{"id":23835,"date":"2026-10-31T20:29:32","date_gmt":"2026-10-31T16:29:32","guid":{"rendered":"https:\/\/kultur.az\/?p=23835"},"modified":"2026-10-31T20:29:32","modified_gmt":"2026-10-31T16:29:32","slug":"divarlarin-o-uzu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kultur.az\/?p=23835","title":{"rendered":"Divarlar\u0131n O \u00dcz\u00fc&#8230;"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/WhatsApp-Image-2026-10-31-at-20.17.18.jpeg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter wp-image-23836 size-medium\" src=\"https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/WhatsApp-Image-2026-10-31-at-20.17.18-283x300.jpeg\" alt=\"\" width=\"283\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/WhatsApp-Image-2026-10-31-at-20.17.18-283x300.jpeg 283w, https:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/WhatsApp-Image-2026-10-31-at-20.17.18.jpeg 763w\" sizes=\"(max-width: 283px) 100vw, 283px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Da\u015f divarlar n\u0259f\u0259si k\u0259sir, p\u0259nc\u0259r\u0259d\u0259n d\u00fc\u015f\u0259n t\u0259k zolaql\u0131 sol\u011fun i\u015f\u0131q z\u0259rr\u0259si is\u0259 yaln\u0131z tozun d\u0259n\u0259v\u0259r r\u0259qsini g\u00f6st\u0259rirdi. \u018fll\u0259ri qabarl\u0131, barmaqlar\u0131 is\u0259 s\u00f6z axtarmaqdan yorulmu\u015fdu. Masan\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259ki o saralm\u0131\u015f ka\u011f\u0131z par\u00e7as\u0131, q\u0131r\u0131lm\u0131\u015f uclu q\u0259l\u0259m v\u0259 i\u00e7ind\u0259 qaynayan, lakin dil\u0259 g\u0259lm\u0259y\u0259n milyonlarla duy\u011fu&#8230; Bunlar onun sonuncu t\u0259nha yolda\u015flar\u0131 idi.<br \/>\n\u200b\u00c7\u00f6ld\u0259 h\u0259yat ax\u0131b gedirdi. Yaz g\u0259lirdi, a\u011faclar \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259yirdi, u\u015faqlar\u0131n qa\u00e7\u0131\u015f s\u0259si da\u015flar\u0131n aras\u0131ndan s\u00fcz\u00fcl\u00fcb zindan\u0131n d\u0259rinliyin\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7at\u0131rd\u0131. Amma o, burada zaman\u0131n dayand\u0131\u011f\u0131, divarlar\u0131n h\u0259r g\u00fcn bir az daha da darald\u0131\u011f\u0131 bu s\u0259ssizlik q\u0259f\u0259sind\u0259 yazmaq ist\u0259yirdi. T\u0259kc\u0259 yazmaq yox, i\u00e7ind\u0259ki o \u00fcsyan\u0131, o b\u00f6y\u00fck h\u0259qiq\u0259ti ka\u011f\u0131za k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259k ist\u0259yirdi. Q\u0259l\u0259mi \u0259lin\u0259 alanda is\u0259 s\u00f6zl\u0259r qu\u015f kimi qa\u00e7\u0131rd\u0131. C\u00fcml\u0259l\u0259r bir-birini izl\u0259mir, d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259r duman kimi qar\u0131\u015f\u0131r, a\u011fappaq v\u0259r\u0259q \u00fcz\u0259rind\u0259 sanki qara bir l\u0259k\u0259 kimi donub qal\u0131rd\u0131.<br \/>\n\u200b\u0130\u00e7ind\u0259ki istirab d\u00f6z\u00fclm\u0259z idi. Bir yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n q\u0259l\u0259mini itirm\u0259si, daha do\u011frusu, q\u0259l\u0259mi \u0259lind\u0259 ola-ola i\u00e7ind\u0259ki bula\u011f\u0131n qurumas\u0131 zindan\u0131n \u00f6z\u00fcnd\u0259n d\u0259 a\u011f\u0131r zindan idi. O d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fc: \u201cG\u00f6r\u0259s\u0259n, azadl\u0131q el\u0259 s\u00f6z\u00fcn \u00f6z\u00fcm\u00fc idi? M\u0259ni h\u0259bs ed\u0259n bu da\u015f divarlar yox, m\u0259hz bu dilsizl\u0259\u015f\u0259n ruhumdurmu?\u201d<br \/>\n\u200bH\u0259r gec\u0259 qaranl\u0131q \u00e7\u00f6k\u0259nd\u0259 o \u0259zab daha da b\u00f6y\u00fcy\u00fcrd\u00fc. Beynind\u0259 s\u0259sl\u0259r qopur, q\u0259hr\u0259manlar\u0131 qap\u0131n\u0131 d\u00f6y\u00fcr, hekay\u0259l\u0259ri sonluq t\u0259l\u0259b edirdi, amma o, bu s\u0259sl\u0259ri s\u0259tr\u0259 \u00e7evir\u0259 bilmirdi. Sanki yadda\u015f\u0131 silinmi\u015fdi, sanki ill\u0259rl\u0259 y\u0131\u011fd\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn xatir\u0259l\u0259r, b\u00fct\u00fcn insani duy\u011fular bir g\u00f6z q\u0131rp\u0131m\u0131nda bo\u015fa \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131. G\u00f6zl\u0259rind\u0259n s\u00fcz\u00fcl\u0259n isti ya\u015f ka\u011f\u0131za damlay\u0131r, o qurumu\u015f m\u00fcr\u0259kk\u0259bi islad\u0131rd\u0131. Amma g\u00f6zya\u015f\u0131 da yazm\u0131rd\u0131, yaln\u0131z a\u011fr\u0131 \u00e7\u0259kirdi.<br \/>\n\u200bO, ba\u015f\u0131n\u0131 da\u015f divara s\u00f6yk\u0259yib p\u0131\u00e7\u0131ldad\u0131: \u201cYazmaq ya\u015fama\u011f\u0131n t\u0259k s\u00fcbutudur. Yazm\u0131ramsa, dem\u0259k, art\u0131q yoxam.\u201d<br \/>\n\u200bAmma h\u0259l\u0259 n\u0259f\u0259s al\u0131rd\u0131, dem\u0259k, \u00fcmid h\u0259l\u0259 \u00f6lm\u0259mi\u015fdi. O, titr\u0259k barmaqlar\u0131 il\u0259 yenid\u0259n q\u0259l\u0259mi s\u0131xd\u0131, v\u0259r\u0259q\u0259 do\u011fru \u0259yildi. B\u0259lk\u0259 bu d\u0259f\u0259 o qaranl\u0131q d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259r, b\u0259lk\u0259 bu d\u0259f\u0259 t\u0259k bir c\u00fcml\u0259 d\u0259 olsa zindan\u0131n divarlar\u0131n\u0131 y\u0131x\u0131b \u00e7\u00f6l\u0259 \u00e7\u0131xard\u0131&#8230;<br \/>\nZindan\u0131n k\u00fcnc\u00fcnd\u0259ki o dilsiz s\u00fckut n\u0259hay\u0259t q\u0131r\u0131ld\u0131.Q\u0259l\u0259m v\u0259r\u0259q\u0259 toxundu v\u0259 m\u00fcr\u0259kk\u0259b da\u015f divarlar\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259 deyil, azadl\u0131\u011f\u0131n \u00f6z oxunda axma\u011fa ba\u015flad\u0131.<br \/>\n\u200bGec\u0259 yar\u0131s\u0131 idi. Ke\u015fik\u00e7il\u0259rin s\u0259sl\u0259ri d\u0259hlizd\u0259 yava\u015f-yava\u015f uzaqla\u015f\u0131r, yerini divarlardan s\u00fcz\u00fcl\u0259n r\u00fctub\u0259t damc\u0131lar\u0131n\u0131n birb\u0259bir d\u00fc\u015f\u0259n monoton p\u0131\u00e7\u0131lt\u0131s\u0131na verirdi. O, saralm\u0131\u015f v\u0259r\u0259qin \u00fcz\u0259rind\u0259 yenid\u0259n \u0259yildi, amma bu d\u0259f\u0259 q\u0259l\u0259m onun barmaqlar\u0131 aras\u0131nda bir y\u00fck deyil, \u00e7\u0259kisiz bir l\u0259l\u0259k kimi y\u00fcng\u00fcl idi. \u0130\u00e7ind\u0259ki o ill\u0259rl\u0259 toplanm\u0131\u015f t\u0131xanm\u0131\u015fl\u0131q, b\u0259ndini yaran \u00e7ay kimi bird\u0259n-bir\u0259 axma\u011fa ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131.<br \/>\n\u200bO, yaz\u0131rd\u0131:<br \/>\n\u200b\u201cBiz azadl\u0131\u011f\u0131 qap\u0131lar\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131nda, q\u0131f\u0131llar\u0131n paslan\u0131b d\u00fc\u015fm\u0259sind\u0259 axtar\u0131r\u0131q. El\u0259 bilirik ki, azadl\u0131q \u00e7\u00f6ld\u0259ki o geni\u015f k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259rdir, g\u00fcn\u0259\u015fin mane\u0259siz \u015f\u00fcalar\u0131d\u0131r, ya da ayaqlar\u0131m\u0131z\u0131n alt\u0131nda uzanan sonsuz yollard\u0131r. Lakin m\u0259n bu d\u00f6rd da\u015f divar aras\u0131nda anlad\u0131m ki, insan\u0131 zindana salan d\u0259mir barmaql\u0131qlar deyilmi\u015f, onun \u00f6z susqunlu\u011fudur.<br \/>\n\u200b\u00c7\u00f6ld\u0259 g\u0259z\u0259n ne\u00e7\u0259-ne\u00e7\u0259 insan var ki, ruhlar\u0131 m\u0259nim bu dar h\u00fcceyr\u0259md\u0259n d\u0259 qaranl\u0131q zindanlara m\u0259hkumdur. Onlar n\u0259f\u0259s al\u0131rlar, amma dan\u0131\u015fm\u0131rlar. Onlar g\u00f6r\u00fcrl\u0259r, amma h\u0259qiq\u0259ti g\u00f6rm\u0259zd\u0259n g\u0259lirl\u0259r. Onlar ya\u015fay\u0131rlar, amma \u00f6z d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rinin qorxusuna \u0259sir olublar. \u018fsl k\u00f6l\u0259lik \u2013 fikrin z\u0259ncirl\u0259nm\u0259sidir. \u018fsl h\u0259bsxana \u2013 susma\u011fa m\u0259cbur edil\u0259n vicdand\u0131r.<br \/>\n\u200b\u0130ndi m\u0259nim b\u0259d\u0259nim bu dar h\u00fcceyr\u0259d\u0259dir. Amma bu q\u0259l\u0259min ucu v\u0259r\u0259q\u0259 d\u0259ydiyi an, m\u0259n art\u0131q burada deyil\u0259m. M\u0259n o p\u0259nc\u0259r\u0259d\u0259n s\u00fcz\u00fcl\u0259n ilk s\u0259h\u0259r i\u015f\u0131\u011f\u0131ndayam, k\u00fc\u00e7\u0259d\u0259 qa\u00e7\u0131\u015fan u\u015faqlar\u0131n g\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259y\u0259m, x\u0259zri k\u00fcl\u0259yinin d\u0259niz \u00fcz\u0259rind\u0259 qald\u0131rd\u0131\u011f\u0131 dal\u011falardayam. D\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259ni da\u015f divara \u00e7\u0131rp\u0131b \u00f6ld\u00fcrm\u0259k olmaz. S\u00f6z\u00fc h\u0259bs etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcns\u00fczd\u00fcr. S\u00f6z bir d\u0259f\u0259 do\u011fuldusa, o art\u0131q kainat\u0131nd\u0131r.<br \/>\n\u200b\u018fg\u0259r bir g\u00fcn bu v\u0259r\u0259ql\u0259r buradan \u00e7\u00f6l\u0259 \u00e7\u0131xsa v\u0259 kimis\u0259 \u00f6z daxili qorxusundan azad ets\u0259, dem\u0259k, m\u0259n he\u00e7 vaxt zindanda olmam\u0131\u015fam. M\u0259n yazd\u0131qca azadam, yazd\u0131qca varam&#8230;\u201d<br \/>\n\u200bM\u00fcr\u0259kk\u0259b bitdi, sonuncu n\u00f6qt\u0259 ka\u011f\u0131z\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 bir damla k\u00f6lg\u0259 kimi d\u00fc\u015fd\u00fc. \u00c7\u00f6ld\u0259 art\u0131q dan yeri s\u00f6k\u00fcl\u00fcr, p\u0259nc\u0259r\u0259d\u0259n d\u00fc\u015f\u0259n i\u015f\u0131q zola\u011f\u0131 bir az da geni\u015fl\u0259nirdi. O, ba\u015f\u0131n\u0131 qald\u0131rd\u0131, d\u0259rin bir n\u0259f\u0259s ald\u0131. \u00dcz\u00fcnd\u0259ki o \u0259zabs\u0131z, dinc t\u0259b\u0259ss\u00fcm divarlar\u0131n qaranl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yar\u0131b ke\u00e7irdi. Qap\u0131 q\u0131f\u0131l\u0131 yenid\u0259n \u015faqq\u0131lt\u0131 il\u0259 a\u00e7\u0131lsa da, art\u0131q gec idi \u2013 o, \u00e7oxdan azad idi.<\/p>\n<p>Tural \u0130brahim,<br \/>\nYaz\u0131\u00e7\u0131-publisist<br \/>\nAz\u0259rbaycan Yaz\u0131\u00e7\u0131lar Birliyinin , D\u00fcnya G\u0259nc T\u00fcrk Yazarlar Birliyinin v\u0259 Az\u0259rbaycan Jurnalistl\u0259r birliyinin \u00fczv\u00fc<\/p>\n<p class=\"bawpvc-ajax-counter\" data-id=\"23835\">Yaz\u0131ya 23 d\u0259f\u0259 bax\u0131l\u0131b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Da\u015f divarlar n\u0259f\u0259si k\u0259sir, p\u0259nc\u0259r\u0259d\u0259n d\u00fc\u015f\u0259n t\u0259k zolaql\u0131 sol\u011fun i\u015f\u0131q z\u0259rr\u0259si is\u0259 yaln\u0131z tozun d\u0259n\u0259v\u0259r r\u0259qsini g\u00f6st\u0259rirdi. \u018fll\u0259ri qabarl\u0131, barmaqlar\u0131 is\u0259 s\u00f6z axtarmaqdan yorulmu\u015fdu. Masan\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259ki o saralm\u0131\u015f ka\u011f\u0131z par\u00e7as\u0131, q\u0131r\u0131lm\u0131\u015f uclu q\u0259l\u0259m v\u0259 i\u00e7ind\u0259 qaynayan, lakin dil\u0259 g\u0259lm\u0259y\u0259n milyonlarla duy\u011fu&#8230; Bunlar onun sonuncu t\u0259nha yolda\u015flar\u0131 idi. \u200b\u00c7\u00f6ld\u0259 h\u0259yat ax\u0131b gedirdi. Yaz g\u0259lirdi, a\u011faclar \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259yirdi, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":23836,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[16,3],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23835"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=23835"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23835\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23837,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23835\/revisions\/23837"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/23836"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=23835"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=23835"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=23835"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}