{"id":23214,"date":"2026-08-25T10:44:38","date_gmt":"2026-08-25T06:44:38","guid":{"rendered":"https:\/\/kultur.az\/?p=23214"},"modified":"2026-08-25T10:44:38","modified_gmt":"2026-08-25T06:44:38","slug":"zaur-ustac-poeziyasinda-ana-obrazi-v%c9%99-analiq-m%c9%99fhumunun-b%c9%99dii-ifad%c9%99si","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kultur.az\/?p=23214","title":{"rendered":"Zaur Ustac poeziyas\u0131nda ana obraz\u0131 v\u0259 anal\u0131q m\u0259fhumunun b\u0259dii ifad\u0259si"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\"><strong><a href=\"https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/zaur-ustac.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-23215\" src=\"https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/zaur-ustac-300x210.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"210\" srcset=\"https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/zaur-ustac-300x210.jpg 300w, https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/zaur-ustac.jpg 639w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>\u201cYazarlar\u201d jurnal\u0131n\u0131n redaktoru v\u0259 Yarad\u0131c\u0131l\u0131q Komissiyas\u0131n\u0131n s\u0259dri, \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas-t\u0259nqid\u00e7i\u00a0 Zaur Ustac poeziyas\u0131nda ana obraz\u0131 v\u0259 anal\u0131q m\u0259fhumunun b\u0259dii ifad\u0259si\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>X\u00fclas\u0259. Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131nda ana obraz\u0131 milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rin, m\u0259h\u0259bb\u0259tin, m\u0259rh\u0259m\u0259tin, f\u0259dakarl\u0131\u011f\u0131n v\u0259 m\u0259n\u0259vi safl\u0131\u011f\u0131n ifad\u0259 olundu\u011fu m\u00fch\u00fcm poetik obrazlardan biridir. Ana yaln\u0131z ail\u0259 daxilind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n bir sosial-m\u0259n\u0259vi statusu ifad\u0259 etmir, h\u0259m d\u0259 xalq\u0131n yadda\u015f\u0131n\u0131, milli d\u0259y\u0259rl\u0259rini v\u0259 m\u0259n\u0259vi d\u00fcnyas\u0131n\u0131 g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r\u0259 \u00f6t\u00fcr\u0259n simvolik obraz kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir. M\u00fcasir Az\u0259rbaycan poeziyas\u0131nda bu \u0259n\u0259n\u0259 m\u00fcxt\u0259lif f\u0259rdi poetik \u00fcslublarda davam etdirilir. Zaur Ustac yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda da ana obraz\u0131 v\u0259 anal\u0131q anlay\u0131\u015f\u0131 insan\u0131n m\u0259n\u0259vi d\u00fcnyas\u0131, ail\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri, do\u011fmal\u0131q, v\u0259t\u0259n, u\u015faql\u0131q v\u0259 milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259qdim olunur. \u015eairin poetik d\u00fcnyas\u0131nda ana h\u0259m real h\u0259yat\u0131n do\u011fma v\u0259 \u0259ziz insan\u0131, h\u0259m d\u0259 m\u0259rh\u0259m\u0259t, s\u0259daq\u0259t, f\u0259dakarl\u0131q v\u0259 m\u0259n\u0259vi dayaq anlay\u0131\u015flar\u0131n\u0131n da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r. M\u0259qal\u0259d\u0259 Zaur Ustac poeziyas\u0131nda ana obraz\u0131n\u0131n funksional x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri, anal\u0131q m\u0259fhumunun m\u0259n\u0259vi-f\u0259ls\u0259fi m\u0259zmunu, ana v\u0259 \u00f6vlad m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin poetik ifad\u0259si, ana obraz\u0131n\u0131n v\u0259t\u0259n v\u0259 milli yadda\u015f anlay\u0131\u015flar\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259si ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Ana obraz\u0131 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n \u015fifahi v\u0259 yaz\u0131l\u0131 \u0259d\u0259biyyat\u0131nda \u0259n q\u0259dim v\u0259 \u0259n davaml\u0131 obrazlardan biridir. Ana anlay\u0131\u015f\u0131 Az\u0259rbaycan milli d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sind\u0259 yaln\u0131z do\u011fum v\u0259 ail\u0259 m\u00fcnasib\u0259ti il\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r. Bu anlay\u0131\u015f\u0131n daxilind\u0259 m\u0259h\u0259bb\u0259t, m\u0259rh\u0259m\u0259t, s\u0259daq\u0259t, f\u0259dakarl\u0131q, m\u0259n\u0259vi safl\u0131q, qoruyuculuq v\u0259 m\u00fcq\u0259dd\u0259slik kimi \u00e7oxsayl\u0131 m\u0259n\u0259vi keyfiyy\u0259tl\u0259r birl\u0259\u015fir. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n ana obraz\u0131 \u0259srl\u0259r boyu Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n m\u00fcxt\u0259lif m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 f\u0259rqli b\u0259dii \u00e7alarlarla i\u015fl\u0259nmi\u015fdir. Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n \u00e7ox\u0259srlik inki\u015faf tarixin\u0259 n\u0259z\u0259r sald\u0131qda insan\u0131n m\u0259n\u0259vi d\u00fcnyas\u0131n\u0131, ail\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rini, milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259ri v\u0259 \u0259xlaqi prinsipl\u0259ri ifad\u0259 ed\u0259n obrazlar s\u0131ras\u0131nda ana obraz\u0131n\u0131n x\u00fcsusi m\u00f6vqey\u0259 malik oldu\u011fu ayd\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Ana anlay\u0131\u015f\u0131 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n milli d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sind\u0259 yaln\u0131z bioloji v\u0259 ail\u0259vi m\u0259na da\u015f\u0131m\u0131r. Bu anlay\u0131\u015f\u0131n \u0259traf\u0131nda sevgi, m\u0259rh\u0259m\u0259t, f\u0259dakarl\u0131q, s\u0259daq\u0259t, qay\u011f\u0131, m\u0259n\u0259vi safl\u0131q, h\u0259yat v\u0259 davaml\u0131l\u0131q kimi \u00e7oxsayl\u0131 anlay\u0131\u015flar c\u0259ml\u0259\u015fir. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n ana obraz\u0131 Az\u0259rbaycan folklorunda v\u0259 yaz\u0131l\u0131 \u0259d\u0259biyyat\u0131nda sad\u0259c\u0259 bir obraz kimi deyil, xalq\u0131n m\u0259n\u0259vi yadda\u015f\u0131n\u0131 v\u0259 d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc \u00f6z\u00fcnd\u0259 ya\u015fadan m\u00fch\u00fcm poetik simvol kimi formala\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. Ana haqq\u0131nda yarad\u0131lm\u0131\u015f b\u0259dii n\u00fcmun\u0259l\u0259rd\u0259 f\u0259rdi hissl\u0259rl\u0259 \u00fcmumxalq duy\u011fular\u0131, \u015f\u0259xsi xatir\u0259l\u0259rl\u0259 milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r, ail\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri il\u0259 insan v\u0259 c\u0259miyy\u0259t aras\u0131ndak\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259r \u00e7ox zaman bir-birini tamamlay\u0131r. Ana insan h\u0259yat\u0131nda ilk sevgi, ilk m\u0259rh\u0259m\u0259t, ilk qay\u011f\u0131 v\u0259 ilk m\u0259n\u0259vi dayaq m\u0259nb\u0259yidir. \u0130nsan d\u00fcnyan\u0131 ilk d\u0259f\u0259 ail\u0259 m\u00fchitind\u0259 tan\u0131y\u0131r v\u0259 bu m\u00fchitin formala\u015fmas\u0131nda anan\u0131n rolu \u0259v\u0259zsizdir. U\u015fa\u011f\u0131n h\u0259yata, insanlara, ail\u0259y\u0259, do\u011fma dil\u0259, ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259r\u0259 v\u0259 m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 m\u00fcnasib\u0259tinin ilkin \u0259saslar\u0131 m\u0259hz ail\u0259d\u0259 qoyulur. Bu bax\u0131mdan ana obraz\u0131 h\u0259m f\u0259rdin m\u0259n\u0259vi inki\u015faf\u0131, h\u0259m d\u0259 c\u0259miyy\u0259tin d\u0259y\u0259rl\u0259r sisteminin davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 bax\u0131m\u0131ndan m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. Ana yaln\u0131z \u00f6vlad\u0131n\u0131 d\u00fcnyaya g\u0259tir\u0259n varl\u0131q deyil, h\u0259m d\u0259 onu h\u0259yata haz\u0131rlayan, m\u0259n\u0259vi c\u0259h\u0259td\u0259n formala\u015fd\u0131ran, qoruyan v\u0259 onun \u015f\u0259xsiyy\u0259t kimi yeti\u015fm\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynayan m\u0259n\u0259vi q\u00fcvv\u0259dir. \u018fd\u0259biyyat\u0131n ana obraz\u0131na davaml\u0131 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259sinin \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 m\u0259hz bu \u00e7ox\u015fax\u0259li m\u0259na y\u00fck\u00fcd\u00fcr. Az\u0259rbaycan folklorunda ana obraz\u0131n\u0131n k\u00f6kl\u0259ri olduqca q\u0259dim v\u0259 z\u0259ngindir. Laylalarda anan\u0131n \u00f6vlad\u0131na m\u00fcnasib\u0259ti, onun arzular\u0131 v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 dair \u00fcmidl\u0259ri ifad\u0259 olunur. Bayat\u0131larda ana, \u00f6vlad, ayr\u0131l\u0131q, h\u0259sr\u0259t v\u0259 ail\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 d\u0259rin emosional m\u0259qamlar \u00f6z \u0259ksini tap\u0131r. Dastanlarda ana \u00f6vlad\u0131n\u0131n taleyi \u00fc\u00e7\u00fcn narahat olan, onu qoruyan, onun u\u011fur v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259rini \u00f6z taleyi kimi ya\u015fayan obrazd\u0131r. Na\u011f\u0131l v\u0259 \u0259fsan\u0259l\u0259rd\u0259 is\u0259 ana obraz\u0131 b\u0259z\u0259n ail\u0259nin qoruyucusu, b\u0259z\u0259n m\u0259n\u0259vi yol g\u00f6st\u0259r\u0259n, b\u0259z\u0259n d\u0259 h\u0259yat\u0131n \u00e7\u0259tinlikl\u0259ri qar\u015f\u0131s\u0131nda m\u00fcbariz\u0259 aparan g\u00fccl\u00fc \u015f\u0259xsiyy\u0259t kimi t\u0259qdim edilir. Bel\u0259likl\u0259, ana obraz\u0131n\u0131n milli \u0259d\u0259bi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259d\u0259ki \u0259sas semantik x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri \u2013 m\u0259rh\u0259m\u0259t, f\u0259dakarl\u0131q, s\u0259daq\u0259t, qoruyuculuq v\u0259 m\u00fcq\u0259dd\u0259slik \u2013 folklor yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda formala\u015faraq sonrak\u0131 \u0259d\u0259bi m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. Klassik Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131nda da ana, qad\u0131n v\u0259 ail\u0259 m\u00f6vzular\u0131 m\u00fcxt\u0259lif formalarda b\u0259dii t\u0259c\u0259ss\u00fcm\u00fcn\u00fc tapm\u0131\u015fd\u0131r. Klassik poeziyan\u0131n insan\u0131n m\u0259n\u0259vi kamilliyin\u0259, sevgi v\u0259 m\u0259rh\u0259m\u0259t anlay\u0131\u015flar\u0131na verdiyi b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t ana obraz\u0131n\u0131n poetik mahiyy\u0259tinin d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 z\u0259min yaratm\u0131\u015fd\u0131r. Sonrak\u0131 d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan poeziyas\u0131nda ana obraz\u0131 m\u00fcxt\u0259lif ictimai v\u0259 estetik kontekstl\u0259rd\u0259 t\u0259qdim edilmi\u015f, onun m\u0259zmun dair\u0259si geni\u015fl\u0259nmi\u015fdir. Ana b\u0259z\u0259n ail\u0259nin m\u0259n\u0259vi daya\u011f\u0131, b\u0259z\u0259n \u00f6vlad\u0131n\u0131n taleyini d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259n f\u0259dakar qad\u0131n, b\u0259z\u0259n m\u00fcq\u0259dd\u0259s varl\u0131q, b\u0259z\u0259n is\u0259 V\u0259t\u0259n v\u0259 torpaq anlay\u0131\u015flar\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n simvolik obraz kimi meydana \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131r. Ana obraz\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131nda geni\u015f yay\u0131lmas\u0131n\u0131n m\u00fch\u00fcm s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 \u201cana\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fcn milli d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259d\u0259 yaratd\u0131\u011f\u0131 \u00e7oxqatl\u0131 assosiasiyalard\u0131r. Az\u0259rbaycan dilind\u0259 \u201cana\u201d anlay\u0131\u015f\u0131 yaln\u0131z ail\u0259 m\u00fcnasib\u0259ti il\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r. \u201cAna dil\u201d, \u201cana V\u0259t\u0259n\u201d, \u201cana torpaq\u201d kimi ifad\u0259l\u0259r bu anlay\u0131\u015f\u0131n milli v\u0259 m\u0259n\u0259vi semantikas\u0131n\u0131n n\u0259 q\u0259d\u0259r geni\u015f oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir. Burada \u201cana\u201d s\u00f6z\u00fc do\u011fmal\u0131q, ba\u015flan\u011f\u0131c, m\u0259nsubiyy\u0259t v\u0259 m\u00fcq\u0259dd\u0259slik anlay\u0131\u015flar\u0131 il\u0259 birl\u0259\u015fir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u0259d\u0259biyyatda ana obraz\u0131n\u0131n t\u0259hlili yaln\u0131z ail\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 dem\u0259k deyil; bu obraz vasit\u0259sil\u0259 m\u00fc\u0259llifin insan, xalq, V\u0259t\u0259n, milli yadda\u015f v\u0259 m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r haqq\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rini d\u0259 izl\u0259m\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. M\u00fcasir Az\u0259rbaycan poeziyas\u0131nda ana obraz\u0131 \u0259n\u0259n\u0259vi poetik mahiyy\u0259tini qorumaqla yana\u015f\u0131, yeni m\u0259zmun v\u0259 estetik \u00e7alarlar da qazan\u0131r. M\u00fcasir \u015fair \u00fc\u00e7\u00fcn ana yaln\u0131z ke\u00e7mi\u015fl\u0259 ba\u011fl\u0131 xatir\u0259l\u0259rin da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 deyil. O, m\u00fcasir insan\u0131n m\u0259n\u0259vi d\u00fcnyas\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdir\u0259n, ail\u0259 v\u0259 c\u0259miyy\u0259t aras\u0131ndak\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259ri ifad\u0259 ed\u0259n, milli d\u0259y\u0259rl\u0259rin qorunmas\u0131na xidm\u0259t ed\u0259n m\u00fch\u00fcm poetik obrazd\u0131r. M\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 ail\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin, sosial h\u0259yat\u0131n, m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rin v\u0259 insan\u0131n daxili d\u00fcnyas\u0131n\u0131n d\u0259yi\u015fm\u0259si ana obraz\u0131n\u0131n b\u0259dii t\u0259qdimat\u0131na da t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. Bununla bel\u0259, ana sevgisinin t\u0259m\u0259nnas\u0131zl\u0131\u011f\u0131, anan\u0131n f\u0259dakarl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 \u00f6vlad\u0131na ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 kimi fundamental x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r \u00f6z aktuall\u0131\u011f\u0131n\u0131 qoruyur. Bu bax\u0131mdan Zaur Ustac yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda ana obraz\u0131n\u0131n v\u0259 anal\u0131q m\u0259fhumunun ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 x\u00fcsusi maraq do\u011furur. \u015eairin poeziyas\u0131nda insan v\u0259 onun m\u0259n\u0259vi d\u00fcnyas\u0131, ail\u0259 v\u0259 do\u011fmal\u0131q, milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r, V\u0259t\u0259n, u\u015faql\u0131q v\u0259 t\u0259rbiy\u0259 kimi anlay\u0131\u015flar\u0131n bir-biri il\u0259 \u0259laq\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 meydana \u00e7\u0131xmas\u0131 ana obraz\u0131n\u0131n da bu poetik sistem daxilind\u0259 ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 z\u0259ruri edir. Zaur Ustac\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda ana obraz\u0131na m\u00fcnasib\u0259t bir t\u0259r\u0259fd\u0259n Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n \u0259n\u0259n\u0259vi poetik d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259si il\u0259 s\u0259sl\u0259\u015fir, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n is\u0259 m\u00fc\u0259llifin f\u0259rdi poetik d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rini \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131r. \u015eairin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda ana obraz\u0131n\u0131 yaln\u0131z konkret bir insan\u0131n b\u0259dii portreti kimi n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irm\u0259k kifay\u0259t deyil. Bu obraz\u0131n arxas\u0131nda daha geni\u015f m\u0259n\u0259vi m\u0259na dayan\u0131r. Ana anlay\u0131\u015f\u0131 insan\u0131n u\u015faql\u0131q yadda\u015f\u0131n\u0131, ail\u0259 m\u00fchitini, do\u011fmal\u0131q hissini v\u0259 m\u0259n\u0259vi k\u00f6kl\u0259rini \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirir. \u0130nsan h\u0259yat\u0131n\u0131n m\u00fcxt\u0259lif m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 ana obraz\u0131na m\u00fcnasib\u0259t d\u0259yi\u015f\u0259 bil\u0259r: u\u015faql\u0131qda ana qoruyucu v\u0259 qay\u011f\u0131 g\u00f6st\u0259r\u0259n \u015f\u0259xs kimi q\u0259bul olunur, yetkinlik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 onun f\u0259dakarl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 z\u0259hm\u0259ti daha d\u0259rind\u0259n d\u0259rk edilir, zaman ke\u00e7dikc\u0259 is\u0259 ana obraz\u0131 xatir\u0259, h\u0259sr\u0259t, minn\u0259tdarl\u0131q v\u0259 m\u0259n\u0259vi ba\u011fl\u0131l\u0131q anlay\u0131\u015flar\u0131 il\u0259 daha s\u0131x \u0259laq\u0259l\u0259nir. Bu psixoloji d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r ana obraz\u0131n\u0131n poetik imkanlar\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndirir. Anal\u0131q m\u0259fhumu is\u0259 ana obraz\u0131n\u0131n mahiyy\u0259tini daha geni\u015f m\u00fcst\u0259viy\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131r. Ana konkret \u015f\u0259xsdirs\u0259, anal\u0131q bir m\u0259n\u0259vi keyfiyy\u0259tl\u0259r sistemidir. Anal\u0131qda sevgi il\u0259 m\u0259suliyy\u0259t, m\u0259rh\u0259m\u0259tl\u0259 f\u0259dakarl\u0131q, qay\u011f\u0131 il\u0259 s\u0259bir, qoruyuculuqla m\u0259n\u0259vi g\u00fcc birl\u0259\u015fir. Ana \u00f6z \u00f6vlad\u0131n\u0131n h\u0259yat\u0131nda yaln\u0131z fiziki m\u00f6vcudlu\u011fu il\u0259 deyil, onun d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn v\u0259 xarakterinin formala\u015fmas\u0131na t\u0259siri il\u0259 d\u0259 i\u015ftirak edir. Bu bax\u0131mdan anal\u0131q anlay\u0131\u015f\u0131 f\u0259rdi m\u00fcnasib\u0259td\u0259n \u00e7\u0131xaraq m\u0259n\u0259vi-f\u0259ls\u0259fi m\u0259zmun qazan\u0131r.<\/p>\n<p>\u018fd\u0259biyyatda ana obraz\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fc onun t\u0259bii v\u0259 s\u0259mimi hissl\u0259r\u0259 \u0259saslanmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Ana sevgisi insan\u0131n \u0259n ilkin v\u0259 \u0259n d\u0259rin emosional t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. Buna g\u00f6r\u0259 ana haqq\u0131nda poetik s\u00f6z oxucuda yaln\u0131z estetik t\u0259sir yaratm\u0131r, eyni zamanda \u015f\u0259xsi xatir\u0259l\u0259ri v\u0259 m\u0259n\u0259vi duy\u011fular\u0131 da h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 g\u0259tirir. Oxucu \u00fc\u00e7\u00fcn poetik ana obraz\u0131 \u00e7ox zaman \u00f6z anas\u0131 il\u0259, u\u015faql\u0131q xatir\u0259l\u0259ri il\u0259, ail\u0259si il\u0259 v\u0259 ke\u00e7mi\u015fi il\u0259 assosiasiya olunur. Bu c\u0259h\u0259t ana obraz\u0131n\u0131n \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259ri xarakterini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirir. Zaur Ustac poeziyas\u0131nda ana obraz\u0131n\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdir\u0259n dig\u0259r m\u00fch\u00fcm m\u0259qam onun ail\u0259 v\u0259 t\u0259rbiy\u0259 anlay\u0131\u015flar\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259sidir. Ail\u0259 Az\u0259rbaycan milli-m\u0259n\u0259vi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sinin \u0259sas dayaqlar\u0131ndan biridir. Ail\u0259d\u0259 u\u015fa\u011fa yaln\u0131z g\u00fcnd\u0259lik davran\u0131\u015f qaydalar\u0131 deyil, h\u0259m d\u0259 m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r a\u015f\u0131lan\u0131r. B\u00f6y\u00fcy\u0259 h\u00f6rm\u0259t, ki\u00e7iy\u0259 qay\u011f\u0131, z\u0259hm\u0259t\u0259 m\u00fcnasib\u0259t, d\u00fcr\u00fcstl\u00fck, m\u0259rh\u0259m\u0259t, v\u0259t\u0259n sevgisi v\u0259 do\u011fma dil\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131q kimi d\u0259y\u0259rl\u0259rin ilkin t\u0259m\u0259li ail\u0259d\u0259 qoyulur. Bu prosesd\u0259 ana obraz\u0131 m\u00fch\u00fcm t\u0259rbiy\u0259vi funksiya da\u015f\u0131y\u0131r. Bel\u0259likl\u0259, ana obraz\u0131 h\u0259m ail\u0259 daxilind\u0259ki sevginin, h\u0259m d\u0259 milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rin n\u0259sild\u0259n-n\u0259sl\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259sinin simvoluna \u00e7evrilir. Ana obraz\u0131n\u0131n V\u0259t\u0259n anlay\u0131\u015f\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259si d\u0259 Az\u0259rbaycan poeziyas\u0131n\u0131n m\u00fch\u00fcm poetik x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n biridir. \u201cAna V\u0259t\u0259n\u201d anlay\u0131\u015f\u0131 milli \u015f\u00fcurda ana il\u0259 torpaq aras\u0131nda m\u0259n\u0259vi paralel yarad\u0131r. Ana insana h\u0259yat verdiyi kimi, V\u0259t\u0259n d\u0259 insana milli kimlik v\u0259 m\u0259nsubiyy\u0259t hissi verir. Ana \u00f6vlad\u0131n\u0131 qorudu\u011fu kimi, V\u0259t\u0259n d\u0259 insan\u0131n do\u011fma m\u0259kan\u0131 v\u0259 m\u0259n\u0259vi s\u0131\u011f\u0131naca\u011f\u0131d\u0131r. Bu semantik yax\u0131nl\u0131q \u0259d\u0259biyyatda ana v\u0259 V\u0259t\u0259n obrazlar\u0131n\u0131n bir-birin\u0259 yax\u0131nla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na s\u0259b\u0259b olmu\u015fdur. Zaur Ustac yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik m\u00f6vzusunun m\u00fch\u00fcm yer tutmas\u0131 ana obraz\u0131n\u0131n da milli-m\u0259n\u0259vi m\u00fcst\u0259vid\u0259 ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na imkan yarad\u0131r. Ana obraz\u0131n\u0131n milli kimlikl\u0259 \u0259laq\u0259si x\u00fcsusil\u0259 diqq\u0259t\u0259layiqdir. Milli kimlik yaln\u0131z tarixi v\u0259 ictimai prosesl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 g\u00fcnd\u0259lik ail\u0259 v\u0259 m\u0259i\u015f\u0259t m\u00fchitind\u0259 formala\u015f\u0131r. U\u015faq do\u011fma dilini, ail\u0259 \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rini, milli davran\u0131\u015f normalar\u0131n\u0131 v\u0259 m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259ri ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 ail\u0259d\u0259n \u00f6yr\u0259nir. Bu bax\u0131mdan ana obraz\u0131 milli yadda\u015f\u0131n da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 funksiyas\u0131n\u0131 yerin\u0259 yetir\u0259 bil\u0259r. Ana \u00f6z \u00f6vlad\u0131na yaln\u0131z h\u0259yat vermir, h\u0259m d\u0259 ona m\u0259nsub oldu\u011fu m\u0259d\u0259niyy\u0259tin v\u0259 m\u0259n\u0259vi d\u00fcnyan\u0131n elementl\u0259rini \u00f6t\u00fcr\u00fcr. Bu m\u0259qam Zaur Ustac yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n folklor v\u0259 milli-m\u0259n\u0259vi \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259si bax\u0131m\u0131ndan da \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir. \u015eairin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda xalq d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sin\u0259, milli d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 v\u0259 \u0259n\u0259n\u0259y\u0259 m\u00fcnasib\u0259t ana obraz\u0131n\u0131n poetik mahiyy\u0259tini anlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm kontekst yarad\u0131r. \u00c7\u00fcnki ana obraz\u0131 \u00f6z\u00fc Az\u0259rbaycan folklor d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sinin \u0259n sabit v\u0259 davaml\u0131 obrazlar\u0131ndan biridir. Folklordan m\u00fcasir poeziyaya q\u0259d\u0259r uzanan bu obraz\u0131n m\u00fcxt\u0259lif d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 f\u0259rqli formalarda t\u0259qdim edilm\u0259si \u0259d\u0259bi \u0259n\u0259n\u0259nin davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir. Ana obraz\u0131n\u0131n dig\u0259r m\u00fch\u00fcm x\u00fcsusiyy\u0259ti onun m\u00fcq\u0259dd\u0259slik anlay\u0131\u015f\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259sidir. Az\u0259rbaycan c\u0259miyy\u0259tind\u0259 ana ad\u0131na m\u00fcnasib\u0259td\u0259 x\u00fcsusi h\u00f6rm\u0259t v\u0259 ehtiram m\u00f6vcuddur. Bu m\u00fcnasib\u0259t \u0259d\u0259biyyatda da \u00f6z ifad\u0259sini tapm\u0131\u015fd\u0131r. Ana obraz\u0131 \u00e7ox zaman m\u0259n\u0259vi safl\u0131\u011f\u0131n v\u0259 pakl\u0131\u011f\u0131n simvoluna \u00e7evrilir. Onun sevgisinin qar\u015f\u0131l\u0131qs\u0131z olmas\u0131, \u00f6vlad\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn f\u0259dakarl\u0131q g\u00f6st\u0259rm\u0259si v\u0259 ail\u0259nin rifah\u0131 namin\u0259 \u00f6z rahatl\u0131\u011f\u0131ndan ke\u00e7m\u0259si ana obraz\u0131n\u0131n m\u00fcq\u0259dd\u0259sliyini \u015f\u0259rtl\u0259ndir\u0259n \u0259sas c\u0259h\u0259tl\u0259rdir. Ana haqq\u0131nda poetik d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259d\u0259 zaman anlay\u0131\u015f\u0131 da m\u00fch\u00fcm yer tutur. Ana obraz\u0131 ke\u00e7mi\u015fl\u0259 bu g\u00fcn aras\u0131nda m\u0259n\u0259vi k\u00f6rp\u00fc yarad\u0131r. U\u015faql\u0131q xatir\u0259l\u0259ri, ail\u0259 h\u0259yat\u0131, ana n\u0259sih\u0259tl\u0259ri v\u0259 ke\u00e7mi\u015fd\u0259n qalan m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r insan\u0131n yadda\u015f\u0131nda uzun m\u00fcdd\u0259t ya\u015fay\u0131r. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n ana haqq\u0131nda \u015feirl\u0259rd\u0259 xatir\u0259 v\u0259 zaman motivl\u0259ri x\u00fcsusi emosional y\u00fck qazana bil\u0259r. Ana obraz\u0131 bir t\u0259r\u0259fd\u0259n ke\u00e7mi\u015fin, u\u015faql\u0131\u011f\u0131n v\u0259 ail\u0259 yadda\u015f\u0131n\u0131n r\u0259mzi, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n is\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259slin m\u0259n\u0259vi formala\u015fmas\u0131n\u0131n ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir. Ana v\u0259 \u00f6vlad m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin poetik ifad\u0259si h\u0259m d\u0259 h\u0259sr\u0259t v\u0259 ayr\u0131l\u0131q motivl\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259nir. H\u0259yat\u0131n m\u00fcxt\u0259lif s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n do\u011fan ayr\u0131l\u0131qlar ana obraz\u0131n\u0131n emosional t\u0259sir g\u00fcc\u00fcn\u00fc daha da art\u0131r\u0131r. \u00d6vlad\u0131n anadan uzaq d\u00fc\u015fm\u0259si, anan\u0131n \u00f6vlad \u00fc\u00e7\u00fcn ke\u00e7irdiyi narahatl\u0131q, ana xatir\u0259sinin insan\u0131n yadda\u015f\u0131nda ya\u015famas\u0131 v\u0259 itki hissi ana obraz\u0131n\u0131n psixoloji d\u0259rinliyini meydana g\u0259tir\u0259n m\u00fch\u00fcm elementl\u0259rdir. Bel\u0259 hallarda ana yaln\u0131z real obraz kimi deyil, insan\u0131n daxilind\u0259 ya\u015fayan m\u0259n\u0259vi varl\u0131q kimi t\u0259qdim olunur. Zaur Ustac poeziyas\u0131nda ana obraz\u0131n\u0131n m\u00fcxt\u0259lif semantik \u00e7alarlar\u0131n\u0131 \u201cANA\u201d, \u201cANAM\u201d, \u201cAY ANA\u201d v\u0259 \u201cCAN AY ANA\u2026\u201d kimi \u0259s\u0259rl\u0259rin timsal\u0131nda izl\u0259m\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Zaur Uctac\u0131n \u201cANA\u201d \u015feiri bu n\u00fcmun\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. \u015eeird\u0259 ana obraz\u0131 \u00f6vlad\u0131n h\u0259yat\u0131ndak\u0131 \u0259n y\u00fcks\u0259k m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259r kimi t\u0259qdim edilir. \u201cBe\u015fiyim \u00fcst\u00fcnd\u0259 layla \u00e7alan\u0131m\u201d ifad\u0259si ana obraz\u0131n\u0131 u\u015faql\u0131q, layla v\u0259 qay\u011f\u0131 anlay\u0131\u015flar\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirir. \u015eeird\u0259 h\u0259m\u00e7inin ana duas\u0131, ana m\u0259h\u0259bb\u0259ti v\u0259 \u00f6vlad\u0131n anaya m\u0259n\u0259vi borcu \u00f6n plana \u00e7\u0131x\u0131r. Yazar\u0131n \u201cANAM\u201d \u015feirind\u0259 ana yaln\u0131z ail\u0259 daxilind\u0259ki konkret \u015f\u0259xs kimi deyil, xalq\u0131n yadda\u015f\u0131n\u0131, m\u0259d\u0259ni d\u0259y\u0259rl\u0259rini v\u0259 m\u0259n\u0259vi irsini qoruyan b\u00f6y\u00fck Ana obraz\u0131 s\u0259viyy\u0259sin\u0259 y\u00fcks\u0259ldilir. \u018fs\u0259rd\u0259 ana obraz\u0131n\u0131n ke\u00e7mi\u015f, g\u0259l\u0259c\u0259k, yadda\u015f v\u0259 milli d\u0259y\u0259rl\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259si x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. \u201cAY ANA\u201d \u015feirind\u0259 ana obraz\u0131n\u0131n m\u00fcq\u0259dd\u0259slik aspekti x\u00fcsusil\u0259 qabar\u0131qd\u0131r. \u018fs\u0259rd\u0259 ana \u201cc\u0259nn\u0259t\u201d anlay\u0131\u015f\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilir. Bu, ana obraz\u0131n\u0131n \u015fairin poetik d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sind\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259k m\u0259n\u0259vi m\u0259rt\u0259b\u0259y\u0259 qald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir. \u015eeirin h\u0259sr olundu\u011fu konkret ana obraz\u0131ndan \u00e7\u0131x\u0131\u015f etm\u0259kl\u0259 m\u00fc\u0259llif anal\u0131q anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 \u00fcmumil\u0259\u015fdirir. \u018fdibin \u201cCAN AY ANA\u2026\u201d \u015feirind\u0259 ana obraz\u0131 v\u0259 V\u0259t\u0259n, \u015f\u0259hidlik, milli yadda\u015f b\u00f6lm\u0259sin\u0259 toxunulur. \u015eeird\u0259 \u015f\u0259hid general Polad H\u0259\u015fimovun anas\u0131 timsal\u0131nda ana obraz\u0131 h\u0259m k\u0259d\u0259r, h\u0259m q\u00fcrur, h\u0259m d\u0259 milli yadda\u015f\u0131n da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 kimi t\u0259qdim olunur. Bel\u0259likl\u0259, burada \u201cana\u201d anlay\u0131\u015f\u0131 \u015f\u0259xsi ail\u0259 m\u00fcnasib\u0259tind\u0259n \u00e7\u0131xaraq \u015f\u0259hidlik v\u0259 V\u0259t\u0259n m\u0259fhumlar\u0131 il\u0259 birl\u0259\u015fir.\u00a0 \u201cA\u201d h\u0259rfinin \u015feirind\u0259 \u201cA\u201d h\u0259rfi \u201cAna\u201d, \u201cAta\u201d v\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan\u201d s\u00f6zl\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilir. Bu yana\u015fma u\u015fa\u011f\u0131n ilk \u00f6yr\u0259ndiyi s\u00f6zl\u0259r vasit\u0259sil\u0259 ail\u0259 v\u0259 milli kimlik anlay\u0131\u015flar\u0131n\u0131n bir-birin\u0259 ba\u011flanmas\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir. Zaur Ustac \u201c45\u201d, \u201cQ\u0259lbimin a\u00e7\u0131qcas\u0131\u201d, \u201cUstadnam\u0259\u201d, \u201cQ\u0259dimliy\u0259 b\u00fcr\u00fcnm\u00fc\u015f yenilik\u201d, \u201cG\u00fcl\u00fcn\u00fcn \u015feirl\u0259ri\u201d v\u0259 ba\u015fqa poeziya kitablar\u0131n da ana obraz\u0131na x\u00fcsusi yer vermi\u015fdir. \u015eairin u\u015faq poeziyas\u0131na m\u00fcraci\u0259ti ana obraz\u0131n\u0131n t\u0259rbiy\u0259vi v\u0259 m\u0259n\u0259vi funksiyas\u0131n\u0131 daha ayd\u0131n g\u00f6rm\u0259y\u0259 imkan verir. U\u015faq \u00fc\u00e7\u00fcn ana d\u00fcnyan\u0131n \u0259n yax\u0131n v\u0259 \u0259n etibarl\u0131 obraz\u0131d\u0131r. U\u015fa\u011f\u0131n ail\u0259, sevgi, m\u0259rh\u0259m\u0259t, yax\u015f\u0131l\u0131q v\u0259 pislik haqq\u0131nda ilk t\u0259s\u0259vv\u00fcrl\u0259ri m\u0259hz bu m\u00fcnasib\u0259t \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 formala\u015f\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 ana obraz\u0131n\u0131n u\u015faq \u0259d\u0259biyyat\u0131nda t\u0259qdimat\u0131 yaln\u0131z estetik deyil, h\u0259m d\u0259 pedaqoji \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. Ana m\u00f6vzusunun poetik ifad\u0259sind\u0259 dil v\u0259 \u00fcslub m\u0259s\u0259l\u0259si d\u0259 m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. Ana haqq\u0131nda yaz\u0131lan poetik n\u00fcmun\u0259l\u0259rd\u0259 s\u0259mimiyy\u0259t, sad\u0259lik v\u0259 emosional ifad\u0259lilik \u00f6n plana \u00e7\u0131x\u0131r. Ana kimi \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259ri v\u0259 do\u011fma bir m\u00f6vzunun t\u0259svirind\u0259 m\u00fcr\u0259kk\u0259b v\u0259 s\u00fcni ifad\u0259l\u0259rd\u0259n daha \u00e7ox, t\u0259bii v\u0259 \u00fcr\u0259kd\u0259n g\u0259l\u0259n poetik s\u00f6z t\u0259sirli olur. Ana obraz\u0131n\u0131n b\u0259dii t\u0259qdimat\u0131nda epitet, metafora, t\u0259\u015fbeh, t\u0259krar, m\u00fcraci\u0259t, simvol v\u0259 emosional ifad\u0259l\u0259r kimi vasit\u0259l\u0259r obraz\u0131n semantik y\u00fck\u00fcn\u00fc art\u0131r\u0131r. Bu vasit\u0259l\u0259r yaln\u0131z b\u0259dii g\u00f6z\u0259llik yaratm\u0131r, h\u0259m d\u0259 ana obraz\u0131n\u0131n oxucunun emosional d\u00fcnyas\u0131nda daha g\u00fccl\u00fc iz buraxmas\u0131na xidm\u0259t edir. Zaur Ustac poeziyas\u0131nda ana obraz\u0131n\u0131n ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, bel\u0259likl\u0259, yaln\u0131z bir m\u00f6vzunun deyil, b\u00fct\u00f6v bir poetik sistemin t\u0259dqiqi dem\u0259kdir. Ana obraz\u0131n\u0131n arxas\u0131nda ail\u0259, u\u015faql\u0131q, t\u0259rbiy\u0259, sevgi, m\u0259n\u0259viyyat, milli yadda\u015f, dil, V\u0259t\u0259n v\u0259 insanl\u0131q kimi geni\u015f anlay\u0131\u015flar dayan\u0131r. Bu anlay\u0131\u015flar\u0131n bir-biri il\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259si \u015fairin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda ana obraz\u0131n\u0131n \u00e7oxqatl\u0131 mahiyy\u0259tini meydana \u00e7\u0131xar\u0131r. M\u00f6vzunun aktuall\u0131\u011f\u0131 h\u0259m d\u0259 onun m\u00fcasir d\u00f6vr \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. M\u00fcasir d\u00fcnyada sosial m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin, ail\u0259 modelinin v\u0259 insan h\u0259yat\u0131n\u0131n m\u00fcxt\u0259lif istiqam\u0259tl\u0259rinin d\u0259yi\u015fm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, ana v\u0259 ail\u0259 anlay\u0131\u015flar\u0131 \u00f6z m\u0259n\u0259vi \u0259h\u0259miyy\u0259tini qoruyur. \u0130nsan h\u0259yat\u0131nda texnoloji v\u0259 sosial d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r n\u0259 q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck olsa da, ana sevgisinin, ail\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n v\u0259 m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rin insan \u015f\u0259xsiyy\u0259tinin formala\u015fmas\u0131ndak\u0131 rolu d\u0259yi\u015fm\u0259z olaraq qal\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 m\u00fcasir poeziyada ana obraz\u0131n\u0131n nec\u0259 t\u0259qdim edildiyini ara\u015fd\u0131rmaq h\u0259m \u0259d\u0259bi-estetik, h\u0259m d\u0259 m\u0259n\u0259vi-ictimai bax\u0131mdan \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir. Zaur Ustac poeziyas\u0131nda ana obraz\u0131n\u0131n \u00f6yr\u0259nilm\u0259si \u015fairin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n m\u00fch\u00fcm poetik v\u0259 m\u0259n\u0259vi istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n birinin \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131na xidm\u0259t edir. Ana obraz\u0131 vasit\u0259sil\u0259 \u015fair insan\u0131n \u00f6z m\u0259n\u0259vi k\u00f6kl\u0259rin\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131, ail\u0259 v\u0259 do\u011fmal\u0131q hissini, ke\u00e7mi\u015f\u0259 m\u00fcnasib\u0259tini, milli d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 s\u0259daq\u0259tini v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 dair \u00fcmidl\u0259rini ifad\u0259 etm\u0259k imkanlar\u0131 qazan\u0131r. Bu bax\u0131mdan ana obraz\u0131 Zaur Ustac poetikas\u0131nda h\u0259m f\u0259rdi hissl\u0259rin, h\u0259m d\u0259 \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259ri v\u0259 milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rin qovu\u015fdu\u011fu \u00e7oxqatl\u0131 b\u0259dii obraz kimi qiym\u0259tl\u0259ndiril\u0259 bil\u0259r. Folklor n\u00fcmun\u0259l\u0259rind\u0259 ana ail\u0259nin m\u0259n\u0259vi daya\u011f\u0131, \u00f6vlad\u0131n qoruyucusu v\u0259 h\u0259yat t\u0259cr\u00fcb\u0259sinin da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 kimi t\u0259qdim edilir. Bayat\u0131larda, laylalarda, na\u011f\u0131llarda, dastanlarda v\u0259 atalar s\u00f6zl\u0259rind\u0259 ana il\u0259 ba\u011fl\u0131 ifad\u0259l\u0259r xalq\u0131n kollektiv d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sini \u0259ks etdirir. Klassik Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131nda is\u0259 ana obraz\u0131 m\u0259h\u0259bb\u0259t, m\u0259n\u0259vi pakl\u0131q, ail\u0259 v\u0259 insanl\u0131q anlay\u0131\u015flar\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilir. M\u00fcasir poeziyada bu obraz yeni ictimai v\u0259 psixoloji m\u0259zmunlar qazanaraq f\u0259rdin daxili al\u0259minin, yadda\u015f\u0131n\u0131n v\u0259 m\u0259n\u0259vi d\u00fcnyas\u0131n\u0131n ifad\u0259 vasit\u0259sin\u0259 \u00e7evrilir. Zaur Ustac\u0131n poeziyas\u0131nda da insan v\u0259 onun m\u0259n\u0259vi d\u00fcnyas\u0131 m\u00fch\u00fcm yer tutur. \u015eairin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda ail\u0259, u\u015faql\u0131q, do\u011fmal\u0131q, v\u0259t\u0259n, insan sevgisi, milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r kimi m\u00f6vzular bir-biri il\u0259 \u0259laq\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 meydana \u00e7\u0131x\u0131r. Bu kontekstd\u0259 ana obraz\u0131 x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. \u00c7\u00fcnki ana h\u0259m insan\u0131n ilk m\u0259n\u0259vi d\u00fcnyas\u0131n\u0131n formala\u015fd\u0131\u011f\u0131 m\u0259kan\u0131n simvoludur, h\u0259m d\u0259 do\u011fmal\u0131q v\u0259 m\u0259n\u0259vi ba\u011fl\u0131l\u0131q anlay\u0131\u015flar\u0131n\u0131n \u0259n g\u00fccl\u00fc ifad\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. Ana obraz\u0131n\u0131n poetik t\u0259hlili Zaur Ustac yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n insan konsepsiyas\u0131n\u0131 daha ayd\u0131n g\u00f6rm\u0259y\u0259 imkan verir. \u015eairin ana haqq\u0131nda poetik d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sind\u0259 f\u0259rdi hissl\u0259rl\u0259 \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259ri d\u0259y\u0259rl\u0259r aras\u0131nda \u0259laq\u0259 yarad\u0131l\u0131r. Ana konkret bir insan olmaqla yana\u015f\u0131, sevgi v\u0259 m\u0259rh\u0259m\u0259tin, h\u0259yat\u0131n v\u0259 m\u0259n\u0259vi davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n r\u0259mzin\u0259 \u00e7evrilir. Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259bi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sind\u0259 ana obraz\u0131n\u0131n d\u0259rin tarixi v\u0259 folklor k\u00f6kl\u0259ri vard\u0131r. Xalq yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda ana m\u00fcq\u0259dd\u0259s varl\u0131q kimi q\u0259bul edilir. Laylalar\u0131n \u0259sas poetik \u00fcnvan\u0131 ana il\u0259 \u00f6vlad aras\u0131ndak\u0131 emosional ba\u011fd\u0131r. Ana laylas\u0131 bir t\u0259r\u0259fd\u0259n u\u015fa\u011f\u0131n yuxuya getm\u0259sini t\u0259min ed\u0259n n\u0259\u011fm\u0259dirs\u0259, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n anan\u0131n \u00f6vlad\u0131na arzular\u0131n\u0131, \u00fcmidl\u0259rini v\u0259 sevgisini ifad\u0259 ed\u0259n poetik formad\u0131r. Dastan v\u0259 na\u011f\u0131l \u0259n\u0259n\u0259sind\u0259 d\u0259 ana obraz\u0131 m\u00fcxt\u0259lif funksiyalar da\u015f\u0131y\u0131r. Ana \u00f6vlad\u0131n\u0131 qoruyan, onun taleyin\u0259 g\u00f6r\u0259 narahat olan, \u00e7\u0259tinlik qar\u015f\u0131s\u0131nda dayanan v\u0259 ail\u0259nin b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc qoruyan obraz kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir. Bu x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r sonrak\u0131 yaz\u0131l\u0131 \u0259d\u0259biyyatda da davam etdirilmi\u015fdir. Ana obraz\u0131n\u0131n bu q\u0259d\u0259r geni\u015f yay\u0131lmas\u0131n\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri onun h\u0259m f\u0259rdi, h\u0259m d\u0259 kollektiv m\u0259na da\u015f\u0131mas\u0131d\u0131r. \u0130nsan \u00fc\u00e7\u00fcn ana ilk do\u011fmal\u0131q m\u0259nb\u0259yidir. Xalq \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 ana obraz\u0131 ail\u0259nin v\u0259 n\u0259slin davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131, milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rin qorunmas\u0131n\u0131 simvolla\u015fd\u0131r\u0131r. Bu bax\u0131mdan m\u00fcasir \u015fairin ana haqq\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259si \u0259n\u0259n\u0259d\u0259n tamamil\u0259 ayr\u0131lm\u0131r. \u018fksin\u0259, \u0259n\u0259n\u0259vi obraz yeni poetik m\u0259na v\u0259 \u00e7alarlarla z\u0259nginl\u0259\u015fdirilir. Zaur Ustac\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda ana obraz\u0131na yana\u015fman\u0131 da bu \u0259d\u0259bi-m\u0259d\u0259ni \u0259n\u0259n\u0259nin davam\u0131 kimi qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Zaur Ustac poeziyas\u0131nda ana obraz\u0131 ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 do\u011fmal\u0131\u011f\u0131n v\u0259 m\u0259h\u0259bb\u0259tin ifad\u0259 vasit\u0259si kimi diqq\u0259ti c\u0259lb edir. Ana anlay\u0131\u015f\u0131 \u015fairin poetik d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sind\u0259 insan\u0131n h\u0259yat\u0131n\u0131n ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u0130nsan \u00fc\u00e7\u00fcn ana yaln\u0131z onu d\u00fcnyaya g\u0259tir\u0259n varl\u0131q deyil, h\u0259m d\u0259 onun ilk t\u0259rbiy\u0259\u00e7isi, ilk m\u00fc\u0259llimi v\u0259 m\u0259n\u0259vi daya\u011f\u0131d\u0131r. Ana il\u0259 \u00f6vlad aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcnasib\u0259tin \u0259sas\u0131nda qeyd-\u015f\u0259rtsiz sevgi dayan\u0131r. Bu sevginin qar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda ana f\u0259dakarl\u0131q g\u00f6st\u0259rir, \u00f6vlad\u0131n u\u011furuna sevinir, onun k\u0259d\u0259rini \u00f6z k\u0259d\u0259ri kimi ya\u015fay\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 ana obraz\u0131n\u0131n poetik t\u0259sviri \u00e7ox zaman duy\u011fusal xarakter da\u015f\u0131y\u0131r. \u015eairin ana haqq\u0131nda poetik d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sind\u0259 diqq\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n \u0259sas m\u0259qamlardan biri d\u0259 anan\u0131n m\u0259n\u0259vi g\u00fcc m\u0259nb\u0259yi kimi t\u0259qdim olunmas\u0131d\u0131r. H\u0259yat\u0131n m\u00fcxt\u0259lif \u00e7\u0259tinlikl\u0259ri qar\u015f\u0131s\u0131nda insan\u0131n s\u0131\u011f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 m\u0259n\u0259vi \u00fcnvanlardan biri ana obraz\u0131d\u0131r. Bu bax\u0131mdan ana obraz\u0131 poetik m\u0259tnd\u0259 yaln\u0131z t\u0259svir edil\u0259n \u015f\u0259xs deyil, lirik q\u0259hr\u0259man\u0131n daxili d\u00fcnyas\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdir\u0259n m\u0259n\u0259vi ba\u015flan\u011f\u0131cd\u0131r. Ana obraz\u0131n\u0131n bel\u0259 t\u0259qdimat\u0131 \u015fairin insan konsepsiyas\u0131 il\u0259 d\u0259 \u0259laq\u0259lidir. \u0130nsan yaln\u0131z ictimai m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sisteminin \u00fczv\u00fc kimi deyil, ail\u0259, sevgi v\u0259 yadda\u015fla ba\u011fl\u0131 m\u0259n\u0259vi varl\u0131q kimi d\u0259rk olunur. Ana is\u0259 bu m\u0259n\u0259vi ba\u011flar\u0131n m\u0259rk\u0259zind\u0259 dayan\u0131r. Ana obraz\u0131 il\u0259 anal\u0131q m\u0259fhumu bir-birin\u0259 yax\u0131n olsa da, poetik bax\u0131mdan eyni anlay\u0131\u015f deyil. Ana konkret obrazd\u0131rsa, anal\u0131q daha geni\u015f m\u0259n\u0259vi m\u0259na da\u015f\u0131y\u0131r. Anal\u0131q sevgi, f\u0259dakarl\u0131q, m\u0259suliyy\u0259t, qoruyuculuq v\u0259 m\u0259n\u0259vi ba\u011fl\u0131l\u0131q kimi keyfiyy\u0259tl\u0259rin b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcd\u00fcr. Zaur Ustac\u0131n poetik d\u00fcnyas\u0131nda anal\u0131q anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 bu geni\u015f m\u0259n\u0259vi \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259d\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Anal\u0131q insan\u0131n ba\u015fqa bir insan \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6z rahatl\u0131\u011f\u0131ndan ke\u00e7m\u0259si, onun taleyini \u00f6z taleyi il\u0259 ba\u011flamas\u0131 v\u0259 h\u0259yat\u0131n\u0131 \u00f6vlad\u0131n\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yin\u0259 h\u0259sr etm\u0259si kimi d\u0259rk olunur. Bu bax\u0131mdan ana obraz\u0131 h\u0259m d\u0259 f\u0259dakarl\u0131\u011f\u0131n simvoludur. Ana \u00f6z \u00f6vlad\u0131n\u0131n u\u011furunu \u015f\u0259xsi xo\u015fb\u0259xtliyinin bir hiss\u0259si kimi q\u0259bul edir. \u00d6vlad\u0131n k\u0259d\u0259ri anan\u0131n k\u0259d\u0259rin\u0259, sevinci is\u0259 anan\u0131n sevincin\u0259 \u00e7evrilir. Bel\u0259likl\u0259, anal\u0131q f\u0259rdi hissd\u0259n daha y\u00fcks\u0259k m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259r statusu qazan\u0131r. Ana haqq\u0131nda poetik d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259nin dig\u0259r m\u00fch\u00fcm t\u0259r\u0259fi onun m\u0259n\u0259vi safl\u0131qla ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Ana obraz\u0131n\u0131n m\u00fcq\u0259dd\u0259sliyi onun qar\u015f\u0131l\u0131q g\u00f6zl\u0259m\u0259d\u0259n sevm\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259dard\u0131r. Bu sevgi insan h\u0259yat\u0131n\u0131n \u0259n t\u0259m\u0259nnas\u0131z v\u0259 \u0259n davaml\u0131 duy\u011fular\u0131ndan biri kimi t\u0259qdim olunur. Ana-\u00f6vlad m\u00fcnasib\u0259ti Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n \u0259n emosional m\u00f6vzular\u0131ndan biridir. Bu m\u00fcnasib\u0259tin \u0259sas\u0131n\u0131 m\u0259h\u0259bb\u0259t t\u0259\u015fkil ets\u0259 d\u0259, onun daxilind\u0259 h\u0259sr\u0259t, narahatl\u0131q, sevinc, ayr\u0131l\u0131q, \u00fcmid v\u0259 xatir\u0259 kimi m\u00fcxt\u0259lif hissl\u0259r d\u0259 birl\u0259\u015fir. Zaur Ustac poeziyas\u0131nda ana obraz\u0131na m\u00fcraci\u0259t ed\u0259n poetik d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259nin \u0259sas istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 m\u0259hz bu emosional ba\u011fl\u0131l\u0131qd\u0131r. Ana v\u0259 \u00f6vlad aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcnasib\u0259t insan\u0131n h\u0259yat\u0131n\u0131n m\u00fcxt\u0259lif m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 d\u0259yi\u015fs\u0259 d\u0259, onun m\u0259n\u0259vi mahiyy\u0259ti d\u0259yi\u015fmir. \u0130nsan b\u00f6y\u00fcd\u00fckc\u0259 fiziki bax\u0131mdan anadan uzaqla\u015fa bil\u0259r, lakin ana obraz\u0131 onun yadda\u015f\u0131nda v\u0259 m\u0259n\u0259vi d\u00fcnyas\u0131nda \u00f6z \u0259h\u0259miyy\u0259tini qoruyur. Bu x\u00fcsusiyy\u0259t ana obraz\u0131n\u0131 h\u0259m real, h\u0259m d\u0259 xatir\u0259vi obraz kimi t\u0259qdim etm\u0259y\u0259 imkan verir. Ana yaln\u0131z poetik m\u0259tnin t\u0259svir obyektin\u0259 \u00e7evrilmir; o, lirik q\u0259hr\u0259man\u0131n ke\u00e7mi\u015fin\u0259, u\u015faql\u0131\u011f\u0131na v\u0259 m\u0259n\u0259vi yadda\u015f\u0131na a\u00e7\u0131lan qap\u0131 funksiyas\u0131n\u0131 da yerin\u0259 yetirir. Ana il\u0259 ba\u011fl\u0131 xatir\u0259l\u0259r insan\u0131n u\u015faql\u0131q d\u00fcnyas\u0131 il\u0259 s\u0131x ba\u011fl\u0131d\u0131r. U\u015faql\u0131q is\u0259 insan\u0131n h\u0259yat\u0131nda \u0259n saf v\u0259 qay\u011f\u0131s\u0131z d\u00f6vr kimi q\u0259bul edilir. Buna g\u00f6r\u0259 ana obraz\u0131 \u00e7ox vaxt u\u015faql\u0131\u011f\u0131n da simvoluna \u00e7evrilir. Ana haqq\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k insan\u0131 \u00f6z ke\u00e7mi\u015fin\u0259, ail\u0259sin\u0259 v\u0259 m\u0259n\u0259vi k\u00f6kl\u0259rin\u0259 qaytar\u0131r. Ail\u0259 Az\u0259rbaycan milli-m\u0259n\u0259vi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm d\u0259y\u0259rdir. Ail\u0259nin m\u0259n\u0259vi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn qorunmas\u0131nda ana x\u00fcsusi rol oynay\u0131r. Ana ail\u0259 \u00fczvl\u0259rini birl\u0259\u015fdir\u0259n, ail\u0259daxili m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri t\u0259nziml\u0259y\u0259n v\u0259 \u00f6vladlar\u0131n m\u0259n\u0259vi t\u0259rbiy\u0259sind\u0259 \u0259sas i\u015ftirak ed\u0259n \u015f\u0259xs kimi q\u0259bul edilir. Zaur Ustac yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda ail\u0259 v\u0259 m\u0259n\u0259viyyat anlay\u0131\u015flar\u0131n\u0131n bir-birind\u0259n ayr\u0131lmaz \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259qdim olunmas\u0131 ana obraz\u0131n\u0131n funksiyas\u0131n\u0131 daha da geni\u015fl\u0259ndirir. Ana ail\u0259nin yaln\u0131z fiziki deyil, m\u0259n\u0259vi m\u0259rk\u0259zidir. O, \u00f6vlad\u0131na h\u0259yatla ba\u011fl\u0131 ilkin t\u0259s\u0259vv\u00fcrl\u0259ri, yax\u015f\u0131 il\u0259 pis aras\u0131ndak\u0131 f\u0259rqi, b\u00f6y\u00fcy\u0259 h\u00f6rm\u0259ti, ki\u00e7iy\u0259 qay\u011f\u0131n\u0131, z\u0259hm\u0259t\u0259 m\u00fcnasib\u0259ti v\u0259 insanlara qar\u015f\u0131 m\u0259rh\u0259m\u0259tli olma\u011f\u0131 \u00f6yr\u0259dir.Bu m\u0259nada ana obraz\u0131 t\u0259rbiy\u0259\u00e7i obraz\u0131d\u0131r. Onun vasit\u0259sil\u0259 m\u00fc\u0259llif yaln\u0131z f\u0259rdi ail\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259n dan\u0131\u015fm\u0131r, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 c\u0259miyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259tli olan m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259ri \u00f6n plana \u00e7\u0131xar\u0131r. Ana v\u0259 ail\u0259 anlay\u0131\u015flar\u0131n\u0131n birg\u0259 t\u0259qdimat\u0131 \u015fairin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rin qorunmas\u0131 ideyas\u0131na da xidm\u0259t edir. \u00c7\u00fcnki milli d\u0259y\u0259rl\u0259rin g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 ail\u0259d\u0259n ba\u015flay\u0131r. Az\u0259rbaycan poeziyas\u0131nda ana v\u0259 v\u0259t\u0259n anlay\u0131\u015flar\u0131 aras\u0131nda tarix\u0259n semantik yax\u0131nl\u0131q m\u00f6vcuddur. \u201cAna V\u0259t\u0259n\u201d ifad\u0259sinin \u00f6z\u00fc bu iki anlay\u0131\u015f\u0131n milli d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259d\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r m\u00f6hk\u0259m birl\u0259\u015fdiyini g\u00f6st\u0259rir. Ana insana h\u0259yat verdiyi kimi, V\u0259t\u0259n d\u0259 insana m\u0259nsubiyy\u0259t v\u0259 kimlik hissi verir. Zaur Ustac\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik m\u00f6vzusu m\u00fch\u00fcm istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259n biri oldu\u011funa g\u00f6r\u0259 ana obraz\u0131n\u0131n v\u0259t\u0259n anlay\u0131\u015f\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilm\u0259si d\u0259 poetik bax\u0131mdan t\u0259bii g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Ana sevgisi il\u0259 V\u0259t\u0259n sevgisi aras\u0131nda m\u0259n\u0259vi paralell\u0259r qurmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. H\u0259r iki anlay\u0131\u015f do\u011fmal\u0131q, s\u0259daq\u0259t, qoruma v\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131q hissl\u0259rini \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirir. Bu bax\u0131mdan ana obraz\u0131 milli kimliyin formala\u015fmas\u0131nda da m\u00fc\u0259yy\u0259n rol oynay\u0131r. \u0130nsan ilk d\u0259f\u0259 V\u0259t\u0259n, dil, ail\u0259, ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259 v\u0259 milli d\u0259y\u0259rl\u0259rl\u0259 ail\u0259 m\u00fchitind\u0259 tan\u0131\u015f olur. Ana bu d\u0259y\u0259rl\u0259rin ilkin da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir. Ana obraz\u0131 f\u0259rdi hissl\u0259r \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259n \u00e7\u0131xaraq milli-m\u0259n\u0259vi m\u0259na qazan\u0131r. Ana sevgisi il\u0259 V\u0259t\u0259n sevgisi aras\u0131nda yaranan poetik assosiasiya \u015fairin insan v\u0259 milli kimlik haqq\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rini geni\u015fl\u0259ndirir. Ana obraz\u0131n\u0131n \u0259n m\u00fch\u00fcm poetik x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n biri onun m\u00fcq\u0259dd\u0259sliyidir. Az\u0259rbaycan milli d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sind\u0259 ana ad\u0131 h\u00f6rm\u0259t v\u0259 ehtiramla \u00e7\u0259kilir. Anaya m\u00fcnasib\u0259td\u0259 m\u0259rh\u0259m\u0259t, minn\u0259tdarl\u0131q v\u0259 ehtiram \u0259sas m\u0259n\u0259vi prinsipl\u0259r kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir. Zaur Ustac poeziyas\u0131nda ana obraz\u0131n\u0131n bu x\u00fcsusiyy\u0259ti onun m\u0259n\u0259vi safl\u0131qla \u0259laq\u0259l\u0259ndirilm\u0259sind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rir. Ana insan\u0131n \u0259n t\u0259miz hissl\u0259rinin \u00fcnvan\u0131d\u0131r. Onun sevgisi qar\u015f\u0131l\u0131qs\u0131z v\u0259 t\u0259m\u0259nnas\u0131zd\u0131r. Bu x\u00fcsusiyy\u0259t ana obraz\u0131n\u0131 dig\u0259r insani m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259n f\u0259rql\u0259ndir\u0259n ba\u015fl\u0131ca c\u0259h\u0259tl\u0259rd\u0259ndir. Ana obraz\u0131n\u0131n m\u00fcq\u0259dd\u0259sliyi h\u0259m d\u0259 onun h\u0259yatverici funksiyas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Ana h\u0259yat\u0131n ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131n\u0131 t\u0259msil edir. Buna g\u00f6r\u0259 anal\u0131q anlay\u0131\u015f\u0131 yaln\u0131z bioloji hadis\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 h\u0259yat\u0131n, \u00fcmidin v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yin simvolu kimi d\u0259rk edilir. Ana m\u00f6vzusunun emosional xarakteri onun b\u0259dii ifad\u0259sind\u0259 x\u00fcsusi dil vasit\u0259l\u0259rind\u0259n istifad\u0259ni z\u0259ruri edir. Bu m\u00f6vzuda m\u00fcraci\u0259t formalar\u0131, epitetl\u0259r, metaforalar, t\u0259krarlar, emosional ifad\u0259l\u0259r v\u0259 simvolik s\u00f6zl\u0259r m\u00fch\u00fcm poetik funksiya da\u015f\u0131ya bil\u0259r. Ana haqq\u0131nda dan\u0131\u015fark\u0259n i\u015fl\u0259dil\u0259n s\u00f6zl\u0259rd\u0259 do\u011fmal\u0131q v\u0259 s\u0259mimiyy\u0259t \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edir. \u201cAna\u201d, \u201cana quca\u011f\u0131\u201d, \u201cana n\u0259f\u0259si\u201d, \u201cana duas\u0131\u201d, \u201cana sevgisi\u201d kimi ifad\u0259l\u0259r yaln\u0131z birba\u015fa m\u0259na da\u015f\u0131m\u0131r, eyni zamanda geni\u015f emosional-assosiativ m\u0259na yarad\u0131r. Ana obraz\u0131n\u0131n poetik t\u0259qdimat\u0131nda sad\u0259 v\u0259 anla\u015f\u0131ql\u0131 dil x\u00fcsusil\u0259 t\u0259sirlidir. \u00c7\u00fcnki ana m\u00f6vzusu geni\u015f oxucu auditoriyas\u0131na xitab ed\u0259n \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259ri m\u00f6vzudur. Sad\u0259 ifad\u0259 t\u0259rzi hissin t\u0259biiliyini qoruyur v\u0259 oxucunun obrazla emosional \u0259laq\u0259 yaratmas\u0131na imkan verir. Zaur Ustac\u0131n poetik \u00fcslubunun m\u00fch\u00fcm c\u0259h\u0259tl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 milli dilin imkanlar\u0131ndan istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 s\u0259mimi v\u0259 t\u0259sirli poetik \u00fcnsiyy\u0259t yaratmaqd\u0131r. Ana m\u00f6vzusunda bu x\u00fcsusiyy\u0259t daha ayd\u0131n n\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7arp\u0131r. Burada poetik s\u00f6z\u00fcn m\u0259qs\u0259di yaln\u0131z g\u00f6z\u0259l ifad\u0259 yaratmaq deyil, oxucuda duy\u011fu v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 oyatmaqd\u0131r. Ana obraz\u0131n\u0131n Zaur Ustac poeziyas\u0131nda m\u00fch\u00fcm semantik istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n biri onun u\u015faql\u0131q d\u00fcnyas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r. U\u015faql\u0131q insan\u0131n xarakterinin, d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn v\u0259 m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rinin ilkin formala\u015fd\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vrd\u00fcr. Bu d\u00fcnyan\u0131n \u0259sas i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131ndan biri is\u0259 anad\u0131r. Ana u\u015fa\u011f\u0131n d\u00fcnyaya m\u00fcnasib\u0259tini formala\u015fd\u0131ran ilk \u015f\u0259xsdir. U\u015faq ana vasit\u0259sil\u0259 sevgini, qay\u011f\u0131n\u0131, m\u0259rh\u0259m\u0259ti v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi d\u0259rk edir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 ana obraz\u0131 u\u015faql\u0131q yadda\u015f\u0131n\u0131n ayr\u0131lmaz hiss\u0259sin\u0259 \u00e7evrilir. Bu aspekt Zaur Ustac\u0131n u\u015faq poeziyas\u0131 il\u0259 d\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259nada s\u0259sl\u0259\u015fir. U\u015faq d\u00fcnyas\u0131na m\u00fcraci\u0259t ed\u0259n \u015fair \u00fc\u00e7\u00fcn ail\u0259 v\u0259 ana obraz\u0131 u\u015fa\u011f\u0131n m\u0259n\u0259vi t\u0259rbiy\u0259sinin m\u00fch\u00fcm komponentl\u0259rind\u0259ndir. Ana obraz\u0131 u\u015fa\u011fa ail\u0259nin \u0259h\u0259miyy\u0259tini, do\u011fmal\u0131q hissini v\u0259 m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259ri a\u015f\u0131lamaq bax\u0131m\u0131ndan m\u00fch\u00fcm poetik vasit\u0259dir. Zaur Ustac\u0131n ana obraz\u0131na m\u00fcnasib\u0259tini Az\u0259rbaycan poeziyas\u0131n\u0131n \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri kontekstind\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u018fn\u0259n\u0259vi \u0259d\u0259biyyatda oldu\u011fu kimi, burada da ana sevgi, m\u0259rh\u0259m\u0259t, f\u0259dakarl\u0131q v\u0259 m\u0259n\u0259vi safl\u0131qla \u0259laq\u0259l\u0259ndirilir. Lakin m\u00fcasir poetik d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 ana obraz\u0131n\u0131 yaln\u0131z \u0259n\u0259n\u0259vi \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259d\u0259 saxlam\u0131r. M\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 ana h\u0259m d\u0259 ail\u0259nin, milli d\u0259y\u0259rl\u0259rin v\u0259 m\u0259n\u0259vi yadda\u015f\u0131n qoruyucusudur. Bu bax\u0131mdan ana obraz\u0131n\u0131n funksiyas\u0131 geni\u015fl\u0259nir. O, f\u0259rdi v\u0259 ail\u0259vi s\u0259viyy\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xaraq sosial v\u0259 milli m\u0259na qazan\u0131r. \u018fn\u0259n\u0259nin m\u00fcasir poetik d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 il\u0259 birl\u0259\u015fdirilm\u0259si Zaur Ustac yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n m\u00fch\u00fcm x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n biri kimi n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7iril\u0259 bil\u0259r. \u015eair ana obraz\u0131n\u0131 xalq\u0131n m\u0259n\u0259vi yadda\u015f\u0131nda m\u00f6vcud olan d\u0259y\u0259rl\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndir\u0259r\u0259k onu m\u00fcasir oxucunun d\u00fcnyas\u0131na g\u0259tirir. Zaur Ustac poeziyas\u0131nda ana obraz\u0131 v\u0259 anal\u0131q m\u0259fhumu \u015fairin insan, ail\u0259, m\u0259n\u0259viyyat v\u0259 milli d\u0259y\u0259rl\u0259r haqq\u0131nda poetik d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sinin m\u00fch\u00fcm istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n birini t\u0259\u015fkil edir. Ana obraz\u0131 burada yaln\u0131z ail\u0259 daxilind\u0259ki m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri ifad\u0259 ed\u0259n konkret obraz kimi deyil, geni\u015f m\u0259n\u0259vi v\u0259 f\u0259ls\u0259fi m\u0259na da\u015f\u0131yan poetik simvol kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir. \u015eairin poetik d\u00fcnyas\u0131nda ana ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 m\u0259h\u0259bb\u0259tin, m\u0259rh\u0259m\u0259tin, f\u0259dakarl\u0131\u011f\u0131n v\u0259 m\u0259n\u0259vi safl\u0131\u011f\u0131n t\u0259c\u0259ss\u00fcm\u00fcd\u00fcr. Ana il\u0259 \u00f6vlad aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcnasib\u0259t insan\u0131n m\u0259n\u0259vi d\u00fcnyas\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynayan do\u011fmal\u0131q v\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131q hissl\u0259rini ifad\u0259 edir. Ana obraz\u0131n\u0131n u\u015faql\u0131q, ail\u0259, yadda\u015f v\u0259 t\u0259rbiy\u0259 anlay\u0131\u015flar\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259si onun poetik m\u0259zmununu daha da z\u0259nginl\u0259\u015fdirir. Anal\u0131q m\u0259fhumu is\u0259 ana obraz\u0131ndan daha geni\u015f m\u0259na da\u015f\u0131yaraq f\u0259dakarl\u0131q, m\u0259suliyy\u0259t, qoruyuculuq v\u0259 h\u0259yatvericilik kimi keyfiyy\u0259tl\u0259ri \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirir. Bu m\u0259fhum insan h\u0259yat\u0131n\u0131n davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 v\u0259 m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rin n\u0259sild\u0259n-n\u0259sl\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si bax\u0131m\u0131ndan x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. Zaur Ustac yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda ana obraz\u0131n\u0131n V\u0259t\u0259n anlay\u0131\u015f\u0131 il\u0259 semantik yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131 da diqq\u0259t\u0259layiqdir. Ana sevgisi v\u0259 V\u0259t\u0259n sevgisi do\u011fmal\u0131q, s\u0259daq\u0259t, qoruma v\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131q kimi \u00fcmumi m\u0259n\u0259vi keyfiyy\u0259tl\u0259r \u0259sas\u0131nda bir-birin\u0259 yax\u0131nla\u015f\u0131r. Bel\u0259likl\u0259, ana obraz\u0131 f\u0259rdi m\u0259h\u0259bb\u0259t anlay\u0131\u015f\u0131ndan \u00e7\u0131xaraq milli-m\u0259n\u0259vi m\u0259na qazan\u0131r. Zaur Ustac poeziyas\u0131nda ana obraz\u0131 Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n \u00e7ox\u0259srlik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri il\u0259 s\u0259sl\u0259\u015f\u0259n, lakin m\u00fcasir poetik d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 il\u0259 yeni \u00e7alarlar qazanan obrazlardan biridir. Bu obraz vasit\u0259sil\u0259 ail\u0259, sevgi, m\u0259n\u0259viyyat, u\u015faql\u0131q, milli yadda\u015f v\u0259 V\u0259t\u0259n kimi m\u00fch\u00fcm anlay\u0131\u015flar vahid poetik sistem daxilind\u0259 birl\u0259\u015fir. Ana obraz\u0131n\u0131n poetik \u0259h\u0259miyy\u0259ti d\u0259 m\u0259hz bu \u00e7oxqatl\u0131 semantik y\u00fckd\u0259n ir\u0259li g\u0259lir. Ana yaln\u0131z ke\u00e7mi\u015fin v\u0259 ail\u0259nin simvolu deyil, h\u0259m d\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yin, m\u0259n\u0259vi davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n v\u0259 insanl\u0131q d\u0259y\u0259rl\u0259rinin qoruyucusudur. Zaur Ustac poeziyas\u0131nda ana obraz\u0131n\u0131n v\u0259 anal\u0131q m\u0259fhumunun b\u0259dii ifad\u0259sinin ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 g\u00f6st\u0259rir ki, bu m\u00f6vzu \u015fairin poetik d\u00fcnyas\u0131nda yaln\u0131z ail\u0259-m\u0259i\u015f\u0259t m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rini \u0259ks etdir\u0259n dar \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259li m\u00f6vzu deyil, insan\u0131n m\u0259n\u0259vi al\u0259mini, milli-m\u0259d\u0259ni yadda\u015f\u0131n\u0131, ail\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259rini, t\u0259rbiy\u0259 prinsipl\u0259rini v\u0259 h\u0259yata m\u00fcnasib\u0259tini ifad\u0259 ed\u0259n geni\u015f poetik-estetik m\u0259na da\u015f\u0131y\u0131r. Ana obraz\u0131 \u015fairin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda insan\u0131n m\u0259n\u0259vi ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131n\u0131, do\u011fmal\u0131q v\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131q hissini, m\u0259rh\u0259m\u0259t v\u0259 f\u0259dakarl\u0131q anlay\u0131\u015flar\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n m\u00fch\u00fcm b\u0259dii obrazlardan biri kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir. Bu obraz\u0131n poetik m\u0259zmununda f\u0259rdi hissl\u0259rl\u0259 \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259ri d\u0259y\u0259rl\u0259r, \u015f\u0259xsi xatir\u0259l\u0259rl\u0259 milli yadda\u015f v\u0259 ail\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri il\u0259 ictimai-m\u0259n\u0259vi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 aras\u0131nda s\u0131x \u0259laq\u0259 yaran\u0131r. Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131nda ana obraz\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131 v\u0259 inki\u015faf\u0131 z\u0259ngin folklor \u0259n\u0259n\u0259sin\u0259 \u0259saslan\u0131r. Layla, bayat\u0131, na\u011f\u0131l, dastan v\u0259 dig\u0259r folklor janrlar\u0131nda ana obraz\u0131 h\u0259yat\u0131n, ail\u0259nin, m\u0259h\u0259bb\u0259tin, qoruyuculu\u011fun v\u0259 m\u0259n\u0259vi ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u0259sas da\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131ndan biri olmu\u015fdur. Bu \u0259n\u0259n\u0259 yaz\u0131l\u0131 \u0259d\u0259biyyatda da davam etdirilmi\u015f, m\u00fcxt\u0259lif tarixi m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 yeni ictimai, f\u0259ls\u0259fi v\u0259 estetik m\u0259zmunlarla z\u0259nginl\u0259\u015fdirilmi\u015fdir. Zaur Ustac\u0131n poeziyas\u0131nda ana obraz\u0131na m\u00fcnasib\u0259t d\u0259 h\u0259min \u00e7ox\u0259srlik \u0259d\u0259bi-m\u0259d\u0259ni \u0259n\u0259n\u0259nin m\u00fcasir poetik t\u0259f\u0259kk\u00fcr m\u00fcst\u0259visind\u0259 davam\u0131 kimi qiym\u0259tl\u0259ndiril\u0259 bil\u0259r. Ana obraz\u0131n\u0131n Zaur Ustac yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda m\u00fch\u00fcm semantik x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n biri onun m\u0259h\u0259bb\u0259t v\u0259 m\u0259rh\u0259m\u0259tin t\u0259c\u0259ss\u00fcm\u00fc kimi t\u0259qdim edilm\u0259sidir. Ana sevgisi \u015f\u0259rtsiz v\u0259 t\u0259m\u0259nnas\u0131z sevgi n\u00fcmun\u0259si kimi d\u0259rk edilir. Bu sevginin \u0259sas x\u00fcsusiyy\u0259ti qar\u015f\u0131l\u0131q g\u00f6zl\u0259m\u0259m\u0259si v\u0259 \u00f6vlad\u0131n h\u0259yat\u0131na ba\u011fl\u0131 olmas\u0131d\u0131r. Ana \u00f6vlad\u0131n\u0131n sevincini \u00f6z sevinci, k\u0259d\u0259rini is\u0259 \u00f6z k\u0259d\u0259ri kimi q\u0259bul edir. Bel\u0259likl\u0259, ana obraz\u0131 insan h\u0259yat\u0131nda \u0259n saf v\u0259 \u0259n d\u0259rin emosional m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259n birinin poetik ifad\u0259sin\u0259 \u00e7evrilir. Ana obraz\u0131n\u0131n dig\u0259r m\u00fch\u00fcm x\u00fcsusiyy\u0259ti f\u0259dakarl\u0131q anlay\u0131\u015f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Anal\u0131q yaln\u0131z sevgi v\u0259 qay\u011f\u0131 deyil, eyni zamanda m\u0259suliyy\u0259t v\u0259 \u00f6z\u00fcnd\u0259n ke\u00e7m\u0259k dem\u0259kdir. Ana \u00f6vlad\u0131n\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yi namin\u0259 \u00f6z rahatl\u0131\u011f\u0131ndan, zaman\u0131ndan v\u0259 imkanlar\u0131ndan ke\u00e7\u0259 bilir. Bu f\u0259dakarl\u0131q ana obraz\u0131n\u0131n m\u0259n\u0259vi ucal\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdir\u0259n \u0259sas keyfiyy\u0259tl\u0259rd\u0259n biridir. Zaur Ustac\u0131n poetik d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sind\u0259 anal\u0131q anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n geni\u015f m\u0259nada d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilm\u0259si d\u0259 m\u0259hz bu m\u0259n\u0259vi x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rin \u00f6n plana \u00e7\u0259kilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Ana v\u0259 \u00f6vlad m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin poetik ifad\u0259si Zaur Ustac yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda do\u011fmal\u0131q v\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131q anlay\u0131\u015flar\u0131n\u0131n \u0259sas g\u00f6st\u0259ricil\u0259rind\u0259n biri kimi qiym\u0259tl\u0259ndiril\u0259 bil\u0259r. \u00d6vlad\u0131n ana il\u0259 m\u00fcnasib\u0259ti yaln\u0131z u\u015faql\u0131q d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r. \u0130nsan b\u00f6y\u00fcd\u00fckc\u0259 bu m\u00fcnasib\u0259tin xarakteri d\u0259yi\u015fs\u0259 d\u0259, onun emosional v\u0259 m\u0259n\u0259vi \u0259sas\u0131 qorunur. U\u015faql\u0131qda ana qoruyucu v\u0259 qay\u011f\u0131 g\u00f6st\u0259r\u0259n \u015f\u0259xs kimi q\u0259bul edilirs\u0259, yetkinlik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 onun z\u0259hm\u0259ti, f\u0259dakarl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 m\u0259n\u0259vi rolu daha d\u0259rind\u0259n d\u0259rk edilir. Bu bax\u0131mdan ana obraz\u0131 insan h\u0259yat\u0131n\u0131n m\u00fcxt\u0259lif m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rini birl\u0259\u015fdir\u0259n m\u0259n\u0259vi k\u00f6rp\u00fc funksiyas\u0131n\u0131 yerin\u0259 yetirir. U\u015faql\u0131q insan\u0131n h\u0259yat\u0131nda xatir\u0259l\u0259rl\u0259, ail\u0259 istiliyi il\u0259, qay\u011f\u0131 v\u0259 sevgi il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259n m\u00fch\u00fcm m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. Ana bu d\u00fcnyan\u0131n m\u0259rk\u0259zi obrazlar\u0131ndan biridir. Ana haqq\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 \u00e7ox zaman insan\u0131 \u00f6z u\u015faql\u0131\u011f\u0131na, ail\u0259sin\u0259 v\u0259 ke\u00e7mi\u015fin\u0259 qaytar\u0131r. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n ana obraz\u0131 poetik m\u0259tnd\u0259 yaln\u0131z konkret insan\u0131 deyil, h\u0259m d\u0259 u\u015faql\u0131\u011f\u0131n, safl\u0131\u011f\u0131n v\u0259 ke\u00e7mi\u015fin simvolunu ifad\u0259 ed\u0259 bilir. Zaur Ustac yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda ana obraz\u0131n\u0131n ail\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259si d\u0259 x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. Az\u0259rbaycan milli-m\u0259n\u0259vi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sind\u0259 ail\u0259 c\u0259miyy\u0259tin \u0259sas m\u0259n\u0259vi dayaqlar\u0131ndan biri hesab olunur. Ail\u0259d\u0259 formala\u015fan d\u0259y\u0259rl\u0259r insan\u0131n xarakterin\u0259, d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 v\u0259 c\u0259miyy\u0259t\u0259 m\u00fcnasib\u0259tin\u0259 t\u0259sir edir. Ana bu d\u0259y\u0259rl\u0259rin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. B\u00f6y\u00fcy\u0259 h\u00f6rm\u0259t, ki\u00e7iy\u0259 qay\u011f\u0131, m\u0259rh\u0259m\u0259t, d\u00fcr\u00fcstl\u00fck, s\u0259daq\u0259t, \u0259m\u0259ksev\u0259rlik v\u0259 ail\u0259y\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131q kimi keyfiyy\u0259tl\u0259rin m\u0259nims\u0259nilm\u0259sind\u0259 ana obraz\u0131n\u0131n t\u0259rbiy\u0259vi funksiyas\u0131 x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. Bu bax\u0131mdan anal\u0131q anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n yaln\u0131z bioloji v\u0259 ail\u0259vi \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259d\u0259 deyil, m\u0259n\u0259vi-t\u0259rbiy\u0259vi m\u0259fhum kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilm\u0259si vacibdir. Ana \u00f6vlad\u0131n\u0131n yaln\u0131z fiziki inki\u015faf\u0131nda deyil, onun m\u0259n\u0259vi \u015f\u0259xsiyy\u0259t kimi formala\u015fmas\u0131nda da i\u015ftirak edir. U\u015faq ilk d\u0259f\u0259 yax\u015f\u0131l\u0131q, pislik, m\u0259rh\u0259m\u0259t, sevgi v\u0259 m\u0259suliyy\u0259t kimi anlay\u0131\u015flarla ail\u0259 m\u00fchitind\u0259 qar\u015f\u0131la\u015f\u0131r. Ana bu prosesd\u0259 h\u0259m n\u00fcmun\u0259, h\u0259m t\u0259rbiy\u0259\u00e7i, h\u0259m d\u0259 m\u0259n\u0259vi yol g\u00f6st\u0259r\u0259n \u015f\u0259xsdir. Ana obraz\u0131n\u0131n dig\u0259r m\u00fch\u00fcm semantik istiqam\u0259ti onun milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rin da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 olmas\u0131d\u0131r. Milli kimliyin formala\u015fmas\u0131 yaln\u0131z tarixi v\u0259 ictimai prosesl\u0259rl\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r. Bu proses ail\u0259 m\u00fchitind\u0259, g\u00fcnd\u0259lik davran\u0131\u015flarda, dil v\u0259 ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259rd\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rir. Ana \u00f6z \u00f6vlad\u0131na do\u011fma dil, milli ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259, ail\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri v\u0259 m\u0259n\u0259vi prinsipl\u0259r vasit\u0259sil\u0259 xalq\u0131n m\u0259d\u0259ni yadda\u015f\u0131n\u0131n bir hiss\u0259sini \u00f6t\u00fcr\u00fcr. Bu m\u0259nada ana obraz\u0131 h\u0259m ke\u00e7mi\u015fin qoruyucusu, h\u0259m d\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yin formala\u015fd\u0131r\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r. Zaur Ustac poeziyas\u0131nda ana obraz\u0131n\u0131n milli yadda\u015f anlay\u0131\u015f\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259si d\u0259 bu kontekstd\u0259 diqq\u0259ti c\u0259lb edir. Yadda\u015f insan\u0131n ke\u00e7mi\u015fini bu g\u00fcn\u00fc il\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n \u0259sas m\u0259n\u0259vi mexanizml\u0259rd\u0259n biridir. Ana obraz\u0131 is\u0259 bu yadda\u015f\u0131n \u0259n emosional v\u0259 \u0259n davaml\u0131 elementl\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evril\u0259 bil\u0259r. U\u015faql\u0131q xatir\u0259l\u0259ri, ana n\u0259sih\u0259tl\u0259ri, ail\u0259 \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri v\u0259 do\u011fma m\u00fchitl\u0259 ba\u011fl\u0131 duy\u011fular insan\u0131n yadda\u015f\u0131nda uzun ill\u0259r ya\u015fay\u0131r. Bel\u0259likl\u0259, ana obraz\u0131 f\u0259rdi yadda\u015fla kollektiv yadda\u015f aras\u0131nda \u0259laq\u0259 yarad\u0131r. Ana obraz\u0131n\u0131n V\u0259t\u0259n anlay\u0131\u015f\u0131 il\u0259 semantik yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131 da Az\u0259rbaycan poeziyas\u0131n\u0131n \u0259n\u0259n\u0259vi x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n biridir. \u201cAna V\u0259t\u0259n\u201d ifad\u0259sinin \u00f6z\u00fcnd\u0259 bu yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131n dil s\u0259viyy\u0259sind\u0259ki t\u0259sdiqi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Ana insana h\u0259yat v\u0259 do\u011fmal\u0131q verdiyi kimi, V\u0259t\u0259n d\u0259 insana m\u0259nsubiyy\u0259t, kimlik v\u0259 m\u0259n\u0259vi ba\u011fl\u0131l\u0131q hissi verir. Ana v\u0259 V\u0259t\u0259n anlay\u0131\u015flar\u0131n\u0131n h\u0259r ikisinin qorunma, s\u0259daq\u0259t, ba\u011fl\u0131l\u0131q v\u0259 f\u0259dakarl\u0131q hissl\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259nm\u0259si onlar\u0131n poetik m\u00fcst\u0259vid\u0259 yax\u0131nla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na imkan yarad\u0131r. Zaur Ustac\u0131n v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik m\u00f6vzusundak\u0131 poetik d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259si il\u0259 ana obraz\u0131 aras\u0131nda m\u00fc\u0259yy\u0259n daxili \u0259laq\u0259 yaratmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ana sevgisi insan\u0131n do\u011fma ail\u0259sin\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifad\u0259 etdiyi kimi, V\u0259t\u0259n sevgisi d\u0259 onun do\u011fma torpa\u011f\u0131na v\u0259 milli kimliyin\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifad\u0259 edir. H\u0259r iki halda insan\u0131n m\u0259n\u0259vi k\u00f6kl\u0259rin\u0259 sadiqliyi \u00f6n plana \u00e7\u0131x\u0131r. Bel\u0259likl\u0259, ana obraz\u0131 f\u0259rdi m\u0259h\u0259bb\u0259t \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259n \u00e7\u0131xaraq milli-m\u0259n\u0259vi m\u0259na qazan\u0131r. Ana obraz\u0131n\u0131n m\u00fcq\u0259dd\u0259slik v\u0259 m\u0259n\u0259vi safl\u0131q anlay\u0131\u015flar\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259si d\u0259 m\u00fch\u00fcm n\u0259tic\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n milli d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sind\u0259 ana ad\u0131na x\u00fcsusi h\u00f6rm\u0259t vard\u0131r. \u018fd\u0259biyyatda da ana \u00e7ox zaman insan\u0131n \u0259n saf hissl\u0259rinin \u00fcnvan\u0131 kimi t\u0259qdim edilir. Onun m\u0259h\u0259bb\u0259tind\u0259 t\u0259m\u0259nnas\u0131zl\u0131q, m\u00fcnasib\u0259tind\u0259 s\u0259mimiyy\u0259t, davran\u0131\u015f\u0131nda f\u0259dakarl\u0131q v\u0259 m\u0259qs\u0259dind\u0259 \u00f6vlad\u0131n\u0131n xo\u015fb\u0259xtliyi \u0259sas yer tutur. Bu keyfiyy\u0259tl\u0259r ana obraz\u0131n\u0131 m\u0259n\u0259vi c\u0259h\u0259td\u0259n ucaldan \u0259sas x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rdir. Ana obraz\u0131n\u0131n m\u00fcq\u0259dd\u0259sliyi h\u0259m d\u0259 onun h\u0259yatverici mahiyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Ana h\u0259yat\u0131n ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131n\u0131 t\u0259msil edir. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n anal\u0131q yaln\u0131z konkret bir insan\u0131n sosial rolu deyil, h\u0259yat\u0131n davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yin m\u00f6vcudlu\u011funu ifad\u0259 ed\u0259n universal anlay\u0131\u015fd\u0131r. Ana obraz\u0131n\u0131n bu x\u00fcsusiyy\u0259ti onu zaman v\u0259 m\u0259kan s\u0259rh\u0259dl\u0259rind\u0259n k\u0259nara \u00e7\u0131xar\u0131r v\u0259 \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259ri m\u0259na qazand\u0131r\u0131r. Zaur Ustac yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda ana obraz\u0131n\u0131n dil v\u0259 \u00fcslub bax\u0131m\u0131ndan s\u0259mimiyy\u0259t\u0259 \u0259saslanmas\u0131 da onun poetik t\u0259sir g\u00fcc\u00fcn\u00fc art\u0131ran amill\u0259rd\u0259ndir. Ana m\u00f6vzusunun t\u0259bi\u0259ti poetik ifad\u0259d\u0259 emosional v\u0259 do\u011fma dil t\u0259l\u0259b edir. Sad\u0259, ayd\u0131n v\u0259 s\u0259mimi ifad\u0259l\u0259r ana il\u0259 ba\u011fl\u0131 hissl\u0259rin oxucuya daha birba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131na imkan verir. Ana obraz\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 poetik s\u00f6z\u00fcn \u0259sas m\u0259qs\u0259di yaln\u0131z estetik g\u00f6z\u0259llik yaratmaq deyil, h\u0259m d\u0259 oxucunun yadda\u015f\u0131nda v\u0259 emosional d\u00fcnyas\u0131nda m\u00fc\u0259yy\u0259n duy\u011fular oyatmaqd\u0131r. Ana obraz\u0131n\u0131n b\u0259dii ifad\u0259sind\u0259 m\u00fcxt\u0259lif poetik t\u0259svir v\u0259 ifad\u0259 vasit\u0259l\u0259ri d\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. Epitet, t\u0259\u015fbeh, metafora, t\u0259krar, m\u00fcraci\u0259t, simvol v\u0259 dig\u0259r b\u0259dii vasit\u0259l\u0259r ana obraz\u0131n\u0131n emosional v\u0259 semantik y\u00fck\u00fcn\u00fc art\u0131r\u0131r. Bu vasit\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 ana konkret bir \u015f\u0259xs olmaqdan \u00e7\u0131xaraq sevginin, m\u0259rh\u0259m\u0259tin, f\u0259dakarl\u0131\u011f\u0131n v\u0259 m\u0259n\u0259vi safl\u0131\u011f\u0131n \u00fcmumil\u0259\u015fdirilmi\u015f obraz\u0131na \u00e7evrilir. Ana obraz\u0131 vasit\u0259sil\u0259 \u015fairin insan v\u0259 zaman m\u00fcnasib\u0259ti d\u0259 poetik \u015f\u0259kild\u0259 ifad\u0259 olunur. Zaman ke\u00e7dikc\u0259 insan d\u0259yi\u015fir, b\u00f6y\u00fcy\u00fcr, yeni h\u0259yat m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 daxil olur, lakin ana il\u0259 ba\u011fl\u0131 xatir\u0259l\u0259r onun m\u0259n\u0259vi d\u00fcnyas\u0131nda qorunub saxlan\u0131l\u0131r. Ana obraz\u0131n\u0131n yadda\u015fda ya\u015famas\u0131 insan\u0131n \u00f6z ke\u00e7mi\u015fi il\u0259 \u0259laq\u0259sini qorumas\u0131na imkan verir. Bu bax\u0131mdan ana obraz\u0131 zaman\u0131n da\u011f\u0131d\u0131c\u0131 t\u0259sirin\u0259 qar\u015f\u0131 dayanan m\u0259n\u0259vi yadda\u015f simvolu kimi d\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndiril\u0259 bil\u0259r. M\u00f6vzunun dig\u0259r m\u00fch\u00fcm n\u0259tic\u0259si ana obraz\u0131n\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259 \u0259laq\u0259sidir. Ana ke\u00e7mi\u015fd\u0259n g\u0259l\u0259n d\u0259y\u0259rl\u0259ri g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sl\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fcr. Bu x\u00fcsusiyy\u0259t onu yaln\u0131z ke\u00e7mi\u015fin qoruyucusu deyil, g\u0259l\u0259c\u0259yin qurucusu kimi d\u0259 t\u0259qdim edir. Ail\u0259 daxilind\u0259 formala\u015fan m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r sonrak\u0131 n\u0259sill\u0259rin d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 t\u0259sir edir. Buna g\u00f6r\u0259 ana obraz\u0131n\u0131n t\u0259rbiy\u0259vi funksiyas\u0131 yaln\u0131z bir ail\u0259nin daxilind\u0259 deyil, daha geni\u015f ictimai v\u0259 milli m\u00fcst\u0259vid\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. Zaur Ustac\u0131n u\u015faq poeziyas\u0131 il\u0259 ana obraz\u0131 aras\u0131nda \u0259laq\u0259 d\u0259 bu bax\u0131mdan x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. U\u015faq \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n \u0259sas m\u0259qs\u0259dl\u0259rind\u0259n biri u\u015fa\u011f\u0131n d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn, estetik z\u00f6vq\u00fcn\u00fcn v\u0259 m\u0259n\u0259vi keyfiyy\u0259tl\u0259rinin formala\u015fmas\u0131na t\u0259sir g\u00f6st\u0259rm\u0259kdir. Ana obraz\u0131 bu prosesd\u0259 u\u015fa\u011f\u0131n tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 v\u0259 emosional olaraq ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 \u0259n do\u011fma obrazlardan biri kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir. Ana vasit\u0259sil\u0259 ail\u0259 sevgisi, m\u0259rh\u0259m\u0259t, h\u00f6rm\u0259t, qay\u011f\u0131 v\u0259 m\u0259suliyy\u0259t kimi d\u0259y\u0259rl\u0259rin u\u015fa\u011fa \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olur. Bu bax\u0131mdan Zaur Ustac yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda ana obraz\u0131n\u0131n estetik v\u0259 t\u0259rbiy\u0259vi funksiyalar\u0131 bir-birini tamamlay\u0131r. \u015eair ana obraz\u0131n\u0131 yaln\u0131z hissl\u0259rin poetik ifad\u0259si kimi t\u0259qdim etmir, eyni zamanda oxucunu m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r haqq\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259y\u0259 y\u00f6n\u0259ldir. Ana haqq\u0131nda poetik s\u00f6z oxucuda minn\u0259tdarl\u0131q, h\u00f6rm\u0259t, sevgi v\u0259 ail\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 kimi hissl\u0259ri g\u00fccl\u0259ndirir. Ana obraz\u0131n\u0131n folklor \u0259n\u0259n\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 da n\u0259tic\u0259 etibaril\u0259 x\u00fcsusi vur\u011fulanmal\u0131d\u0131r. Az\u0259rbaycan folklorunda ana il\u0259 ba\u011fl\u0131 yaranm\u0131\u015f z\u0259ngin poetik \u0259n\u0259n\u0259 m\u00fcasir \u0259d\u0259biyyatda \u00f6z b\u0259dii davam\u0131n\u0131 tap\u0131r. Lakin m\u00fcasir \u015fair bu \u0259n\u0259n\u0259ni oldu\u011fu kimi t\u0259krarlam\u0131r; onu \u00f6z f\u0259rdi poetik d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 uy\u011fun \u015f\u0259kild\u0259 yenid\u0259n m\u0259naland\u0131r\u0131r. Zaur Ustac\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda da ana obraz\u0131n\u0131n \u0259n\u0259n\u0259vi semantik x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri m\u00fcasir insan\u0131n m\u0259n\u0259vi ehtiyaclar\u0131 v\u0259 m\u00fcasir poetik d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 il\u0259 birl\u0259\u015fir. \u018fn\u0259n\u0259vi s\u0259viyy\u0259d\u0259 ana yen\u0259 sevginin, m\u0259rh\u0259m\u0259tin v\u0259 f\u0259dakarl\u0131\u011f\u0131n simvoludur. M\u00fcasir poetik s\u0259viyy\u0259d\u0259 is\u0259 bu obraz\u0131n m\u0259na dair\u0259si geni\u015fl\u0259n\u0259r\u0259k milli yadda\u015f, t\u0259rbiy\u0259, m\u0259n\u0259vi m\u0259suliyy\u0259t, milli kimlik v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259rin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 kimi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri d\u0259 \u0259hat\u0259 edir. Zaur Ustac poeziyas\u0131nda ana obraz\u0131 \u00e7oxqatl\u0131 v\u0259 \u00e7oxfunksiyal\u0131 poetik obraz kimi xarakteriz\u0259 edil\u0259 bil\u0259r. Bu obraz\u0131n semantik strukturunda ana v\u0259 \u00f6vlad m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri, ail\u0259, u\u015faql\u0131q, m\u0259h\u0259bb\u0259t, m\u0259rh\u0259m\u0259t, f\u0259dakarl\u0131q, m\u0259n\u0259vi safl\u0131q, milli yadda\u015f, milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r v\u0259 V\u0259t\u0259n anlay\u0131\u015flar\u0131 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259nir. Ana obraz\u0131n\u0131n poetik g\u00fcc\u00fc d\u0259 m\u0259hz bu \u00e7oxqatl\u0131l\u0131qdan ir\u0259li g\u0259lir. Ana obraz\u0131 bir t\u0259r\u0259fd\u0259n f\u0259rdi v\u0259 intim hissl\u0259rin ifad\u0259sidirs\u0259, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259ri d\u0259y\u0259rl\u0259rin da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r. Oxucu ana obraz\u0131nda \u00f6z \u015f\u0259xsi h\u0259yat\u0131ndan tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 do\u011fmal\u0131\u011f\u0131, ail\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rini v\u0259 u\u015faql\u0131q xatir\u0259l\u0259rini g\u00f6r\u0259 bilir. Eyni zamanda h\u0259min obraz vasit\u0259sil\u0259 daha geni\u015f m\u0259nada insanl\u0131q, m\u0259rh\u0259m\u0259t, s\u0259daq\u0259t v\u0259 m\u0259n\u0259vi m\u0259suliyy\u0259t kimi d\u0259y\u0259rl\u0259r haqq\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Bu x\u00fcsusiyy\u0259t ana obraz\u0131n\u0131n poetik universall\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259min edir. Zaur Ustac yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda anal\u0131q m\u0259fhumu is\u0259 ana obraz\u0131n\u0131n daxilind\u0259 c\u0259ml\u0259\u015f\u0259n m\u0259n\u0259vi keyfiyy\u0259tl\u0259rin \u00fcmumil\u0259\u015fdirilmi\u015f ifad\u0259si kimi meydana \u00e7\u0131x\u0131r. Anal\u0131q sevgi il\u0259 f\u0259dakarl\u0131\u011f\u0131n, qay\u011f\u0131 il\u0259 m\u0259suliyy\u0259tin, m\u0259rh\u0259m\u0259tl\u0259 g\u00fcc\u00fcn v\u0259 h\u0259yatla g\u0259l\u0259c\u0259yin v\u0259hd\u0259tidir. Bu bax\u0131mdan anal\u0131q yaln\u0131z ail\u0259 daxilind\u0259ki m\u00fcnasib\u0259ti deyil, insan\u0131n dig\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u0259suliyy\u0259t da\u015f\u0131mas\u0131 v\u0259 onu qorumaq ist\u0259yini ifad\u0259 ed\u0259n geni\u015f m\u0259n\u0259vi kateqoriyad\u0131r. Ana obraz\u0131 Zaur Ustac poeziyas\u0131nda h\u0259m f\u0259rdi hissl\u0259rin, h\u0259m d\u0259 milli-m\u0259n\u0259vi ideallar\u0131n qovu\u015fdu\u011fu poetik m\u0259kan yarad\u0131r. Bu obraz vasit\u0259sil\u0259 insan\u0131n \u00f6z k\u00f6kl\u0259rin\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131, ail\u0259sin\u0259 m\u00fcnasib\u0259ti, ke\u00e7mi\u015f\u0259 v\u0259 yadda\u015fa m\u00fcnasib\u0259ti, m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259ri qoruma ist\u0259yi v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 olan \u00fcmidi ifad\u0259 olunur. M\u0259hz buna g\u00f6r\u0259 Zaur Ustac poeziyas\u0131nda ana obraz\u0131n\u0131n t\u0259dqiqi yaln\u0131z m\u00fc\u0259yy\u0259n \u015feirl\u0259rin m\u00f6vzu bax\u0131m\u0131ndan ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 m\u0259hdudla\u015fmamal\u0131d\u0131r. Bu obraz \u015fairin b\u00fct\u00f6v yarad\u0131c\u0131l\u0131q konsepsiyas\u0131, folklor v\u0259 \u0259d\u0259bi \u0259n\u0259n\u0259, milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r, insan konsepsiyas\u0131, u\u015faq d\u00fcnyas\u0131 v\u0259 v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6yr\u0259nilm\u0259lidir. Bel\u0259 kompleks yana\u015fma ana obraz\u0131n\u0131n \u015fairin poetik sistemind\u0259ki h\u0259qiqi m\u00f6vqeyini v\u0259 funksional imkanlar\u0131n\u0131 daha dol\u011fun \u015f\u0259kild\u0259 ortaya \u00e7\u0131xara bil\u0259r. Son olaraq qeyd etm\u0259k olar ki, ana obraz\u0131 insanl\u0131\u011f\u0131n \u0259n q\u0259dim, \u0259n t\u0259miz v\u0259 \u0259n davaml\u0131 m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rind\u0259n birini t\u0259msil edir. Zaur Ustac\u0131n poetik yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda bu obraz Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n milli-m\u0259n\u0259vi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259si, ail\u0259 \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri v\u0259 \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259ri insani duy\u011fularla \u0259laq\u0259l\u0259ndiril\u0259r\u0259k yeni poetik m\u0259na qazan\u0131r. Ana burada yaln\u0131z ke\u00e7mi\u015fin xatir\u0259si deyil, h\u0259m d\u0259 bu g\u00fcn\u00fcn m\u0259n\u0259vi daya\u011f\u0131 v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yin m\u0259n\u0259vi t\u0259minat\u00e7\u0131s\u0131d\u0131r. Onun obraz\u0131nda h\u0259yat, sevgi, ail\u0259, V\u0259t\u0259n, yadda\u015f v\u0259 m\u0259n\u0259viyyat anlay\u0131\u015flar\u0131 birl\u0259\u015fir. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n Zaur Ustac poeziyas\u0131nda ana obraz\u0131 \u015fairin insan v\u0259 c\u0259miyy\u0259t, f\u0259rd v\u0259 ail\u0259, ke\u00e7mi\u015f v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k, milli kimlik v\u0259 \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259ri d\u0259y\u0259rl\u0259r haqq\u0131nda poetik d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rinin m\u00fch\u00fcm ifad\u0259 vasit\u0259l\u0259rind\u0259n biri kimi qiym\u0259tl\u0259ndiril\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>H\u0259c\u0259r Ataki\u015fiyeva<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p class=\"bawpvc-ajax-counter\" data-id=\"23214\">Yaz\u0131ya 1 d\u0259f\u0259 bax\u0131l\u0131b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cYazarlar\u201d jurnal\u0131n\u0131n redaktoru v\u0259 Yarad\u0131c\u0131l\u0131q Komissiyas\u0131n\u0131n s\u0259dri, \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas-t\u0259nqid\u00e7i\u00a0 Zaur Ustac poeziyas\u0131nda ana obraz\u0131 v\u0259 anal\u0131q m\u0259fhumunun b\u0259dii ifad\u0259si\u00a0 X\u00fclas\u0259. Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131nda ana obraz\u0131 milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rin, m\u0259h\u0259bb\u0259tin, m\u0259rh\u0259m\u0259tin, f\u0259dakarl\u0131\u011f\u0131n v\u0259 m\u0259n\u0259vi safl\u0131\u011f\u0131n ifad\u0259 olundu\u011fu m\u00fch\u00fcm poetik obrazlardan biridir. Ana yaln\u0131z ail\u0259 daxilind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n bir sosial-m\u0259n\u0259vi statusu ifad\u0259 etmir, h\u0259m d\u0259 xalq\u0131n yadda\u015f\u0131n\u0131, milli d\u0259y\u0259rl\u0259rini v\u0259 m\u0259n\u0259vi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":23215,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[17,3,21],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23214"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=23214"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23214\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23216,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23214\/revisions\/23216"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/23215"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=23214"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=23214"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=23214"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}