{"id":23206,"date":"2026-08-25T10:36:10","date_gmt":"2026-08-25T06:36:10","guid":{"rendered":"https:\/\/kultur.az\/?p=23206"},"modified":"2026-08-26T11:10:42","modified_gmt":"2026-08-26T07:10:42","slug":"onu-n%c9%99-h%c9%99yat-sindira-bildi-n%c9%99-olum-n%c9%99-bu-dunya-n%c9%99-d%c9%99-o-dunyanin-onun-uzun%c9%99-acilmis-qapisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kultur.az\/?p=23206","title":{"rendered":"ONU N\u018f H\u018fYAT SINDIRA B\u0130LD\u0130, N\u018f \u00d6L\u00dcM, N\u018f BU D\u00dcNYA, N\u018f D\u018f O D\u00dcNYANIN ONUN \u00dcZ\u00dcN\u018f A\u00c7ILMI\u015e QAPISI"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/4a46e9cb-823b-4836-96cc-991db4a70db5_740.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-23207\" src=\"https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/4a46e9cb-823b-4836-96cc-991db4a70db5_740-300x170.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"170\" srcset=\"https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/4a46e9cb-823b-4836-96cc-991db4a70db5_740-300x170.jpg 300w, https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/4a46e9cb-823b-4836-96cc-991db4a70db5_740.jpg 740w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>B\u0259z\u0259n bir insan\u0131n h\u0259yat\u0131 yaln\u0131z onun ke\u00e7diyi \u00f6m\u00fcr yolunun deyil, b\u00fct\u00f6v bir d\u00f6vr\u00fcn m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rinin aynas\u0131na \u00e7evrilir. El\u0259 \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r var ki, onlar tutduqlar\u0131 v\u0259zif\u0259 il\u0259 deyil, xarakteri, insanlara m\u00fcnasib\u0259ti, \u0259dal\u0259t\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 v\u0259 \u00e7\u0259tin m\u0259qamlarda n\u00fcmayi\u015f etdirdikl\u0259ri m\u00f6hk\u0259m m\u00f6vqe il\u0259 yadda qal\u0131rlar. M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fhm\u0259dov da m\u0259hz bel\u0259 \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rd\u0259n biri idi. Onun \u00f6m\u00fcr yolu h\u00fcquq\u015f\u00fcnas pe\u015f\u0259sinin yaln\u0131z xidm\u0259ti f\u0259aliyy\u0259t deyil, h\u0259m d\u0259 haqq\u0131n, \u0259dal\u0259tin, m\u0259rdliyin v\u0259 m\u0259n\u0259vi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn m\u00fcdafi\u0259\u00e7isi oldu\u011funu g\u00f6st\u0259r\u0259n d\u0259y\u0259rli bir h\u0259yat salnam\u0259sidir.<\/p>\n<p>Ya\u015fasayd\u0131, bu g\u00fcn \u2013 25 avqust 2026-c\u0131 ild\u0259 70 illik yubileyini qeyd ed\u0259c\u0259kdik. Lakin amans\u0131z \u00f6l\u00fcm 20 mart 2020-ci ild\u0259 onu aram\u0131zdan vaxts\u0131z apard\u0131. Bununla bel\u0259, onun \u00f6mr\u00fcn\u00fcn fiziki sonlu\u011fu m\u0259n\u0259vi izl\u0259rinin sonu olmad\u0131. \u018fksin\u0259, aradan ke\u00e7\u0259n h\u0259r il M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fhm\u0259dovun h\u00fcquq\u015f\u00fcnas kimi formala\u015fm\u0131\u015f m\u00f6vqeyini, \u0259dal\u0259t\u0259 s\u0259daq\u0259tini, insan taleyin\u0259 h\u0259ssas m\u00fcnasib\u0259tini v\u0259 dostlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259ziz olan \u015f\u0259xsiyy\u0259tini daha ayd\u0131n g\u00f6st\u0259rdi.<\/p>\n<p>\u018fhm\u0259dov M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fhm\u0259dal\u0131 o\u011flu 1956-c\u0131 il avqustun 25-d\u0259 B\u0259rd\u0259 rayonunda qulluq\u00e7u ail\u0259sind\u0259 anadan olmu\u015fdur. Orta t\u0259hsilini y\u00fcks\u0259k n\u0259tic\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u015fa vuraraq 1974-c\u00fc ild\u0259 q\u0131z\u0131l medalla m\u0259zun olmu\u015f, el\u0259 h\u0259min il Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Universitetinin h\u00fcquq fak\u00fclt\u0259sin\u0259 q\u0259bul edilmi\u015fdir. 1979-cu ild\u0259 ali h\u00fcquq t\u0259hsilini ba\u015fa vurduqdan sonra t\u0259yinatla daxili i\u015fl\u0259r orqanlar\u0131nda xidm\u0259t\u0259 g\u00f6nd\u0259rilmi\u015f v\u0259 Kirov rayon Milis \u0130dar\u0259sind\u0259 (indiki Bin\u0259q\u0259di Rayon Polis \u0130dar\u0259si) CAX \u00fczr\u0259 \u0259m\u0259liyyat\u00e7\u0131 kimi \u0259m\u0259k f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. Lakin \u0259m\u0259liyyat xidm\u0259tin\u0259 mara\u011f\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131ndan, 1981-ci ild\u0259 \u00f6z xahi\u015fi il\u0259 Masall\u0131 rayon D\u0130\u015e-nin \u0130stintaq b\u00f6lm\u0259sin\u0259 m\u00fcst\u0259ntiq v\u0259zif\u0259sin\u0259 ke\u00e7irilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>M\u0259h\u0259mm\u0259din h\u0259yat yolunun m\u0259hz bu m\u0259rh\u0259l\u0259si onun h\u00fcquq\u015f\u00fcnas kimi xarakterinin, pe\u015f\u0259 prinsipl\u0259rinin v\u0259 d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn daha ayd\u0131n \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xd\u0131\u011f\u0131 ill\u0259r idi. M\u0259n onunla ilk tan\u0131\u015f oldu\u011fumuz g\u00fcnd\u0259n h\u0259yata v\u0259 hadis\u0259l\u0259r\u0259 m\u00fcnasib\u0259timizd\u0259ki ox\u015farl\u0131\u011f\u0131 hiss etmi\u015fdim. \u018fdal\u0259ti h\u0259r \u015feyd\u0259n \u00fcst\u00fcn tutmaq, insan taleyin\u0259 bigan\u0259 qalmamaq, h\u00fcquqi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 yaln\u0131z formal yana\u015fmamaq bizi yax\u0131nla\u015fd\u0131ran \u0259sas m\u0259n\u0259vi ba\u011flardan idi. Ya\u015f f\u0259rqin\u0259 baxmayaraq, aram\u0131zda ill\u0259rl\u0259 davam ed\u0259n s\u0259mimi yolda\u015fl\u0131q v\u0259 m\u00f6hk\u0259m dostluq yarand\u0131. H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 m\u0259n Masall\u0131 rayon prokurorunun b\u00f6y\u00fck k\u00f6m\u0259k\u00e7isi v\u0259zif\u0259sind\u0259 i\u015fl\u0259yirdim.<\/p>\n<p>M\u0259h\u0259mm\u0259dd\u0259 m\u0259ni \u0259n \u00e7ox c\u0259lb ed\u0259n onun \u0259dal\u0259t hissinin g\u00fccl\u00fc olmas\u0131 v\u0259 q\u0259rar q\u0259bul ed\u0259rk\u0259n c\u0259sar\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259si idi. O, qanunun t\u0259l\u0259bl\u0259rini yaln\u0131z normativ g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259rin m\u0259cmusu kimi q\u0259bul etmirdi. H\u00fcququn arxas\u0131nda konkret insan taleyinin dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 yax\u015f\u0131 anlay\u0131rd\u0131. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 h\u0259r hans\u0131 inzibati v\u0259 ya xidm\u0259ti maraqla insan\u0131n h\u00fcquq v\u0259 m\u0259nafeyi aras\u0131nda se\u00e7im etm\u0259k z\u0259rur\u0259ti yarand\u0131qda, onun m\u00f6vqeyi ayd\u0131n olurdu: insan taleyi idar\u0259\u00e7ilik m\u0259nafeyind\u0259n \u00fcst\u00fcn tutulmal\u0131 idi. M\u0259hz bu prinsipial m\u00f6vqe sonralar onun m\u00fcst\u0259ntiq kimi f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rdi v\u0259 M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fhm\u0259dovun pe\u015f\u0259kar portretinin \u0259sas cizgil\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evrildi.<\/p>\n<p>M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fhm\u0259dovun m\u00fcst\u0259ntiq kimi f\u0259aliyy\u0259tinin ilk aylar\u0131nda ba\u015f vermi\u015f bir hadis\u0259 onun sonrak\u0131 pe\u015f\u0259kar taleyind\u0259 m\u00fch\u00fcm d\u00f6n\u00fc\u015f n\u00f6qt\u0259si kimi yadda qald\u0131. H\u0259min hadis\u0259d\u0259n sonra ona m\u00fcnasib\u0259t birm\u0259nal\u0131 olmad\u0131: bir qisim \u00fc\u00e7\u00fcn o, m\u00f6vcud yana\u015fmalarla bar\u0131\u015fmayan, h\u0259tta \u201carzuolunmaz\u201d hesab edil\u0259n m\u00fcst\u0259ntiq\u0259, dig\u0259r qisim \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 xidm\u0259ti v\u0259zif\u0259sinin m\u0259suliyy\u0259tini \u015f\u0259xsi maraqlardan \u00fcst\u00fcn tutan, haqq\u0131n v\u0259 \u0259dal\u0259tin m\u00fcdafi\u0259si yolunda \u00e7\u0259kinm\u0259d\u0259n m\u00f6vqe n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259n m\u0259rd v\u0259 c\u0259sar\u0259tli h\u00fcquq\u015f\u00fcnasa \u00e7evrildi.<\/p>\n<p>Hadis\u0259 rayon D\u0130\u015e-nin n\u00f6vb\u0259t\u00e7i hiss\u0259sind\u0259 ba\u015f vermi\u015fdi. Sovxozlardan birind\u0259 manqa ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 i\u015fl\u0259y\u0259n \u015f\u0259xsin \u00fcz\u0259rin\u0259 bax\u0131\u015f ke\u00e7iril\u0259rk\u0259n onun penc\u0259yinin cibind\u0259n narkotik madd\u0259y\u0259 ox\u015far b\u00fck\u00fcl\u00fc a\u015fkar edil\u0259r\u0259k g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fc. \u015e\u00fcbh\u0259li \u015f\u0259xs qismind\u0259 saxlan\u0131lan manqa ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 bar\u0259d\u0259 toplanm\u0131\u015f materiallar istintaq b\u00f6lm\u0259sin\u0259 g\u00f6nd\u0259rilir. M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fhm\u0259dov fakta g\u00f6r\u0259 cinay\u0259t i\u015fi ba\u015flay\u0131r v\u0259 istintaq apar\u0131r. \u0130lk andan i\u015f \u00fczr\u0259 v\u0259ziyy\u0259t kifay\u0259t q\u0259d\u0259r ayd\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr: bax\u0131\u015fda i\u015ftirak ed\u0259n milis \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 v\u0259 hal \u015fahidl\u0259ri b\u00fck\u00fcl\u00fcn\u00fcn h\u0259min \u015f\u0259xsin penc\u0259yinin cibind\u0259n a\u015fkar edildiyini t\u0259sdiql\u0259yir, ekspertiza r\u0259yi is\u0259 madd\u0259nin narkotik vasit\u0259 oldu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edir.<\/p>\n<p>Lakin pe\u015f\u0259kar m\u00fcst\u0259ntiq \u00fc\u00e7\u00fcn ilkin g\u00f6r\u00fcnt\u00fc he\u00e7 vaxt yekun n\u0259tic\u0259 dem\u0259k deyildi. M\u0259h\u0259mm\u0259d istintaq\u0131n yaln\u0131z haz\u0131r ifad\u0259l\u0259r v\u0259 formal s\u00fcbutlarla m\u0259hdudla\u015fmas\u0131na imkan vermir. \u0130\u015fin faktiki hallar\u0131n\u0131 diqq\u0259tl\u0259 ara\u015fd\u0131rd\u0131qca hadis\u0259nin ba\u015fqa t\u0259r\u0259fl\u0259ri d\u0259 \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xma\u011fa ba\u015flay\u0131r. \u0130stintaq zaman\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilir ki, milis \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 iki d\u0259f\u0259 manqa ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n i\u015f yerin\u0259 getmi\u015f, onu tapmad\u0131qlar\u0131na g\u00f6r\u0259 f\u0259hl\u0259l\u0259r\u0259 \u015f\u00f6b\u0259y\u0259 g\u0259lm\u0259sini tap\u015f\u0131rm\u0131\u015flar. Manqa ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 ifad\u0259sind\u0259 milis \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131n\u0131n iki d\u0259f\u0259 dal\u0131nca g\u0259lm\u0259l\u0259rini, h\u0259r ikisind\u0259 i\u015fd\u0259 olmamas\u0131n\u0131, D\u0130\u015e-n\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 e\u015fid\u0259n kimi ev\u0259 gedib \u00f6z\u00fcn\u00fc s\u0259liq\u0259y\u0259 sal\u0131b, \u00fcst- ba\u015f\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fib \u015f\u00f6b\u0259y\u0259 g\u0259lm\u0259sini, \u00fcst\u00fcn\u0259 bax\u0131\u015f ke\u00e7iril\u0259rk\u0259n penc\u0259yinin cibind\u0259n b\u00fck\u00fcl\u00fc \u00e7\u0131xmas\u0131n\u0131, lakin he\u00e7 bir vaxt narkotik madd\u0259d\u0259n istifad\u0259 etm\u0259m\u0259sini, h\u0259yat\u0131 boyu i\u00e7ki i\u00e7m\u0259m\u0259sini, h\u0259tta siqaret \u00e7\u0259km\u0259m\u0259sini, b\u00fck\u00fcl\u00fcn\u00fcn onun cibin\u0259 ba\u015fqalar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n qoyulmas\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>Bu ifad\u0259l\u0259rin sad\u0259c\u0259 m\u00fcdafi\u0259 m\u0259qs\u0259dil\u0259 ir\u0259li s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f versiya olub-olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn M\u0259h\u0259mm\u0259d onlar\u0131 dig\u0259r s\u00fcbutlarla m\u00fcqayis\u0259 edir. N\u0259tic\u0259d\u0259 manqa ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n i\u015f yerin\u0259 iki d\u0259f\u0259 g\u0259l\u0259n milis \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131n\u0131n axtar\u0131\u015flar\u0131, onun \u015f\u00f6b\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 bil\u0259n kimi ev\u0259 ged\u0259r\u0259k paltar\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fm\u0259si v\u0259 \u015f\u00f6b\u0259y\u0259 g\u0259lm\u0259si, el\u0259c\u0259 d\u0259 h\u0259yat t\u0259rzi il\u0259 ba\u011fl\u0131 dedikl\u0259ri h\u0259m manqa \u00fczvl\u0259ri, h\u0259m d\u0259 ail\u0259 \u00fczvl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259sdiql\u0259nir.<\/p>\n<p>Do\u011frudan da milis \u015f\u00f6b\u0259sin\u0259 g\u0259l\u0259n adam\u0131n cibin\u0259 narkotik madd\u0259 qoymas\u0131 absurddur!<\/p>\n<p>M\u0259h\u0259mm\u0259d m\u0259niml\u0259 d\u0259 m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015fdi. \u0130\u015fin faktiki hallar\u0131na g\u00f6r\u0259 h\u0259min \u015f\u0259xs\u0259 ittiham elan etm\u0259k olmazd\u0131.\u00a0Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 cinay\u0259t i\u015finin manqa ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 haqq\u0131nda olan hiss\u0259si xitam olundu v\u0259 i\u015f ba\u011fl\u0131 qald\u0131. M\u00fcst\u0259ntiqin bu h\u0259r\u0259k\u0259ti D\u0130\u015e-nin r\u0259hb\u0259rliyi t\u0259r\u0259find\u0259n naraz\u0131l\u0131qla qar\u015f\u0131lansa da, M\u0259h\u0259mm\u0259d q\u0259rar\u0131nda israrl\u0131 idi.<\/p>\n<p>\u0130lk vaxtlar D\u0130\u015e r\u0259hb\u0259rliyi M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fhm\u0259dovun qanunun t\u0259l\u0259bl\u0259rind\u0259n v\u0259 \u00f6z h\u00fcquqi m\u00f6vqeyind\u0259n geri \u00e7\u0259kilm\u0259m\u0259sini t\u0259cr\u00fcb\u0259sizlikd\u0259n do\u011fan bir \u201c\u0259rk\u00f6y\u00fcnl\u00fck\u201d, h\u0259tta \u201c\u00f6zba\u015f\u0131nal\u0131q\u201d kimi qiym\u0259tl\u0259ndirirdi. Lakin zaman g\u00f6st\u0259rdi ki, yan\u0131lan m\u0259hz onlar idi. M\u0259h\u0259mm\u0259din prinsipiall\u0131\u011f\u0131 \u00f6t\u0259ri h\u0259v\u0259s deyil, onun xarakterinin v\u0259 pe\u015f\u0259 \u0259qid\u0259sinin ayr\u0131lmaz t\u0259rkib hiss\u0259si idi. O, saxtakarl\u0131q v\u0259 \u0259dal\u0259tsizlik qar\u015f\u0131s\u0131nda ke\u00e7ilm\u0259z s\u0259dd kimi dayan\u0131r, xidm\u0259ti m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq d\u00fczg\u00fcn bildiyi m\u00f6vqeni m\u00fcdafi\u0259 edirdi. Bu x\u00fcsusiyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 rayon sakinl\u0259rinin etimad\u0131n\u0131 v\u0259 d\u0259rin r\u0259\u011fb\u0259tini qazand\u0131.<\/p>\n<p>Onun insanlarla m\u00fcnasib\u0259td\u0259 yaln\u0131z h\u00fcquq\u015f\u00fcnas deyil, h\u0259m d\u0259 c\u0259miyy\u0259tin sosial-psixoloji m\u00fchitini d\u00fczg\u00fcn qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259 bil\u0259n bir \u015f\u0259xs olmas\u0131 da diqq\u0259t\u0259layiq idi.<\/p>\n<p>&#8230;1990-c\u0131 ild\u0259 prokurorlu\u011fa yeni t\u0259yin olunmu\u015f g\u0259nc \u0259m\u0259kda\u015f\u0131n yol verdiyi uy\u011funsuz h\u0259r\u0259k\u0259t rayon ictimaiyy\u0259tind\u0259 ciddi naraz\u0131l\u0131q yaratm\u0131\u015fd\u0131. Naraz\u0131l\u0131q getdikc\u0259 geni\u015fl\u0259nir, m\u0259s\u0259l\u0259 ictimai qar\u015f\u0131durma h\u0259ddin\u0259 yax\u0131nla\u015f\u0131rd\u0131. V\u0259ziyy\u0259tin ciddiliyini g\u00f6r\u0259n M\u0259h\u0259mm\u0259d m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 m\u00fcdaxil\u0259 etdi. Rayonun a\u011fsaqqallar\u0131 v\u0259 ziyal\u0131lar\u0131 il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259r\u0259k onlar\u0131 dinl\u0259di, yaranm\u0131\u015f g\u0259rginliyin s\u0259b\u0259bl\u0259rini ara\u015fd\u0131rd\u0131 v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 anla\u015fman\u0131n b\u0259rpas\u0131na nail oldu. \u018fslind\u0259, o, h\u0259min m\u0259qamda yaln\u0131z h\u00fcquq-m\u00fchafiz\u0259 \u0259m\u0259kda\u015f\u0131 kimi deyil, c\u0259miyy\u0259tl\u0259 d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131 aras\u0131nda etimad k\u00f6rp\u00fcs\u00fc yaradan bir v\u0259t\u0259nda\u015f kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f etmi\u015fdi. Prokurorun v\u0259 D\u0130\u015e r\u0259hb\u0259rinin g\u00f6r\u0259 bilm\u0259diyi v\u0259 ya h\u0259ll ed\u0259 bilm\u0259diyi m\u0259s\u0259l\u0259ni o, \u015f\u0259xsi n\u00fcfuzu, t\u0259mkinli m\u00f6vqeyi v\u0259 insanlarla i\u015fl\u0259m\u0259k bacar\u0131\u011f\u0131 hesab\u0131na aradan qald\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Bir ne\u00e7\u0259 ild\u0259n sonra M\u0259h\u0259mm\u0259d Masall\u0131 rayon D\u0130\u015e-nin \u0130stintaq b\u00f6lm\u0259sin\u0259 r\u0259is t\u0259yin edildi. V\u0259zif\u0259sinin y\u00fcks\u0259lm\u0259si onun prinsipial m\u00f6vqeyind\u0259 he\u00e7 n\u0259yi d\u0259yi\u015fm\u0259di. O, n\u0259 r\u0259hb\u0259rliyin diqt\u0259si, n\u0259 d\u0259 \u0259m\u0259liyyat i\u015f\u00e7il\u0259rinin ist\u0259yi il\u0259 prosessual q\u0259rar q\u0259bul edirdi. \u0130stintaq\u0131n n\u0259tic\u0259si onun \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015f q\u0259na\u0259t\u0259 uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lmal\u0131 materiallar toplusu deyil, faktlar\u0131n, s\u00fcbutlar\u0131n v\u0259 qanuni prosedurun \u0259sas\u0131nda h\u0259qiq\u0259tin m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259si prosesi idi.<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n,\u00a01987-1988-ci ill\u0259rd\u0259 Masall\u0131n\u0131n k\u0259ndl\u0259rind\u0259 q\u0259rib\u0259 o\u011furluq hadis\u0259si ba\u015f vermi\u015fdi. \u0130ribuynuzlu heyvan\u0131n ba\u015f\u0131 k\u0259silir, bud hiss\u0259l\u0259ri apar\u0131l\u0131r, heyvan\u0131n le\u015fi qurda-qu\u015fa yem olurdu. Bir ild\u0259n art\u0131q apar\u0131lan istintaq-\u0259m\u0259liyyat t\u0259dbirl\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 bu hadis\u0259ni t\u00f6r\u0259d\u0259n \u015f\u0259xs tap\u0131l\u0131b istintaqa c\u0259lb edildi. M\u00fcq\u0259ssir 65 ya\u015f\u0131nda c\u0259limsiz bir adam idi. O, ilkin ifad\u0259l\u0259rind\u0259 t\u00f6r\u0259tdiyi cinay\u0259t \u0259m\u0259lini etiraf ed\u0259r\u0259k, hadis\u0259 yerl\u0259rini d\u0259qiqlikl\u0259 g\u00f6st\u0259rirdi. \u0130stintaq yolu il\u0259 onun 12 ba\u015f heyvan\u0131 o\u011furlay\u0131b k\u0259sm\u0259si, hara v\u0259 kiml\u0259r\u0259 verm\u0259si v\u0259.s. tam s\u00fcbut olundu. Lakin, bu, \u0259m\u0259liyyat\u00e7\u0131lar\u0131 qane etmirdi. Bu ya\u015fda v\u0259 g\u00f6rk\u0259md\u0259 ki\u015finin cinay\u0259tl\u0259ri t\u0259kba\u015f\u0131na t\u00f6r\u0259tm\u0259si onlara \u015f\u00fcbh\u0259li g\u00f6r\u00fcn\u00fcrd\u00fc. Odur ki, qeyri-prosessual qaydada onu sor\u011fu-sual edir, d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 \u201ccinay\u0259tkar yolda\u015flar\u0131n\u0131n kimliyini\u201d soru\u015furdular (G\u00f6r\u00fcn\u00fcr, ba\u011fl\u0131 qalan dig\u0259r o\u011furluq i\u015fl\u0259rini d\u0259 ona calamaq ist\u0259yirmi\u015fl\u0259r.).<\/p>\n<p>M\u0259h\u0259mm\u0259d istintaq eksperimenti aparmaq q\u0259rar\u0131na g\u0259lir. D\u0130\u015e-nin h\u0259y\u0259tind\u0259 hal \u015fahidl\u0259ri v\u0259 milis \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131n\u0131n i\u015ftirak\u0131 il\u0259 ke\u00e7iril\u0259n istintaq eksperimenti ham\u0131n\u0131 t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259ndirir. 65 ya\u015fl\u0131 \u00e7\u0259limsiz ki\u015fi iri c\u00f6ng\u0259nin ba\u015f\u0131na ba\u011flanm\u0131\u015f ipi ayaqlar\u0131na dolay\u0131b, 3 d\u0259qiq\u0259 \u0259rzind\u0259 heyvan\u0131 yer\u0259 y\u0131xaraq \u0259lind\u0259ki ki\u00e7ik b\u0131\u00e7aqla ba\u015f\u0131n\u0131 k\u0259sir. H\u0259min cinay\u0259t i\u015finin istintaq v\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u0259ri iki d\u0259f\u0259 Respublika televiziyas\u0131 il\u0259 g\u00f6st\u0259rildi.<\/p>\n<p>M\u0259h\u0259mm\u0259d \u0259dal\u0259tli olmaqla yana\u015f\u0131, c\u0259sar\u0259tli v\u0259 haz\u0131rcavab adam idi. Onun c\u0259sar\u0259ti v\u0259 haz\u0131rcavabl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar iki hadis\u0259ni xat\u0131rlamaq ist\u0259yir\u0259m.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Fedor\u00e7ukun agentinin susdurulmas\u0131<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>1982-ci il SSR\u0130 D\u0130N sistemind\u0259 ciddi d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rl\u0259 \u0259lam\u0259tdar olmu\u015fdu. Nazirl\u0259r Soveti yan\u0131nda DTK-n\u0131n s\u0259dri <strong>Fedor\u00e7uk<\/strong> SSR\u0130 Daxili \u0130\u015fl\u0259r naziri t\u0259yin edilmi\u015fdi. Milis sistemind\u0259 \u00e7oxlu kadr d\u0259yi\u015fikliyi ba\u015f verirdi. Bir \u00e7ox respublikalarda milis i\u015f\u00e7il\u0259ri haqq\u0131nda cinay\u0259t i\u015fl\u0259ri ba\u015flan\u0131r, y\u00fcks\u0259k \u00e7inli \u0259m\u0259kda\u015flar h\u0259bs olunur, bir \u00e7ox \u0259m\u0259kda\u015flar orqandan xaric edilir, \u00e7ox vaxt qurunun oduna ya\u015f da yan\u0131rd\u0131. Birc\u0259 m\u0259lumat kifay\u0259t edirdi ki, \u0259m\u0259kda\u015f\u0131 c\u0259zaland\u0131rs\u0131nlar v\u0259 yaxud orqandan xaric etsinl\u0259r. \u0130\u015fin x\u00fcsusiyy\u0259ti, kadr potensial\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmadan, t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik orqanlar\u0131na qoyulan t\u0259l\u0259b D\u0130O sistemin\u0259 d\u0259 t\u0259tbiq edilirdi. Bir s\u00f6zl\u0259, milis i\u015f\u00e7il\u0259ri aras\u0131nda ciddi \u00e7axna\u015fma ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131<strong>.\u00a0Bel\u0259 g\u0259rgin d\u00f6vrd\u0259 Moskvadan SSR\u0130 D\u0130N-nin \u0130qor adl\u0131 \u0259m\u0259kda\u015f\u0131 Masall\u0131 Rayon Milis \u015e\u00f6b\u0259sin\u0259 \u201cm\u0259xvi\u00e7ilik i\u015find\u0259 praktiki k\u00f6m\u0259k\u201d m\u0259qs\u0259di il\u0259 be\u015f g\u00fcnl\u00fck ezamiyy\u0259t\u0259 g\u0259lmi\u015fdi<\/strong>.<\/p>\n<p>1983-c\u00fc ilin yay\u0131nda, h\u0259ft\u0259nin bazar g\u00fcn\u00fc M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fhm\u0259dov telefonla m\u0259nd\u0259n xahi\u015f etdi ki, d\u0259niz\u0259 gets\u0259n, bizim qonag\u0131 da apararsan. Masall\u0131 rayon d\u00f6vl\u0259t notariusu \u015e\u00fck\u00fcr M\u0259mm\u0259dovla yax\u0131n dostum Vadar m\u00fc\u0259llimin ma\u015f\u0131n\u0131nda \u0130qorla birlikd\u0259 L\u0259nk\u0259rana, \u00e7im\u0259rliy\u0259 getdik. \u0130qor bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 bizi t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259ndirdi. \u018fvv\u0259la, m\u0259lum oldu ki, o, ingilis dilini t\u0259miz bilir. \u00c7im\u0259rlikd\u0259 \u00fczm\u0259yi ba\u00e7ar\u0131b-bacarmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 soru\u015fduqda\u00a0<strong>\u201cXeyr, \u00fcz\u0259 bilmir\u0259m\u201d<\/strong>\u00a0cavab\u0131n\u0131 verdi. Lakin bird\u0259n suya ba\u015f vurub, t\u0259xmin\u0259n 300 metr sahild\u0259n uzaqla\u015fd\u0131. Bu zaman o, \u00fczg\u00fc\u00e7\u00fcl\u00fcy\u00fcn b\u00fct\u00fcn n\u00f6vl\u0259rini n\u00fcmayi\u015f etdirirdi. Yem\u0259k yey\u0259rk\u0259n xeyli i\u00e7m\u0259sin\u0259 baxmayaraq, sif\u0259tinin r\u0259ngind\u0259 v\u0259 dan\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda he\u00e7 bir d\u0259yi\u015fiklik hiss olunmurdu.<\/p>\n<p><strong>\u015e\u00fck\u00fcr M\u0259mm\u0259dov<\/strong>\u00a0yumor sev\u0259n adam idi. Az\u0259rbaycan dilind\u0259 atmacalar at\u0131r, partiya v\u0259 h\u00f6kum\u0259t r\u0259hb\u0259rl\u0259ri bar\u0259d\u0259 l\u0259tif\u0259l\u0259r dan\u0131\u015f\u0131r, b\u0259z\u0259n d\u0259 \u0259ndaz\u0259d\u0259n \u00e7\u0131x\u0131rd\u0131. \u0130qor bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 onun da ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn rus dilind\u0259 dan\u0131\u015fma\u011f\u0131 xahi\u015f ets\u0259 d\u0259, \u015e\u00fck\u00fcr zarafatlar\u0131ndan qalm\u0131rd\u0131. Ax\u015fam\u00fcst\u00fc \u0130qoru milis \u015f\u00f6b\u0259sind\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcrub onunla xudahafizl\u0259\u015fdik. \u00c7\u00fcnki saat 22-d\u0259 qatarla Bak\u0131ya getm\u0259li idi.\u00a0<strong>Ax\u015fam saat 22 rad\u0259l\u0259rind\u0259 milis r\u0259isi \u0130n\u015falla \u018fs\u0259dov telefonla m\u0259n\u0259 z\u0259ng ed\u0259r\u0259k, \u015f\u00f6b\u0259y\u0259 g\u0259lm\u0259yimi xahi\u015f etdi. \u015e\u00f6b\u0259y\u0259 g\u0259lib r\u0259isin ota\u011f\u0131na gir\u0259nd\u0259, r\u0259hb\u0259r hey\u0259tin bir yerd\u0259 oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fcm. Ham\u0131n\u0131n \u00fcz\u00fcnd\u0259 h\u0259y\u0259can var idi&#8230; <\/strong><\/p>\n<p><strong>S\u0259b\u0259bi&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>Biz xudahafizl\u0259\u015fib ged\u0259nd\u0259n sonra \u0130qor m\u00fcst\u0259ntiql\u0259rin ota\u011f\u0131na g\u0259lir. Edisson S\u0259f\u0259rov \u0130qordan biziml\u0259 \u0259laq\u0259dar t\u0259\u0259ss\u00fcrat\u0131n\u0131 soru\u015fark\u0259n, \u0130qor t\u0259miz Az\u0259rbaycan dilind\u0259 dan\u0131\u015fma\u011fa ba\u015flay\u0131r:<\/p>\n<p>&#8211; <strong>Yax\u015f\u0131 yolda\u015flard\u0131r, amma \u015e\u00fck\u00fcr b\u00fct\u00fcn g\u00fcn\u00fc anti-sovet l\u0259tif\u0259l\u0259r dan\u0131\u015f\u0131rd\u0131. O, haradan bilsin ki, m\u0259n Az\u0259rbaycan dilini t\u0259miz bilir\u0259m&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>Sonra o, s\u00f6z\u00fcn\u0259 davam ed\u0259r\u0259k, &#8211;\u00a0<strong>\u201cQorxmay\u0131n, sizi satmaram\u201d<\/strong>\u00a0&#8211; deyir.<\/p>\n<p>Bu zaman M\u0259h\u0259mm\u0259d\u00a0<strong>\u201cBiz niy\u0259 qorxuruq ki, s\u0259n \u00f6z\u00fcn d\u00fcn\u0259n bizim yan\u0131m\u0131zda Fedor\u00e7uku s\u00f6ym\u00fcrd\u00fcn?\u201d<\/strong>\u00a0&#8211; dey\u0259 cavab verir v\u0259 onun bu cavab\u0131ndan sonra \u0130qor \u00e7a\u015f\u0131b qal\u0131r.<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259 buras\u0131ndad\u0131r ki, \u0130qorun ezamiyy\u0259td\u0259 oldu\u011fu be\u015f g\u00fcn \u0259rzind\u0259 ona Az\u0259rbaycan qonaqp\u0259rv\u0259rliyinin b\u00fct\u00fcn \u00e7alarlar\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rmi\u015fdil\u0259r. Sah\u0259 m\u00fcv\u0259kkili Nur\u0259linin t\u0259qa\u00fcd\u0259 \u00e7\u0131xmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar t\u0259\u015fkil edilmi\u015f, \u0130qorun da i\u015ftirak etdiyi yolasalma m\u0259rasimi s\u0259h\u0259r\u0259 q\u0259d\u0259r davam etmi\u015fdi. Bu hadis\u0259d\u0259n sonra ilin ax\u0131r\u0131na kimi ham\u0131 t\u0259\u015fvi\u015f i\u00e7\u0259risind\u0259 qald\u0131&#8230;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u018flikram\u0131n Masall\u0131dan qa\u00e7mas\u0131&#8230;<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>1993-c\u00fc ilin avqust ay\u0131nda \u018flikram H\u00fcmb\u0259tov yaraql\u0131lar\u0131 il\u0259 Masall\u0131 rayonuna g\u0259lir. Bundan bir g\u00fcn \u0259vv\u0259l \u018flikram\u0131n yaraql\u0131lar\u0131 C\u0259lilabada \u201ch\u00fccum etmi\u015f\u201d, rayon prokuroru K\u0259rima\u011fa Ta\u011f\u0131yevi tapa bilm\u0259dikl\u0259rind\u0259n k\u00f6m\u0259k\u00e7i Mircavan Kaz\u0131movu tutub L\u0259nk\u0259rana aparm\u0131\u015fd\u0131lar.<\/p>\n<p>Rayon \u0130cra Hakimiyy\u0259tinin binas\u0131nda m\u0259skunla\u015fm\u0131\u015f \u018flikram d\u00f6rd n\u0259f\u0259r yaraql\u0131n\u0131 \u015f\u00f6b\u0259y\u0259 g\u00f6nd\u0259rir. N\u00f6vb\u0259t\u00e7i hiss\u0259y\u0259 yax\u0131nla\u015fan yaraql\u0131lar \u201cB\u00f6y\u00fckl\u0259rd\u0259n kim var?\u201d dey\u0259 soru\u015fduqda, n\u00f6vb\u0259t\u00e7i zabit yaln\u0131z istintaq b\u00f6lm\u0259 r\u0259isinin yerind\u0259 oldu\u011funu bildirir. Yaraql\u0131lar M\u0259h\u0259mm\u0259din i\u015f ota\u011f\u0131na girir v\u0259 onlar\u0131n aras\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 dialoq ba\u015f verir.<\/p>\n<p>Yaraql\u0131:<\/p>\n<p><strong>&#8211; Biziml\u0259 getm\u0259lisiniz. Sizi B\u0259y \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>M\u0259h\u0259mm\u0259d:<\/p>\n<p><strong>&#8211; B\u0259y kimdir?<\/strong><\/p>\n<p>Yaraql\u0131:<\/p>\n<p>&#8211; <strong>Tal\u0131\u015f Mu\u011fan respublikas\u0131n\u0131n prezidenti \u018flikram H\u00fcmb\u0259tov.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>M\u0259h\u0259mm\u0259d:<\/p>\n<p><strong>&#8211; M\u0259n n\u0259 Tal\u0131\u015f Mu\u011fan respublikas\u0131n\u0131, n\u0259 d\u0259 \u018flikram adl\u0131 prezidenti tan\u0131y\u0131ram. \u018fg\u0259r g\u00f6r\u00fc\u015fm\u0259k ist\u0259yirs\u0259, \u00f6z\u00fc m\u0259nim yan\u0131ma g\u0259lsin.<\/strong><\/p>\n<p>Yaraql\u0131lar g\u00f6zl\u0259m\u0259diyi s\u0259rt cavabdan duruxur v\u0259 tez \u018flikram\u0131n yan\u0131na qay\u0131d\u0131rlar. \u018flikram bu c\u0259sar\u0259tli s\u00f6hb\u0259ti e\u015fid\u0259n kimi \u201cqarda\u015f qan\u0131 t\u00f6k\u00fclm\u0259sin\u201d b\u0259han\u0259si il\u0259 d\u0259st\u0259sini d\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fcb Masall\u0131dan \u00e7\u0131x\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>..Biz g\u0259nclik ill\u0259rind\u0259 hans\u0131sa \u00e7\u0259tin i\u015fi a\u00e7maqla deyil, kimi is\u0259 \u0259sass\u0131z m\u0259hkumluqdan qurtarma\u011f\u0131m\u0131zla f\u0259xr edirdik. Ba\u015fqalar\u0131, kimi is\u0259 ili\u015fdirm\u0259kd\u0259n z\u00f6vq ald\u0131\u011f\u0131 vaxt, biz insanlar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 qorumaqdan z\u00f6vq al\u0131rd\u0131q. Bizi birl\u0259\u015fdir\u0259n d\u0259 bu idi. B\u0259z\u0259n d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrs\u0259n ki, eyni t\u0259hsil\u0259, eyni v\u0259zif\u0259y\u0259 malik \u0259m\u0259kda\u015f\u0131n biri m\u00fcti, buyruq qulu olur, dig\u0259ri qanunun aliliyini h\u0259r \u015feyd\u0259n \u00fcst\u00fcn tutub, insan taleyin\u0259 h\u0259ssas yana\u015f\u0131r, bu yolda \u0259ziyy\u0259tl\u0259ri d\u0259 olur. M\u0259n bunun s\u0259b\u0259bini genefondda v\u0259 ail\u0259 t\u0259rbiy\u0259sind\u0259 g\u00f6r\u00fcr\u0259m. M\u0259h\u0259mm\u0259din atas\u0131\u00a0<strong>\u018fhm\u0259dal\u0131 ki\u015fi\u00a0<\/strong>Samuxun say\u0131l\u0131b se\u00e7il\u0259n, s\u00f6z\u00fc \u00fcz\u0259 dey\u0259n, m\u0259rd insanlar\u0131ndan biri olub. 1941-ci ild\u0259 o, k\u0259ndl\u0259rind\u0259 kolxoz s\u0259dri i\u015fl\u0259yirdi. Bir g\u00fcn qarda\u015f\u0131 M\u0259\u015fdi \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259rbi komissarl\u0131qdan \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f v\u0259r\u0259qi g\u0259lir. \u018fhm\u0259dal\u0131 ki\u015finin qarda\u015f\u0131n\u0131 \u0259sg\u0259rlikd\u0259n saxlamaq imkan\u0131 olsa da, bunu etmir. Sonralar qohumlar\u0131 \u018fhm\u0259dal\u0131 ki\u015fini q\u0131nay\u0131rlar: <strong>\u201c\u0130st\u0259s\u0259ydin, qarda\u015f\u0131n\u0131 \u0259sg\u0259rlikd\u0259n saxlayard\u0131n\u201d,<\/strong> \u2013 deyirl\u0259r. O is\u0259 cavab\u0131nda: \u201c\u0130ki qarda\u015fdan biri getm\u0259li idi\u201d, \u2013 deyir. Dem\u0259li, \u018fhm\u0259dal\u0131 ki\u015fi elin q\u0131na\u011f\u0131ndan qorxurmu\u015f. Bu, h\u0259min M\u0259\u015fdidir ki, Xalq yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131 \u0130smay\u0131l \u015e\u0131xl\u0131 <strong>\u201cKer\u00e7 sular\u0131nda\u201d<\/strong> adl\u0131 yaz\u0131s\u0131nda onu x\u00fcsusi qeyd etmi\u015fdi. Anas\u0131n\u0131n m\u0259ktubunu bir yerd\u0259 oxumu\u015fdular&#8230;<\/p>\n<p>M\u0259h\u0259mm\u0259din b\u00f6y\u00fck qarda\u015f\u0131 Nizami m\u00fc\u0259llim 1966-c\u0131 ild\u0259 h\u00fcquq fak\u00fclt\u0259sini btirdikd\u0259n sonra D\u0130O-da m\u00fcst\u0259ntiq v\u0259zif\u0259sind\u0259 i\u015fl\u0259yir. H\u0259min vaxt L\u0259nk\u0259ran rayon D\u0130\u015e-nin istintaq b\u00f6lm\u0259 r\u0259isi i\u015fl\u0259mi\u015f Babaxan Cahangirov m\u0259niml\u0259 s\u00f6hb\u0259tind\u0259 Nizami haqq\u0131nda deyirdi ki, t\u0259rbiy\u0259li, \u0259d\u0259bli v\u0259 utancaq o\u011flan idi. Lakin bildiyini, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, d\u0259d\u0259sin\u0259 d\u0259 verm\u0259zdi. Olduqca prinsipial adam idi. Sonra o, \u015e\u0259mkir rayonunda xalq hakimi i\u015fl\u0259yir. Lakin I katib M\u0259mm\u0259d \u018fsg\u0259rovla yola getmir, sifari\u015f q\u0259bul etmir v\u0259 n\u0259hay\u0259t, raykomun b\u00fcro q\u0259rar\u0131 il\u0259 hakimlikd\u0259n geri \u00e7a\u011f\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p><strong>M\u0259n \u0259min\u0259m ki, M\u0259h\u0259mm\u0259din \u0259dal\u0259tliliyi v\u0259 c\u0259sar\u0259ti d\u0259 m\u0259hz ail\u0259 t\u0259rbiy\u0259sind\u0259n v\u0259 qandan g\u0259lir. B\u00fct\u00fcn bunlar, \u0259slind\u0259 bir ail\u0259nin, h\u0259tta bir n\u0259slin kimliyi \u2013 \u201c\u00d6m\u00fcr kitab\u0131n\u0131n\u201d hay-k\u00fcys\u00fcz, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, s\u0259ssiz, i\u00e7in-i\u00e7in oxunan hekay\u0259l\u0259ridir. Bu hekay\u0259l\u0259rin m\u00f6vzusu da, ana x\u0259tti d\u0259, q\u0259hr\u0259man\u0131 da, inanc v\u0259 inam\u0131 da \u018fdal\u0259t, M\u0259rdlik, D\u0259yan\u0259t, Ki\u015filik v\u0259 \u018fyilm\u0259z B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u00fcr!<\/strong><\/p>\n<p>T\u0259bii ki, b\u00fct\u00fcn bu \u00e7alarlar\u0131n, x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rin h\u0259yat kredosu is\u0259 \u0130nsan v\u0259 T\u0259ss\u00fcbke\u015f V\u0259t\u0259nda\u015fd\u0131! Bax, m\u0259nim dostum M\u0259h\u0259mm\u0259d d\u0259 bu \u00f6z\u00fcl\u00fcn \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u00fcrurla dayanma\u011f\u0131 haqq etmi\u015f bir n\u00fcmay\u0259nd\u0259 idi!<\/p>\n<p>Bir ha\u015fiy\u0259 \u00e7\u0131x\u0131m, Az\u0259rbaycan\u0131n tarixi g\u00fcnl\u0259rin\u0259, bayramlar\u0131na v\u0259 h\u00fcznl\u00fc tarixl\u0259rin\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 b\u00f6y\u00fck \u00f6n\u0259m verirdi. Amma \u0259n \u00e7ox sevdiyi g\u00fcn 28 May \u2013 C\u00fcmhuriyy\u0259t G\u00fcn\u00fc idi. H\u0259min g\u00fcn b\u00fct\u00fcn dostlar\u0131na z\u0259ng ed\u0259r, onlar\u0131 t\u0259brik ed\u0259r, bu tarixi g\u00fcn\u00fcn sevincini yax\u0131nlar\u0131 il\u0259 b\u00f6l\u00fc\u015f\u0259rdi. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n i\u015f\u011faldan azad olunmas\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u0259k ona qism\u0259t olmad\u0131. \u018fmin\u0259m ki, 8 Noyabr \u2013 Z\u0259f\u0259r G\u00fcn\u00fc onun \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n b\u00f6y\u00fck bayramlardan biri olard\u0131. \u00c7\u00fcnki V\u0259t\u0259n sevgisi onun h\u0259yat\u0131n\u0131n ayr\u0131lmaz par\u00e7as\u0131 idi.<\/p>\n<p>Allah r\u0259hm\u0259t el\u0259sin!<\/p>\n<p><strong>P.S.<\/strong>\u00a0Yaz\u0131n\u0131 M\u0259h\u0259mm\u0259din t\u0259l\u0259b\u0259 yolda\u015f\u0131 v\u0259 yax\u0131n dostu, tan\u0131nm\u0131\u015f v\u0259kil\u00a0<strong>Vidadi Mahmudovun<\/strong>\u00a0xatir\u0259l\u0259rind\u0259n bir par\u00e7an\u0131 \u0259lav\u0259 etm\u0259kl\u0259 bitirm\u0259k ist\u0259yir\u0259m.<\/p>\n<p>\u201cSon vaxtlar M\u00fcmin Sar\u0131kayan\u0131n &#8220;Ben yoruldum hayat&#8220; mahn\u0131s\u0131n\u0131 z\u00fcmz\u00fcm\u0259 ed\u0259rdi M\u0259h\u0259mm\u0259d:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Ben yoruldum hayat, gelme \u00fcst\u00fcme,<\/strong><\/p>\n<p><strong>Diz \u00e7\u00f6kt\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n namert y\u00fcz\u00fcne.<\/strong><\/p>\n<p><strong>G\u00f6z\u00fcmden g\u00f6nl\u00fcmden d\u00fc\u015fen d\u00fc\u015fene<\/strong><\/p>\n<p><strong>Bu \u00f6ks\u00fcz ba\u015f\u0131ma g\u00f6z da\u011f\u0131 verme.<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>M\u0259h\u0259mm\u0259din Buzovna q\u0259s\u0259b\u0259sind\u0259 &#8220;Kristaln\u0131&#8220; deyil\u0259n yerd\u0259ki q\u0259biristanl\u0131qda qurulmu\u015f q\u0259bir\u00fcst\u00fc abid\u0259sind\u0259 bu \u015feirin iki b\u0259ndinin misralar\u0131 h\u0259kk olunub. Bu, dostlar\u0131n\u0131n ist\u0259yi il\u0259 olub. \u0130ndi biz M\u0259h\u0259mm\u0259di xat\u0131rlayanda g\u00f6zl\u0259rimiz \u00f6n\u00fcnd\u0259 onun bu mahn\u0131n\u0131 z\u00fcmz\u00fcm\u0259 ed\u0259n x\u0259yal\u0131 canlan\u0131r. Do\u011frudan da onun h\u0259yat yoluna, 63 illik h\u0259yat\u0131nda ba\u015f ver\u0259nl\u0259rl\u0259 bu mahn\u0131n\u0131n r\u0259vay\u0259ti \u00e7ox ox\u015fard\u0131. G\u00f6r\u00fcn\u00fcr, ona g\u00f6r\u0259 d\u0259, olub ke\u00e7\u0259nl\u0259ri xat\u0131rlamaq, \u00f6z\u00fcn\u0259 t\u0259s\u0259lli verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn, h\u0259yat\u0131n\u0131n son g\u00fcnl\u0259rind\u0259, x\u00fcsusi il\u0259 x\u0259st\u0259liyinin \u015fidd\u0259tli vaxt\u0131nda bu mahn\u0131n\u0131n s\u00f6zl\u0259rini se\u00e7mi\u015fdi\u201d.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u018fl\u0259mdar M\u0259mm\u0259dov,<\/strong><\/p>\n<p><strong>t\u0259qa\u00fcdd\u0259 olan ba\u015f \u0259dliyy\u0259 m\u00fc\u015faviri<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p class=\"bawpvc-ajax-counter\" data-id=\"23206\">Yaz\u0131ya 113 d\u0259f\u0259 bax\u0131l\u0131b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u0259z\u0259n bir insan\u0131n h\u0259yat\u0131 yaln\u0131z onun ke\u00e7diyi \u00f6m\u00fcr yolunun deyil, b\u00fct\u00f6v bir d\u00f6vr\u00fcn m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rinin aynas\u0131na \u00e7evrilir. El\u0259 \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r var ki, onlar tutduqlar\u0131 v\u0259zif\u0259 il\u0259 deyil, xarakteri, insanlara m\u00fcnasib\u0259ti, \u0259dal\u0259t\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 v\u0259 \u00e7\u0259tin m\u0259qamlarda n\u00fcmayi\u015f etdirdikl\u0259ri m\u00f6hk\u0259m m\u00f6vqe il\u0259 yadda qal\u0131rlar. M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fhm\u0259dov da m\u0259hz bel\u0259 \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rd\u0259n biri idi. Onun \u00f6m\u00fcr yolu h\u00fcquq\u015f\u00fcnas pe\u015f\u0259sinin yaln\u0131z [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":23207,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[5,4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23206"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=23206"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23206\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23208,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23206\/revisions\/23208"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/23207"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=23206"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=23206"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=23206"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}