\u0259murlar\u0131m\u0131z\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti rus t\u0259hsillidir v\u0259 bir az da a\u00e7\u0131q des\u0259k, b\u0259lk\u0259 d\u0259 \u00e7oxusunda milli q\u00fcrur, milli d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik hissi z\u0259ifdir.<\/p>\n<p>Dilimizin d\u00f6vl\u0259t dili olmas\u0131 bar\u0259d\u0259 Qanun var, Prezident d\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131nda d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 bu bar\u0259d\u0259 s\u00f6yl\u0259yir, ancaq \u0259m\u0259li i\u015f ortada \u00e7ox z\u0259ifdir. M\u0259g\u0259r \u00f6lk\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 buna \u0259m\u0259l olunub-olunmamas\u0131na da h\u0259r g\u00fcn n\u0259zar\u0259t etm\u0259li, yoxlamal\u0131d\u0131rm\u0131?! B\u0259s m\u0259murun v\u0259zif\u0259si n\u0259dir?<\/p>\n<p>Paytaxt\u0131m\u0131z \u00a0Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri bu g\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n b\u00fct\u00fcn dill\u0259rind\u0259 sanki reklam \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 \u00e7\u00fcvrilib. Kim n\u0259 ist\u0259yir o dild\u0259 d\u0259 yaz\u0131r v\u0259 o dild\u0259 d\u0259 t\u0259bli\u011fat\u0131n\u0131 apar\u0131r. Ma\u011fazalar, mehmanxanalar qaba\u011f\u0131nda r\u0259ngar\u0259ng i\u015f\u0131qlarla b\u0259z\u0259dilmi\u015f yad k\u0259lm\u0259l\u0259r adam\u0131 lap iyr\u0259ndirir, milli m\u0259nliyimiz\u0259 \u015f\u00fcbh\u0259 yarad\u0131r. Sual olunur: B\u0259s han\u0131 d\u00f6vl\u0259t dilimiz, niy\u0259 bu \u00f6zba\u015f\u0131nal\u0131\u011fa n\u0259zar\u0259t ed\u0259n, qanunsuzlu\u011fa yox dey\u0259n tap\u0131lm\u0131r?!<\/p>\n<p>H\u0259r d\u0259f\u0259 H\u00fcseyn Cavid prospektinin Az\u0259rbaycan A\u011fsaqqallar \u015euras\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnd\u0259n ke\u00e7\u0259n \u018fbd\u00fcrr\u0259him B\u0259y Haqverdiyev k\u00fc\u00e7\u0259si il\u0259 k\u0259si\u015fm\u0259sind\u0259ki avtobus dayanaca\u011f\u0131nda avtobus g\u00f6zl\u0259y\u0259nd\u0259 bir ziyal\u0131 kimi dilimiz\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n h\u00f6rm\u0259tsizlikd\u0259n utan\u0131ram. Bir bax\u0131n: Qar\u015f\u0131 t\u0259r\u0259fd\u0259 , yolun o \u00fcz\u00fcnd\u0259 yaz\u0131l\u0131b: Evromoda, FLO, Florensiya, Motorkare, Pharma store. Arxa t\u0259r\u0259fd\u0259 Kigil\u0131, Zandor Zell. Sol t\u0259r\u0259fd\u0259: Bottega. Sa\u011f t\u0259r\u0259fd\u0259: Ro\u015fe Butik, Qutlet Ballan\u0131.<\/p>\n<p>Bu eyb\u0259c\u0259rlik \u015f\u0259h\u0259rin qism\u0259tin\u0259 yaz\u0131lan \u00e7ox ki\u00e7ik bir hiss\u0259sidir. \u0130ndi t\u0259s\u0259vv\u00fcr edin ki, \u015f\u0259h\u0259r n\u0259 g\u00fcnd\u0259dir. Bunlar\u0131 g\u00f6r\u0259nd\u0259n sonra \u00f6z-\u00f6z\u00fcm\u0259 sual verir\u0259m: M\u0259n hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 ya\u015fay\u0131ram, b\u0259s han\u0131 bizim dilimiz, niy\u0259 dilimiz\u0259 ax\u0131 h\u00f6rm\u0259t ed\u0259 bilmirik?!<\/p>\n<p>Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri, 16.11.2025.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p class=\"bawpvc-ajax-counter\" data-id=\"21780\">Yaz\u0131ya 29 d\u0259f\u0259 bax\u0131l\u0131b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Esse Dil bizim milli varl\u0131\u011f\u0131m\u0131zd\u0131r. O, bizim milli kimliyimizin pasportudur. Ululardan ulu \u0259cdadlar\u0131m\u0131zdan biz\u0259 yadigar qalan v\u0259 daim inki\u015faf edib yenil\u0259\u015f\u0259n, z\u0259nginl\u0259\u015f\u0259n \u0259n qiym\u0259tli s\u0259rv\u0259t, mirasd\u0131r. N\u0259n\u0259l\u0259rimizin ox\u015famalar\u0131nda, analar\u0131m\u0131z\u0131n laylar\u0131nda, babalar\u0131m\u0131z\u0131n, atalar\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6y\u00fcd v\u0259 n\u0259sih\u0259tl\u0259rind\u0259 ruhumuzu ox\u015fayan ilahi bir s\u0259sdir, duy\u011fudur. Bizim b\u00fct\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 ya\u015fadan Tanr\u0131 ruhudur, i\u00e7imizd\u0259n boylanan v\u0259 bizi biz el\u0259y\u0259n \u0259b\u0259diyy\u0259t [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21780"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=21780"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21780\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21782,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21780\/revisions\/21782"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=21780"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=21780"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=21780"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}