{"id":23153,"date":"2026-08-10T15:01:40","date_gmt":"2026-08-10T11:01:40","guid":{"rendered":"https:\/\/kultur.az\/?p=23153"},"modified":"2026-08-10T15:02:31","modified_gmt":"2026-08-10T11:02:31","slug":"arif-%c9%99rsad-boyuk-kisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kultur.az\/?p=23153","title":{"rendered":"AR\u0130F \u018fR\u015eAD   &#8211;  B\u00f6y\u00fck ki\u015fi"},"content":{"rendered":"<p><em><a href=\"https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/391756069_1745540699295874_2108687171537945805_n.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-23154\" src=\"https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/391756069_1745540699295874_2108687171537945805_n-300x300.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/391756069_1745540699295874_2108687171537945805_n-300x300.jpg 300w, https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/391756069_1745540699295874_2108687171537945805_n-150x150.jpg 150w, https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/391756069_1745540699295874_2108687171537945805_n.jpg 605w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>(hekay\u0259 Qara Tofiq\u0259 (Tofiq H\u00fcseynli) ithaf olunur)<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em>S\u0259h\u0259r ert\u0259d\u0259n rayon m\u0259rk\u0259zin\u0259 ged\u0259r\u0259k, g\u00fcnortaya yax\u0131n k\u0259nd\u0259 qay\u0131dan Eldar ki\u015fi, evin\u0259 yax\u0131nla\u015fanda h\u0259y\u0259t qap\u0131s\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda dayanan \u201cT\u0259cili Yard\u0131m\u201d ma\u015f\u0131n\u0131n\u0131 v\u0259 h\u0259y\u0259t\u0259 y\u0131\u011f\u0131lm\u0131\u015f adamlar\u0131 g\u00f6r\u0259nd\u0259 bir anl\u0131q \u00e7a\u015f\u0131b qald\u0131. Tez \u00f6z\u00fcn\u00fc h\u0259y\u0259t\u0259 sal\u0131b sual dolu g\u00f6zl\u0259ri il\u0259 qonum-qon\u015fuya g\u00f6z g\u0259zdirib, ba\u015f\u0131 il\u0259 ham\u0131ya s\u0259ssizc\u0259 salam verdi, he\u00e7 k\u0259sd\u0259n ba\u015fqa he\u00e7 n\u0259 soru\u015fmay\u0131b iti add\u0131mlarla bir ba\u015fa ev\u0259 qalxd\u0131.<\/p>\n<p>X\u0259st\u0259nin ba\u015f\u0131na topla\u015fm\u0131\u015f g\u00f6z\u00fc ya\u015fl\u0131 qad\u0131nlar Eldar ki\u015finin g\u0259ldiyini g\u00f6r\u00fcb bir andaca h\u0131\u00e7q\u0131r\u0131qlar\u0131n\u0131 saxlay\u0131b \u00e7arpay\u0131n\u0131n yan\u0131ndan araland\u0131lar. Eldar ki\u015fi narahat bax\u015flarla \u00e7arpay\u0131da uzanan arvad\u0131n\u0131n yan\u0131nda dayanm\u0131\u015f h\u0259kim\u0259 yax\u0131nla\u015fd\u0131. H\u0259kim \u00fcz\u00fcn\u00fc Eldar ki\u015fiy\u0259 tutaraq sakit s\u0259sl\u0259:<\/p>\n<p>&#8211; Narahat olmay\u0131n, &#8211; dedi. -Qorxulu he\u00e7 n\u0259 yoxdur, \u00fcr\u0259k getm\u0259sinin s\u0259b\u0259bi qan t\u0259zyiqinin y\u00fcks\u0259k olmas\u0131ndan, bir d\u0259 \u00fcr\u0259yinin z\u0259ifliyind\u0259ndir. Bir yandan da g\u00fccl\u00fc stres ke\u00e7irib. Biz t\u0259r\u0259fd\u0259n ilkin yard\u0131m kimi n\u0259 laz\u0131md\u0131rsa olundu. \u0130ndi ona sakitlik v\u0259 dinc\u0259lm\u0259k laz\u0131md\u0131r. M\u0259n\u0259 d\u0259 icaz\u0259 verin gedim&#8230;<\/p>\n<p>H\u0259kim s\u00f6zl\u0259rini bitirib \u00e7antas\u0131n\u0131 toplad\u0131, sonra ba\u015f\u0131n\u0131 qald\u0131r\u0131b h\u0259l\u0259 d\u0259 \u00e7a\u015f\u0131q\u0131nl\u0131qla gah arvad\u0131na, gah da ona baxan Eldar ki\u015fiy\u0259 bir q\u0259d\u0259r d\u0259 h\u00fcznl\u00fc s\u0259sl\u0259:<\/p>\n<p>&#8211; Allah siz\u0259 s\u0259br versin! -deyib, qap\u0131ya do\u011fru add\u0131mlad\u0131.<\/p>\n<p>H\u0259kimin son c\u00fcml\u0259sind\u0259n, ki\u015fil\u0259rin h\u0259y\u0259t\u0259 y\u0131\u011f\u0131\u015fmalar\u0131ndan, qad\u0131nlar\u0131nsa otaqdak\u0131 x\u0259st\u0259 arvad\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcn\u00fc k\u0259sdirib x\u0131s\u0131n-x\u0131s\u0131n a\u011flamalar\u0131ndan h\u0259l\u0259 d\u0259 bir \u015fey anlamayan Eldar ki\u015fi \u00e7iyinl\u0259rini \u00e7\u0259k\u0259r\u0259k, h\u0259kimi \u00f6t\u00fcrm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn onun arxas\u0131nca h\u0259y\u0259t\u0259 \u00e7\u0131xd\u0131. H\u0259kimin evd\u0259n \u00e7\u0131xd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u0259n h\u0259y\u0259t\u0259 y\u0131\u011f\u0131lm\u0131\u015f adamlar onu q\u0259mli bax\u0131\u015flar\u0131 il\u0259 ma\u015f\u0131na q\u0259d\u0259r s\u0259ssizc\u0259 \u00f6t\u00fcrd\u00fcl\u0259r. H\u0259kim ba\u015f\u0131n\u0131n i\u015far\u0259si il\u0259 ham\u0131yla x\u00fcdahafisl\u0259\u015fib ma\u015f\u0131na oturdu. \u201cT\u0259cili Yard\u0131m\u201d ma\u015f\u0131n\u0131 h\u0259y\u0259td\u0259n \u00e7\u0131xan kimi qon\u015fuluqda ya\u015fayan v\u0259 Eldar ki\u015finin u\u015faql\u0131q dostu olan Cavad h\u0259y\u0259t\u0259 y\u0131\u011f\u0131lm\u0131\u015f adamlar\u0131n aras\u0131ndan ayr\u0131l\u0131b, sual dolu bax\u0131\u015flarla ona baxan Eldar ki\u015fiy\u0259 yax\u0131nla\u015fd\u0131:<\/p>\n<p>&#8211; Bu vaxta q\u0259d\u0259r haradasan? Telefonunu da s\u00f6nd\u00fcrm\u00fcs\u0259n, z\u0259ng el\u0259m\u0259k olmur. \u2013 dey\u0259n, Cavad ani olaraq susub, doluxsunmu\u015f g\u00f6zl\u0259ri il\u0259 Eldar ki\u015fiy\u0259 baxd\u0131, sonra titr\u0259k, x\u0131r\u0131lt\u0131l\u0131 s\u0259sl\u0259 \u0259lav\u0259 etdi: &#8211; Bir az s\u0259birli ol, qarda\u015f, s\u0259birli ol. N\u0259 el\u0259m\u0259k olar, onun da qism\u0259ti bel\u0259ymi\u015f.<\/p>\n<p>Eldar Cavad\u0131n n\u0259 dediyini anlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6zl\u0259rini onun g\u00f6zl\u0259rinin i\u00e7in\u0259 dikdi, Cavad\u0131n yanaqlar\u0131ndan axan g\u00f6z ya\u015flar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcb \u00e7a\u015fq\u0131nla soru\u015fdu:<\/p>\n<p>&#8211; N\u0259 olub ax\u0131? Bu camaat bura niy\u0259 y\u0131\u011f\u0131\u015f\u0131b?<\/p>\n<p>Cavad \u0259lind\u0259ki d\u0259smalla g\u00f6zl\u0259rinin ya\u015f\u0131n\u0131 sil\u0259r\u0259k, h\u00f6nk\u00fcr\u0259-h\u00f6nk\u00fcr\u0259:<\/p>\n<p>&#8211; N\u0259 olacaq, qarda\u015f, bundan art\u0131q n\u0259 olacaq? Evin y\u0131x\u0131l\u0131b ey, evin y\u0131x\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>Eldar ki\u015finin sif\u0259ti bir an\u0131n i\u00e7ind\u0259 qarald\u0131, \u201cn\u0259 ola bil\u0259c\u0259k \u015feyl\u0259ri\u201d ehtimal edib \u0259lini \u00fcr\u0259yinin \u00fcz\u0259rin\u0259 qoyaraq p\u0131\u00e7\u0131lt\u0131 il\u0259 dill\u0259ndi:<\/p>\n<p>&#8211; N\u0259 olub? R\u00fcst\u0259m\u0259 n\u0259s\u0259 olub? N\u0259 olub m\u0259nim o\u011fluma?<\/p>\n<p>Cavad Eldar\u0131n sual\u0131na cavab ver\u0259 bilm\u0259diyind\u0259n h\u0259l\u0259 d\u0259 h\u00f6nk\u00fcrt\u00fcyl\u0259 a\u011flay\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Eldar ki\u015fi Cavad\u0131n yaxas\u0131ndan tutub silk\u0259l\u0259y\u0259r\u0259k ba\u011f\u0131rd\u0131:<\/p>\n<p>&#8211; N\u0259 olub? Cavab verin m\u0259n\u0259, n\u0259 olub m\u0259nim balama?<\/p>\n<p>Evd\u0259n e\u015fidil\u0259n a\u011fla\u015fma s\u0259sl\u0259ri onu daha da q\u0259z\u0259bl\u0259ndirdi:<\/p>\n<p>&#8211; Bu camaat niy\u0259 a\u011flay\u0131r, h\u0259, niy\u0259? N\u0259 olub?<\/p>\n<p>H\u0259y\u0259td\u0259ki adamlar yava\u015f-yava\u015f el\u0259 h\u0259y\u0259tin ortas\u0131ndaca yerind\u0259 donub qalan Eldar\u0131n ba\u015f\u0131na topla\u015fd\u0131lar. Bir-ne\u00e7\u0259si onun qoluna girib yax\u0131nl\u0131qdak\u0131 k\u0259tilin \u00fcst\u00fcnd\u0259 oturmas\u0131na k\u00f6m\u0259k etdi.<\/p>\n<p>Daha olan olmu\u015fdu, n\u0259yis\u0259 gizl\u0259tm\u0259yin m\u0259nas\u0131 yox idi. Bir d\u0259 ki, bu boyda faci\u0259ni n\u0259 vaxta kimi gizl\u0259tm\u0259k olard\u0131 ki?<\/p>\n<p>G\u00f6z\u00fcn\u00fcn a\u011f\u0131-qaras\u0131 olan madar o\u011flu R\u00fcst\u0259min \u00f6l\u00fcm x\u0259b\u0259rini bu zavall\u0131 atadan nec\u0259 saxlamaq olard\u0131 ax\u0131?<\/p>\n<p>Ya\u015fca Eldardan on-on be\u015f ya\u015f b\u00f6y\u00fck olan qon\u015fular\u0131 N\u0259bi ki\u015fi Eldar\u0131n yan\u0131ndak\u0131 bo\u015f k\u0259tilin \u00fcst\u00fcn\u0259 \u00e7\u00f6kd\u00fc. Sonra da R\u00fcst\u0259min s\u0259h\u0259r-s\u0259h\u0259r i\u015f\u0259 ged\u0259rk\u0259n t\u0259sad\u00fcf\u0259n bir ma\u015f\u0131n t\u0259r\u0259find\u0259n vurulmas\u0131n\u0131, onu vuran s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn R\u00fcst\u0259mi \u00f6z ma\u015f\u0131n\u0131nda x\u0259st\u0259xanaya \u00e7atd\u0131rsa da, onun h\u0259yat\u0131n\u0131 xilas etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00fcr\u0259k a\u011fr\u0131s\u0131 il\u0259 Eldara dan\u0131\u015fd\u0131. Sonda onu da dedi ki, R\u00fcst\u0259min tabutunu art\u0131q Bak\u0131dan rayona g\u0259tirirl\u0259r.<\/p>\n<p>Eldar ki\u015fi g\u00f6zl\u0259rini bir n\u00f6qt\u0259y\u0259 zill\u0259y\u0259r\u0259k he\u00e7 n\u0259 demir, he\u00e7 n\u0259 soru\u015fmur, b\u0259lk\u0259 d\u0259 he\u00e7 n\u0259 e\u015fitmirdi&#8230;<\/p>\n<p>Eldar ki\u015fi titr\u0259k barmaqalr\u0131 il\u0259 cibl\u0259rini e\u015f\u0259l\u0259yib bir siqaret \u00e7\u0131xartd\u0131, siqareti dodaqlar\u0131na qoyub barmaqalr\u0131n\u0131 kibrit \u00fc\u00e7\u00fcn yenid\u0259n cibl\u0259rind\u0259 g\u0259zdirdi. Bunu g\u00f6r\u0259n Cavad bir q\u0259d\u0259r aral\u0131da dayanan cavanlardan kibrit al\u0131b qay\u0131dana q\u0259d\u0259r, kims\u0259 Eldar ki\u015finin siqaretini yand\u0131rm\u0131\u015fd\u0131. Cavad siqaretin yand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcb:<\/p>\n<p>&#8211; Yand\u0131rd\u0131n? Siqaretin yan\u0131r ki\u2026<\/p>\n<p>Eldar ki\u015fi \u0259ll\u0259ri \u0259s\u0259-\u0259s\u0259 siqareti dama\u011f\u0131ndan ay\u0131rd\u0131, t\u00fcst\u00fcs\u00fcn\u00fc d\u0259rin bir yan\u011f\u0131yla sin\u0259sin\u0259 \u00e7\u0259kib asta v\u0259 titr\u0259k s\u0259sl\u0259:<\/p>\n<p>&#8211; H\u0259, siqaretim yan\u0131r\u2026 Bundan sonra bir d\u0259 he\u00e7 vaxt s\u00f6nm\u0259y\u0259c\u0259k, amma evimin i\u015f\u0131\u011f\u0131 s\u00f6nd\u00fc, h\u0259mi\u015f\u0259lik s\u00f6nd\u00fc, bundan sonra da he\u00e7 vaxt yanmayacaq, &#8211; deyib, siqaret barmaqlar\u0131n\u0131n aras\u0131nda, \u0259ll\u0259ri il\u0259 ba\u015f\u0131n\u0131 tutaraq yer\u0259 baxd\u0131. Onun \u00e7iyni aram-aram silk\u0259l\u0259nirdi\u2026<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>****<\/p>\n<p>O\u011flunun h\u0259bs olunmas\u0131ndan art\u0131q \u00fc\u00e7 g\u00fcn ke\u00e7s\u0259 d\u0259, \u018fmrah h\u0259l\u0259 d\u0259 n\u0259 o\u011flu, n\u0259 d\u0259 ki, o\u011flunun istintaq\u0131n\u0131 aparan m\u00fcst\u0259ntiql\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fm\u0259mi\u015fdi. Onu o\u011flunun hans\u0131 \u015f\u0259raitd\u0259 q\u0259za t\u00f6r\u0259tm\u0259si, bu q\u0259zada onun g\u00fcnah\u0131n\u0131n olub-olmamas\u0131 q\u0259tiyy\u0259n maraqland\u0131rm\u0131rd\u0131. Onu bu ne\u00e7\u0259 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 narahat ed\u0259n, gec\u0259-g\u00fcnd\u00fcz d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u0259n t\u0259k bir \u015fey vard\u0131sa, o da bu q\u0259za s\u0259b\u0259bind\u0259n h\u0259yat\u0131n\u0131 itir\u0259n cavan o\u011flan\u0131n &#8211; R\u00fcst\u0259min \u00f6l\u00fcm\u00fc idi. Ald\u0131\u011f\u0131 m\u0259lumata g\u00f6r\u0259 \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 polis i\u015f\u00e7isi i\u015fl\u0259y\u0259n R\u00fcst\u0259min bu yazda toyu olmal\u0131ym\u0131\u015f. \u018fmrah ki\u015fi m\u0259rhumun valideynl\u0259rinin Bak\u0131dan 400-450 km uzaql\u0131qda olan da\u011f rayonlar\u0131ndan birind\u0259 ya\u015fad\u0131qlar\u0131ndan onlara ba\u015fsa\u011fl\u0131\u011f\u0131 verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259min rayona getm\u0259yin vacibliyini bils\u0259 d\u0259, n\u0259d\u0259ns\u0259 bir ba\u015fa ora getm\u0259y\u0259 \u00fcr\u0259k etmirdi. H\u0259min rayonda onun bir dostu-tan\u0131\u015f\u0131 da yox idi ki, onu \u00f6z\u00fcn\u0259 yolda\u015f edib getsin.<\/p>\n<p>S\u00f6z\u00fcn q\u0131sas\u0131, \u018fmrah qaba\u011fa d\u00fc\u015f\u0259 bil\u0259c\u0259k s\u00f6z\u00fc ke\u00e7\u0259n bir a\u011fsaqqal olmadan bir ba\u015fa mat\u0259m i\u00e7ind\u0259 olan evin qap\u0131s\u0131n\u0131 a\u00e7ma\u011fa \u00e7\u0259kinirdi, o\u011flunun etdiyi h\u0259r\u0259k\u0259td\u0259n utan\u0131r, vicdan \u0259zab\u0131 \u00e7\u0259kirdi. Lakin onu da yax\u015f\u0131 bilirdi ki, getm\u0259m\u0259k d\u0259 olmaz, m\u00fctl\u0259q getm\u0259k, ba\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 verm\u0259k, ail\u0259nin faci\u0259sin\u0259, k\u0259d\u0259rin\u0259 \u015f\u0259rik olmaq laz\u0131m idi.<\/p>\n<p>Qap\u0131n\u0131n z\u0259ngi \u018fmrah\u0131 fikirl\u0259rind\u0259n ay\u0131rd\u0131. Q\u0131z\u0131 qap\u0131n\u0131 a\u00e7araq g\u0259l\u0259n qonaqlar\u0131 sakitc\u0259 ev\u0259 d\u0259v\u0259t etdi. G\u0259l\u0259nl\u0259r yax\u0131n qohumu \u015e\u0259faq\u0259t m\u00fc\u0259lliml\u0259, onun u\u015faql\u0131q dostu Xudaverdi ki\u015fi idi. Qonaqlar salamla\u015f\u0131b sakitc\u0259 \u0259yl\u0259\u015fdil\u0259r. \u0130lk olaraq s\u00f6z\u0259 ba\u015flayan \u015e\u0259faq\u0259t m\u00fc\u0259llim oldu:<\/p>\n<p>&#8211; \u018fmrah ki\u015fi, m\u0259n \u00f6z dostlar\u0131mdan \u00f6yr\u0259ndim, onlar\u0131n da m\u0259n\u0259 m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259ri bu oldu ki, biz bir ba\u015fa h\u0259min rayonun a\u011fsaqqal\u0131 olan Qara Tofiqin yan\u0131na ged\u0259k. Onun h\u00f6rm\u0259ti t\u0259k h\u0259m\u0259n rayonda yox, el\u0259 yax\u0131nl\u0131qda olan \u0259traf rayonlarda da b\u00f6y\u00fckd\u00fcr.<\/p>\n<p>\u018fmrah siqaretini k\u00fclqab\u0131nda s\u00f6nd\u00fcr\u00fcb \u015e\u0259faq\u0259t m\u00fc\u0259llimd\u0259n soru\u015fdu:<\/p>\n<p>-S\u0259nin onunla tan\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n var? Onun ad\u0131 Qara Tofiqdir, yoxsa r\u0259ngi qara oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn el\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rlar?<\/p>\n<p>-Yox, tan\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131m yoxdur. Bir d\u0259 ki, lap q\u0259dimd\u0259n \u00fcz\u00fc b\u0259ri qara s\u00f6z\u00fc t\u0259k r\u0259ng bildirmir ax\u0131, qara s\u00f6z\u00fc zirv\u0259, da\u011f, h\u0259m d\u0259 b\u00f6y\u00fckl\u00fck dem\u0259kdir.<\/p>\n<p>\u018fmrah ki\u015fi t\u0259\u0259cc\u00fcb\u00fcn\u00fc gizl\u0259tm\u0259di:<\/p>\n<p>-H\u0259? Bax bunu bilmirdim.<\/p>\n<p>Ya\u015fca \u018fmrahdan bir-iki ya\u015f ki\u00e7ik olmas\u0131na baxmayaraq, h\u0259mi\u015f\u0259 ona a\u011fsaqqal deyib m\u00fcraci\u0259t ed\u0259n Xudaverdi s\u00f6hb\u0259t\u0259 qo\u015fuldu:<\/p>\n<p>-A\u011fsaqqal, h\u0259min rayondan m\u0259nim bir \u0259sg\u0259r yolda\u015f\u0131m var, amma burda, Bak\u0131da ya\u015fay\u0131r. M\u0259n bu g\u00fcn s\u0259h\u0259r vaxt el\u0259yib onunla da g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fcm. M\u0259s\u0259l\u0259ni a\u00e7\u0131b ona dan\u0131\u015fd\u0131m, o da m\u0259n\u0259 diqq\u0259tl\u0259 qulaq as\u0131b dedi ki, m\u0259nim d\u0259 o hadis\u0259d\u0259n x\u0259b\u0259rim var, iki-\u00fc\u00e7 g\u00fcn bundan qabaq r\u0259hm\u0259tliyin d\u0259fnind\u0259 i\u015ftirak edib rayondan qay\u0131tm\u0131\u015fam. Deyir, r\u0259hm\u0259tliyin atas\u0131 az qal\u0131r ki, yeri-g\u00f6y\u00fc da\u011f\u0131da, neyl\u0259sin yaz\u0131q, o boyda o\u011ful itirib, \u00f6z\u00fc d\u0259 evin bir u\u015fa\u011f\u0131. N\u0259 is\u2026 Uzun s\u00f6z\u00fc q\u0131sas\u0131, dedi ki, a\u011f\u0131r s\u00f6hb\u0259tdi. M\u0259sl\u0259h\u0259tdi ki, o qap\u0131ya ancaq Qara Tofiql\u0259 ged\u0259siniz&#8230; G\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki\u2026<\/p>\n<p>\u018fmrah Xudaverdinin s\u00f6z\u00fcn\u00fc k\u0259sdi:<\/p>\n<p>-Qara Tofiq harda ya\u015fay\u0131r, harda i\u015fl\u0259yir ki? Onun \u00fcnvan\u0131n\u0131 ald\u0131n?<\/p>\n<p>\u015e\u0259faq\u0259t m\u00fc\u0259llim ba\u015f\u0131n\u0131 bulayaraq naraz\u0131 tonda dedi:<\/p>\n<p>-\u018fmrah, a\u011fsaqqal olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn insan\u0131n harda i\u015fl\u0259yib, i\u015fl\u0259m\u0259m\u0259sinin el\u0259 d\u0259 b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259ti yoxdur. Elin-oban\u0131n a\u011fsaqqal\u0131 olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259nc\u0259 yax\u015f\u0131 ki\u015fi olmaq kifay\u0259td\u0131r. G\u0259lin vaxt itirm\u0259y\u0259k, sabah \u00fc\u00e7-d\u00f6rd n\u0259f\u0259r qohum-qarda\u015fla ged\u0259k h\u0259min rayona, Qara Tofiqi rayonda ham\u0131 tan\u0131y\u0131r, he\u00e7 \u00fcnvan\u0131n\u0131 alma\u011fa da ehtiyac yoxdur\u2026<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>****<\/p>\n<p>Avtobus rayona yax\u0131nla\u015fanda \u015e\u0259faq\u0259t m\u00fc\u0259llim yan\u0131nda oturan v\u0259 yol boyu m\u00fcrg\u00fcl\u0259y\u0259n dostu Xudaverdini d\u00fcms\u00fckl\u0259di:<\/p>\n<p>-Xudaverdi, b\u0259sdir d\u0259 yatd\u0131n, dur!<\/p>\n<p>Xudaverdi yor\u011fun s\u0259sl\u0259 soru\u015fdu:<\/p>\n<p>-N\u0259 olub, \u00e7atm\u0131\u015f\u0131q ki?<\/p>\n<p>-\u00c7atmam\u0131\u015f\u0131q, amma \u00e7atma\u011f\u0131m\u0131za az qal\u0131b, deyir\u0259m b\u0259lk\u0259 biz o ir\u0259lid\u0259ki yem\u0259kxanalar\u0131n birind\u0259 d\u00fc\u015f\u0259k, \u0259l-\u00fcz\u00fcm\u00fcz\u00fc yuyaq, \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc s\u0259liq\u0259y\u0259 salaq. Sonra rayon taksil\u0259rind\u0259n birin\u0259 oturub bir ba\u015fa ged\u0259rik Qara Tofiqin evin\u0259.<\/p>\n<p>-H\u0259, d\u00fcz deyirs\u0259n, &#8211; dey\u0259n, Xudaverdi yerind\u0259n qalxaraq s\u00fcr\u00fcc\u00fcy\u0259 yax\u0131nla\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>S\u00fcr\u00fcc\u00fc avtobusu Xudaverdinin xahi\u015fi il\u0259 yolun k\u0259nar\u0131nda olan yem\u0259kxanan\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda saxlad\u0131. \u018fmrah s\u00fcr\u00fc\u00e7\u00fcn\u00fcn pulunu verdikd\u0259n sonra h\u0259r \u00fc\u00e7\u00fc ma\u015f\u0131ndan d\u00fc\u015f\u00fcb \u00e7ayxanaya t\u0259r\u0259f add\u0131mlad\u0131lar. \u00c7ayxanan\u0131n yan\u0131ndak\u0131 su kran\u0131nda \u0259l-\u00fczl\u0259rini yuyub qurulad\u0131qdan sonra, \u00e7ayxanaya ke\u00e7dil\u0259r. G\u00fcnorta vaxt\u0131 oldu\u011fundan \u00e7ayxana m\u00fc\u015ft\u0259ri il\u0259 dolu idi. Xudaverdi g\u00f6z\u00fcn\u0259 d\u0259y\u0259n, bo\u015f olan yegan\u0259 masaya yax\u0131nla\u015f\u0131b \u0259yl\u0259\u015fdi v\u0259 yan\u0131ndak\u0131 stular\u0131 \u018fmrah ki\u015fi il\u0259 \u015e\u0259faq\u0259t m\u00fc\u0259llimin \u0259yl\u0259\u015fm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn bir balaca masadan aralad\u0131. \u015e\u0259faq\u0259t m\u00fc\u0259llim \u00e7ay sifari\u015fi verib \u0259yl\u0259\u015fdikd\u0259n sonra \u00fcz\u00fcn\u00fc \u018fmraha tutub soru\u015fdu:<\/p>\n<p>-Ay \u018fmrah, yan\u0131nda oturan o ya\u015fl\u0131 arvad kim idi el\u0259, b\u00fct\u00fcn yol boyu s\u0259ni salm\u0131\u015fd\u0131 \u00e7\u0259n\u0259sinin alt\u0131na. El\u0259 bil tan\u0131\u015f\u0131n idi, \u00e7ox mehriban dan\u0131\u015f\u0131rd\u0131z.<\/p>\n<p>\u018fmrah aram-aram ba\u015f\u0131n\u0131 bulad\u0131:<\/p>\n<p>-B\u0259s e\u015fitm\u0259mis\u0259n ki, d\u0259rd adam\u0131 yax\u0131nla\u015fd\u0131r\u0131r?<\/p>\n<p>-N\u0259 deyirdi, n\u0259 dan\u0131\u015f\u0131rd\u0131?<\/p>\n<p>-M\u0259nd\u0259n soru\u015furdu ki, bizim rayon adam\u0131na ox\u015fam\u0131rs\u0131z, rayonumuza getm\u0259kd\u0259 xeyirdirmi? M\u0259n d\u0259 ba\u015f\u0131ma g\u0259l\u0259nl\u0259ri ona dan\u0131\u015fd\u0131m v\u0259 rayona getm\u0259yimizin s\u0259b\u0259bini dedim. S\u0259n dem\u0259 arvad da \u015f\u0259hid anas\u0131 imi\u015f. D\u0259rdi t\u0259z\u0259l\u0259ndi, bir o\u011flunu m\u00fcharib\u0259d\u0259 itirdikd\u0259n sonra h\u0259yat\u0131n onun\u00e7\u00fcn m\u0259nas\u0131z olmas\u0131ndan dan\u0131\u015fd\u0131. Deyirdi ki, Qara Tofiq olmasayd\u0131, indi m\u0259n \u00e7oxdan ya \u00f6lm\u00fc\u015fd\u00fcm, ya da ki, ba\u015f\u0131ma hava g\u0259lmi\u015fdi. Qara Tofiqi tan\u0131yan g\u00fcnd\u0259n, el\u0259 bilir\u0259m ki, o\u011flum \u00f6lm\u0259yib, sa\u011fd\u0131r. O, m\u0259n\u0259 o\u011fulluq edir. G\u0259linimi rayon x\u0259st\u0259xanas\u0131na i\u015f\u0259 d\u00fcz\u0259ldib, orda tibb bac\u0131s\u0131 i\u015fl\u0259yir, m\u0259n d\u0259 ki, evimizin yan\u0131ndak\u0131 m\u0259kt\u0259bd\u0259 xadim\u0259 i\u015fl\u0259yir\u0259m. Allaha \u015f\u00fck\u00fcr n\u0259v\u0259l\u0259rimi saxlay\u0131ram, he\u00e7 bir narahat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z yoxdur. Bir d\u00fcz\u0259lm\u0259y\u0259n i\u015f d\u0259 \u00e7\u0131xanda, narahat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131m olanda qa\u00e7\u0131ram Tofiqin \u00fcst\u00fcn\u0259. O da sa\u011f olsun, bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r bir d\u0259f\u0259 d\u0259 olsun, m\u0259ni na\u00fcmid qaytarmay\u0131b. Deyir, o t\u0259kc\u0259 m\u0259n\u0259 yox, ona \u00fcz tutanlar\u0131n h\u0259r birin\u0259 dayaq durur. B\u00fct\u00fcn rayon onun ba\u015f\u0131na and i\u00e7ir, ham\u0131n\u0131n yan\u0131nda h\u00f6rm\u0259ti b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. Siz d\u0259, el\u0259 d\u00fcz eliyib onun qap\u0131s\u0131na gedirsiz.<\/p>\n<p>\u00c7ay\u00e7\u0131 \u0259lind\u0259ki \u00e7aydan\u0131 g\u0259tirib masan\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 qoyub qay\u0131tmaq ist\u0259yirdi ki, Xudaverdi onu saxlad\u0131:<\/p>\n<p>-Ay o\u011ful biz bural\u0131 deyilik, qona\u011f\u0131q, s\u0259nd\u0259n bir s\u00f6z soru\u015fmaq ist\u0259yir\u0259m.<\/p>\n<p>Cavan o\u011flan maraqla Xudaverdinin \u00fcz\u00fcn\u0259 baxd\u0131:<\/p>\n<p>-Xo\u015f g\u0259lmisiz, buyurun, e\u015fidir\u0259m sizi, a\u011fsaqqal.<\/p>\n<p>Xudaverdi ba\u015f\u0131 il\u0259 raz\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirib s\u00f6z\u00fcn\u0259 davam etdi:<\/p>\n<p>-S\u0259n Qara Tofiqi tan\u0131y\u0131rsanm\u0131, biz onun evin\u0259 nec\u0259 ged\u0259 bil\u0259rik?<\/p>\n<p>\u00c7ay\u00e7\u0131 g\u00fcl\u00fcms\u00fcnd\u00fc:<\/p>\n<p>-Onu burda kim tan\u0131m\u0131r ki? Qara Tofiq rayon m\u0259rk\u0259zind\u0259 ya\u015fam\u0131r ax\u0131, q\u0259s\u0259b\u0259d\u0259 ya\u015fay\u0131r. Siz s\u0259hv g\u0259lmisiniz. Amma he\u00e7 narahat olmay\u0131n, rahatca \u00e7ay\u0131n\u0131z\u0131 i\u00e7in, sonra m\u0259n sizi bir ma\u015f\u0131nla yola salaram.<\/p>\n<p>\u00c7ay\u00e7\u0131 o\u011flan onlardan aralan\u0131b aral\u0131dak\u0131 stollar\u0131n birin\u0259 yax\u0131nla\u015fd\u0131. Orada oturub \u00e7ay i\u00e7\u0259n cavan bir o\u011flana ba\u015f\u0131 il\u0259 Xudaverdigil oturan masaya i\u015far\u0259 ed\u0259r\u0259k n\u0259 is\u0259 dedi. O\u011flan aya\u011fa qalx\u0131b onlara yax\u0131nla\u015fd\u0131:<\/p>\n<p>-Xo\u015f g\u0259lmisiniz. Sizi q\u0259s\u0259b\u0259y\u0259 m\u0259n aparacam, amma siz t\u0259l\u0259sm\u0259yin, rahatca \u00e7ay\u0131n\u0131z\u0131 i\u00e7in. M\u0259n ma\u015f\u0131n\u0131 bir az ab\u0131ra sal\u0131m. Ki\u015finin qap\u0131s\u0131na \u00e7irkli ma\u015f\u0131nla getm\u0259k ay\u0131b olar.<\/p>\n<p>Cavan o\u011flan s\u00f6z\u00fcn\u00fc bitirib , \u00e7ayxanadan \u00e7\u0131xd\u0131. S\u00fcfr\u0259\u00e7i \u0259lind\u0259 b\u00f6y\u00fck sini onlar\u0131n masas\u0131na yax\u0131nla\u015f\u0131b i\u00e7\u0259risind\u0259 olan soyuq q\u0259lyanalt\u0131lar\u0131 s\u00fcfr\u0259y\u0259 d\u00fczd\u00fc, sonra geri qay\u0131d\u0131b kababla dolu b\u00f6y\u00fck buludu masan\u0131n ortas\u0131na qoyub getdi. \u018fmrah maraqla Xudaverdiy\u0259 baxd\u0131, v\u0259 bax\u0131\u015flar\u0131yla ona, biz yem\u0259k sifari\u015f verm\u0259mi\u015fdik ax\u0131, sual\u0131n\u0131 verdi. Xudaverdi \u0259lini \u00e7\u00f6r\u0259y\u0259 uzad\u0131b lava\u015fdan bir dilim g\u00f6t\u00fcr\u0259r\u0259k dedi:<\/p>\n<p>-Bismillah! G\u00f6rd\u00fcn yem\u0259k, daha n\u0259 dem\u0259k, yem\u0259yinizi yeyin.<\/p>\n<p>H\u0259r \u00fc\u00e7\u00fc sakitc\u0259 yem\u0259kl\u0259rini yem\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131lar. Tezd\u0259n evl\u0259rind\u0259 bir tik\u0259 \u00e7\u00f6r\u0259kl\u0259 \u015firin\u00e7ay i\u00e7ib, s\u0259h\u0259r o ba\u015fdan yola \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131lar dey\u0259, oan g\u00f6r\u0259 d\u0259 i\u015ftahla yem\u0259y\u0259 giri\u015fm\u0259kl\u0259rind\u0259n ac olduqlar\u0131 hiss olunurdu. Divara vurulmu\u015f saat \u00fc\u00e7\u00fc g\u00f6st\u0259rirdi. Yem\u0259kl\u0259rini yeyib hesab\u0131 verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u018fmrah ki\u015fi s\u00fcfr\u0259\u00e7ini s\u0259sl\u0259di:<\/p>\n<p>-Ay o\u011ful, bizim hesab\u0131m\u0131z\u0131 g\u0259tir, biz ged\u0259k.<\/p>\n<p>S\u00fcfr\u0259\u00e7i ba\u015fqa masada oturub \u00e7ay i\u00e7\u0259n, s\u0259liq\u0259li geyimi il\u0259 se\u00e7il\u0259n ki\u015finin \u00fcz\u00fcn\u0259 baxd\u0131. Ki\u015fi ba\u015f\u0131 il\u0259 ona i\u015far\u0259 verib getm\u0259sini tap\u015f\u0131rd\u0131, sonra \u00f6z\u00fc \u0259lind\u0259ki \u00e7\u0259liy\u0259 s\u00f6yk\u0259n\u0259r\u0259k asta-asta masaya yax\u0131nla\u015fd\u0131. Maraqla ona baxan qonaqlar\u0131n h\u0259r \u00fc\u00e7\u00fc il\u0259 \u0259l uzad\u0131b g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fc:<\/p>\n<p>-Rayonumuza xo\u015f g\u0259lmisiniz. Sizin hesab\u0131n\u0131z \u00e7at\u0131b. Qara Tofiqin qonaqlar\u0131 el\u0259 m\u0259nim d\u0259 qonaqlar\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>Ki\u015fi \u0259lind\u0259ki \u0259san\u0131 sa\u011f aya\u011f\u0131ndak\u0131 protez\u0259 vurub taqq\u0131ldatd\u0131:<\/p>\n<p>&#8211; M\u0259n Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259 aya\u011f\u0131m\u0131n birini itirdikd\u0259n sonra, bu yem\u0259kxanan\u0131n yerinin al\u0131nmas\u0131nda, s\u0259n\u0259dl\u0259\u015fdirilm\u0259sind\u0259, el\u0259 tikilm\u0259sind\u0259 d\u0259 Qara Tofiqin \u0259m\u0259yi az olmay\u0131b. Bu \u00e7\u00f6r\u0259yi m\u0259n\u0259 Qara Tofiq verib, bax burada i\u015fl\u0259y\u0259n be\u015f-\u00fc\u00e7 n\u0259f\u0259rin ail\u0259si d\u0259 buradan dolan\u0131r. Allah onun k\u00f6m\u0259yi olsun!<\/p>\n<p>Xudaverdi \u0259lind\u0259 \u0259sa olan ki\u015fini maraqla s\u00fcz\u00fcb soru\u015fdu:<\/p>\n<p>-Allah s\u0259n\u0259 d\u0259 k\u00f6m\u0259k olsun,qarda\u015f o\u011flu, \u00e7ox sa\u011f ol. Y\u0259qin \u015f\u0259riksiniz.<\/p>\n<p>Ki\u015fi masan\u0131n \u0259traf\u0131nda olan bo\u015f stullardan birini \u00e7\u0259kib oturdu v\u0259 g\u00fcl\u00fcms\u00fcn\u0259r\u0259k dedi:<\/p>\n<p>-\u00c7oxlar\u0131 sizin kimi fikirl\u0259\u015fir, ya m\u0259n onunla \u015f\u0259rik\u0259m, ya da onun burda n\u0259s\u0259 bir mara\u011f\u0131 var. B\u0259lk\u0259 d\u0259 el\u0259 fikirl\u0259\u015fm\u0259kl\u0259rind\u0259ndir ki, m\u0259n\u0259 toxunub eliy\u0259n yoxdur. Tofiqin ad\u0131na, m\u0259nim d\u0259 bu protez ayaqlar\u0131ma g\u00f6r\u0259 bu obyekti \u00e7ox da \u00e7\u0259k-\u00e7evir\u0259 salm\u0131rlar. \u015e\u0259riklik-zad yoxdur. Amma bunu da vur\u011fulay\u0131m ki, biz Qara Tofiqin \u00e7\u00f6r\u0259yini yeyirik. Tofiq bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r kim\u0259s\u0259, n\u0259s\u0259 bir yax\u015f\u0131l\u0131q edibs\u0259, ondan he\u00e7 bir umacaq g\u00f6zl\u0259m\u0259yib. Siz onu yax\u0131ndan tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131z?<\/p>\n<p>\u015e\u0259faq\u0259t m\u00fc\u0259llim ba\u015f\u0131n\u0131 t\u0259rp\u0259d\u0259r\u0259k dedi:<\/p>\n<p>-Yox, he\u00e7 \u00fcz\u00fcn\u00fc d\u0259 g\u00f6rm\u0259mi\u015fik. Sad\u0259c\u0259 ad\u0131n\u0131 e\u015fidib g\u0259lmi\u015fik. Bir a\u011fsaqqal kimi k\u00f6m\u0259yin\u0259 ehtiyac\u0131m\u0131z var. \u00c7ox ya\u015fl\u0131 adamd\u0131r ki?<\/p>\n<p>-\u00c7oxu el\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Onun ad\u0131n\u0131 e\u015fidib \u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6rm\u0259y\u0259nl\u0259rin ham\u0131s\u0131 el\u0259 bilir ki, Tofiqin yetmi\u015f-yetmi\u015f be\u015f ya\u015f\u0131 olar. Amma onun altm\u0131\u015f ya\u015f\u0131 ke\u00e7\u0259n il tamam olub. Bir d\u0259 ki, ay qarda\u015f, a\u011fsaqqall\u0131q ya\u015fla deyil ey&#8230; Narahat olmay\u0131n, \u0259g\u0259r siz onun \u00fcst\u00fcn\u0259 g\u0259lmisinizs\u0259, o, he\u00e7 vaxt sizi na\u00fcmid qaytarmaz.<\/p>\n<p>\u015e\u0259faq\u0259t m\u00fc\u0259llim yem\u0259kxanan\u0131n sahibin\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr etdikd\u0259n sonra, onunla g\u0259l\u0259nl\u0259rin ham\u0131s\u0131 aya\u011fa qalxd\u0131. Ki\u015fi h\u0259r biri il\u0259 \u0259l verib x\u00fcdafizl\u0259\u015f\u0259r\u0259k onlar\u0131 qap\u0131ya q\u0259d\u0259r \u00f6t\u00fcrd\u00fc. H\u0259y\u0259td\u0259 ma\u015f\u0131n\u0131n\u0131 yuyub onlar\u0131 g\u00f6zl\u0259y\u0259n s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fc s\u0259sl\u0259di:<\/p>\n<p>-El\u015f\u0259n, d\u00fcz qap\u0131ya q\u0259d\u0259r apar ha.<\/p>\n<p>S\u00fcr\u00fcc\u00fc sa\u011f \u0259lini yuxar\u0131 qald\u0131raraq g\u00fcl\u00fcms\u00fcnd\u00fc:<\/p>\n<p>-Narahat olma, V\u0259li day\u0131.<\/p>\n<p>S\u00fcr\u00fcc\u00fc ma\u015f\u0131n\u0131 i\u015f\u0259 sald\u0131, qonaqlar ma\u015f\u0131na oturan kimi ma\u015f\u0131n\u0131 yerind\u0259n t\u0259rp\u0259tdi. \u018fmrah ki\u015fi \u00fcz\u00fcn\u00fc s\u00fcr\u00fcc\u00fcy\u0259 tutub soru\u015fdu:<\/p>\n<p>-Ay o\u011ful, getdiyimiz o q\u0259s\u0259b\u0259 \u00e7ox uzaqd\u0131r ki?<\/p>\n<p>S\u00fcr\u00fcc\u00fc ba\u015f\u0131n\u0131 bulayaraq cavab verdi:<\/p>\n<p>-Yox, uzaq deyil. Bir d\u0259 ki, uzaq olsa n\u0259 olas\u0131d\u0131r ki? Tofiq b\u0259yin m\u0259nim \u00fcst\u00fcmd\u0259 haqq\u0131 var. Onun yolunda m\u0259n h\u0259r bir qullu\u011fa can-ba\u015fla ged\u0259r\u0259m. M\u0259n \u00f6mr\u00fcm boyu onun m\u0259n\u0259 el\u0259diyi yax\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 unuda bilm\u0259r\u0259m.<\/p>\n<p>Arxa oturacaqda oturmu\u015f Xudaverdi maraqla yan\u0131nda \u0259yl\u0259\u015f\u0259n \u015e\u0259faq\u0259t m\u00fc\u0259llim\u0259 baxd\u0131. \u015e\u0259faq\u0259t m\u00fc\u0259llim s\u00fcr\u00fcc\u00fcd\u0259n soru\u015fdu:<\/p>\n<p>-Ay El\u015f\u0259n, n\u0259 yax\u015f\u0131l\u0131q eliyib s\u0259n\u0259, bu Qara Tofiq, bilm\u0259k olar?<\/p>\n<p>El\u015f\u0259n salonun g\u00fczg\u00fcs\u00fcnd\u0259n bir anl\u0131q \u015e\u0259faq\u0259t m\u00fc\u0259llim\u0259 bax\u0131b, yoluna davam ed\u0259r\u0259k h\u0259v\u0259sl\u0259 dan\u0131\u015fma\u011fa ba\u015flad\u0131:<\/p>\n<p>-Ay day\u0131, m\u0259n kas\u0131b\u00e7\u0131l\u0131qnan b\u00f6y\u00fcy\u0259n bir u\u015faq olmu\u015fam. Bir anam idi, bir d\u0259 m\u0259n. Atam m\u0259n u\u015faq olanda r\u0259hm\u0259t\u0259 gedib. Anam da ya\u015fl\u0131 arvadd\u0131r, ba\u015f-ba\u015fa verib bir k\u00f6hn\u0259, balaca daxmam\u0131zda ya\u015fay\u0131rd\u0131q. G\u00fcnd\u0259 ba\u015f\u0131m\u0131 doldururdu ki, evl\u0259n. M\u0259n d\u0259 kas\u0131b o\u011flanam da, vaxt\u0131nda oxumam\u0131\u015fam, savad\u0131m yox, v\u0259zif\u0259m yox, pulum yox, n\u0259yn\u0259n evl\u0259nim. MTS-in traktorunu s\u00fcrm\u0259kl\u0259 birt\u0259h\u0259r dolan\u0131rd\u0131q. Anam da g\u00fcnd\u0259 deyirdi ki, ay bala, bel\u0259 ev\u0259 g\u0259lin g\u0259tirm\u0259k ay\u0131bd\u0131r, bir az ev\u0259 \u0259l g\u0259zdir. Borc x\u0259rc eliyib atamdan qalan k\u00f6hn\u0259 evin ora-buras\u0131na bir balaca \u0259l g\u0259zdirdim. Sonra ba\u015flad\u0131q toy t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u0259. H\u0259tta toy g\u00fcn\u00fcn\u00fc d\u0259 t\u0259yin el\u0259dik. Toya \u00fc\u00e7 ay qalm\u0131\u015f gec\u0259-g\u00fcnd\u00fcz sah\u0259l\u0259ri \u015fumlay\u0131ram ki, bir az \u00e7ox pul qazan\u0131m, toyu yola verim. Bir g\u00fcn yen\u0259 traktorla qon\u015fu k\u0259ndin \u0259razisind\u0259 torpaq \u015fumlay\u0131rd\u0131m, m\u0259n\u0259 x\u0259b\u0259r el\u0259dil\u0259r ki, b\u0259s, tez g\u0259l, evin yan\u0131r. M\u0259n k\u0259nd\u0259 qay\u0131dana kimi ev nec\u0259 yanm\u0131\u015fd\u0131sa, m\u0259n g\u0259lib \u00e7atanda evimizin yerind\u0259 ancaq k\u00fcl\u00fc qalm\u0131\u015fd\u0131. Anam el\u0259 a\u011flay\u0131rd\u0131 ki, qon\u015fular onu sakitl\u0259\u015fdir\u0259 bilmirdil\u0259r. O el\u0259 a\u011flay\u0131r v\u0259 ancaq bu s\u00f6zl\u0259ri deyirdi, evim yand\u0131, o\u011flumun toyu qald\u0131, arzum \u00fcr\u0259yimd\u0259 yan\u0131b k\u00fcl oldu. Bu vaxt qon\u015fu u\u015faqlardan kims\u0259 dedi ki, b\u0259s Qara Tofiqin ma\u015f\u0131n\u0131 g\u0259ldi. Qara Tofiq ma\u015f\u0131ndan d\u00fc\u015f\u0259r\u0259k, yan\u0131ndak\u0131 adamlarla birg\u0259 anama yax\u0131nla\u015fd\u0131. A\u011flayan anam\u0131 sakitl\u0259\u015fdirib dedi ki, ay ana a\u011flama, biz qoymar\u0131q ki, s\u0259nin arzun g\u00f6z\u00fcnd\u0259 qals\u0131n. Anam he\u00e7 n\u0259 demir, el\u0259c\u0259 a\u011flama\u011f\u0131na davam edirdi. M\u0259n anam\u0131n qoluna girib, onu qon\u015fuluqda ya\u015fayan bibimgil\u0259 t\u0259r\u0259f apar\u0131r v\u0259 yol boyu onu sakitl\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131m. Deyirdim ki, ay ana, narahat olma, g\u00f6r\u00fcrs\u0259n ki, h\u00f6k\u00fcm\u0259t d\u0259 bu i\u015f\u0259 qar\u0131\u015f\u0131b, Qara Tofiq \u00f6z\u00fc s\u0259n\u0259 s\u00f6z verdi. Anam is\u0259 he\u00e7 kirimir, \u0259ksin\u0259 daha da yan\u0131ql\u0131-yan\u0131ql\u0131 a\u011flayaraq deyirdi ki, ay bala, Qara Tofiqin n\u0259 vecin\u0259, bir s\u00f6zd\u00fc d\u0259 dedi, getdi. O, g\u0259lib m\u0259n\u0259 ev tik\u0259sidimi? M\u0259n d\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r&#8230;<\/p>\n<p>-Onda o, rayonda n\u0259 v\u0259zif\u0259sind\u0259 i\u015fl\u0259yirdi ki? &#8211; Xudaverdi onun s\u00f6z\u00fcn\u00fc k\u0259sdi.<\/p>\n<p>S\u00fcr\u00fcc\u00fc \u00e7iyinl\u0259rini \u00e7\u0259kdi:<\/p>\n<p>-M\u0259n traktor\u00e7u babayam, hardan bilim n\u0259 v\u0259zif\u0259sind\u0259 i\u015fl\u0259yirdi? B\u00f6y\u00fcy\u00fcm\u00fcz idi d\u0259, lap b\u00f6y\u00fcy\u00fcm\u00fcz&#8230;<\/p>\n<p>-Ba\u015fa d\u00fc\u015fd\u00fck, b\u0259s sonra n\u0259 oldu?<\/p>\n<p>S\u00fcr\u00fcc\u00fc bir anl\u0131q s\u00f6hb\u0259tinin harda qald\u0131\u011f\u0131n\u0131 unudubmu\u015f kimi dedi:<\/p>\n<p>-Harda qald\u0131m? H\u0259, onu deyirdim ax\u0131, s\u0259h\u0259ri g\u00fcn Qara Tofiqin adamlar\u0131 g\u0259ldil\u0259r v\u0259 ba\u015flad\u0131lar tikintiy\u0259. He\u00e7 \u00fc\u00e7 ay ke\u00e7m\u0259mi\u015fdi ki, k\u00f6hn\u0259 evimizin yerind\u0259 ondan da g\u00f6z\u0259l k\u00fcrs\u00fcl\u00fc bir ev tikdil\u0259r ki, g\u0259l g\u00f6r\u0259s\u0259n.<\/p>\n<p>\u018fmrah ki\u015fi sakit s\u0259sl\u0259 dill\u0259ndi:<\/p>\n<p>-B\u0259s, toyun nec\u0259, oldumu? Y\u0259ni vaxt\u0131nda olmas\u0131n\u0131 soru\u015furam.<\/p>\n<p>-\u018flb\u0259td\u0259 oldu, ev toydan on g\u00fcn qabaq haz\u0131r oldu. G\u0259lini d\u0259 bir ba\u015fa \u00f6z evim\u0259 g\u0259tirdil\u0259r. \u0130ndi iki o\u011flum, iki q\u0131z\u0131m var. B\u00f6y\u00fck o\u011fluma atam\u0131n ad\u0131n\u0131 qoymu\u015fam, Elxan, amma sonbe\u015fiyimin ad\u0131n\u0131 anam qoyub, ad\u0131 Tofiqdir. Elxan alt\u0131nc\u0131 sinifd\u0259 oxuyur, Tofiqin is\u0259 h\u0259l\u0259 be\u015f ya\u015f\u0131 var. Q\u0131zlar da ki&#8230;<\/p>\n<p>Xudaverdi yen\u0259 El\u015f\u0259nin s\u00f6z\u00fcn\u00fc k\u0259sdi:<\/p>\n<p>-Qara Tofiql\u0259 toyunda bir s\u00fczd\u00fcnm\u00fc?<\/p>\n<p>El\u015f\u0259n d\u0259rind\u0259n bir n\u0259f\u0259s al\u0131b dedi:<\/p>\n<p>-Yox, qism\u0259t olmad\u0131. H\u0259min g\u00fcn onu Bak\u0131ya \u00e7a\u011f\u0131rm\u0131\u015fd\u0131lar dey\u0259, g\u0259l\u0259 bilm\u0259di. Amma \u00e7oxlu qonaq g\u00f6nd\u0259rmi\u015fdi m\u0259nim toyuma. \u00d6z\u00fc d\u0259 ham\u0131s\u0131 da b\u00f6y\u00fck adamlar. Sa\u011f olsunlar, ham\u0131s\u0131 da yax\u015f\u0131 i\u015ftirak etdil\u0259r. Bu ma\u015f\u0131n\u0131 da toydan y\u0131\u011f\u0131lan pulla alm\u0131\u015fam. Borclar\u0131m\u0131 ver\u0259nd\u0259n sonra, g\u00f6rd\u00fcm bir az pul qal\u0131b. Arvad\u0131n a\u011fl\u0131na qulaq as\u0131b bu ma\u015f\u0131n\u0131 ald\u0131m. \u0130ndi h\u0259rd\u0259n ora-bura s\u00fcr\u00fcr\u0259m, \u00e7\u00f6r\u0259k pulum \u00e7\u0131x\u0131r.<\/p>\n<p>\u018fmrah cibind\u0259n siqaret qutusunu \u00e7\u0131xard\u0131b El\u015f\u0259n\u0259 t\u0259r\u0259f \u00fczatd\u0131:<\/p>\n<p>-\u00c7\u0259kirs\u0259n?<\/p>\n<p>S\u00fcr\u00fcc\u00fc ona t\u0259r\u0259f uzad\u0131lan qutudan bir siqaret g\u00f6t\u00fcr\u00fcb dama\u011f\u0131na qoydu. \u018fmrah ilk olaraq s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn, sonra da \u00f6z siqaretini yand\u0131r\u0131b soru\u015fdu:<\/p>\n<p>-Sonra he\u00e7 g\u00f6r\u00fc\u015fm\u0259din Qara Tofiql\u0259?<\/p>\n<p>S\u00fcr\u00fc\u00e7\u00fc q\u0259s\u0259b\u0259nin giri\u015find\u0259ki i\u015f\u0131qforun q\u0131rm\u0131z\u0131 i\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n yand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcb ma\u015f\u0131n\u0131n \u0259yl\u0259cini basd\u0131. Siqaretini ma\u015f\u0131n\u0131n k\u00fclqab\u0131s\u0131nda s\u00f6nd\u00fcrd\u00fc, ya\u015f\u0131l i\u015f\u0131q yanan kimi yoluna davam edib, \u018fmrah ki\u015finin sual\u0131na cavab verdi:<\/p>\n<p>-Heyl\u0259 \u015fey olar ki, g\u00f6r\u00fc\u015fm\u0259y\u0259k? Toydan on g\u00fcn sonra qap\u0131m\u0131zdan iki d\u0259n\u0259 yax\u015f\u0131 hindqu\u015fu tutub anamla birlikd\u0259 g\u0259ldik onun i\u015f yerin\u0259. Anam onu qucaqlay\u0131b \u00f6pd\u00fc, m\u0259n d\u0259 ona \u00f6z t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fc bildirdim. Amma hindqu\u015flar\u0131 g\u00f6t\u00fcrm\u0259di. Anama dedi ki, qu\u015flar\u0131 qaytar\u0131n, vaxt eliyib g\u0259l\u0259c\u0259m, bi\u015fir\u0259rs\u0259n, el\u0259 s\u0259nin \u00f6z evind\u0259 birlikd\u0259 yey\u0259rik.<\/p>\n<p>\u018fmrah ki\u015fi maraqla soru\u015fdu:<\/p>\n<p>-G\u0259ldimi?<\/p>\n<p>S\u00fcr\u00fcc\u00fc ma\u015f\u0131n\u0131 iki m\u0259rt\u0259b\u0259li, yara\u015f\u0131ql\u0131 bir evin qar\u015f\u0131s\u0131nda saxlay\u0131b dedi:<\/p>\n<p>-Yox ey, g\u0259lm\u0259di. Anam h\u0259l\u0259 d\u0259 onun yolunu g\u00f6zl\u0259yir. H\u0259, \u00e7atd\u0131q, bu ev Qara Tofiqin evidir.<\/p>\n<p>\u018fmrah ki\u015fi \u0259lini cibin\u0259 sal\u0131b \u00e7\u0131xartd\u0131\u011f\u0131 pulu s\u00fcr\u00fcc\u00fcy\u0259 uzatd\u0131, s\u00fcr\u00fcc\u00fc incik halda onun \u0259lini geri qaytard\u0131:<\/p>\n<p>-Ay day\u0131, siz Qara Tofiqin qona\u011f\u0131s\u0131n\u0131z. Dem\u0259li h\u0259m d\u0259 m\u0259nim qona\u011f\u0131ms\u0131n\u0131z. Bizd\u0259 d\u0259 ki, qonaqdan pul alm\u0131rlar.<\/p>\n<p>H\u0259r \u00fc\u00e7\u00fc onunla sa\u011folla\u015f\u0131b ma\u015f\u0131ndan endil\u0259r. S\u00fcr\u00fc\u00e7\u00fc ma\u015f\u0131n\u0131 yerind\u0259n t\u0259rp\u0259tm\u0259k ist\u0259yirdi ki, Xudaverdi ona s\u0259sl\u0259ndi:<\/p>\n<p>-He\u00e7 dem\u0259din ax\u0131, hindqu\u015flar\u0131n\u0131n axr\u0131 n\u0259 oldu, durur?<\/p>\n<p>-\u0130ndiy\u0259 hindqu\u015fu qalar? &#8211; dey\u0259r\u0259k, s\u00fcr\u00fcc\u00fc g\u00fcl\u0259-g\u00fcl\u0259 ma\u015f\u0131n\u0131 s\u00fcr\u00fcb oradan uzaqla\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>****<\/p>\n<p>Qap\u0131n\u0131 on doqquz-iyirmi ya\u015f\u0131 ancaq olan cavan bir o\u011flan a\u00e7d\u0131. \u0130lk olaraq \u015e\u0259faq\u0259t m\u00fc\u0259llim dan\u0131\u015fd\u0131:<\/p>\n<p>-Salam ,o\u011flum, biz\u0259 Tofiq b\u0259y laz\u0131md\u0131r. Bura onun evidirmi?<\/p>\n<p>O\u011flan qap\u0131n\u0131 daha da geni\u015f a\u00e7araq dedi:<\/p>\n<p>-Salam, xo\u015f g\u0259lmisiz. B\u0259li bura onun evidir, buyurun i\u00e7\u0259ri.<\/p>\n<p>O\u011flan qonaqlar\u0131 i\u00e7\u0259ri burax\u0131b qap\u0131n\u0131 \u00f6rtd\u00fc v\u0259 onlar\u0131 evin ikinci m\u0259rt\u0259b\u0259sind\u0259 olan qonaq ota\u011f\u0131na d\u0259v\u0259t etdi. Qonaq ota\u011f\u0131 d\u0259bd\u0259b\u0259li olmasa da, z\u00f6vql\u0259 b\u0259z\u0259dilmi\u015fdi. Qonaqlar masan\u0131n \u0259traf\u0131nda \u0259yl\u0259\u015fdil\u0259r. \u00c7ox ke\u00e7m\u0259di ki, o\u011flan \u0259lind\u0259 \u00e7ay ota\u011fa daxil oldu. \u00c7aylar\u0131 qonaqlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131na qoyub geri qay\u0131td\u0131. Kims\u0259 onu qonaq ota\u011f\u0131n\u0131n qap\u0131s\u0131n\u0131n arxas\u0131nda g\u00f6zl\u0259yirmi\u015f kimi, d\u0259rhal da \u0259lind\u0259 ba\u015fqa bir sini il\u0259 geri qay\u0131td\u0131. G\u0259tirdiyi m\u00fcr\u0259bb\u0259l\u0259ri v\u0259 konfetl\u0259 dolu b\u00fcllur qab\u0131 masaya d\u00fczd\u00fc. Ota\u011f\u0131n ba\u015f t\u0259rfind\u0259 qoyulmu\u015f televizoru yand\u0131rd\u0131 v\u0259 pultu masaya qoyub dedi:<\/p>\n<p>-Siz narahat olmay\u0131n, \u00e7ay\u0131n\u0131z\u0131 i\u00e7in, atama z\u0259ng el\u0259mi\u015f\u0259m, indil\u0259rd\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Art\u0131q bir saat olard\u0131 ki, qonaqlar evd\u0259 oturub ev sahibini g\u00f6zl\u0259yirdil\u0259r. Bu vaxt \u0259rzind\u0259 ev sahibinin o\u011flu onlara bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 \u00e7ay g\u0259tirs\u0259 d\u0259, sonuncu \u00e7aya he\u00e7 k\u0259s toxunmad\u0131. Qap\u0131n\u0131n z\u0259ngi e\u015fidil\u0259nd\u0259 qonaqlar bir-birinin \u00fcz\u00fcn\u0259 baxd\u0131lar. Bu vaxt b\u0259st\u0259boylu bir ki\u015fi i\u00e7\u0259ri daxil oldu. Qonaqlar onu g\u00f6rc\u0259k aya\u011fa qalxd\u0131lar. O, qonaqlar\u0131n h\u0259r biri il\u0259 \u0259l verib mehribanl\u0131qla g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fc:<\/p>\n<p>-Xo\u015f g\u0259lmisiniz. Siz Allah ba\u011f\u0131\u015flay\u0131n, G\u0259nc\u0259d\u0259n g\u0259lir\u0259m. Bir az i\u015fim vard\u0131. Bils\u0259ydim qonaqlar\u0131m g\u0259l\u0259c\u0259k, he\u00e7 getm\u0259zdim. Buyurun \u0259yl\u0259\u015fin, narahat olmay\u0131n.<\/p>\n<p>Ki\u015fi pultu \u0259lin\u0259 al\u0131b televizorun s\u0259sini azaltd\u0131. Ota\u011fa sakitlik \u00e7\u00f6kd\u00fc. \u018fmrah ki\u015fi g\u00f6z-qa\u015fla \u015e\u0259faq\u0259t m\u00fc\u0259llim\u0259 s\u00f6hb\u0259ti ba\u015flama\u011fa i\u015far\u0259 etdi. \u015e\u0259faq\u0259t m\u00fc\u0259llim qar\u015f\u0131s\u0131ndak\u0131 armudu st\u0259kan\u0131 bir balaca k\u0259nara it\u0259l\u0259yib aram-aram dan\u0131\u015fma\u011fa ba\u015flamaq ist\u0259yirdi ki, ev sahibi onu qabaqlad\u0131:<\/p>\n<p>-Dey\u0259s\u0259n ax\u0131, bunlar siz\u0259 \u00e7\u00f6r\u0259k verm\u0259yibl\u0259r. El\u0259 yax\u015f\u0131 oldu, \u015fam yem\u0259yini birlikd\u0259 eliy\u0259rik. M\u0259n d\u0259 acam, naharda yediyimin \u00fcst\u00fcnd\u0259y\u0259m. \u0130\u015f-g\u00fccd\u0259n ba\u015f acmaq olmur ki, s\u0259h\u0259r evd\u0259n \u00e7\u0131x\u0131rsan, o i\u015fin dal\u0131nca gedirs\u0259n, bu \u015fin dal\u0131nca qa\u00e7\u0131rsan, g\u00f6r\u00fcrs\u0259n ki, qa\u015f qarald\u0131. Bir d\u0259 bax\u0131rsan ki, yem\u0259k d\u0259 yaddan \u00e7\u0131x\u0131b. H\u0259, n\u0259 is\u0259, g\u0259lin tan\u0131\u015f olaq. M\u0259nim ad\u0131m Tofiqdir. Amma ham\u0131 m\u0259n\u0259 Qara Tofiq deyir, b\u0259z\u0259n d\u0259 yax\u0131n dostlar\u0131m el\u0259c\u0259 Qara deyirl\u0259r.<\/p>\n<p>\u015e\u0259faq\u0259t m\u00fc\u0259llim \u00f6zl\u0259ri haqq\u0131nda tan\u0131\u015fl\u0131q verm\u0259k ist\u0259yirdi ki, Xudaverdinin verdiyi yersiz sual ona dan\u0131\u015fma\u011fa imkan verm\u0259di.<\/p>\n<p>-N\u0259d\u0259n siz\u0259 Qara Tofiq deyirl\u0259r? Ax\u0131 siz he\u00e7 d\u0259 bir o q\u0259d\u0259r d\u0259 qara deyilsiniz ax\u0131.<\/p>\n<p>Tofiq ota\u011fa daxil olan o\u011flunun qula\u011f\u0131na n\u0259 dedis\u0259, o\u011flu ba\u015f\u0131 il\u0259 raz\u0131l\u0131q bildirib \u00e7ay s\u00fcfr\u0259sini y\u0131\u011f\u0131\u015fd\u0131rma\u011fa ba\u015flad\u0131. Sonra Tofiq g\u00fcl\u00fcms\u0259y\u0259r\u0259k Xudaverdinin sual\u0131na cavab verdi:<\/p>\n<p>-Bunun \u00f6z tarixc\u0259si var, ist\u0259yirsiniz dan\u0131\u015fa bil\u0259r\u0259m. Hara t\u0259l\u0259sirik ki, yem\u0259yimiz g\u0259l\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r dan\u0131\u015f\u0131m, bir az ba\u015f\u0131m\u0131z\u0131 qataq. H\u0259, dem\u0259li bel\u0259, institutda oxudu\u011fum ill\u0259rd\u0259 bulvarda iki dostumla g\u0259zi\u015firdik, bir d\u0259 g\u00f6rd\u00fck ki, s\u0259kkiz-doqquz n\u0259f\u0259r cavan o\u011flan sakitc\u0259 \u00f6z yolu il\u0259 ged\u0259n bir q\u0131za sata\u015f\u0131r. O\u011flanlara \u00f6z yolu il\u0259 getm\u0259l\u0259rini, q\u0131z\u0131 t\u0259hqir etm\u0259m\u0259l\u0259rini xo\u015fluqca des\u0259m d\u0259, xeyri olmad\u0131. \u018flb\u0259yaxa olduq, biz \u00fc\u00e7 onlar is\u0259 s\u0259kkiz n\u0259f\u0259r. El\u0259 oldu ki, onlar bizim qaba\u011f\u0131m\u0131zdan qa\u00e7as\u0131 oldular, biz k\u0259nd u\u015fa\u011f\u0131 oldu\u011fumuzdan onlara nisb\u0259t\u0259n daha sa\u011flam v\u0259 c\u00fcss\u0259li g\u00f6r\u00fcn\u00fcrd\u00fck. Q\u0131z\u0131 evl\u0259rin\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fcb avtobusla yataqxanaya qay\u0131dark\u0259n yolda hiss etdim ki, ayaqqab\u0131m\u0131n i\u00e7\u0259risi su il\u0259 doludur. Sa\u011f aya\u011f\u0131mda olan ayyaqqab\u0131n\u0131 aya\u011f\u0131mdan \u00e7\u0131xartd\u0131m. Dostlar\u0131m aya\u011f\u0131mdak\u0131 corab\u0131n q\u0131rm\u0131z\u0131 r\u0259ngd\u0259 olmas\u0131na el\u0259 d\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259t verm\u0259s\u0259l\u0259r d\u0259, ayaqqab\u0131n\u0131n i\u00e7ind\u0259n t\u00f6k\u00fcl\u0259n qan\u0131 g\u00f6r\u0259nd\u0259 qorxuya d\u00fc\u015fd\u00fcl\u0259r. Tez m\u0259ni t\u0259cili yard\u0131ma \u00e7atd\u0131rd\u0131lar, s\u0259n dem\u0259, dava zaman\u0131 o\u011flanlardan kims\u0259 m\u0259ni b\u0131\u00e7aqla k\u00fcr\u0259yimd\u0259n yaralay\u0131bm\u0131\u015f, qan da k\u00fcr\u0259yimd\u0259n s\u00fcz\u00fcl\u0259r\u0259k aya\u011f\u0131mla ax\u0131b, ayaqqab\u0131n\u0131n i\u00e7in\u0259 dolubmu\u015f, amma m\u0259n he\u00e7 n\u0259 hiss etm\u0259mi\u015f\u0259m. \u018fm\u0259liyyatdan sonra h\u0259kim dostlar\u0131ma deyib ki, bu da\u011f imi\u015f ki, bir bel\u0259 qan itirm\u0259yi c\u0259h\u0259nn\u0259m, o boyda b\u0131\u00e7aq bat\u0131b buna, bu adam he\u00e7 hiss d\u0259 el\u0259m\u0259yib, dostunuz da\u011fd\u0131 ey, da\u011f. El\u0259 h\u0259min g\u00fcnd\u0259n dostlar\u0131m m\u0259ni Qara Tofiq dey\u0259 \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131lar. Bel\u0259c\u0259 yava\u015f-yava\u015f bu ada \u00f6yr\u0259\u015fdim. \u0130ndi h\u0259tta m\u0259n\u0259 sad\u0259c\u0259 Tofiq dey\u0259nd\u0259, bir az d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, g\u00f6r\u0259n bu adam m\u0259ni \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r, ya yox.<\/p>\n<p>\u015e\u0259faq\u0259t m\u00fc\u0259llim Qara Tofiqin s\u00f6z\u00fcn\u00fc ax\u0131ra q\u0259d\u0259r dinl\u0259dikd\u0259n sonra s\u00f6hb\u0259t\u0259 ba\u015flad\u0131. \u0130lk olaraq \u00f6z\u00fcn\u00fc v\u0259 yan\u0131nda olan dig\u0259r iki qona\u011f\u0131n kim oldu\u011funu, hadis\u0259 bar\u0259d\u0259 olan m\u0259lumat\u0131n\u0131 v\u0259 bu rayona g\u0259lm\u0259l\u0259rinin s\u0259b\u0259bini s\u00f6yl\u0259di. Sonra \u018fmrah ki\u015fi dan\u0131\u015fma\u011fa ba\u015flad\u0131:<\/p>\n<p>-Biz Eldar ki\u015finin d\u0259rdin\u0259 \u015f\u0259rik olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn, ona s\u0259mimi q\u0259lbd\u0259n ba\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn, onun ail\u0259sin\u0259 s\u0259br dil\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bu rayona g\u0259lmi\u015fik. Amma biz Eldar ki\u015finin v\u0259ziyy\u0259tini anlay\u0131b birba\u015fa onun qap\u0131s\u0131na getm\u0259y\u0259 d\u0259 \u00fcr\u0259k el\u0259m\u0259dik. Fkirl\u0259\u015fdik ki, bu i\u015fi a\u011fsaqqals\u0131z yoluna qoymaq \u00e7\u0259tin m\u0259s\u0259l\u0259dir, ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 el\u0259 bir ba\u015fa s\u0259nin qap\u0131na g\u0259lmi\u015fik.<\/p>\n<p>Sonra Xudaverdi dan\u0131\u015fma\u011fa ba\u015flad\u0131. Tofiq he\u00e7 n\u0259 demir, sakitc\u0259 dan\u0131\u015fan qonaqar\u0131 dinl\u0259yirdi. Qonaqlar\u0131n g\u0259li\u015find\u0259n agah olandan sonra, o, televizorun s\u0259sini tam al\u0131b, bir q\u0259d\u0259r fikr\u0259 getdi, sonra mobil telefonla harasa z\u0259ng vurdu:<\/p>\n<p>-Salam, ax\u015fam\u0131n xeyir, Seyid, nec\u0259s\u0259n? Bilirs\u0259n niy\u0259 s\u0259n\u0259 z\u0259ng el\u0259mi\u015f\u0259m. Sabah saat on bird\u0259 s\u0259nin dal\u0131ca ma\u015f\u0131n g\u00f6nd\u0259r\u0259c\u0259m. Bak\u0131dan g\u0259l\u0259n qonaqlar\u0131mla birlikd\u0259 r\u0259hm\u0259tlik R\u00fcst\u0259min q\u0259brini ziyar\u0259t el\u0259y\u0259c\u0259yik. S\u0259nin d\u0259 biziml\u0259 ora getm\u0259yin savab olar, bir \u201cYasin\u201d oxuyarsan. H\u0259m d\u0259 sabah r\u0259hm\u0259tliyin \u201cyeddisidir\u201d ax\u0131, sonra ham\u0131m\u0131z birlikd\u0259 m\u0259clis\u0259 gedib, Eldar ki\u015fiy\u0259 ba\u015fsa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ver\u0259rik. Oldu Seyid, sa\u011f ol, gec\u0259n xeyr\u0259 qals\u0131n.<\/p>\n<p>Qara Tofiq telefonu s\u00f6nd\u00fcr\u0259nd\u0259n sonra, yenid\u0259n kimins\u0259 n\u00f6mr\u0259sini y\u0131\u011fd\u0131. Dan\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131 adama q\u0131z\u0131lg\u00fcld\u0259n ibar\u0259t b\u00f6y\u00fck bir \u0259klil sifari\u015f verdikd\u0259n sonra telefonu bir k\u0259nara qoyub dedi:<\/p>\n<p>-Atalardan qalma bir m\u0259s\u0259l var, qan\u0131 qanla yumazlar, qan\u0131 su il\u0259 yuyarlar. Bu el\u0259 bir hadis\u0259dir ki, d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilikl\u0259, qisas\u00e7\u0131l\u0131qla olmay\u0131b. Q\u0259za n\u0259tic\u0259sind\u0259 olub. Amma \u00e7ox b\u00f6y\u00fck faci\u0259dir. R\u00fcst\u0259m, r\u0259hm\u0259tlik evin bir u\u015fa\u011f\u0131 idi, \u00f6z\u00fc d\u0259 subay. N\u0259 is\u0259, he\u00e7 \u00f6lm\u0259li o\u011ful deyildi, heyif ondan&#8230;<\/p>\n<p>Yem\u0259k yedikd\u0259n sonra qonaqlar\u0131 evd\u0259 yerb\u0259yer ed\u0259n Tofiq, \u00fcz\u00fcrxahl\u0131q edib eyvana \u00e7\u0131xd\u0131, sonra telefonla n\u00f6mr\u0259 y\u0131\u011fb kiminl\u0259s\u0259 uzun-uzad\u0131 dan\u0131\u015fd\u0131 v\u0259 telefon dan\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131 bel\u0259 bitirdi:<\/p>\n<p>-Narahat olma, qalan h\u0259r \u015fey m\u0259nlikdir. El\u0259 olsun ki, bu i\u015f b\u00f6y\u00fcm\u0259sin&#8230; Onsuz da olan olub&#8230;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>****<\/p>\n<p>Eldar\u0131n h\u0259y\u0259tind\u0259 qurulmu\u015f b\u00f6y\u00fck yas ma\u011far\u0131ndan \u00e7\u0131xanda Qara Tofiql\u0259 g\u0259l\u0259n qonaqlar\u0131 \u00f6t\u00fcrm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ham\u0131 aya\u011fa qalxd\u0131. H\u0259tta m\u0259rhumun atas\u0131 Eldar ki\u015fi d\u0259 aya\u011fa qalx\u0131b onlarla b\u0259rab\u0259r qap\u0131ya q\u0259d\u0259r add\u0131mlad\u0131. Bu is\u0259 Qara Tofiqin \u0259n faci\u0259li hadis\u0259l\u0259rd\u0259 bel\u0259, insanlar\u0131n sevgisini, h\u00f6rm\u0259tini qazanm\u0131\u015f s\u00f6z sahibi, bir el a\u011fsaqqal\u0131 olmas\u0131n\u0131n g\u00f6st\u0259ricisi idi.<\/p>\n<p>\u018fmrah ki\u015fi \u0259lini belin\u0259 qoyaraq h\u0259r k\u0259sd\u0259n bir-ne\u00e7\u0259 add\u0131m ir\u0259lid\u0259 sakitc\u0259 gedir v\u0259 n\u0259s\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fc. Bird\u0259n n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcns\u0259 ayaq saxlad\u0131. Geri \u00e7evril\u0259nd\u0259 ondan azca arxada g\u0259l\u0259n Qara Tofiql\u0259 \u015e\u0259faq\u0259t m\u00fc\u0259llimgilin s\u00f6hb\u0259t ed\u0259-ed\u0259 ona \u00e7atd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc. Hadis\u0259 ba\u015f ver\u0259n g\u00fcnd\u0259n bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 h\u0259r \u015fey kino lenti kimi g\u00f6z\u00fcn\u00fcn qaba\u011f\u0131ndan ke\u00e7di. D\u00f6\u015f cibind\u0259 olan mobil telefonun s\u0259si bir anl\u0131q onu qar\u0131\u015f\u0131q fikirl\u0259rd\u0259n ay\u0131rd\u0131. \u018fmrah ki\u015fi \u00f6z\u00fcnd\u0259n ixtiyars\u0131z telefonu \u00e7\u0131xar\u0131b ekrana baxmadan z\u0259ng\u0259 r\u0259dd cavab\u0131 verdi. Qara Tofiqgil \u018fmrah ki\u015fiy\u0259 yax\u0131nla\u015f\u0131b onunla b\u0259rab\u0259r bir q\u0259d\u0259r add\u0131mlad\u0131lar. El\u0259 bir-iki add\u0131m atm\u0131\u015fd\u0131lar ki, Qara Tofiqin telefonuna z\u0259ng g\u0259ldi. Qara Tofiq telefonu cibind\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131b ekrana baxmadan cavab verdi:<\/p>\n<p>-E\u015fidir\u0259m.<\/p>\n<p>Sonra, telefon qula\u011f\u0131nda bir m\u00fcdd\u0259t he\u00e7 n\u0259 dem\u0259d\u0259n dan\u0131\u015fan adam\u0131 dinl\u0259di. N\u0259hay\u0259t ki, ani olaraq g\u00fcl\u00fcms\u0259yib dedi:<\/p>\n<p>-Yax\u015f\u0131, \u00e7ox sa\u011f ol. \u0130ndi verir\u0259m&#8230;<\/p>\n<p>Qara Tofiq telefonu qula\u011f\u0131ndan ay\u0131r\u0131b onu \u018fmrah ki\u015fiy\u0259 uzatd\u0131:<\/p>\n<p>-G\u00f6t\u00fcr, qarda\u015f, o\u011flunun m\u00fcst\u0259ntiqidir, deyir, \u015fikay\u0259t\u00e7i olmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 bir-iki saata o\u011flunu buraxacaqlar.<\/p>\n<p>\u018fmrah ki\u015fi telefonu Qara Tofiqd\u0259n al\u0131b qula\u011f\u0131na yax\u0131nla\u015fd\u0131rsa da, x\u0259ttin o \u00fcz\u00fcnd\u0259 m\u00fcst\u0259ntiqin dedikl\u0259rind\u0259n he\u00e7 n\u0259 ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259di. Sad\u0259c\u0259, telefona qula\u011f\u0131nda sanki onunla dan\u0131\u015fan adama deyil, bir az \u0259vv\u0259l Tofiqd\u0259n e\u015fitdikl\u0259rin\u0259 cavab verirmi\u015f kimi birc\u0259 onu dey\u0259 bildi:<\/p>\n<p>-Sa\u011f olun. Allah sizd\u0259n raz\u0131 olsun!<\/p>\n<p>\u018fmrah ki\u015fi telefonu qula\u011f\u0131ndan ay\u0131r\u0131b Tofiq\u0259 uzat\u0131 v\u0259 ne\u00e7\u0259 g\u00fcnd\u0259n b\u0259ri i\u00e7in\u0259 dolan sars\u0131ntn\u0131n t\u0259sirind\u0259n k\u00f6vr\u0259l\u0259r\u0259k Tofiqin boynunu qucaqlad\u0131:<\/p>\n<p>-S\u0259n do\u011frudan da B\u00f6y\u00fck ki\u015fi imi\u015fs\u0259n.<\/p>\n<p class=\"bawpvc-ajax-counter\" data-id=\"23153\">Yaz\u0131ya 9 d\u0259f\u0259 bax\u0131l\u0131b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(hekay\u0259 Qara Tofiq\u0259 (Tofiq H\u00fcseynli) ithaf olunur) \u00a0S\u0259h\u0259r ert\u0259d\u0259n rayon m\u0259rk\u0259zin\u0259 ged\u0259r\u0259k, g\u00fcnortaya yax\u0131n k\u0259nd\u0259 qay\u0131dan Eldar ki\u015fi, evin\u0259 yax\u0131nla\u015fanda h\u0259y\u0259t qap\u0131s\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda dayanan \u201cT\u0259cili Yard\u0131m\u201d ma\u015f\u0131n\u0131n\u0131 v\u0259 h\u0259y\u0259t\u0259 y\u0131\u011f\u0131lm\u0131\u015f adamlar\u0131 g\u00f6r\u0259nd\u0259 bir anl\u0131q \u00e7a\u015f\u0131b qald\u0131. Tez \u00f6z\u00fcn\u00fc h\u0259y\u0259t\u0259 sal\u0131b sual dolu g\u00f6zl\u0259ri il\u0259 qonum-qon\u015fuya g\u00f6z g\u0259zdirib, ba\u015f\u0131 il\u0259 ham\u0131ya s\u0259ssizc\u0259 salam verdi, he\u00e7 k\u0259sd\u0259n [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":23154,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[16,3],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23153"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=23153"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23153\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23156,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23153\/revisions\/23156"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/23154"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=23153"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=23153"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=23153"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}