{"id":7294,"date":"2014-12-12T09:39:50","date_gmt":"2014-12-12T05:39:50","guid":{"rendered":"http:\/\/kultur.az\/?p=7294"},"modified":"2014-12-12T09:39:50","modified_gmt":"2014-12-12T05:39:50","slug":"k%c9%99nan-haci-bitm%c9%99y%c9%99n-yolun-yolcusu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kultur.az\/?p=7294","title":{"rendered":"K\u0259nan Hac\u0131 &#8212; Bitm\u0259y\u0259n yolun &#8220;Yol\u00e7u&#8221;su"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/10632618_763881130316061_8122866686272359994_n.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignright wp-image-7295 \" src=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/10632618_763881130316061_8122866686272359994_n.jpg\" alt=\"K\u0259nan Hac\u013110632618_763881130316061_8122866686272359994_n\" width=\"255\" height=\"232\" \/><\/a><\/p>\n<p>N\u0259riman \u018fbd\u00fclr\u0259hmanl\u0131n\u0131n \u201cYol\u00e7u\u201d roman\u0131n\u0131 fasil\u0259l\u0259rl\u0259 oxudum. \u018fs\u0259r m\u0259ni s\u00f6z\u00fcn \u0259sl m\u0259nas\u0131nda heyr\u0259tl\u0259ndirdi. Bu roman\u0131 b\u00fct\u00fcn parametrl\u0259ril\u0259 \u0259n yeni Az\u0259rbaycan n\u0259srinin u\u011furu hesab etm\u0259k olar. H\u0259r halda m\u0259n son iyirmi ild\u0259 bu masjtabda, y\u00fcks\u0259k s\u0259n\u0259tkarl\u0131qla yaz\u0131lm\u0131\u015f bir \u0259s\u0259r oxumam\u0131\u015fd\u0131m. Bu \u0259s\u0259r sanki usta memar \u0259liyl\u0259 s\u00fcsl\u0259nmi\u015f, cilalanm\u0131\u015f, m\u00fck\u0259mm\u0259l arxitekturaya malik m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m bir binad\u0131r.<\/p>\n<p>Mirz\u0259 Yusif Tiflisinin \u00f6m\u00fcrd\u0259n uzun s\u00fcr\u0259n intizar\u0131 roman\u0131n h\u0259r s\u0259hif\u0259sin\u0259 hopub. \u00d6mr\u00fc yollarda ke\u00e7\u0259n, son n\u0259f\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r V\u0259t\u0259n h\u0259sr\u0259tiyl\u0259 al\u0131\u015f\u0131b yanan, sevgili Z\u00fcleyxas\u0131na qovu\u015fa bilm\u0259y\u0259n Mirz\u0259 Yusif kim idi? H\u0259l\u0259 yeddi ya\u015f\u0131nda ik\u0259n g\u00f6z\u00fcn\u00fcn qaba\u011f\u0131nda evl\u0259ri yand\u0131r\u0131lan, ata-anas\u0131, qarda\u015f-bac\u0131s\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u0259n, t\u0259sad\u00fcf n\u0259tic\u0259sind\u0259 sa\u011f qalan bu talesiz u\u015fa\u011f\u0131n qism\u0259tind\u0259 V\u0259t\u0259nd\u0259n did\u0259rgin d\u00fc\u015fm\u0259k d\u0259 varm\u0131\u015f. Yeddi il G\u00f6rg\u00fc a\u011fan\u0131n himay\u0259sind\u0259 ya\u015fay\u0131b Axund S\u0259m\u0259nd\u0259rd\u0259n d\u0259rs alan Yusif d\u0259yi\u015fib \u0130osif olur, oxuyub t\u0259hsilini art\u0131rmaq ist\u0259yi onu Paris\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r, bu \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 art\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u0259f\u0259 ad\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fdirm\u0259li olur &#8211; Josef Qreny\u00f6. Sonra Cozef Tiflisi, n\u0259hay\u0259t, Mirz\u0259 Yusif Tiflisi kimi ad qazan\u0131r. \u00d6mr\u00fcn\u00fcn on bir ilini \u0130stanbulda dilmancl\u0131q etm\u0259kl\u0259 ke\u00e7irir. Sonra yen\u0259 yollara \u00e7\u0131xmal\u0131 olur, karvansaralarda, m\u00fcsafirxanalarda m\u00fcxt\u0259lif insanlarla rastla\u015f\u0131r, n\u0259 vaxtsa V\u0259t\u0259n\u0259 qovu\u015fmaq yan\u011f\u0131s\u0131 onu bir an bel\u0259 t\u0259rk etmir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Yaz\u0131\u00e7\u0131 \u00f6z q\u0259hr\u0259man\u0131n\u0131 Anadolu \u00e7\u00f6lll\u0259rind\u0259n, Konyadan, Ba\u011fdaddan, \u018frzurumdan, N\u0259q\u015fivandan, Qarsdan, R\u0259vandan, \u018frd\u0259bild\u0259n, T\u0259brizd\u0259n, Q\u0259zvind\u0259n, \u0130sfahandan, Mu\u011fandan ke\u00e7ir\u0259r\u0259k \u015e\u0259kiy\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r, eyni zamanda oxucunu tarixin qaranl\u0131qlar\u0131na do\u011fru \u00e7\u0259kib apar\u0131r, Osmanl\u0131 imperiyas\u0131n\u0131n, S\u0259f\u0259vi xan\u0259dan\u0131n\u0131n, \u018ff\u015farlar s\u00fclal\u0259sinin \u0259hat\u0259 etdiyi n\u0259h\u0259ng co\u011frafi \u0259razil\u0259ri qar\u0131\u015f-qar\u0131\u015f g\u0259zdirir, bel\u0259c\u0259, b\u00f6y\u00fck m\u0259tl\u0259bl\u0259rd\u0259n tutmu\u015f x\u0131rda detallara q\u0259d\u0259r h\u0259r \u015fey oxucuya agah olur. \u201cYol\u00e7u\u201d t\u0259kc\u0259 bir insan\u0131n taleyi deyil, h\u0259m d\u0259 G\u00fcndo\u011fandan G\u00fcnbatacan b\u00f6y\u00fck bir \u0259razini \u0259hat\u0259 ed\u0259n yenilm\u0259z bir mill\u0259tin ke\u00e7diyi d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259r tarixidir. N\u0259riman \u018fbd\u00fclr\u0259hmanl\u0131 bu \u0259s\u0259ri yazark\u0259n XVIII y\u00fczil\u0259 adi b\u00fct\u00fcn tarixi m\u0259nb\u0259l\u0259ri diqq\u0259tl\u0259 ara\u015fd\u0131r\u0131b, o d\u00f6vr\u00fcn tarixini, co\u011frafiyas\u0131n\u0131, etnoqrafiyas\u0131n\u0131, ad\u0259t-\u0259n\u0259l\u0259rini, yaz\u0131l\u0131 v\u0259 \u015fifahi dil x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rini, o d\u00f6vr insan\u0131n\u0131n h\u0259yat t\u0259rzini, d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rini m\u00fck\u0259mm\u0259l s\u0259viyy\u0259d\u0259 \u00f6yr\u0259nib. Bu \u0259s\u0259r \u00e7ox b\u00f6y\u00fck z\u0259hm\u0259t bahas\u0131na ba\u015fa g\u0259lib. Roman\u0131 oxuyark\u0259n Az\u0259rbaycan dilinin z\u0259nginliyi, \u0259d\u0259bi dilin m\u00fck\u0259mm\u0259lliyi adam\u0131 valeh edir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/10859670_813591672011673_1389892718_n.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft wp-image-7296 \" src=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/10859670_813591672011673_1389892718_n.jpg\" alt=\"Yol\u00e7u10859670_813591672011673_1389892718_n\" width=\"224\" height=\"347\" \/><\/a>Mirz\u0259 Yusifin hekay\u0259tini oxuduqca s\u0259n\u0259 el\u0259 g\u0259lir ki, obraz kitabdan \u00e7\u0131x\u0131r, \u0259lind\u0259n tutub s\u0259ni d\u0259 \u00f6z\u00fcyl\u0259 birg\u0259 yola \u00e7\u0131xar\u0131r v\u0259 s\u0259n ita\u0259tkarcas\u0131na ona qo\u015fulub isti-syuq, g\u00fcnd\u00fcz-gec\u0259 bilm\u0259d\u0259n \u00e7\u00f6ll\u0259rd\u0259n ke\u00e7ib gedirs\u0259n, gec\u0259nin saza\u011f\u0131 can\u0131na i\u015fl\u0259yir, g\u00fcn\u00fcn istisi t\u0259p\u0259n\u0259 d\u00f6y\u00fcr, bu intizar\u0131n bitm\u0259sini ist\u0259yirs\u0259n, lap Mirz\u0259 Yusifd\u0259n bet\u0259r dar\u0131x\u0131rsan, onun nisgili s\u0259nin i\u00e7in\u0259 hopur. Onunla birlikd\u0259 s\u0259nin d\u0259 g\u00f6zl\u0259rin\u0259 duman \u00e7\u00f6k\u00fcr, \u00fcmidin \u0259t\u0259yind\u0259n \u0259lin \u00fcz\u00fcl\u00fcr, sand\u0131qdak\u0131 kitablar\u0131n, \u0259lyazmalar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0259 \u0259sirs\u0259n ki, \u00e7ay\u0131 ke\u00e7\u0259nd\u0259 sel aparmas\u0131n. Mirz\u0259 Yusif t\u0259k bir f\u0259rd deyil, h\u0259m d\u0259 bir mill\u0259tdir, bu mill\u0259tin d\u0259rdi, k\u0259d\u0259ri, m\u0259\u015f\u0259qq\u0259tl\u0259ril\u0259 birg\u0259 b\u00f6y\u00fck bir V\u0259t\u0259ndir. Onun faci\u0259si h\u0259m d\u0259 par\u00e7alanm\u0131\u015f, b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f V\u0259t\u0259nin faci\u0259sidir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Yadda\u015f\u0131m\u0131z\u0131 oyaq saxlamaqdan \u00f6tr\u00fc bu \u0259s\u0259ri oxuma\u011f\u0131m\u0131z vacibdir. \u201cYol\u00e7u\u201d roman\u0131 oxucunu \u00e7ox b\u00f6y\u00fck m\u0259tl\u0259bl\u0259rd\u0259n hali edir, onun tarixi prosesi d\u0259rk etm\u0259sin\u0259 yard\u0131m\u00e7\u0131 olur. Erm\u0259ni x\u0259lif\u0259sinin v\u0259 onun \u0259lalt\u0131lar\u0131n\u0131n alban m\u0259b\u0259dl\u0259rinin yaz\u0131lar\u0131n\u0131 sildirib \u00f6z bildikl\u0259ri kimi yazd\u0131rmas\u0131, kitablar\u0131n \u0259slini yand\u0131r\u0131b\u00a0 t\u0259hrif olunmu\u015f formada yenid\u0259n \u00f6zl\u0259rin\u0259 s\u0259rf etdikl\u0259ri formada q\u0259l\u0259m\u0259 almas\u0131, g\u0259lm\u0259l\u0259ri bizim tarixi torpaqlar\u0131m\u0131zda yerl\u0259\u015fdirm\u0259si romanda t\u0259f\u0259rr\u00fcat\u0131yla, yerli-yataql\u0131 t\u0259svir olunub. Bu kitab ke\u00e7mi\u015fimizi c\u00fcml\u0259-c\u00fcml\u0259 yadda\u015f\u0131m\u0131za qaytar\u0131r, itmi\u015f tarixi yadda\u015f\u0131m\u0131z\u0131 b\u0259rpa edir. Mirz\u0259 Yusif Tiflisi sanki biz\u0259 b\u0259l\u0259d\u00e7ilik edir, o, h\u0259m d\u0259 m\u0259n\u0259vi d\u00fcnyam\u0131z\u0131n s\u0259yyah\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Roman\u0131n \u0259n t\u0259sirli, \u00fcr\u0259kg\u00f6yn\u0259d\u0259n s\u0259hn\u0259l\u0259ri Mirz\u0259 Yusifin Tiflis\u0259 qovu\u015fmaq yolundak\u0131 c\u0259hdl\u0259ri, h\u0259r d\u0259f\u0259 d\u0259 bu c\u0259hdin f\u0259l\u0259yin q\u0259sdiyl\u0259 (f\u0259l\u0259yinmi?!) u\u011fursuzlu\u011fa d\u00fc\u00e7ar olmas\u0131 m\u0259qamlar\u0131d\u0131r. V\u0259ba qas\u0131r\u011fa kimi Tiflisin ba\u015f\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcn\u00fc k\u0259sdirir, adamlar \u00e7\u0259yirtk\u0259 kimi q\u0131r\u0131l\u0131r. Da\u011fl\u0131larla haqq-hesab \u00e7\u00fcr\u00fctm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn yola \u00e7\u0131xan \u015eah qo\u015funu geri qay\u0131tmaq m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qal\u0131r. \u201c&#8230;bu boyda f\u0259lak\u0259tin ortas\u0131nda v\u0259ban\u0131n S\u0259f\u0259vil\u0259rin yurdu \u018frd\u0259bil\u0259 yax\u0131n d\u00fc\u015fm\u0259m\u0259si d\u0259 Allah\u0131n bir hikm\u0259tiydi, Mirz\u0259 K\u0259mal\u0259ddin olub ke\u00e7\u0259nl\u0259ri \u0130lahinin \u018ff\u015farlar xan\u0259dan\u0131ndan \u0259m\u0259ll\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 qisas almas\u0131yla ba\u011flay\u0131rd\u0131\u201d. \u018ff\u015farlar S\u0259f\u0259vil\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7ox amans\u0131z olmu\u015fdular v\u0259 Mirz\u0259 K\u0259mal\u0259ddinin bu fikrind\u0259n ayd\u0131n olur ki, \u018ff\u015farlar\u0131n S\u0259f\u0259vil\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xmas\u0131 h\u0259m d\u0259 Tanr\u0131n\u0131n h\u00f6km\u00fcn\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xmaq dem\u0259k idi v\u0259 buna g\u00f6r\u0259 Tanr\u0131 onlar\u0131 c\u0259zaland\u0131r\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Mirz\u0259 Yusif \u00f6mr\u00fcn\u00fcn son g\u00fcnl\u0259rind\u0259 d\u00fcnya i\u015f\u0131\u011f\u0131na h\u0259sr\u0259t qal\u0131r. Tale ona son v\u0259 amans\u0131z z\u0259rb\u0259sini vurur. Amma Tanr\u0131 ona yer \u00fcz\u00fcnd\u0259ki missiyas\u0131n\u0131 ba\u015fa \u00e7atd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn macal v\u0259 f\u00fcrs\u0259t verir. \u00d6mr\u00fcn\u00fcn \u00e7ox hiss\u0259sini el\u0259 Mirz\u0259 Yusif Tiflisi kimi q\u00fcrb\u0259td\u0259 ke\u00e7irmi\u015f Ni\u015fat \u015eirvani onun dedikl\u0259rini yaz\u0131ya k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcr. Bundan sonra o yollar yor\u011funu \u0259b\u0259di dincliy\u0259 qovu\u015fur v\u0259 \u015e\u0259kid\u0259, qald\u0131\u011f\u0131 karvansaray\u0131n h\u0259y\u0259tind\u0259n d\u0259fn olunur&#8230;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>L\u0259ng\u0259rli v\u0259 a\u011f\u0131r t\u0259hkiy\u0259 \u00fcslubu, z\u0259ngin t\u0259x\u0259yy\u00fcl v\u0259 dil arsenal\u0131, tarixi m\u0259ntiq v\u0259 ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131n qorunmas\u0131, m\u00fck\u0259mm\u0259l struktur bu roman\u0131n sambal v\u0259 siql\u0259tini art\u0131r\u0131r. Yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n b\u0259dii dil sistemi olduqca m\u00fcr\u0259kk\u0259bdir, amma bu m\u00fcr\u0259kk\u0259blik \u00fcslub ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131na, t\u0259hkiy\u0259nin estetik v\u0259 emosional t\u0259sir g\u00fcc\u00fcn\u00fc art\u0131rma\u011fa xidm\u0259t ed\u0259n m\u00fcr\u0259kk\u0259blikdir. \u018fs\u0259r oxucudan s\u0259br, t\u0259mkin v\u0259 z\u0259hm\u0259t t\u0259l\u0259b edir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u201cYol\u00e7u\u201d Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131nda hadis\u0259 say\u0131las\u0131 bir \u0259s\u0259rdir. He\u00e7 \u015f\u00fcbh\u0259siz ki, bu m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m roman layiq oldu\u011fu qiym\u0259ti alacaq v\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u0131m\u0131z\u0131n \u0259n qiym\u0259tli \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evril\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p class=\"bawpvc-ajax-counter\" data-id=\"7294\">Yaz\u0131ya 733 d\u0259f\u0259 bax\u0131l\u0131b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u0259riman \u018fbd\u00fclr\u0259hmanl\u0131n\u0131n \u201cYol\u00e7u\u201d roman\u0131n\u0131 fasil\u0259l\u0259rl\u0259 oxudum. \u018fs\u0259r m\u0259ni s\u00f6z\u00fcn \u0259sl m\u0259nas\u0131nda heyr\u0259tl\u0259ndirdi. Bu roman\u0131 b\u00fct\u00fcn parametrl\u0259ril\u0259 \u0259n yeni Az\u0259rbaycan n\u0259srinin u\u011furu hesab etm\u0259k olar. H\u0259r halda m\u0259n son iyirmi ild\u0259 bu masjtabda, y\u00fcks\u0259k s\u0259n\u0259tkarl\u0131qla yaz\u0131lm\u0131\u015f bir \u0259s\u0259r oxumam\u0131\u015fd\u0131m. Bu \u0259s\u0259r sanki usta memar \u0259liyl\u0259 s\u00fcsl\u0259nmi\u015f, cilalanm\u0131\u015f, m\u00fck\u0259mm\u0259l arxitekturaya malik m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m bir binad\u0131r. Mirz\u0259 Yusif Tiflisinin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[17,3],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7294"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7294"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7294\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7297,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7294\/revisions\/7297"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7294"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7294"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7294"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}