{"id":6932,"date":"2014-12-03T23:20:21","date_gmt":"2014-12-03T19:20:21","guid":{"rendered":"http:\/\/kultur.az\/?p=6932"},"modified":"2014-12-03T23:20:21","modified_gmt":"2014-12-03T19:20:21","slug":"q%c9%99rib-mehdi-m%c9%99ni-xatirlayin-ki-yasayim-yazici-ismayil-qarayev-haqqinda-xatir%c9%99l%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kultur.az\/?p=6932","title":{"rendered":"Q\u0259rib Mehdi&#8211;&#8220;M\u0259ni xat\u0131rlay\u0131n ki, ya\u015fay\u0131m&#8230;&#8221; &#8212; Yaz\u0131\u00e7\u0131 \u0130smay\u0131l Qarayev haqq\u0131nda xatir\u0259l\u0259r"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/Qerib-Mehdiyev.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignright wp-image-6933\" src=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/Qerib-Mehdiyev-300x201.jpg\" alt=\"Qerib-Mehdiyev\" width=\"299\" height=\"200\" \/><\/a>\u00a0 \u00a0\u00a0<span style=\"color: #555555;\">Daxili q\u0259rar verilib. M\u0259n yaz\u0131\u00e7\u0131 \u0130smay\u0131l Qarayevl\u0259 ba\u011fl\u0131 yadda\u015f\u0131mda qalanlar\u0131 z\u0259d\u0259l\u0259m\u0259d\u0259n ka\u011f\u0131za k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259liy\u0259m. Q\u0259d\u0259rinc\u0259 nikbin deyil\u0259m. Bilir\u0259m ki, \u0130smay\u0131l haqq\u0131nda s\u00f6yl\u0259y\u0259c\u0259yim xatir\u0259l\u0259r laz\u0131m\u0131nca \u015firin dadmayacaqd\u0131r. Bunun s\u0259b\u0259bkar\u0131 q\u0259l\u0259m dostum v\u0259 qay\u011f\u0131ke\u015fim \u0130smay\u0131l Qarayevin yaz\u0131\u00e7\u0131 taleyidir. Ac\u0131 da olsa, o s\u0259n\u0259tkar xo\u015fb\u0259xtdir ki, onun t\u0259rc\u00fcmeyi-hal\u0131ndan ba\u015fqa taleyi d\u0259 var.<\/span><br style=\"color: #555555;\" \/><br style=\"color: #555555;\" \/><span style=\"color: #555555;\">Ana h\u0259m d\u0259 s\u0259n\u0259tkar \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00f6vzuya \u00e7evril\u0259n, ona halal \u015f\u00f6hr\u0259t g\u0259tir\u0259n bir varl\u0131qd\u0131r. \u00c7oxlar\u0131 \u0259d\u0259biyyatda, s\u00f6z s\u0259n\u0259tind\u0259 yerini bu m\u00f6vzu il\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirib. Bu m\u0259nada \u0130smay\u0131l Qarayev d\u0259 se\u00e7ilm\u0259di. \u018fd\u0259bi ictimaiyy\u0259t onu bir yaz\u0131\u00e7\u0131 olaraq &#8220;O v\u0259 m\u0259nim anam&#8221; hekay\u0259sil\u0259 q\u0259bul etdi. Sonradan g\u0259l\u0259n &#8220;D\u0259niz v\u0259 d\u0259niz\u00e7i zarafatlar\u0131&#8221;, &#8220;\u00d6m\u00fcr&#8221;, &#8220;Gec\u0259 ke\u00e7ir&#8221; v\u0259 ba\u015fqa maraql\u0131 roman, povest v\u0259 hekay\u0259l\u0259ril\u0259 m\u00f6vqeyini daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirdi.<\/span><br style=\"color: #555555;\" \/><br style=\"color: #555555;\" \/><span style=\"color: #555555;\"><a href=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/1402377988_ismayil-qarayev.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft wp-image-6934 \" src=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/1402377988_ismayil-qarayev.jpg\" alt=\"1402377988_ismayil-qarayev\" width=\"289\" height=\"229\" \/><\/a>\u0130smay\u0131lla t\u0259sad\u00fcf n\u0259tic\u0259sind\u0259 ba\u015flayan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rimiz sonralar ger\u00e7\u0259kliy\u0259 \u00e7evrildi. El\u0259 bir ger\u00e7\u0259kliy\u0259 ki, onunla hesabla\u015fmamaq m\u00fcmk\u00fcn deyildi. 60-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 o, &#8220;G\u0259nclik&#8221; n\u0259\u015friyyat\u0131nda b\u00f6y\u00fck redaktor i\u015fl\u0259yirdi. Tale el\u0259 g\u0259tirdi ki, tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131m bu maraql\u0131 q\u0259l\u0259m sahibi ard\u0131c\u0131l olaraq m\u0259nim d\u00f6rd kitab\u0131m\u0131n (&#8220;\u0130\u015f\u0131q&#8221;, &#8220;Yaral\u0131 m\u0259rm\u0259r&#8221;, &#8220;Ucalan da\u011flar&#8221; v\u0259 &#8220;Rast&#8221;) redaktoru oldu.<\/span><br style=\"color: #555555;\" \/><br style=\"color: #555555;\" \/><span style=\"color: #555555;\">Oturu\u015fmu\u015f vaxt\u0131m\u0131n bax\u0131\u015f\u0131 il\u0259 \u0130smay\u0131l q\u0259l\u0259minin q\u00fcdr\u0259tin\u0259, xasiyy\u0259tinin \u00f6z\u0259lliyin\u0259 qiym\u0259t ver\u0259nd\u0259 heyr\u0259tl\u0259nir\u0259m. O, he\u00e7 kimin \u00f6mr\u00fcn\u00fc v\u0259 q\u0259l\u0259mini t\u0259krar el\u0259m\u0259y\u0259n bir s\u0259n\u0259tkar idi. M\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7isi, b\u0259l\u0259d\u00e7isi v\u0259 yol g\u00f6st\u0259r\u0259ni ancaq v\u0259 ancaq inand\u0131\u011f\u0131 vicdan\u0131 idi. Bu vicdan b\u0259z\u0259n yanl\u0131\u015f m\u00f6vqed\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f edirdi. Bununla bel\u0259, o, b\u00fct\u00fcn hallarda \u0130smay\u0131l Qarayevi t\u0259msil edirdi.<\/span><br style=\"color: #555555;\" \/><br style=\"color: #555555;\" \/><span style=\"color: #555555;\">O d\u00f6vrd\u0259 &#8211; Sovetl\u0259r d\u00f6n\u0259mind\u0259 \u0259d\u0259biyyat sah\u0259l\u0259r\u0259 b\u00f6l\u00fcn\u00fcrd\u00fc: k\u0259nd \u0259d\u0259biyyat\u0131 v\u0259 \u015f\u0259h\u0259r \u0259d\u0259biyyat\u0131. \u0130ndi onu \u015f\u0259rti olaraq q\u0259bul ets\u0259k d\u0259, he\u00e7 kimin a\u011fl\u0131na g\u0259lmirdi ki, ad\u0131 hallananlardan savay\u0131 bir d\u0259niz \u0259d\u0259biyyat\u0131 da var. Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131nda \u0130smay\u0131l Qarayev\u0259 q\u0259d\u0259r bu sah\u0259d\u0259n n\u00fcmun\u0259 \u00e7\u0259kil\u0259c\u0259k \u0259s\u0259rl\u0259r\u0259 t\u0259sad\u00fcf olunur.<\/span><br style=\"color: #555555;\" \/><br style=\"color: #555555;\" \/><span style=\"color: #555555;\">M\u0259s\u0259l\u0259n, Mehdi H\u00fcseynin &#8220;Ab\u015feon&#8221; v\u0259 Manaf S\u00fcleymanovun &#8220;Yerin sirri&#8221; romanlar\u0131. G\u00f6r\u0259s\u0259n, bu n\u00fcmun\u0259l\u0259r\u0259 d\u0259niz \u0259d\u0259biyyat\u0131 dem\u0259k olard\u0131m\u0131? \u018fslind\u0259, yox. \u00c7\u00fcnki Sovet ideologiyas\u0131n\u0131n umaca\u011f\u0131na cavab ver\u0259n bel\u0259 \u0259s\u0259rl\u0259r ancaq v\u0259 ancaq neft istehsal\u0131n\u0131 t\u0259msil ed\u0259n buruq \u0259d\u0259biyyat\u0131 hesab edil\u0259 bil\u0259rdi. D\u0259niz s\u00f6z v\u0259 r\u0259ng m\u0259nb\u0259yi kimi d\u00fcnyaya J\u00fcl Vern (&#8220;80000 km su alt\u0131 il\u0259&#8221;), Ernest Heminquey (&#8220;Qoca v\u0259 d\u0259niz&#8221;), \u00c7ingiz Aytmatov (&#8220;D\u0259niz k\u0259nar\u0131 il\u0259 qa\u00e7an Alaba\u015f&#8221;) v\u0259 Ayvazovski kimi dahi s\u0259n\u0259tkarlar b\u0259x\u015f etmi\u015fdir. M\u0259nc\u0259, \u0130smay\u0131l Qarayevin &#8220;D\u0259niz v\u0259 d\u0259niz\u00e7i zarafatlar\u0131&#8221; roman\u0131 zaman\u0131na v\u0259 m\u0259kan\u0131na g\u00f6r\u0259 bu sah\u0259nin ger\u00e7\u0259k ilkinidir.<\/span><br style=\"color: #555555;\" \/><br style=\"color: #555555;\" \/><span style=\"color: #555555;\">Dostlar\u0131n\u0131n \u0259rkl\u0259 &#8220;Qara \u0130smay\u0131l&#8221; (r\u0259ngin\u0259 g\u00f6r\u0259) dedikl\u0259ri bu maraql\u0131 yaz\u0131\u00e7\u0131 Goranboy rayonunun Tapqaraqoyunlu k\u0259ndind\u0259 do\u011fulmu\u015f, G\u0259nc\u0259d\u0259 texnikum s\u0259viyy\u0259sind\u0259 tibb t\u0259hsili alm\u0131\u015f, Bak\u0131da \u0259vv\u0259lc\u0259 X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259, sonra is\u0259 &#8220;G\u0259nclik&#8221; n\u0259\u015friyyat\u0131nda i\u015fl\u0259mi\u015fdir. Universitet\u0259 daxil olsa da, ali t\u0259hsil alma\u011fa h\u0259v\u0259s g\u00f6st\u0259rm\u0259mi\u015fdi. \u018fv\u0259zind\u0259 ictimai v\u0259 sosial m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin c\u0259ml\u0259\u015fdiyi h\u0259yat onu s\u0259n\u0259tkar q\u0259l\u0259mil\u0259 m\u00fckafatland\u0131raraq qar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0259tin v\u0259zif\u0259 qoymu\u015fdu: &#8220;M\u0259ni b\u00fct\u00fcn ger\u00e7\u0259kliyiml\u0259 yaz.<\/span><br style=\"color: #555555;\" \/><br style=\"color: #555555;\" \/><span style=\"color: #555555;\">Bax, onda s\u0259nd\u0259n raz\u0131 qalaca\u011fam&#8221;. Bel\u0259likl\u0259, \u0130smay\u0131l Qarayev Maksim Qorki yolu se\u00e7di. G\u00fcz\u0259\u015ftsiz h\u0259yat onun universitetin\u0259 \u00e7evrildi. V\u0259 hans\u0131 siyasi qurulu\u015fa m\u0259xsuslu\u011fundan, harada ya\u015famas\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmayaraq vicdan\u0131n\u0131n m\u00f6vqeyind\u0259 dayand\u0131. B\u0259z\u0259n sevil\u0259n, b\u0259z\u0259n l\u0259n\u0259tl\u0259n\u0259n ger\u00e7\u0259yi, h\u0259qiq\u0259ti, \u0259dal\u0259ti yazma\u011f\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fcn amal\u0131na layiq bildi. 50-y\u0259d\u0259k kitab\u0131n\u0131n hans\u0131n\u0131 oxusan\u0131z, he\u00e7 vaxt d\u0259yi\u015fm\u0259y\u0259n, b\u00fcdr\u0259m\u0259y\u0259n bu \u0259d\u0259bi meyar\u0131n \u015fahidi olacaqs\u0131n\u0131z.<\/span><br style=\"color: #555555;\" \/><span style=\"color: #555555;\">Fitr\u0259t\u0259n istedadl\u0131 olan bu yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n \u0259d\u0259bi material\u0131 t\u00fck\u0259nm\u0259ziydi. \u0130smay\u0131l c\u0259miyy\u0259tin m\u00fcxt\u0259lif t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259rinin f\u0259rqli v\u0259 uy\u011fun m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r \u015f\u0259b\u0259k\u0259sind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc rahat hiss edirdi. B\u0259lk\u0259 d\u0259 bel\u0259 bir \u00e7arpazl\u0131\u011fa \u00f6z\u00fc can at\u0131rd\u0131. O, quruda v\u0259 d\u0259nizd\u0259, h\u0259bsd\u0259 v\u0259 azadl\u0131qda ya\u015fayan, i\u015fl\u0259y\u0259n insanlar\u0131n \u0259hat\u0259sind\u0259ydi. Qism\u0259tin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n, al\u0131n yaz\u0131s\u0131na \u00e7evril\u0259n bu h\u0259yat t\u0259rzi, bol-bol m\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259r onun yarad\u0131c\u0131 q\u0259l\u0259mini arams\u0131z qidaland\u0131r\u0131rd\u0131.<\/span><br style=\"color: #555555;\" \/><br style=\"color: #555555;\" \/><span style=\"color: #555555;\">M\u00fc\u015fahid\u0259ni g\u0259r\u0259kli s\u00f6z\u0259 \u00e7evirm\u0259k yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n xo\u015fb\u0259xtliyidir. O, b\u0259z\u0259n bir c\u00fcml\u0259 il\u0259 laz\u0131m olan zaman k\u0259siyinin nec\u0259liyini s\u0259iciyy\u0259l\u0259ndirm\u0259k ustal\u0131\u011f\u0131na malikiydi. Bir d\u0259f\u0259 G\u0259nc\u0259nin B\u00f6y\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si &#8211; \u00e7\u0259tinlikl\u0259r d\u00f6vr\u00fcn\u00fc m\u0259n\u0259 bel\u0259 anlatd\u0131: &#8220;\u015e\u0259r qar\u0131\u015far-qar\u0131\u015fmaz q\u0131\u015f\u0131n g\u00fcn\u00fcnd\u0259 \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 ham\u0131 ba\u015f\u0131a\u00e7\u0131q g\u0259zirdi &#8211; papaqlar\u0131n\u0131n o\u011furlanmas\u0131ndan qorxurdular&#8221;.<\/span><br style=\"color: #555555;\" \/><br style=\"color: #555555;\" \/><span style=\"color: #555555;\">\u0130smay\u0131l yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n \u0259sas silah\u0131 olan dil faktoruna b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t verirdi. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 t\u0259hkiy\u0259, t\u0259svir v\u0259 dialoqlar\u0131n\u0131 canl\u0131, \u015f\u0259hdli-\u015fir\u0259li Az\u0259rbaycan dilinin b\u00fct\u00fcn \u00e7alarlar\u0131 il\u0259 s\u00fcsl\u0259ndirirdi. V\u0259ziyy\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259 gah poetik, gah ciddi, gah da yumorlu \u00e7alar \u00f6n\u0259 \u00e7\u0259kilirdi. Onun s\u0259n\u0259tkarl\u0131\u011f\u0131 bar\u0259d\u0259 \u00e7ox s\u00f6z dem\u0259k olar. Ancaq xatir\u0259 janr\u0131 m\u0259ni \u00f6z h\u00fcdudlar\u0131 il\u0259 hesabla\u015fma\u011fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r.<\/span><br style=\"color: #555555;\" \/><br style=\"color: #555555;\" \/><span style=\"color: #555555;\">\u0130lk kitab\u0131m &#8220;\u0130\u015f\u0131q&#8221;\u0131n redaktorlu\u011fu ona tap\u015f\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. O vaxtacan m\u0259n yaz\u0131\u00e7\u0131 \u0130smay\u0131l Qarayevi \u015f\u0259xs\u0259n tan\u0131m\u0131rd\u0131m. El\u0259 birinci g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259n isti, qay\u011f\u0131ke\u015f, t\u0259m\u0259nnas\u0131z m\u00fcnasib\u0259tini hiss etdim. \u00d6z\u00fcn\u00fcn ifad\u0259sil\u0259 des\u0259m, &#8220;maldili&#8221; kitab\u0131ma toplanan hekay\u0259l\u0259rim, g\u00f6r\u00fcn\u00fcr, xo\u015funa g\u0259lmi\u015fdi. Onu da duydum ki, redaktorum a\u015fa\u011f\u0131 t\u0259b\u0259q\u0259nin adamlar\u0131na meyillidir. Bu do\u011fmal\u0131q, bu ortaq bax\u0131\u015f bizi bir-birimiz\u0259 ba\u011flad\u0131. Yax\u0131nla\u015fma t\u0259bii n\u0259tic\u0259 olaraq \u00e7ox s\u00fcr\u0259tl\u0259 dostlu\u011fa \u00e7evrildi. Bununla da, &#8220;G\u0259nclik&#8221; n\u0259\u015friyyat\u0131nda plana d\u00fc\u015fm\u0259k t\u0259la\u015f\u0131ndan xilas oldum. 1967-ci ild\u0259n ba\u015flayaraq ila\u015f\u0131r\u0131 \u00e7\u0131xan d\u00f6rd kitab\u0131m onun redaktorlu\u011fu il\u0259 \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259ldi.<\/span><br style=\"color: #555555;\" \/><span style=\"color: #555555;\">B\u00fct\u00fcn n\u0259\u015friyyat i\u015f\u00e7il\u0259ri, x\u00fcsusil\u0259 direktor \u018fziz\u0259 \u018fhm\u0259dova onu kamil kitab redaktoru hesab edirdi. Ba\u015fdansovdu i\u015f g\u00f6rm\u0259k, vaxt\u0131n\u0131 havaya sovurmaq onun kitab\u0131na yaz\u0131lmam\u0131\u015fd\u0131. \u0130smay\u0131l\u0131n t\u0259l\u0259bkar redakt\u0259sind\u0259n s\u0131\u011fortalanan m\u00fc\u0259llifi tan\u0131m\u0131rd\u0131m. O, n\u00fcfuz alt\u0131nda \u0259zil\u0259n adamlardan deyildi. M\u00f6vqeyini, q\u00fcrurunu qoruyan\u0131yd\u0131.<\/span><br style=\"color: #555555;\" \/><br style=\"color: #555555;\" \/><span style=\"color: #555555;\">\u00d6z\u00fcn\u00fc Az\u0259rbaycan\u0131n Balzak\u0131 hesab ed\u0259n S\u00fcleyman R\u0259himovun yaz\u0131lar\u0131n\u0131 \u0259li titr\u0259m\u0259d\u0259n g\u0259r\u0259yin\u0259 bol-bol ixtisar etdiyinin \u015fahidi olmu\u015fam. He\u00e7 d\u0259 ham\u0131 ondan raz\u0131 qalm\u0131rd\u0131. M\u00fc\u0259llifl\u0259rin \u00f6z\u00fcn\u00fc do\u011frultmayan xahi\u015fl\u0259rin\u0259 m\u0259h\u0259l qoymazd\u0131. (Bel\u0259 bir xahi\u015fl\u0259 m\u0259n d\u0259 m\u00fcraci\u0259t etmi\u015fdim. Ancaq s\u00f6z\u00fcm tutulmad\u0131). Onun b\u0259zi redakt\u0259l\u0259rin\u0259 baxanda adam\u0131 qorxu hissi b\u00fcr\u00fcy\u00fcrd\u00fc. &#8220;Bu n\u0259dir?&#8221; sor\u011fusuna iki c\u00fcr cavab verirdi. Ya &#8220;kotanlay\u0131ram&#8221;, ya da &#8220;m\u00fcr\u0259kk\u0259bd\u0259 \u00e7imizdirir\u0259m&#8221; deyirdi. Sonra vahim\u0259ni sovu\u015fdururdu: &#8220;M\u0259n m\u00fc\u0259llifl\u0259rimin ancaq g\u0259r\u0259ksiz olan d\u0131rnaqlar\u0131n\u0131 tuturam, \u0259tl\u0259rini k\u0259smir\u0259m&#8221;.<\/span><br style=\"color: #555555;\" \/><br style=\"color: #555555;\" \/><span style=\"color: #555555;\">Bir d\u0259f\u0259 ad\u0131n\u0131 \u00e7\u0259km\u0259k ist\u0259m\u0259diyim tan\u0131nm\u0131\u015f bir yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n \u0259s\u0259rind\u0259n bir par\u00e7an\u0131 v\u0259 bu par\u00e7ayla ba\u011fl\u0131 atmacal\u0131 qeydini m\u0259n\u0259 oxudu. \u018fs\u0259rd\u0259 bir cehiz sand\u0131\u011f\u0131 v\u0259 onun \u00fcst\u00fcn\u0259 qoyulmu\u015f \u00e7\u0131raq t\u0259svir olunurdu. Sonra \u00f6z\u00fcn\u00fc unudan m\u00fc\u0259llif yaz\u0131rd\u0131 ki, q\u0259hr\u0259man\u0131 sand\u0131\u011f\u0131n qapa\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131b oradan n\u0259l\u0259ris\u0259 \u00e7\u0131xard\u0131. G\u00f6z\u00fcnd\u0259n t\u00fck yay\u0131nd\u0131r\u0131la bilm\u0259y\u0259n redaktor \u0130.Qarayevin m\u00fc\u0259llif\u0259 \u00fcnvanlanan atmacal\u0131 qeydi bel\u0259ydi: &#8220;B\u0259s lampa q\u0131r\u0131lmad\u0131?&#8221;. M\u0259n \u00e7oxsayl\u0131 n\u00fcmun\u0259l\u0259rd\u0259n ancaq bir-ikisini xat\u0131rlatd\u0131m. Bax, \u0130smay\u0131l bel\u0259 inc\u0259likl\u0259r\u0259 varan, uy\u011funsuzluqlar\u0131 qaydas\u0131na qoyan redaktor idi. N\u0259tic\u0259 etibar\u0131 il\u0259 ondan naraz\u0131 qalanlar da udurdular.<\/span><br style=\"color: #555555;\" \/><br style=\"color: #555555;\" \/><span style=\"color: #555555;\">\u0130smay\u0131l g\u0259l\u0259c\u0259yini g\u00f6rd\u00fcy\u00fc istedadl\u0131, arxas\u0131z v\u0259 imkans\u0131z yazarlara k\u00f6m\u0259k \u0259li uzatma\u011f\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fcn vicdani i\u015fi hesab edir, bel\u0259 hallardan daxili bir h\u0259zz duyurdu. Onun xeyirxahl\u0131\u011f\u0131n\u0131n b\u0259hr\u0259sini \u00e7ox g\u00f6rm\u00fc\u015f\u0259m. Yeri g\u0259ldikc\u0259, sifari\u015f g\u00f6zl\u0259m\u0259d\u0259n bu bar\u0259d\u0259 minn\u0259tdarl\u0131qdolu s\u00f6zl\u0259rimi d\u0259 demi\u015f\u0259m. Onlar\u0131n say\u0131 \u00e7oxdur. Bu \u00e7oxluqdan birini n\u00fcmun\u0259 g\u0259tirm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. \u0130ndi tan\u0131\u015f olaca\u011f\u0131n\u0131z par\u00e7a &#8220;\u018flim \u00e7atan, \u00fcn\u00fcm yet\u0259n s\u0259n\u0259t\u00e7il\u0259r&#8221; (&#8220;G\u0259nc\u0259&#8221; n\u0259\u015friyyat\u0131, 2002) kitab\u0131mdand\u0131r. Yaz\u0131 1992-ci ild\u0259 q\u0259l\u0259m\u0259 al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r.<\/span><br style=\"color: #555555;\" \/><br style=\"color: #555555;\" \/><span style=\"color: #555555;\">&#8220;Bir \u00e7oxlar\u0131 kimi, m\u0259nim d\u0259 \u0259d\u0259bi do\u011fum evim &#8220;G\u0259nclik&#8221; n\u0259\u015friyyat\u0131n\u0131n qism\u0259tin\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcb. 8 kitab\u0131mdan 5-ni bu n\u0259\u015friyyat buraxm\u0131\u015fd\u0131r. M\u0259n onun adi i\u015f\u00e7isind\u0259n tutmu\u015f direktoruna q\u0259d\u0259r ancaq v\u0259 ancaq qay\u011f\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015f\u0259m.<\/span><br style=\"color: #555555;\" \/><br style=\"color: #555555;\" \/><span style=\"color: #555555;\">A\u011fl\u0131ma g\u0259lm\u0259y\u0259nl\u0259r ba\u015f\u0131ma g\u0259lirdi. Bel\u0259 yerd\u0259 deyibl\u0259r: &#8220;Da\u011f\u0131l, a d\u00fcnya!&#8221;. Yarpaq boyda kitab\u0131n h\u0259sr\u0259tind\u0259 olan Q\u0259rib Mehdi n\u0259\u015friyyat\u0131n sevimli m\u00fc\u0259llifin\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdi. \u0130la\u015f\u0131r\u0131 kitab\u0131m plana d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc. Bu xo\u015f yarad\u0131c\u0131l\u0131q ovqat\u0131n\u0131n yaranmas\u0131nda m\u0259rhum yaz\u0131\u00e7\u0131m\u0131z, d\u00f6rd kitab\u0131ma redaktorluq etmi\u015f \u0130smay\u0131l Qarayev \u0259h\u0259miyy\u0259tli rol oynay\u0131rd\u0131. Mal m\u00fc\u015ft\u0259rinin t\u0259rifind\u0259n sonra daha \u00e7ox qiym\u0259t\u0259 minir. O d\u00f6vrd\u0259 &#8220;\u0130\u015f\u0131q&#8221;, &#8220;Q\u0259rib, hey!..&#8221; kimi hekay\u0259l\u0259rim s\u0259s\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fc. Azsayl\u0131 xeyirxah t\u0259bli\u011fat\u00e7\u0131lar\u0131m da m\u0259nim istedad\u0131ma maraq oyatmaqda az i\u015f g\u00f6rm\u00fcrd\u00fcl\u0259r.<\/span><br style=\"color: #555555;\" \/><br style=\"color: #555555;\" \/><span style=\"color: #555555;\">Yenic\u0259 \u00e7apdan \u00e7\u0131xan &#8220;Rast&#8221; povestim d\u0259 bu s\u0259sl\u0259r\u0259 qo\u015fuldu. Bu olaylar 1974-c\u00fc il\u0259 m\u0259xsusdur.<\/span><br style=\"color: #555555;\" \/><br style=\"color: #555555;\" \/><span style=\"color: #555555;\">S\u0259n dem\u0259, \u0130.Qarayev h\u0259l\u0259 redakt\u0259 vaxt\u0131 &#8220;Rast&#8221;dan ayr\u0131-ayr\u0131 par\u00e7alar\u0131 yolda\u015flar\u0131na, o c\u00fcml\u0259d\u0259n n\u0259\u015friyyat\u0131n direktoru \u018fziz\u0259 \u018fhm\u0259dovaya oxuyurmu\u015f. Xo\u015fb\u0259xtlikd\u0259n onda da maraq do\u011furmu\u015famm\u0131\u015f. \u018fziz\u0259 xan\u0131m redaktoruma bildirir ki, m\u0259niml\u0259 \u015f\u0259xs\u0259n tan\u0131\u015f olmaq arzusundad\u0131r.<\/span><br style=\"color: #555555;\" \/><br style=\"color: #555555;\" \/><span style=\"color: #555555;\">Bak\u0131ya getmi\u015fdim. Ad\u0259tim \u00fczr\u0259 birinci, dostum v\u0259 redaktorum \u0130smay\u0131l Qarayevl\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fm\u0259liydim. &#8220;Do\u011fuldu\u011fum&#8221; ev &#8211; &#8220;G\u0259nclik&#8221; n\u0259\u015friyyat\u0131 bu d\u0259f\u0259 m\u0259ni h\u0259mi\u015f\u0259kind\u0259n xo\u015f qar\u015f\u0131lad\u0131. \u0130smay\u0131l m\u00fc\u0259llim hal-\u0259hval tutma\u011fa imkan verm\u0259di, m\u0259ni t\u0259l\u0259sdirdi:<\/span><br style=\"color: #555555;\" \/><span style=\"color: #555555;\">&#8211; Tez ol, \u018fziz\u0259 xan\u0131m\u0131n yan\u0131na ged\u0259c\u0259yik!<\/span><br style=\"color: #555555;\" \/><br style=\"color: #555555;\" \/><span style=\"color: #555555;\">M\u0259n \u00f6z\u00fcm\u00fc itirdim. T\u0259la\u015f i\u00e7ind\u0259 geri dart\u0131nd\u0131m:<\/span><br style=\"color: #555555;\" \/><span style=\"color: #555555;\">&#8211; Xeyir ola?<\/span><br style=\"color: #555555;\" \/><span style=\"color: #555555;\">&#8211; S\u0259ninl\u0259 tan\u0131\u015f olmaq ist\u0259yir.<\/span><br style=\"color: #555555;\" \/><br style=\"color: #555555;\" \/><span style=\"color: #555555;\">H\u0259y\u0259can\u0131m daha da artd\u0131. Fikir m\u0259ni g\u00f6t\u00fcrd\u00fc: &#8220;G\u00f6r\u0259s\u0259n, n\u0259 ba\u015f vermi\u015fdir? M\u0259nim direktorla n\u0259 i\u015fim var? Y\u0259qin ki, bir x\u0259taya yol vermi\u015f\u0259m&#8221;. Ani vaxtda ba\u015fqa c\u00fcr fikirl\u0259\u015f\u0259 bilmirdim. Ad\u0259t\u0259n, a\u015fa\u011f\u0131lar yuxar\u0131lar\u0131n diqq\u0259tini x\u0259taya yol ver\u0259nd\u0259 c\u0259lb edirl\u0259r. Daxili sor\u011fular\u0131ma a\u015fkar cavab almaq \u00fc\u00e7\u00fcn vaxt yox idi. \u0130smay\u0131l m\u00fc\u0259llimin t\u0259kidil\u0259 i\u00e7\u0259ri ke\u00e7dik. O, g\u00fcl\u0259-g\u00fcl\u0259 m\u0259ni direktoruna t\u0259qdim etdi:\u00a0<\/span><br style=\"color: #555555;\" \/><span style=\"color: #555555;\">&#8211; &#8220;Qa\u00e7aq K\u0259r\u0259mi&#8221;, ax\u0131r ki, tapm\u0131\u015fam. S\u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fc dey\u0259 bil\u0259rsiniz.<\/span><br style=\"color: #555555;\" \/><br style=\"color: #555555;\" \/><span style=\"color: #555555;\">Maraqla t\u0259la\u015f aras\u0131nda qalm\u0131\u015fd\u0131m. \u00d6z\u00fcm\u00fc \u0259l\u0259 alma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fd\u0131m. Yuxar\u0131 ba\u015fda oturan \u018fziz\u0259 xan\u0131m m\u0259nim kimi t\u0259cr\u00fcb\u0259siz, s\u00fclh niyy\u0259tli adam\u0131 bird\u0259n-bir\u0259 \u00fc\u00e7 silahla &#8211; z\u0259hmli inzibat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131, sehrli yaz\u0131\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 v\u0259 ilahi g\u00f6z\u0259lliyi il\u0259 qar\u015f\u0131lad\u0131. Y\u0259qin ki, stolun \u00fcst\u00fcnd\u0259 ka\u011f\u0131z-ku\u011fuz, telefon aparatlar\u0131, q\u0259l\u0259mdanlar vard\u0131. Bunlar o q\u0259d\u0259r d\u0259 yad\u0131mda qalmay\u0131b. Yad\u0131mda qalan odur ki, direktorun qar\u015f\u0131s\u0131nda g\u00fcm\u00fc\u015f qulplucaya sal\u0131nm\u0131\u015f p\u00fcrr\u0259ngi isti \u00e7ay bu\u011flan\u0131rd\u0131. \u018fziz\u0259 xan\u0131m qay\u011f\u0131l\u0131 bir g\u00f6rk\u0259ml\u0259, i\u015f\u0131ql\u0131 bir t\u0259b\u0259ss\u00fcml\u0259 \u0259yal\u0259td\u0259n g\u0259l\u0259n y\u00f6nd\u0259msiz geyimli g\u0259nc yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131 &#8211; m\u0259ni s\u00fczd\u00fc:<\/span><br style=\"color: #555555;\" \/><br style=\"color: #555555;\" \/><span style=\"color: #555555;\">&#8211; Dem\u0259li, Q\u0259rib s\u0259ns\u0259nmi\u015f&#8230; N\u0259 yax\u015f\u0131 oldu g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fck. Xo\u015f g\u0259lmis\u0259n, &#8211; g\u00f6zl\u0259m\u0259diyim halda bird\u0259n-bir\u0259 \u0259lini m\u0259n\u0259 do\u011fru uzatd\u0131. Bu diqq\u0259td\u0259n, n\u0259zak\u0259td\u0259n \u00f6z\u00fcm\u00fc itirdim. Haz\u0131r olmad\u0131\u011f\u0131m v\u0259ziyy\u0259tin icras\u0131na qo\u015fuldum. \u018flimi qar\u015f\u0131 t\u0259r\u0259f\u0259 uzatmaqla qaynar \u00e7ay\u0131n da\u011f\u0131lmas\u0131 bir oldu. Ay aman! Bu n\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t idi, m\u0259n t\u00f6r\u0259tdim?! X\u0259cal\u0259timd\u0259n pul kimi q\u0131zarm\u0131\u015fd\u0131m. N\u0259 ed\u0259c\u0259yimi bilmirdim. He\u00e7 \u00fczrxahl\u0131q da el\u0259m\u0259dim. M\u0259n kobud adam deyildim. Sad\u0259c\u0259, ya s\u00f6zl\u0259r q\u0259h\u0259t\u0259 \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131, ya da dilim b\u0259nd\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fc. \u00dcst-ba\u015f\u0131n\u0131 bat\u0131rd\u0131\u011f\u0131ma baxmayaraq, \u018fziz\u0259 xan\u0131m he\u00e7 d\u0259 p\u0259rt olmam\u0131\u015fd\u0131. \u018fksin\u0259, el\u0259 bil ki, bu g\u00f6zl\u0259nilm\u0259z, xo\u015fag\u0259lm\u0259z hadis\u0259d\u0259n daxili bir z\u00f6vq al\u0131rd\u0131. O bu d\u0259f\u0259 t\u0259s\u0259lli &#8220;\u0259lini&#8221; uzad\u0131b m\u0259ni d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fcm \u00e7\u0259tinlikd\u0259n, g\u0259rginlikd\u0259n xilas etdi. V\u0259 h\u0259m d\u0259 s\u00f6zl\u0259rinin s\u0259mimiyy\u0259tin\u0259 bizi d\u0259 inand\u0131rd\u0131: &#8211; \u0130smay\u0131l, yaz\u0131\u00e7\u0131 bel\u0259 olar d\u0259 Yoxsa ki, Bak\u0131n\u0131n b\u0259zi yaz\u0131\u00e7\u0131lar\u0131 kimi&#8230;<\/span><br style=\"color: #555555;\" \/><br style=\"color: #555555;\" \/><span style=\"color: #555555;\">&#8211; Dey\u0259s\u0259n, el\u0259 bundan \u00f6tr\u00fc Q\u0259ribi \u00e7\u0259kib g\u0259tirmi\u015fdik. Yanmad\u0131n\u0131z ki? \u018fsas m\u0259s\u0259l\u0259 budur, &#8211; dey\u0259 \u0130smay\u0131l m\u00fc\u0259llim qay\u011f\u0131ke\u015flikl\u0259 dill\u0259ndi.<\/span><br style=\"color: #555555;\" \/><span style=\"color: #555555;\">&#8211; Yox, yox! &#8211; dey\u0259 \u018fziz\u0259 xan\u0131m incik bir etirazla bu s\u00f6hb\u0259ti tamam k\u0259narla\u015fd\u0131rd\u0131 v\u0259 yenid\u0259n yar\u0131ciddi, yar\u0131qay\u011f\u0131l\u0131 bir g\u00f6rk\u0259m al\u0131b \u0259vv\u0259ld\u0259n g\u0259ldiyi q\u0259na\u0259ti \u00e7\u00f6z\u0259l\u0259di. &#8211; Q\u0259rib, biz yorulanda \u0130smay\u0131l d\u0259rman\u0131m\u0131z\u0131 yax\u015f\u0131 bilir, d\u0259rhal &#8220;Rast&#8221;dan par\u00e7alar oxuyur. O g\u00fcn d\u0259niz n\u0259\u011fm\u0259sin\u0259 heyranl\u0131qla qulaq asd\u0131q. Q\u0259rib\u0259dir, d\u0259nizin qon\u015fusu biz ola-ola, onu s\u0259n bizd\u0259n daha canl\u0131 t\u0259svir etmis\u0259n. S\u0259nin g\u00f6z\u0259l g\u0259l\u0259c\u0259yin var. \u0130smay\u0131l\u0131n yan\u0131nda deyir\u0259m: yazmaq s\u0259nd\u0259n, \u00e7ap el\u0259m\u0259k bizd\u0259n. S\u0259ni g\u00f6rm\u0259k arzusu &#8211; bu s\u00f6zl\u0259ri dem\u0259k ist\u0259yimd\u0259n do\u011fub.<\/span><br style=\"color: #555555;\" \/><br style=\"color: #555555;\" \/><span style=\"color: #555555;\">Qollar\u0131m qanad olmu\u015fdu. Yerd\u0259 &#8211; \u0259d\u0259biyyat, s\u0259n\u0259t yollar\u0131nda yanan ya\u015f\u0131l i\u015f\u0131qlar olmasayd\u0131, g\u00fcman ki, g\u00f6yl\u0259r\u0259 u\u00e7acaqd\u0131m. Lakin bu xo\u015fb\u0259xtlik uzun \u00e7\u0259km\u0259di. Hans\u0131 s\u0259b\u0259bd\u0259ns\u0259 \u018fziz\u0259 xan\u0131mla x\u0259trini \u00e7ox ist\u0259diyi \u0130smay\u0131l Qarayevin m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri k\u0259skin sur\u0259td\u0259 soyudu. H\u0259tta dost oldu\u011fum redaktorum n\u0259\u015friyyatdan ged\u0259si oldu. Direktor bizim dostlu\u011fumuzdan x\u0259b\u0259rdar idi. Bu soyuqlu\u011fun s\u0259d\u0259m\u0259si n\u0259tic\u0259 etibar\u0131 il\u0259 m\u0259n\u0259 d\u0259 d\u0259ydi&#8221;.<\/span><br style=\"color: #555555;\" \/><br style=\"color: #555555;\" \/><span style=\"color: #555555;\">Daha bir misal. Bu d\u0259f\u0259 y\u0131\u011fcam dil il\u0259. \u0130smay\u0131l n\u0259inki m\u0259n\u0259 qay\u011f\u0131 g\u00f6st\u0259rirdi, o c\u00fcml\u0259d\u0259n, xahi\u015find\u0259 bulundu\u011fum q\u0259l\u0259m dostlar\u0131ma da i\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u0259sirg\u0259mirdi. G\u00f6rk\u0259mli \u015fair Bahadur F\u0259rman\u0131n ilk kitab\u0131 bu \u00fcsulla oxuculara \u00e7atd\u0131r\u0131ld\u0131. \u018flyazmalar qovlu\u011fu verib \u0259v\u0259zind\u0259 \u0259ziyy\u0259tsiz kitab q\u0259bul etm\u0259k n\u0259 b\u0259xt\u0259v\u0259rlikdir! T\u0259m\u0259nnas\u0131zl\u0131\u011f\u0131 bir yana, sonda kitab\u0131n \u00e7\u0131xmas\u0131 m\u00fcnasib\u0259til\u0259 \u0130smay\u0131l Bahadurla m\u0259n\u0259 kas\u0131byana bir banket &#8211; sosiska qonaql\u0131\u011f\u0131 da verdi.<\/span><br style=\"color: #555555;\" \/><br style=\"color: #555555;\" \/><span style=\"color: #555555;\">\u0130smay\u0131l Qarayev harada do\u011fuldu\u011funu, haradan ucald\u0131\u011f\u0131n\u0131, do\u011fma el-obas\u0131n\u0131, onlara \u00f6vladl\u0131q borcunu he\u00e7 vaxt yad\u0131ndan \u00e7\u0131xarm\u0131rd\u0131. Naftalandan k\u0259ndl\u0259rin\u0259 q\u0259d\u0259r uzanan 5-6 km-lik yol olduqca b\u0259rbad haldayd\u0131. M\u0259n bir qonaq kimi bu yolu gedib-g\u0259ldikc\u0259 \u00e7ox \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kirdim. G\u00f6r istifad\u0259sin\u0259 h\u0259r g\u00fcn m\u00f6htac olan k\u0259nd \u0259hli n\u0259l\u0259r \u00e7\u0259kirdi&#8230; T\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsd\u0259 bulunanlar olsa da, s\u0259sl\u0259ri e\u015fidilmirdi. Bu i\u015fin h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn n\u00fcfuzlu ziyal\u0131 s\u00f6z\u00fcn\u0259 ehtiyac duyulurdu. \u0130smay\u0131l \u00f6z\u00fcn\u00fc k\u0259narda saxlaya bilm\u0259zdi. O, \u00e7ox \u00e7al\u0131\u015fd\u0131, a\u015fa\u011f\u0131-yuxar\u0131 \u00e7ox \u0259l atd\u0131, a\u011f\u0131z a\u00e7d\u0131, ax\u0131rda s\u00f6z\u00fcke\u00e7\u0259r yaz\u0131\u00e7\u0131 S\u00fcleyman R\u0259himovu bu i\u015f\u0259 qo\u015fa bildi. Narahat yol d\u00fcz\u0259ldi. Xalq\u0131n can\u0131 rahatl\u0131q tapd\u0131. N\u0259qliyyat vasit\u0259l\u0259rinin t\u0259miri uzand\u0131. \u0130smay\u0131l yaz\u0131\u00e7\u0131ya h\u0259m t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr, h\u0259m d\u0259 onu g\u0259l\u0259c\u0259k xeyirxah i\u015fl\u0259r\u0259 ruhland\u0131rmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 demi\u015fdi:<\/span><br style=\"color: #555555;\" \/><span style=\"color: #555555;\">&#8211; Bizim camaat &#8211; tapqaraqoyunlular siz\u0259 minn\u0259tdarl\u0131q \u0259lam\u0259ti olaraq bu yola S\u00fcleyman yolu deyirl\u0259r!..<\/span><br style=\"color: #555555;\" \/><br style=\"color: #555555;\" \/><span style=\"color: #555555;\">Redaktorumla aram\u0131zda yaranan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 eyniyy\u0259t \u00e7oxlu\u011fu m\u0259ni ba\u015fqa fikr\u0259 salm\u0131\u015fd\u0131, onunla qohumla\u015fmaq ist\u0259yirdim. G\u00fcnl\u0259rin birind\u0259 niyy\u0259timi a\u00e7d\u0131m. O, xeyli fikr\u0259 getdi. N\u0259 bar\u0259d\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcy\u00fcn\u00fc hiss etdim. Y\u0259qin ehtiyatlan\u0131rd\u0131 ki, m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin \u015fax\u0259l\u0259nm\u0259si m\u0259ni sui-istifd\u0259y\u0259 apar\u0131r. Cavab\u0131n\u0131 e\u015fitdikd\u0259 \u015f\u00fcbh\u0259l\u0259rim do\u011fruldu. O, ciddi m\u0259s\u0259l\u0259ni yumorun dilil\u0259 ortal\u0131\u011fa qoydu:<\/span><br style=\"color: #555555;\" \/><br style=\"color: #555555;\" \/><span style=\"color: #555555;\">&#8211; Etiraz etmir\u0259m. Ancaq onu bil ki, bizi dostluq \u00e7at\u0131s\u0131 saxlamasa, qohumluq \u00e7at\u0131s\u0131 saxlayan deyil.<\/span><br style=\"color: #555555;\" \/><br style=\"color: #555555;\" \/><span style=\"color: #555555;\">O, q\u0259l\u0259m i\u015finin qara f\u0259hl\u0259siydi v\u0259 \u0259l\u00e7atmaz sand\u0131\u011f\u0131 bu ucal\u0131\u011f\u0131 zahir\u0259n cazib\u0259li g\u00f6r\u00fcn\u0259n he\u00e7 n\u0259y\u0259 d\u0259yi\u015fm\u0259zdi. \u00c7oxlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0259rib\u0259 xasiyy\u0259t yiy\u0259siydi. Sahibi oldu\u011fu m\u0259qamdan n\u0259 v\u0259zif\u0259, n\u0259 d\u0259 \u015f\u00f6hr\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 ed\u0259rdi. Bel\u0259 imkan\u0131 v\u0259 imtiyaz\u0131yla ona ikinci ox\u015far tapmaq \u00e7\u0259tiniydi. B\u0259s q\u0259l\u0259m\u0259 sar\u0131lmaqda onun m\u0259qs\u0259di n\u0259 idi? \u0130smay\u0131l m\u0259qs\u0259dd\u0259n \u00e7ox, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifad\u0259 el\u0259y\u0259n ehtiyaca qulluq g\u00f6st\u0259rirdi. B\u0259li, b\u0259dii s\u00f6z\u00fcn vasit\u0259sil\u0259 h\u0259yat\u0131 yazmaq onun doyumsuz ehtiyac\u0131yd\u0131. Yaz\u0131s\u0131z g\u00fcn\u00fc olmayan bu q\u0259l\u0259m sahibi yaln\u0131z v\u0259 yaln\u0131z m\u0259n\u0259vi ehtiyac\u0131n\u0131 \u00f6d\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0259l\u0259m \u00e7al\u0131rd\u0131. Yen\u0259 misallar\u0131 k\u00f6m\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131raca\u011fam.<\/span><br style=\"color: #555555;\" \/><br style=\"color: #555555;\" \/><span style=\"color: #555555;\">\u015e\u00f6hr\u0259td\u0259n qa\u00e7aq oldu\u011funu bildik. He\u00e7 olmasa onu aya\u011f\u0131na g\u0259tirtm\u0259yi bel\u0259 t\u0259s\u0259vv\u00fcr etmirdi. Universitetd\u0259 oxudu\u011fu halda t\u0259hsilini ba\u015f\u0131na buraxm\u0131\u015fd\u0131. Halbuki, m\u00fc\u0259lliml\u0259rin \u00e7oxusu onun m\u00fc\u0259llifiydi. Kitablar\u0131n\u0131n say\u0131 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r olmas\u0131na baxmayaraq, Az\u0259rbaycan Yaz\u0131\u00e7\u0131lar \u0130ttifaq\u0131na \u00fczv q\u0259bul olunmas\u0131na ba\u015f qo\u015fmurdu. \u00dczvl\u00fck m\u0259s\u0259l\u0259si onun \u00fc\u00e7\u00fcn su i\u00e7imi kimi asan bir i\u015fiydi. \u018fg\u0259r t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsd\u0259 bulunsayd\u0131, kitablar\u0131na redaktor olmu\u015f Mirz\u0259 \u0130brahimovun, S\u00fcleyman R\u0259himovun, \u018fli V\u0259liyevin \u00f6t\u0259ri bir i\u015far\u0259si b\u0259s ed\u0259c\u0259kdi. Ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 m\u0259n d\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 maraqlanm\u0131\u015fd\u0131m. Cavab\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fcyd\u00fc:<\/span><br style=\"color: #555555;\" \/><br style=\"color: #555555;\" \/><span style=\"color: #555555;\">&#8211; \u00dczvl\u00fcy\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmaqdansa, yax\u015f\u0131 yazma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fmaq laz\u0131md\u0131r.<\/span><br style=\"color: #555555;\" \/><br style=\"color: #555555;\" \/><span style=\"color: #555555;\">O, x\u0259trini \u00e7ox ist\u0259diyi, istedad\u0131na inand\u0131\u011f\u0131 g\u0259ncl\u0259ri d\u0259 \u015f\u00f6hr\u0259t x\u0259st\u0259liyind\u0259n \u00e7\u0259kindirm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131. El\u0259 m\u0259n\u0259 d\u0259 eyni prizmadan yana\u015f\u0131rd\u0131. \u00dc\u00e7 kitab\u0131mdan he\u00e7 birind\u0259 \u015f\u0259klim verilm\u0259mi\u015fdi. B\u0259lk\u0259, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fcd\u0259&#8230; Ona inanmaqla b\u0259rab\u0259r, h\u0259m d\u0259 \u00e7ox ist\u0259yirdim ki, he\u00e7 olmasa, bir kitab\u0131m m\u00fc\u0259llif \u015f\u0259kliyl\u0259 birlikd\u0259 d\u0259rc edilsin. Bir g\u00fcn bu amacla dostumun qar\u015f\u0131s\u0131nda b\u0259n\u00f6v\u015f\u0259boyun oldum:<\/span><br style=\"color: #555555;\" \/><br style=\"color: #555555;\" \/><span style=\"color: #555555;\">&#8211; Ustad, &#8220;Rast&#8221;da \u015f\u0259klimi vers\u0259n, yax\u015f\u0131 olar&#8230;<\/span><br style=\"color: #555555;\" \/><br style=\"color: #555555;\" \/><span style=\"color: #555555;\">O, yen\u0259 yumor silah\u0131n\u0131 i\u015f\u0259 sald\u0131:<\/span><br style=\"color: #555555;\" \/><br style=\"color: #555555;\" \/><span style=\"color: #555555;\">&#8211; G\u00f6y\u00e7\u0259k o\u011flansan, q\u0131zlar \u015f\u0259klin\u0259 bax\u0131b hay\u0131l-may\u0131l olar, kitab\u0131n\u0131 oxuma\u011f\u0131 unudarlar. \u015e\u0259kil ucuz u\u011furdur, \u0259sas \u0259s\u0259rdir.<\/span><br style=\"color: #555555;\" \/><br style=\"color: #555555;\" \/><span style=\"color: #555555;\">Avtoqrafla kitab ba\u011f\u0131\u015flamaq h\u0259mi\u015f\u0259 s\u0259n\u0259tkara xo\u015f olmu\u015fdur. Qar\u015f\u0131 t\u0259r\u0259f\u0259 ondan daha xo\u015f. O \u00fcsulla ba\u011f\u0131\u015flanan kitablar\u0131 \u00e7oxlar\u0131 \u0259ld\u0259 etm\u0259y\u0259 can at\u0131rlar. Q\u0259bul olunmu\u015f bir hal kimi m\u00fc\u0259llifl\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti kitab ba\u011f\u0131\u015flanan haqq\u0131nda, layiq oldu-olmad\u0131, gurultulu s\u00f6zl\u0259r yaz\u0131rlar. \u00d6z\u00fcn\u0259 h\u00f6rm\u0259t qoyan \u00e7ox az s\u0259n\u0259tkar q\u0259l\u0259minin tamah\u0131na t\u0259t dedirtm\u0259yi bacar\u0131r. Onlardan biri d\u0259 \u0130smay\u0131l Qarayev idi. M\u0259n onun yax\u0131nlar\u0131na yazd\u0131\u011f\u0131 avtoqraflarda &#8220;Qaqa\u015f, s\u0259ni ma\u00e7 el\u0259yir\u0259m&#8221; s\u00f6zl\u0259rind\u0259n savay\u0131 bir \u015fey oxumad\u0131m.<\/span><br style=\"color: #555555;\" \/><br style=\"color: #555555;\" \/><span style=\"color: #555555;\">Ham\u0131 kimi \u0130smay\u0131l\u0131n da \u0259d\u0259bi bax\u0131\u015flar\u0131nda, z\u00f6vq\u00fcnd\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n ziddiyy\u0259tl\u0259r vard\u0131. Hiyl\u0259g\u0259rliy\u0259, iki\u00fczl\u00fcl\u00fcy\u0259 qap\u0131 a\u00e7mazd\u0131. Xasiyy\u0259tinin astar\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131ndan m\u00f6vqeyini birba\u015fa ortal\u0131\u011fa qoyurdu. Bu da ist\u0259r-ist\u0259m\u0259z incikliy\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131rd\u0131. M\u0259n bunlar\u0131 dem\u0259y\u0259 d\u0259 bil\u0259rdim. Onda yax\u0131ndan tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m q\u0259l\u0259m dostumun \u00e7alarl\u0131 xarakteri, \u0259d\u0259bi portreti b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcnd\u0259n xali olard\u0131. Bir d\u0259 ki, onun gizl\u0259tm\u0259diyini m\u0259n niy\u0259 g\u00f6r\u0259 q\u0259l\u0259mard\u0131na vurmal\u0131yam? Ke\u00e7\u0259n \u0259srin 60-70-ci ill\u0259rind\u0259 imzalar\u0131n\u0131 t\u0259sdiq etdirmi\u015f, ger\u00e7\u0259k \u0259d\u0259biyyat\u0131n aya\u011fa durmas\u0131nda faydal\u0131 xidm\u0259tl\u0259ri olmu\u015f yaz\u0131\u00e7\u0131lardan Anara, M\u0259mm\u0259d Araza v\u0259 Altay M\u0259mm\u0259dova \u0130smay\u0131l\u0131n m\u00fcnasib\u0259ti birm\u0259nal\u0131 deyildi. \u018flb\u0259tt\u0259, bu bar\u0259d\u0259 bizim fikirl\u0259rimiz ha\u00e7alan\u0131rd\u0131.<\/span><br style=\"color: #555555;\" \/><br style=\"color: #555555;\" \/><span style=\"color: #555555;\">\u0130smay\u0131l arzulanan t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131yd\u0131. Onunla bir yerd\u0259 olanlar dar\u0131xm\u0131r, g\u00f6zl\u0259nilm\u0259z atmacalar\u0131ndan, duzlu-m\u0259z\u0259li s\u00f6hb\u0259tl\u0259rind\u0259n n\u0259\u015f\u0259l\u0259nirdil\u0259r. N\u0259\u015friyyat\u0131n azarke\u015f i\u015f\u00e7il\u0259ril\u0259 q\u0131z\u011f\u0131n n\u0259rd yar\u0131\u015flar\u0131 ke\u00e7irirdi. R\u0259qibi t\u0259kc\u0259 hesablanm\u0131\u015f oyun \u00fcsulu il\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 \u00e7a\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 replikalar\u0131 il\u0259 t\u0259sir\u0259 v\u0259 t\u0259zyiq\u0259 m\u0259ruz qoyurdu. Onun i\u015ftirak\u0131 il\u0259 ke\u00e7\u0259n yeyintili-i\u00e7intili mikro-m\u0259clisl\u0259r maraq do\u011fururdu. Xalqdan mayalanan yumoru bel\u0259 m\u0259clisl\u0259rd\u0259 b\u00fct\u00fcn g\u00fcc\u00fc il\u0259 i\u015f\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc. S\u0259n\u0259t\u00e7il\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti kimi o da i\u00e7kiy\u0259 bigan\u0259 deyildi. \u0130nsafla des\u0259m, \u0259libad\u0259li redaktorumun he\u00e7 vaxt s\u0259rxo\u015f oldu\u011funu, c\u0131z\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7\u0131xd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u0259mi\u015fdim. Yolda\u015flar\u0131 g\u00fcl\u00fc\u015fd\u0259n daha \u00e7ox b\u0259hr\u0259l\u0259nm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ona imtiyazl\u0131 \u015f\u0259rait yarad\u0131rd\u0131lar. Bel\u0259 y\u0131\u011f\u0131ncaqlardan biri daha \u00e7ox yad\u0131mda qal\u0131b. Sa\u011fl\u0131q s\u00f6yl\u0259y\u0259n bam\u0259z\u0259 \u0130smay\u0131l o m\u0259clisd\u0259 q\u0259rib\u0259 d\u0259lill\u0259ril\u0259 i\u00e7kil\u0259rin t\u0259snifat\u0131n\u0131 apar\u0131rd\u0131:<\/span><br style=\"color: #555555;\" \/><br style=\"color: #555555;\" \/><span style=\"color: #555555;\">&#8211; Konyak yuxar\u0131dak\u0131lara m\u0259xsus i\u00e7kidir. Bizim kimi lati-l\u00fctl\u0259rin ona sahiblik el\u0259m\u0259y\u0259 haqq\u0131 \u00e7atmaz. \u0130\u00e7kil\u0259r bel\u0259dir d\u0259&#8230; Piv\u0259 i\u00e7din, g\u0259r\u0259k bir aya\u011f\u0131n ayaqyolunda olsun. R\u0259ngli \u00e7ax\u0131r\u0131 da \u015f\u0259ffafla\u015fd\u0131rana kimi b\u00f6yr\u0259yin atas\u0131 yan\u0131r. Allah versin ara\u011fa! Araq i\u00e7kil\u0259rin \u015fah\u0131d\u0131r. At\u0131rsan a\u015fa\u011f\u0131, bir d\u0259qiq\u0259 ke\u00e7m\u0259mi\u015f \u00e7\u0131x\u0131r yuxar\u0131&#8230;<\/span><br style=\"color: #555555;\" \/><span style=\"color: #555555;\">\u0130smay\u0131l h\u0259dsiz ail\u0259canl\u0131 adam\u0131yd\u0131. N\u0259sill\u0259rind\u0259 o\u011flan u\u015fa\u011f\u0131n\u0131n q\u0131tl\u0131\u011f\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fc qabar\u0131q biruz\u0259 verirdi. 7 bac\u0131n\u0131n yegan\u0259 qarda\u015f\u0131yd\u0131. \u00d6z\u00fc be\u015f u\u015faq atas\u0131yd\u0131. M\u0259n sonuncu \u00fc\u00e7l\u00fcy\u00fc &#8211; V\u0259sim\u0259ni, Qo\u015fqar\u0131 v\u0259 Savalan\u0131 tan\u0131y\u0131rd\u0131m.<\/span><br style=\"color: #555555;\" \/><br style=\"color: #555555;\" \/><span style=\"color: #555555;\">\u0130lk \u00fc\u00e7 u\u015fa\u011f\u0131 q\u0131z \u00f6vlad\u0131yd\u0131. \u018fn\u0259n\u0259nin t\u0259krarlanaca\u011f\u0131ndan t\u0259la\u015flan\u0131rd\u0131. Ancaq d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc \u00f6vlad &#8211; o\u011flan u\u015fa\u011f\u0131 Qo\u015fqar m\u0259cran\u0131 d\u0259yi\u015fdi. Ondan sonra g\u0259l\u0259n Savalan d\u0259yi\u015fikliyi daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirdi. Bir az ir\u0259li ged\u0259r\u0259k dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, \u00f6vladlar\u0131 onun ad\u0131n\u0131, z\u0259hm\u0259tini v\u0259 haqq\u0131n\u0131 do\u011frultdular. Atalar\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259n sonra Bak\u0131da onun ad\u0131n\u0131 da\u015f\u0131yan n\u0259\u015friyyat a\u00e7d\u0131lar. Onlar ba\u015fqa sah\u0259d\u0259 d\u0259 \u00f6zl\u0259rini g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259rdil\u0259r. Kitab n\u0259\u015fri yolunu se\u00e7m\u0259kl\u0259 \u00f6vladlar yaz\u0131\u00e7\u0131 atalar\u0131n\u0131n, n\u0259\u015friyyat i\u015f\u00e7isi atalar\u0131n\u0131n arzu-kam\u0131n\u0131 \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259ndirdil\u0259r.<\/span><br style=\"color: #555555;\" \/><br style=\"color: #555555;\" \/><span style=\"color: #555555;\">\u0130smay\u0131l bir ata olaraq \u00f6vladlar\u0131n\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k taleyi &#8211; t\u0259hsil almalar\u0131, ev-e\u015fik sahibi olmalar\u0131, c\u0259miyy\u0259td\u0259 layiqli yer tutmalar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn he\u00e7 n\u0259yini \u0259sirg\u0259m\u0259mi\u015fdir. O, nasaz s\u0259hh\u0259til\u0259 fil\u00e7\u0259km\u0259z y\u00fckl\u0259rin alt\u0131na girmi\u015fdi. H\u0259tta son qurbana da haz\u0131r olmu\u015fdu. \u0130stedad\u0131n\u0131, q\u0259l\u0259mini bel\u0259, onlara qurban ver\u0259r\u0259k ne\u00e7\u0259-ne\u00e7\u0259 yad imzal\u0131 \u0259s\u0259rl\u0259r d\u0259 yazma\u011fa m\u0259cbur olmu\u015fdu.<\/span><br style=\"color: #555555;\" \/><br style=\"color: #555555;\" \/><span style=\"color: #555555;\">Bu m\u00fcr\u0259kk\u0259b xarakterli insan h\u0259m d\u0259 u\u015faq kimi sad\u0259l\u00f6vh idi. Ham\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fc kimi d\u00fcz sand\u0131\u011f\u0131ndan qar\u015f\u0131dak\u0131n\u0131 s\u0131na\u011fa \u00e7\u0259km\u0259d\u0259n inan\u0131rd\u0131. V\u0259 bu s\u0131naqs\u0131z inamlar ax\u0131rda \u00f6z ac\u0131 n\u0259tic\u0259sini g\u00f6st\u0259rdi. \u0130nsafdan, \u0259dal\u0259td\u0259n \u00e7ox, fakta s\u00f6yk\u0259n\u0259n zaman \u00f6mr\u00fcn\u00fcn ah\u0131l \u00e7a\u011f\u0131nda onu c\u0259zaland\u0131rd\u0131. Bel\u0259likl\u0259, h\u0259yat\u0131n daha bir m\u0259rh\u0259l\u0259si &#8211; &#8220;Qara \u0130smay\u0131l&#8221;\u0131n qara g\u00fcnl\u0259ri ba\u015flad\u0131. Allah t\u0259r\u0259find\u0259n yaz\u0131lm\u0131\u015f tale insan\u0131 s\u0131naqlar qar\u015f\u0131s\u0131nda qoyur.<\/span><br style=\"color: #555555;\" \/><br style=\"color: #555555;\" \/><span style=\"color: #555555;\">Tale d\u0259 Allah kimidir &#8211; insan\u0131 m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259rd\u0259 s\u0131nama\u011f\u0131 xo\u015flay\u0131r. B\u0259xtin\u0259 tale yaz\u0131\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u0259n \u0130smay\u0131l Qarayevin m\u0259hb\u0259s h\u0259yat\u0131 a\u011fr\u0131l\u0131 oldu\u011fu q\u0259d\u0259r d\u0259 maraql\u0131d\u0131r. \u015e\u0259rti olaraq \u0259d\u0259biyyat\u0131 asud\u0259, m\u00fchacir v\u0259 m\u0259hb\u0259s sah\u0259l\u0259rin\u0259 b\u00f6lm\u0259k olar. Sovet d\u00f6n\u0259mind\u0259n b\u0259ri \u0259d\u0259biyyat\u0131m\u0131z\u0131n \u0259n s\u0131n\u0131q yeri m\u0259hb\u0259s h\u0259yat\u0131d\u0131r. Halbuki, Q\u0131rm\u0131z\u0131 imperiya Az\u0259rbaycan ziyal\u0131lar\u0131n\u0131n qayma\u011f\u0131n\u0131 q\u0131r\u0131b-\u00e7atm\u0131\u015f, h\u0259bsxanalarda \u00e7\u00fcr\u00fctm\u00fc\u015fd\u00fcr. Ancaq o d\u00f6n\u0259md\u0259 dem\u0259k olar ki, m\u0259hb\u0259s \u0259b\u0259biyyat\u0131 yaranmad\u0131. \u00c7\u00fcnki \u015f\u0259raitin m\u00fcmk\u00fcns\u00fczl\u00fcy\u00fc buna imkan verm\u0259di. Xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 is\u0259 h\u0259bsxana h\u0259yat\u0131 xeyli f\u0259rqli formada qurulmu\u015fdu. Bir misal \u00e7\u0259k\u0259c\u0259y\u0259m. 13 il azadl\u0131qdan m\u0259hrum edilmi\u015f b\u00f6y\u00fck t\u00fcrk \u015fairi Nazim Hikm\u0259t haqq\u0131nda yaz\u0131lan bir kitabda oxumu\u015fdum: T\u00fcrkiy\u0259 &#8211; \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259mliyin\u0259 v\u0259 h\u0259rt\u0259r\u0259fliliyin\u0259 g\u00f6r\u0259 h\u0259m d\u0259 t\u00fcrk h\u0259bsxanalar\u0131na borcludur.<\/span><br style=\"color: #555555;\" \/><br style=\"color: #555555;\" \/><span style=\"color: #555555;\">He\u00e7 kim ist\u0259m\u0259z ki, \u00f6lk\u0259sinin i\u015f\u0131ql\u0131 v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 azadl\u0131qdan m\u0259hrum edilib h\u0259bsxanaya at\u0131ls\u0131n. \u018fg\u0259r bu hal qa\u00e7\u0131lmaz olduqda nec\u0259? O h\u0259yat nec\u0259 ya\u015fanmal\u0131d\u0131r? Ruhdan d\u00fc\u015f\u00fcb m\u0259nas\u0131z, boz \u00f6m\u00fcr s\u00fcr\u0259nl\u0259r \u00e7oxdur. Qabiliyy\u0259tini t\u0259sbeh s\u00fcvenirl\u0259rin\u0259 y\u00f6n\u0259ld\u0259nl\u0259r d\u0259 var. Ancaq \u00c7ingiz \u018fl\u0259kb\u0259rzad\u0259 v\u0259 \u0130smay\u0131l Qarayev kimi yaz\u0131\u00e7\u0131lar zindanda bel\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131 qar\u015f\u0131s\u0131nda borclar\u0131n\u0131 unutmad\u0131lar.<\/span><br style=\"color: #555555;\" \/><br style=\"color: #555555;\" \/><span style=\"color: #555555;\">X\u00fcsusil\u0259, \u0130smay\u0131l Qarayev s\u0259rt qanunlarla idar\u0259 olunan h\u0259bsxana h\u0259yat\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn &#8220;yarad\u0131c\u0131l\u0131q evi&#8221;n\u0259 \u00e7evir\u0259 bildi v\u0259 bu al\u0259md\u0259n b\u0259hs ed\u0259n qiym\u0259tli \u0259s\u0259rl\u0259r yazd\u0131. Bel\u0259likl\u0259, o, bu sah\u0259ni q\u0259l\u0259m\u0259 alan azsayl\u0131 yaz\u0131\u00e7\u0131lardan biri oldu.<\/span><br style=\"color: #555555;\" \/><br style=\"color: #555555;\" \/><span style=\"color: #555555;\">\u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259 s\u0259n\u0259t\u00e7ini ya\u015fadan yaratd\u0131\u011f\u0131 \u00f6lm\u0259z \u0259s\u0259rl\u0259rdir. \u0130kinci bir yol da var &#8211; xat\u0131rlanmaq yolu. S\u0259n\u0259t\u00e7i xatir\u0259l\u0259rd\u0259 daha b\u00fct\u00f6v g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Onun g\u00f6r\u00fcnm\u0259y\u0259n d\u00fcnyas\u0131n\u0131 &#8211; s\u0259n\u0259til\u0259 birlikd\u0259 \u015f\u0259xsiyy\u0259tinin cizgil\u0259rini d\u0259 geni\u015f oxucu k\u00fctl\u0259sin\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq \u00e7ox vacibdir.<\/span><br style=\"color: #555555;\" \/><br style=\"color: #555555;\" \/><span style=\"color: #555555;\">Sanki d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fmi\u015f h\u0259r bir d\u0259y\u0259rli s\u0259n\u0259tkar, ruhu vasit\u0259sil\u0259 sa\u011f olan h\u0259mkar\u0131ndan xahi\u015f edir: &#8220;M\u0259ni xat\u0131rla ki, ya\u015fay\u0131m&#8221;.<\/span><br style=\"color: #555555;\" \/><br style=\"color: #555555;\" \/><span style=\"color: #555555;\">El\u0259 m\u0259n d\u0259 bu amacla m\u00fc\u015fahid\u0259md\u0259 olan bu s\u0259tirl\u0259ri q\u0259l\u0259m\u0259 ald\u0131m.<\/span><\/p>\n<h3 class=\"post-title entry-title\" style=\"color: #000000;\"><\/h3>\n<p class=\"bawpvc-ajax-counter\" data-id=\"6932\">Yaz\u0131ya 1448 d\u0259f\u0259 bax\u0131l\u0131b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0 \u00a0\u00a0Daxili q\u0259rar verilib. M\u0259n yaz\u0131\u00e7\u0131 \u0130smay\u0131l Qarayevl\u0259 ba\u011fl\u0131 yadda\u015f\u0131mda qalanlar\u0131 z\u0259d\u0259l\u0259m\u0259d\u0259n ka\u011f\u0131za k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259liy\u0259m. Q\u0259d\u0259rinc\u0259 nikbin deyil\u0259m. Bilir\u0259m ki, \u0130smay\u0131l haqq\u0131nda s\u00f6yl\u0259y\u0259c\u0259yim xatir\u0259l\u0259r laz\u0131m\u0131nca \u015firin dadmayacaqd\u0131r. Bunun s\u0259b\u0259bkar\u0131 q\u0259l\u0259m dostum v\u0259 qay\u011f\u0131ke\u015fim \u0130smay\u0131l Qarayevin yaz\u0131\u00e7\u0131 taleyidir. Ac\u0131 da olsa, o s\u0259n\u0259tkar xo\u015fb\u0259xtdir ki, onun t\u0259rc\u00fcmeyi-hal\u0131ndan ba\u015fqa taleyi d\u0259 var.Ana h\u0259m d\u0259 s\u0259n\u0259tkar \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00f6vzuya \u00e7evril\u0259n, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6933,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[17,3],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6932"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6932"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6932\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6935,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6932\/revisions\/6935"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6933"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6932"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6932"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6932"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}