{"id":6929,"date":"2014-12-03T23:08:22","date_gmt":"2014-12-03T19:08:22","guid":{"rendered":"http:\/\/kultur.az\/?p=6929"},"modified":"2014-12-03T23:08:22","modified_gmt":"2014-12-03T19:08:22","slug":"ramil-aliyev-can-n%c9%99-dem%c9%99kdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kultur.az\/?p=6929","title":{"rendered":"Ramil Al\u0131yev: Can &#8212; n\u0259 dem\u0259kdir?!"},"content":{"rendered":"<p>\u018fg\u0259r des\u0259k ki, bu d\u00fcnyada h\u0259yat\u0131n ist\u0259nil\u0259n sah\u0259sind\u0259 axtar\u0131lan, ara\u015fd\u0131r\u0131lan,\u00f6yr\u0259nil\u0259n,<\/p>\n<div id=\"post-body-6508880622275169872\" class=\"post-body entry-content\" style=\"color: #000000;\">\n<div dir=\"ltr\"><span class=\"userContent\" data-ft=\"{&quot;tn&quot;:&quot;K&quot;}\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignright wp-image-6930\" src=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/10553628_360814857406647_1033318385571447262_n.jpg\" alt=\"10553628_360814857406647_1033318385571447262_n\" width=\"243\" height=\"394\" \/>h\u0259l\u0259 \u00f6yr\u0259nilm\u0259mi\u015f, \u0259n m\u0259xfi olan, t\u0259\u0259cc\u00fcb do\u011furan, heyr\u0259t\u0259 salan, m\u00f6c\u00fcz\u0259 adlanan, d\u0259rkolunmaz, qeyri-adi say\u0131lan, sirl\u0259r sirri adlanan n\u0259 varsa, bu \u00fc\u00e7 h\u0259rifd\u0259n ibar\u0259t v\u0259 ilk bax\u0131\u015fdan \u00e7ox sad\u0259 s\u0259sl\u0259n\u0259n s\u00f6z\u00fcn arxas\u0131nda gizl\u0259nir- \u0259sla yan\u0131lmar\u0131q.<span class=\"userContent\" data-ft=\"{&quot;tn&quot;:&quot;K&quot;}\"><span class=\"userContent\" data-ft=\"{&quot;tn&quot;:&quot;K&quot;}\"><br \/>\n<\/span><span class=\"userContent\" data-ft=\"{&quot;tn&quot;:&quot;K&quot;}\">Az\u0259rbaycan s\u00f6z\u00fcn\u00fcn son hecas\u0131 da can-d\u0131r, an<span class=\"text_exposed_show\">d i\u00e7\u0259nin and yeri d\u0259 can-d\u0131r,verdiyimiz \u0259n d\u0259y\u0259rli qurban da can-d\u0131r, ba\u015fqas\u0131ndan almaq ist\u0259diyimiz \u0259n d\u0259y\u0259rli olan da can-d\u0131r, \u00f6l\u00fcm an\u0131nda b\u0259d\u0259nimizi sonuncu t\u0259rk el\u0259y\u0259n d\u0259 can-d\u0131r, \u0259zizl\u0259y\u0259rk\u0259n i\u015fl\u0259tdiyimiz \u0259n \u0259ziz s\u00f6z d\u0259 can-d\u0131r, qar\u011f\u0131\u015f el\u0259y\u0259rk\u0259n \u0259n a\u011f\u0131r s\u00f6z d\u0259 can-d\u0131r, yorulmaq bilm\u0259d\u0259n Canan\u0131n\u0131 axtaran da can-d\u0131r, b\u00fct\u00fcn h\u0259r\u0259k\u0259td\u0259 olan v\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259td\u0259 olmayan varl\u0131qlar\u0131 bir ad alt\u0131nda birl\u0259\u015fdir\u0259n s\u00f6z d\u0259 can-d\u0131r, ist\u0259nil\u0259n f\u0259aliyy\u0259tin yaxud i\u015fin h\u0259yata ke\u00e7irildiyi \u0259n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259 d\u0259 can- d\u0131r, dem\u0259k ist\u0259diyimiz ist\u0259nil\u0259n s\u00f6z\u00fcn mahiyy\u0259ti d\u0259 can-d\u0131r, a\u011f\u0131r x\u0259st\u0259l\u0259n\u0259nd\u0259 ya soyuqdan donanda b\u0259d\u0259nimizi t\u0259rk el\u0259m\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan da can-d\u0131r, r\u0259ssam\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 \u0259s\u0259r\u0259 verm\u0259k ist\u0259diyi d\u0259 can-d\u0131r, yem\u0259k yey\u0259n\u0259 xo\u015f arzumuz da nu\u015fi- can-d\u0131r, h\u0259r \u015feyi bilm\u0259y\u0259 v\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259y\u0259 ilk olaraq ir\u0259li at\u0131lan da can-d\u0131r, h\u0259l\u0259 cavank\u0259n q\u0259dirinin bilinm\u0259si t\u00f6vsiyy\u0259 olunan da can-d\u0131r,\u0259n n\u0259hay\u0259t Ulu Tanr\u0131n\u0131n b\u0259d\u0259n a\u011fac\u0131nda yeti\u015fdirdiyi meyv\u0259 d\u0259 el\u0259 can-d\u0131r, q\u0259lbimizi titr\u0259tm\u0259y\u0259 qadir olan duy\u011fu da h\u0259y\u0259-cand\u0131r, istirablardan m\u0259yus olub qurtulu\u015f dil\u0259y\u0259n d\u0259 cand\u0131r,m\u0259h\u0259bb\u0259tin \u0259sil var-d\u00f6vl\u0259t oldu\u011funa s\u00fcbut olan da cand\u0131r,bu d\u00fcnyada c\u0259nn\u0259ti v\u0259 c\u0259h\u0259nn\u0259mi qazanan da el\u0259 cand\u0131r, arzu v\u0259 \u0259m\u0259ll\u0259rini g\u00f6r\u0259 bir b\u0259d\u0259nd\u0259n ba\u015fqas\u0131na fasil\u0259siz k\u00f6\u00e7 ed\u0259n d\u0259 cand\u0131r,taleyin v\u0259 qism\u0259tin layiq oldu\u011fu \u00fcnvan da cand\u0131r,cahil b\u0259d\u0259nd\u0259 baxaraq g\u00f6rm\u0259y\u0259n, qulaq asaraq e\u015fitm\u0259y\u0259n d\u0259 el\u0259 cand\u0131r, Veda m\u00fcdrikl\u0259ri on minill\u0259r bundan \u00f6nc\u0259 (el\u0259 bu saat da) t\u0259z\u0259-t\u0259r v\u0259 olduqca aktual s\u0259sl\u0259n\u0259n d\u0259rin m\u0259ntiqli bir aforizm qoyub getmi\u015fl\u0259r;\u201dSivil insan o insand\u0131r ki, n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn x\u0259st\u0259l\u0259nir,qocal\u0131r v\u0259 \u00f6l\u00fcr\u0259m, amma ist\u0259mir\u0259m!?sual\u0131n\u0131 verib ona m\u00f6t\u0259b\u0259r cavab tap\u0131r v\u0259 h\u0259yat\u0131n\u0131 bu cavaba uy\u011fun qurub ya\u015fay\u0131r\u201d!. \u0130ndiki, tamamil\u0259 dola\u015f\u0131q d\u00f6vr\u00fcn azm\u0131\u015f sivilizasiyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bu aforizmi \u201ch\u0259r qap\u0131n\u0131n a\u00e7ar\u0131\u201d,\u201dh\u0259r m\u00fc\u015fk\u00fcl\u00fcn alternativsiz h\u0259lli\u201d adland\u0131rmaq olar.Ona g\u00f6r\u0259 ki, m\u00fcv\u0259qq\u0259ti cisminin x\u0259st\u0259l\u0259nib,qocal\u0131b ,\u00f6lm\u0259sin\u0259 baxmayaraq el\u0259 son ana q\u0259d\u0259r bunlar\u0131 ist\u0259m\u0259y\u0259n d\u0259 can-d\u0131r . G\u00f6rd\u00fcy\u00fcm\u00fcz kimi olduqca d\u0259rin v\u0259 geni\u015f m\u0259naya malik CAN anlay\u0131\u015f\u0131 \u00f6z\u00fc g\u00f6r\u0259s\u0259n n\u0259 dem\u0259kdir, n\u0259dir, kimdir, n\u0259d\u0259n t\u0259\u015fkil olunmu\u015fdur !? T\u0259s\u0259vv\u00fcr olunmaz miqyasda v\u0259 \u00f6l\u00e7\u00fcd\u0259 probleml\u0259ri sad\u0259c\u0259 bu \u00fc\u00e7 h\u0259rfd\u0259n ibar\u0259t s\u00f6z\u00fcn m\u0259nas\u0131n\u0131 anlamaqla \u00e7ox asanl\u0131qla h\u0259ll etm\u0259k olar.Onun m\u0259nas\u0131 bar\u0259d\u0259 bilik materializml\u0259-idealizm, dinl\u0259- din, dinl\u0259 -elm, dinl\u0259-dinsizlik, pisl\u0259- yax\u015f\u0131,xeyirl\u0259-\u015f\u0259r, dostla-d\u00fc\u015fm\u0259n, \u0259b\u0259diyy\u0259tl\u0259-\u00f6l\u00fcm, varl\u0131yla-kas\u0131b, ke\u00e7mi\u015fl\u0259-g\u0259l\u0259c\u0259k, qad\u0131nla-ki\u015fi, \u015fahla-\u0259yan, gec\u0259yl\u0259-g\u00fcnd\u00fcz,allahs\u0131zl\u0131qla-m<wbr><\/wbr>\u00f6m\u00fcnl\u00fck,sevgiyl\u0259-nifr\u0259t v\u0259 ilax\u0131r \u0259kslikl\u0259r aras\u0131ndak\u0131 m\u00fc\u015fk\u00fcl probleml\u0259rin h\u0259llini nurland\u0131rma\u011fa qadir olan alternativsiz bilikdir.M\u00f6m\u00fcn m\u00fcdrikl\u0259r demi\u015fk\u0259n; \u0259n ali h\u0259qiq\u0259t\u0259, ali rifaha v\u0259 ali m\u0259qs\u0259d\u0259 aparan yol sad\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn sad\u0259dir! Ali irad\u0259 sahibin\u0259 m\u0259h\u0259l qoymadan \u00f6z bildiyi kimi ya\u015fayan qeyri-sivil insan t\u00f6r\u0259tdikl\u0259rinin \u0259ks n\u0259tic\u0259l\u0259rind\u0259 dola\u015faraq h\u0259llini m\u00fcr\u0259kk\u0259bl\u0259\u015fdirdiyi probleml\u0259rl\u0259 birg\u0259 \u00f6z \u0259qlini d\u0259 m\u00fcr\u0259kk\u0259bl\u0259\u015fdirdiyi ucbat\u0131ndan h\u0259qiq\u0259tin sad\u0259 t\u0259klifini q\u0259bul etm\u0259y\u0259 \u00f6z\u00fcnd\u0259 inam toplaya bilmir.\u018fslind\u0259 is\u0259 m\u00fcdrikl\u0259r buyururlar ki, insan h\u0259yat\u0131 \u201cy\u00fcks\u0259k d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259, sad\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f \u201cdem\u0259kdir.Dem\u0259li y\u00fcks\u0259k d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn sad\u0259 h\u0259yat, sad\u0259 ya\u015famaq \u00fc\u00e7\u00fcn, y\u00fcks\u0259k d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 t\u0259l\u0259b olunur.Bunun \u0259ksin\u0259 olaraq, t\u0259mt\u0259raql\u0131 h\u0259yata can atma\u011f\u0131n s\u0259b\u0259bi \u00e7ox a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 s\u0259viyy\u0259sinin \u0259lam\u0259tidir.M\u00f6m\u00fcnl\u0259rin h\u0259yat\u0131 buna n\u00fcmun\u0259dir.M\u0259h\u0259mm\u0259d pey\u011f\u0259mb\u0259r(s)-\u0131n t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259 dediyi kimi; \u201c \u0130nsanlar \u00f6zl\u0259rin\u0259 rahatl\u0131q, komfort yaratmaqdan yorulmurlar, amma Allah\u0131n plan\u0131nda he\u00e7 bu yoxdur\u201d! Can haqq\u0131nda bilik bax bu c\u00fcr sad\u0259liyin akademik elmidir.Tanr\u0131 m\u00fcq\u0259dd\u0259s kitabda bunu bel\u0259 t\u0259sdiq edir; \u201cB\u00fct\u00fcn bilikl\u0259r aras\u0131nda \u0259n ali bilik can haqq\u0131nda ruhi bilikdir v\u0259 o M\u0259ni t\u0259msil el\u0259yir!\u201d(Bhaqavad-qita 10.32 ),\u201dBu bilik-bilikl\u0259r \u015fah\u0131, sirl\u0259r sirridir.O pakd\u0131r, bilavasit\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc d\u0259rk etm\u0259y\u0259 imkan verdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 din kamilliyidir.O, \u0259b\u0259didir v\u0259 onun d\u0259rk olunmas\u0131 sevinc g\u0259tirir\u201d!(Bhaqavad-qita 9.2). Can(ruh)- insan\u0131n, el\u0259c\u0259 d\u0259 b\u00fct\u00fcn canl\u0131lar\u0131n h\u0259qiqi \u015f\u0259xsiyy\u0259ti olub h\u0259r bir canl\u0131n\u0131n \u00fcr\u0259k nahiyy\u0259sind\u0259 yerl\u0259\u015fir ,amma ora biti\u015fik deyil.Sa\u00e7\u0131n en k\u0259siyinin on mind\u0259 bir hiss\u0259si \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnd\u0259dir, y\u0259ni atomard\u0131r v\u0259 he\u00e7 bir texniki, kimy\u0259vi, bialoji v\u0259.s vasit\u0259l\u0259rl\u0259 g\u00f6rm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil.\u00d6l\u00e7\u00fcl\u0259rinin bu d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 ki\u00e7ik olmas\u0131na baxmayaraq, h\u0259r bir canl\u0131 varl\u0131\u011f\u0131n fiziki v\u0259 mental m\u00f6vcudiyy\u0259ti m\u0259hz onun enerjisi hesab\u0131na f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir v\u0259 onun irad\u0259sin\u0259 tabedir.\u018fb\u0259diyy\u0259t, bilik v\u0259 h\u0259zzd\u0259n ibar\u0259t formaya malikdir \u0259n q\u0259dim sanskrit dilind\u0259 bu sat(\u0259b\u0259diyy\u0259t), \u00e7it(bilik), ananda(h\u0259zz), viqraha(forma) kimi s\u0259sl\u0259nir.Bunun real t\u0259zah\u00fcr\u00fcn\u00fc g\u00f6rm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr, diqq\u0259t ets\u0259k, \u00e7ox asanl\u0131qla g\u00f6r\u0259 bil\u0259rik ki, h\u0259r bir insan n\u0259 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmas\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmayaraq \u00fc\u00e7 \u015fey\u0259 can at\u0131r; h\u0259r k\u0259s hans\u0131sa bir biliy\u0259(biznesd\u0259, idmanda,pe\u015f\u0259d\u0259, tibbd\u0259, texnikada v\u0259 sair.)yiy\u0259l\u0259nm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, ikincisi, he\u00e7 kim \u00f6lm\u0259k ist\u0259mir, ham\u0131 \u00f6mr\u00fcn\u00fc uzatma\u011fa,\u0259b\u0259di olma\u011fa can at\u0131r,n\u0259hay\u0259t, ham\u0131 n\u0259 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmas\u0131na baxmayaraq h\u0259r yerd\u0259 h\u0259zz axtar\u0131r.H\u0259r \u00fc\u00e7\u00fc can\u0131n t\u0259\u015fkil olduqlar\u0131 deyilmi? Buna deyilir can\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc axtar\u0131\u015f\u0131.Ruhi t\u0259bi\u0259t\u0259 malik can \u00fc\u00e7\u00fcn cisimd\u0259 t\u0259c\u0259ss\u00fcm el\u0259m\u0259k \u00f6z\u00fcn\u00fc v\u0259 \u00f6z h\u0259qiqi t\u0259bi\u0259tini unutmaq bahas\u0131na ba\u015fa g\u0259lir.T\u0259bi\u0259tinin tamamil\u0259 \u0259ksin\u0259 olan cismani h\u0259zzl\u0259rin \u0259ks reaksiyas\u0131 can\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc \u00f6z\u00fcn\u0259 unutdurur.Bu onu fiziki b\u0259d\u0259nini \u00f6z \u015f\u0259xsiyy\u0259ti hesab etm\u0259y\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r.Cismi il\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc eynil\u0259\u015fdir\u0259n can bu ill\u00fcziyan\u0131n t\u0259siri alt\u0131nda b\u0259d\u0259n\u0259 m\u0259xsus olan h\u0259r n\u0259 varsa \u201c\u00f6z\u00fcn\u00fcnk\u00fc\u201d say\u0131r v\u0259 onlara ba\u011flan\u0131r. Bel\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131qlar\u0131n ucbat\u0131ndan \u0259b\u0259di t\u0259bi\u0259tli can bir m\u00fcv\u0259qq\u0259ti b\u0259d\u0259ni t\u0259rk ed\u0259r\u0259k ba\u015fqa maddi b\u0259d\u0259n al\u0131r. Bu proses, can bu ill\u00fcziyadan qurtulmay\u0131nca davam edir.Buna can\u0131n b\u0259d\u0259n d\u0259yi\u015fm\u0259si, ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259- reinkarnasiya deyirl\u0259r.Can\u0131n bu ill\u00fcziyadan qurtulmas\u0131 \u00f6z g\u00fcc\u00fc il\u0259 m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn Tanr\u0131n\u0131n g\u00f6nd\u0259rdiyi k\u00f6m\u0259k YOQA, yaxud din adlan\u0131r.Cismani b\u0259d\u0259nin t\u0259bi\u0259ti can\u0131n t\u0259bi\u0259tin\u0259 tamamil\u0259 ziddir, o m\u00fcv\u0259qq\u0259tidir, biliy\u0259 malik deyil, do\u011fulu\u015f, x\u0259st\u0259lk, qocal\u0131q, \u00f6l\u00fcm v\u0259 ba\u015fqa c\u00fcrb\u0259c\u00fcr iztirablarla doludur.M\u0259hz bu \u0259ksliyin d\u0259rind\u0259n ara\u015fd\u0131r\u0131lmamas\u0131, d\u00fczg\u00fcn anla\u015f\u0131lmamas\u0131 yanl\u0131\u015f m\u00f6vqe tutmu\u015f m\u00fcasir sivilizasiyan\u0131n \u00f6z\u00fcl\u00fcn\u00fc t\u0259\u015fkil edir.Bu qaranl\u0131q kainat \u0259b\u0259di m\u00f6vcudiyyat\u0131n olduqca ki\u00e7ik bir hiss\u0259sini tutur, \u0259sas hiss\u0259 yerin,zaman\u0131n,\u015f\u0259raitin v\u0259 he\u00e7 bir ikiliyin h\u00f6km\u00fc olmayan \u0259b\u0259diyy\u0259t, bilik v\u0259 h\u0259zzl\u0259 dolu olduqca r\u0259ngar\u0259ng t\u0259bi\u0259t\u0259 malik olan h\u00fcdudsuz hiss\u0259dir. Can ora m\u0259xsusdur, amma unutqanl\u0131qdan azad olaraq, \u00f6z \u0259z\u0259li t\u0259bi\u0259tini b\u0259rpa etmiy\u0259n\u0259c\u0259n onun geriy\u0259 qay\u0131tmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn deyildir.Can\u0131n \u00f6z t\u0259bii keyfiyy\u0259tl\u0259rini cisimin vasit\u0259sil\u0259 \u00e7ox az bir miqdarda t\u0259zah\u00fcr el\u0259tdirm\u0259sin\u0259 mistika v\u0259 ya m\u00f6c\u00fcz\u0259 deyirl\u0259r.Bunu Tanr\u0131 m\u00fcq\u0259dd\u0259s kitabda bel\u0259 deyir;\u201dKims\u0259 cana m\u00f6c\u00fcz\u0259 kimi bax\u0131r, kims\u0259 bir m\u00f6c\u00fcz\u0259 kimi onun haqq\u0131nda dan\u0131\u015f\u0131r, ba\u015fqalar\u0131 onun haqq\u0131nda bir m\u00f6c\u00fcz\u0259 kimi e\u015fidirl\u0259r, amma el\u0259l\u0259ri d\u0259 var ki, h\u0259tta onun haqq\u0131nda e\u015fits\u0259l\u0259r d\u0259 bel\u0259 onu anlaya bilmirl\u0259r\u201d(Bhaqavad-qita 2.29).Can maddiyatla \u00e7irkl\u0259nm\u0259mi\u015fd\u0259n \u00f6nc\u0259 s\u0259kkiz \u0259sas q\u00fcdr\u0259t\u0259 malikdir.Bu d\u00fcnyada insan a\u015ftanqa(s\u0259kkizpill\u0259)yoqa-misti<wbr><\/wbr>k yoqa prosesil\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olaraq bu q\u00fcdr\u0259tini t\u0259zah\u00fcr el\u0259tdir\u0259 bilir. Yoqada buna siddhi deyilir.1.Anima siddhi- ki\u00e7ikd\u0259n ki\u00e7ik olma ,h\u0259tta atomdan bel\u0259.2.Mahima siddhi- bu \u0259ksin\u0259, b\u00f6y\u00fckd\u0259n b\u00f6y\u00fck olma qabliyy\u0259ti, bel\u0259 insan \u00f6z\u00fcnd\u0259n ba\u015fqa canl\u0131 v\u0259 cans\u0131z ist\u0259nil\u0259n obyektin \u00f6l\u00e7\u00fcl\u0259rini b\u00f6y\u00fcd\u00fcb- balacala\u015fd\u0131ra bil\u0259r.3.Lakhima siddhi- bu havadan da y\u00fcng\u00fcl olma qabliyy\u0259tidir .Bu qabliyy\u0259tl\u0259 suyun \u00fcst\u00fc il\u0259 rahat yerim\u0259k olar(\u0130sa \u0259.kimi).4.Prapti siddhi- bu mistik qabliyy\u0259tl\u0259 efir kanal\u0131 vasit\u0259sil\u0259 ist\u0259nil\u0259n obyekti ist\u0259nil\u0259n m\u0259saf\u0259d\u0259n g\u00f6t\u00fcr\u00fcb g\u0259tirm\u0259k olar\u015f 5.\u0130\u015fitva siddhi- ist\u0259nil\u0259n maddi obyekti yaratmaq v\u0259 ya m\u0259hv etm\u0259k qabliyy\u0259ti, maddi elementl\u0259rl\u0259 manipuliyasiya etm\u0259k bacar\u0131\u011f\u0131.6.Vi\u015fitva siddhi- bu mistik qabliyy\u0259tl\u0259 t\u0259bi\u0259t hadis\u0259l\u0259rini( ya\u011f\u0131\u015f, k\u00fcl\u0259k, ildr\u0131m v\u0259 .s) idar\u0259 etm\u0259k olar.7.Prakamya siddhi- bu qabliyy\u0259tl\u0259 h\u0259m \u00f6zn\u00fcn h\u0259m d\u0259 ba\u015fqalar\u0131n\u0131n maddi arzular\u0131n\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k olar.8.Kamavasyata siddhi- ist\u0259nil\u0259n canl\u0131 varl\u0131\u011f\u0131 ,h\u0259tta b\u00fct\u00f6v bir kollektivi \u00f6z\u00fcn\u0259 tabe etdirm\u0259k ( gipnoz deyirl\u0259r) olar.M\u00fcasir insan \u00fc\u00e7\u00fcn bunlar m\u00fcmk\u00fcn deyil.Bu milyon il bundan \u0259vv\u0259lin ruhi praktikas\u0131 kimi insanlara \u00f6z ruhi mahiyy\u0259tl\u0259rini d\u0259rk edib maddiyyatdan qurtulmaq imkan\u0131 verirdi. Buna baxmayaraq, m\u00fcxt\u0259lif d\u00f6vrl\u0259rd\u0259, m\u00fcxt\u0259lif dinl\u0259rd\u0259 \u00f6vliyalar, m\u00f6m\u00fcnl\u0259r t\u0259bli\u011fat xatirin\u0259 bu v\u0259 ya dig\u0259r mistik qabliyy\u0259tl\u0259r t\u0259zah\u00fcr etdirirdil\u0259r ki,bu da adi insanlar \u00fc\u00e7\u00fcn ilahi yola g\u0259lm\u0259kd\u0259 inam\u0131 g\u00fccl\u0259ndir\u0259n m\u00f6c\u00fcz\u0259 idi.\u018fslind\u0259, insan b\u0259d\u0259ni can \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6z\u00fcn\u00fc d\u0259rk etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn verilmi\u015f \u015fansd\u0131r, t\u0259bii o bu \u015fans\u0131ndan istifad\u0259 etm\u0259y\u0259r\u0259k, ancaq \u00f6z\u00fcn\u00fcn heyvani instinktl\u0259rini (yem\u0259k,yatmaq,cinsi \u0259laq\u0259,qorxudan qorunma) m\u0259mnun el\u0259m\u0259kl\u0259 kifay\u0259tl\u0259n\u0259rs\u0259, onda t\u0259bi\u0259t qanununa \u0259sas\u0259n o heyvan b\u0259d\u0259nin\u0259 g\u00f6nd\u0259rilir, \u00e7\u00fcnki insan formas\u0131nda can oz\u00fcn\u00fcd\u0259rk etm\u0259 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olduqda cisminin bu ehtiyaclar\u0131 minimal d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 avtomatik h\u0259yata ke\u00e7ir. \u018fks halda can \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6z\u00fcn\u00fcd\u0259rketm\u0259d\u0259n ba\u015fqa h\u0259yat t\u0259rzi ke\u00e7irm\u0259y\u0259 Ulu Tanr\u0131 bu kainatda s\u0259kkiz milyon b\u0259d\u0259n formas\u0131 yaratm\u0131\u015fd\u0131r ki, onun da 900.000-i suda ya\u015fayanlar; 2000.000-u t\u0259rp\u0259nm\u0259z canl\u0131 formas\u0131(bitkil\u0259r); 1.100.000-i h\u0259\u015f\u0259ratlar v\u0259 s\u00fcr\u00fcn\u0259nl\u0259r; 3.000.000-u heyvanlar; 1.000.000-u qu\u015flard\u0131r. Bundan ba\u015fqa 400.000 \u2013 insan formas\u0131 m\u00f6vcuddur ki, yer k\u00fcr\u0259sind\u0259 biz t\u0259k birini tan\u0131y\u0131r\u0131q qalanlar\u0131 kainat\u0131n ba\u015fqa planetl\u0259rind\u0259 m\u00f6vcuddurlar.\u0130nsanlar, heyvanlar, qu\u015flar, h\u0259\u015f\u0259ratlar, mikroblar, bitkil\u0259r h\u0259m\u00e7inin m\u0259l\u0259kl\u0259r bir \u00fcmumi \u201ccanl\u0131lar\u201d anlay\u0131\u015f\u0131nda birl\u0259\u015firl\u0259r.B\u00fct\u00fcn m\u00fcxt\u0259lif formalar\u0131n daxilind\u0259 eyni bir ruhi t\u0259bi\u0259t\u0259 malik olan can m\u00f6vcuddur ki,\u00f6z\u00fc d\u0259yi\u015fm\u0259z olsa da, \u00f6z\u00fcn\u00fcd\u0259rketm\u0259 s\u0259viyy\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131 olaraq bir forman\u0131 ba\u015fqa birisi il\u0259 d\u0259yi\u015fir . Bel\u0259likl\u0259, h\u0259yt\u0131n tam b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rind\u0259 m\u00f6vcud probleml\u0259rin, m\u00fc\u015fk\u00fcll\u0259rin, qeyri-adilikl\u0259rin, m\u00f6cuz\u0259l\u0259rin, qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259nlikl\u0259rin, b\u00fct\u00fcn qayda-qanun , qada\u011fa v\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259l\u0259rin , d\u0259rkolunmazl\u0131qlar\u0131n, dahiyan\u0259likl\u0259rin v\u0259. s., arxas\u0131nda( insan\u0131n bunlardan d\u00fczg\u00fcn ba\u015f \u00e7\u0131xara bilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn) yegan\u0259 bir m\u0259s\u0259l\u0259 durur ki, oda \u201c M\u018fN BU \u00d6L\u00dcML\u00dc- \u0130T\u0130ML\u0130 C\u0130S\u0130M YOX, ONUN DAX\u0130L\u0130ND\u018fK\u0130 \u018fB\u018fD\u0130YY\u018fT, H\u018fZZ V\u018f B\u0130L\u0130KL\u018f DOLU \u00d6LM\u018fZ RUH\u0130 CANAM\u201d kimi milyon ill\u0259rdir ki, \u00f6z\u00fcn\u00fcd\u0259rki g\u00f6zl\u0259y\u0259n, olduqca sad\u0259 m\u0259ntiqli fakt\u0131n \u0259vv\u0259l n\u0259z\u0259ri, sonra is\u0259 t\u0259cr\u00fcbi sur\u0259td\u0259 q\u0259bul olunmas\u0131d\u0131r&#8230;.! Yerd\u0259 qalan n\u0259 varsa, bunun ikinci d\u0259r\u0259c\u0259li ill\u00fcstrasiyas\u0131ndan ba\u015fqa bir \u015fey deyildir. Buna is\u0259 \u00e7ox asanl\u0131qla t\u0259cr\u00fcb\u0259 ke\u00e7ir\u0259r\u0259k tam \u0259min olmaq olar .Bu \u201cm\u0259nim \u0259limdir- m\u0259n deyil\u0259m\u201d, bu \u201cm\u0259nim ba\u015f\u0131md\u0131r- m\u0259n deyil\u0259m\u201d, bu \u201cm\u0259nim aya\u011f\u0131md\u0131r- m\u0259n deyil\u0259m\u201d, bu \u201cm\u0259nim b\u0259d\u0259nimdir- m\u0259n deyil\u0259m\u201d b\u0259s \u201cm\u0259n\u201d kim\u0259m ?! Sahibi il\u0259 sahibi oldu\u011funun aras\u0131nda f\u0259rq vard\u0131r! El\u0259 deyilmi!? \u0130st\u0259nil\u0259n dild\u0259 \u201cm\u0259n\u201d dedikd\u0259 \u0259limiz avtomatik olaraq \u00fcr\u0259k nahiyy\u0259sin\u0259 tu\u015flan\u0131r. N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn!? ,\u00e7\u00fcnki \u201cm\u0259n\u201d dey\u0259n cand\u0131r oda \u00fcr\u0259kd\u0259 yerl\u0259\u015fir!? Can insan\u0131n h\u0259qiqi v\u0259 \u0259b\u0259di \u015f\u0259xsiyy\u0259tidir . Bu h\u0259yatda h\u0259r bir \u015fey cana \u00f6z\u00fcn\u00fc maddiyyatdan se\u00e7\u0259r\u0259k, \u0259b\u0259di t\u0259bi\u0259tin\u0259 uy\u011fun f\u0259aliyy\u0259t h\u0259yata ke\u00e7irib geriy\u0259 -\u00f6z \u0259b\u0259di m\u0259nzilin\u0259 qay\u0131tmaq \u00fc\u00e7\u00fcn verilmi\u015fdir. \u018fks halda onun ist\u0259nil\u0259n f\u0259aliyy\u0259ti (ilk bax\u0131\u015fdan m\u0259nal\u0131 g\u00f6r\u00fcns\u0259 d\u0259 bel\u0259) tamamil\u0259 m\u0259nas\u0131z vaxt itirm\u0259dir ki, \u0259v\u0259zi artmaqda olan istirablardan ba\u015fqa bir \u015fey olan deyildir. B\u00fct\u00fcn dini t\u0259liml\u0259rin , pey\u011f\u0259mb\u0259rl\u0259rin, m\u00f6m\u00fcnl\u0259rin, dahil\u0259rin, istedad sahibl\u0259rinin dem\u0259k ist\u0259dikl\u0259ri m\u0259hz bunun yer\u0259, zamana v\u0259 \u015f\u0259rait\u0259 uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 dem\u0259kdir! Can \u0259b\u0259didir onun f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 h\u0259r hans\u0131 bir zaman k\u0259siyind\u0259 baxaraq s\u00f6yl\u0259nil\u0259n fikir, \u00f6yr\u0259nil\u0259n elm, ya\u015fan\u0131lan m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 sair. nisbi xarakter da\u015f\u0131y\u0131r v\u0259 m\u00fcv\u0259qq\u0259ti n\u0259tic\u0259l\u0259r verir ki, bu da \u0259b\u0259di can\u0131 he\u00e7 vaxt m\u0259mnun ed\u0259 bilm\u0259diyind\u0259n insan\u0131n axtar\u0131\u015f\u0131 onu m\u0259qs\u0259dd\u0259n daha da uzaqla\u015fd\u0131ran k\u0259\u015ffl\u0259ril\u0259 \u00f6z t\u0259bi\u0259tinin \u0259ksin\u0259 ya\u015fama\u011fa vadar edir.\u0130ndiki sivilizasiyan\u0131n yaratd\u0131qlar\u0131 deyil\u0259nl\u0259r\u0259, parlaq v\u0259 bariz n\u00fcmun\u0259dir.H\u0259qiq\u0259t \u00e7ox sad\u0259 olsa da, \u00f6z yalan\u00e7\u0131 eqoizmin\u0259 \u0259saslanaraq , biliksizliyi ucbat\u0131ndan \u00f6z bildiyi kimi h\u0259yat t\u0259rzi s\u00fcrm\u0259y\u0259 can atan insan kosmik harmoniyaya \u0259ks h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259ri il\u0259 \u0259qlini, f\u0259aliyy\u0259tinin yaratd\u0131\u011f\u0131 \u0259ks reaksiyalarda dola\u015fd\u0131raraq onu daha da m\u00fcr\u0259kk\u0259bl\u0259\u015fdirdiyind\u0259n bu sad\u0259 h\u0259qiq\u0259ti q\u0259bul etm\u0259k iqtidar\u0131nda deyil. O problemin sad\u0259 h\u0259llin\u0259 inanmaq qabliyy\u0259tind\u0259n m\u0259hrum olub.Bel\u0259lik\u0259;\u201dBil v\u0259 agah ol,b\u00fct\u00fcn b\u0259d\u0259n\u0259 n\u00fcfuz ed\u0259n da\u011f\u0131lmazd\u0131r.He\u00e7 kim \u00f6lm\u0259z can\u0131 m\u0259hv ed\u0259 bilm\u0259z\u201d!(Bh.q 2.17),\u201dCan da\u011f\u0131lmaz, \u00f6l\u00e7\u00fcy\u0259g\u0259lm\u0259z v\u0259 \u0259b\u0259didir, lakin onun t\u0259c\u0259ss\u00fcm etdiyi b\u0259d\u0259n m\u0259hv\u0259 m\u0259hkumdur.Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f ey Bharata \u00f6vlad\u0131\u201d(Bh.q2.18),\u201dCan do\u011fulmur, \u00f6lm\u00fcr o he\u00e7 vaxt yaranmay\u0131b, yaranm\u0131r v\u0259 yaranmayacaqd\u0131r.O- do\u011fulmaz, \u0259b\u0259di, h\u0259mi\u015f\u0259 m\u00f6vcud olan, \u0259z\u0259lidir.B\u0259d\u0259n \u00f6ld\u00fckd\u0259, o m\u0259hv olmur\u201d!(Bh.q 2.20),\u201d\u0130nsan t\u0259z\u0259 paltar\u0131 geyib, k\u00f6hn\u0259sini tullad\u0131\u011f\u0131 kimi can da qoca v\u0259 faydas\u0131z b\u0259d\u0259ni t\u0259rk ed\u0259r\u0259k t\u0259z\u0259 maddi b\u0259d\u0259n al\u0131r.\u201d!(Bh.q 2.22). Bu qaranl\u0131q d\u00fcnya sonsuz sayda kainatlar\u0131 v\u0259 planet sisteml\u0259ri il\u0259 birlikd\u0259 \u0259b\u0259di m\u00f6vcudiyy\u0259tin olduqca ki\u00e7ik bir hiss\u0259sini tutur.\u018fsas hiss\u0259 sonsuzluq q\u0259d\u0259r n\u0259h\u0259ng, d\u0259rkolunmaz, olduqca r\u0259ngar\u0259ng \u0259b\u0259diyy\u0259t, bilik v\u0259 h\u0259zzl\u0259 dolu formalardan ibar\u0259t transsendental d\u00fcnyad\u0131r ; \u201cBura n\u0259 g\u00fcn\u0259\u015fin, n\u0259 ay\u0131n, n\u0259 alovun n\u0259 d\u0259 h\u0259r hans\u0131 ba\u015fqa bir i\u015f\u0131q m\u0259nb\u0259yi vasit\u0259sil\u0259 i\u015f\u0131qland\u0131r\u0131lmayan M\u0259nim ali m\u0259sk\u0259nimdir.Ora nail olanlar bir daha bu maddi d\u00fcnyaya qay\u0131tm\u0131rlar\u201d!(Bh.q 15.6). Bura h\u0259r bir can\u0131n \u0259b\u0259di v\u0259 \u0259z\u0259li m\u00f6vcud oldu\u011fu al\u0259mdir.M\u00fcv\u0259qq\u0259ti maddi m\u00f6vcudiyy\u0259t ke\u00e7ir\u0259n canlar \u00fc\u00e7\u00fcn bu al\u0259md\u0259n g\u0259l\u0259n dini v\u0259 yaxud yoqa sisteml\u0259ri bura m\u0259xsus olan m\u0259d\u0259niyy\u0259ti bu v\u0259 ya dig\u0259r miqdarda \u0259ks el\u0259tdir\u0259r\u0259k, m\u00fc\u0259yy\u0259n praktikan\u0131n k\u00f6m\u0259yil\u0259 cana onun bu \u0259b\u0259di, \u0259z\u0259li m\u0259d\u0259niyy\u0259tini xat\u0131rladaraq geriy\u0259 qaytarma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fan c\u0259hdl\u0259rdir.Can\u0131n maddi b\u0259d\u0259nd\u0259n f\u0259rqini praktiki olaraq, ancaq f\u0259aliyy\u0259tinin b\u0259hr\u0259sin\u0259 ba\u011flanmayan insan d\u0259rk el\u0259m\u0259y\u0259 qadirdir, ona g\u00f6r\u0259 ki, f\u0259aliyy\u0259t t\u0259rzi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 t\u0259rzini t\u0259sdiq ed\u0259r\u0259k ona haqq qazand\u0131r\u0131r.Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 maddi b\u0259d\u0259n insan\u0131n \u00f6z h\u0259qiqi mahiyy\u0259ti bar\u0259d\u0259 ill\u00fczor d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259nin v\u0259 onu t\u0259sdiq el\u0259y\u0259n t\u0259m\u0259nnal\u0131 f\u0259aliyy\u0259tin n\u0259tic\u0259si oldu\u011fundan \u00f6z\u00fcn\u00fcn maddi b\u0259d\u0259n deyil ruhi can oldu\u011funu praktiki sur\u0259td\u0259 anlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn f\u0259aliyy\u0259t n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 ba\u011fl\u0131 olmadan, y\u0259ni t\u0259m\u0259nnas\u0131z h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259rs\u0259, bu zaman insan \u00f6z\u00fcn\u00fcn maddi b\u0259d\u0259n yox, ruhi can oldu\u011fu haqda teoretik biliyinin praktiki realiz\u0259sini g\u00f6r\u0259r\u0259k onu ya\u015faya bil\u0259r.<\/span><\/span><\/span><span class=\"userContent\" data-ft=\"{&quot;tn&quot;:&quot;K&quot;}\"><span class=\"text_exposed_show\">Fiziki b\u0259d\u0259nd\u0259 \u015f\u00fcurun m\u00f6vcudlu\u011fu orada can\u0131n olmas\u0131na d\u0259lal\u0259t el\u0259yir, can b\u0259d\u0259ni t\u0259rk el\u0259dikd\u0259 orada \u015f\u00fcurun he\u00e7 bir \u0259lam\u0259ti \u00f6z\u00fcn\u00fc b\u00fcruz\u0259 vermir v\u0259 bu \u00f6l\u00fcm adlan\u0131r.Cisimin yerd\u0259 qalmas\u0131na baxmayaraq, filank\u0259s bizi t\u0259rk el\u0259di,\u201dgetdi\u201d deyirl\u0259r.B\u0259li, ged\u0259n CAN idi.<\/span><\/span><\/span><\/div>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p class=\"bawpvc-ajax-counter\" data-id=\"6929\">Yaz\u0131ya 809 d\u0259f\u0259 bax\u0131l\u0131b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u018fg\u0259r des\u0259k ki, bu d\u00fcnyada h\u0259yat\u0131n ist\u0259nil\u0259n sah\u0259sind\u0259 axtar\u0131lan, ara\u015fd\u0131r\u0131lan,\u00f6yr\u0259nil\u0259n, h\u0259l\u0259 \u00f6yr\u0259nilm\u0259mi\u015f, \u0259n m\u0259xfi olan, t\u0259\u0259cc\u00fcb do\u011furan, heyr\u0259t\u0259 salan, m\u00f6c\u00fcz\u0259 adlanan, d\u0259rkolunmaz, qeyri-adi say\u0131lan, sirl\u0259r sirri adlanan n\u0259 varsa, bu \u00fc\u00e7 h\u0259rifd\u0259n ibar\u0259t v\u0259 ilk bax\u0131\u015fdan \u00e7ox sad\u0259 s\u0259sl\u0259n\u0259n s\u00f6z\u00fcn arxas\u0131nda gizl\u0259nir- \u0259sla yan\u0131lmar\u0131q. Az\u0259rbaycan s\u00f6z\u00fcn\u00fcn son hecas\u0131 da can-d\u0131r, and i\u00e7\u0259nin and yeri d\u0259 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6930,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[17,3],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6929"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6929"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6929\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6931,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6929\/revisions\/6931"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6930"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6929"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6929"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6929"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}