{"id":7397,"date":"2014-12-19T16:31:02","date_gmt":"2014-12-19T12:31:02","guid":{"rendered":"http:\/\/kultur.az\/?p=7397"},"modified":"2014-12-19T16:31:02","modified_gmt":"2014-12-19T12:31:02","slug":"sirinxanim-k%c9%99rimb%c9%99yli-sadiman-sayman-aruzun-yuz-il-inqilab-kitabinda-guney-f%c9%99ryadi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kultur.az\/?p=7397","title":{"rendered":"\u015eirinxan\u0131m K\u0259rimb\u0259yli \u015eadiman&#8211;Sayman ARUZUN -Y\u00dcZ \u0130L \u0130NQ\u0130LAB- kitab\u0131nda G\u00fcney f\u0259ryad\u0131"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/1418719871_srnxanm-r.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignright wp-image-7398 \" src=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/1418719871_srnxanm-r-300x262.jpg\" alt=\"1418719871_srnxanm-r\" width=\"255\" height=\"223\" \/><\/a><\/p>\n<div id=\"news-id-18321\" style=\"font-weight: inherit; font-style: inherit;\"><b>Ey V\u0259t\u0259n, Az\u0259rbaycan, qalx \u00f6z\u00fcn s\u00f6yl\u0259 niy\u0259 s\u0259n bel\u0259 parampar\u00e7asan? S\u0259ni bu g\u00fcn\u0259 salanlara \u00fcsyan et, f\u0259ryad eyl\u0259! G\u00fcneyd\u0259n Q\u00fczeyin\u0259 Q\u00fczeyd\u0259n G\u00fcneyin\u0259 haray sal, bu haray qoy b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131 silk\u0259l\u0259sin. Qoy b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya ba\u015fa d\u00fc\u015fs\u00fcn ki, AZ\u018fRBAYCAN ad\u0131nda par\u00e7alanm\u0131\u015f, q\u0259rbind\u0259 i\u015f\u011fal\u00e7\u0131, ip\u0259-sapa yatmayan Erm\u0259nistan (Hay\u0131stan) ad\u0131nda qondarma bir \u00f6lk\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f, Qaraba\u011f\u0131 Rus \u0130mperiyas\u0131n\u0131n tapda\u011f\u0131n\u0131n qurban\u0131, G\u00fcneyi fars-molla z\u00fcl\u00fcm\u00fc alt\u0131nda \u0259zilir, b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 s\u0259nin d\u00fcnyaya s\u0259p\u0259l\u0259nmi\u015f 50 milyonluq xalq\u0131n h\u0259ll etm\u0259lidir, V\u018fT\u018fN, V\u018fT\u018fN, V\u018fT\u018fN\u2026s\u0259n m\u0259ni e\u015fidirs\u0259nmi V\u018fT\u018fN\u2026?<\/b><br \/>\nUzaq ill\u0259rin xatir\u0259sidir. Siy\u0259z\u0259n \u015f\u0259h\u0259r 2 sayl\u0131 orta m\u0259kt\u0259bd\u0259 9-cu sinifd\u0259 oxuyurdum, bir g\u00fcn Sima adl\u0131 bir sinif yolda\u015f\u0131m m\u0259n\u0259 \u0259l i\u00e7i boyda bir kitab\u00e7a ba\u011f\u0131\u015flad\u0131. Kitab\u00e7an\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0259 M\u0259h\u0259mm\u0259dh\u00fcseyin \u015e\u0259hriyar v\u0259 \u00abHeyd\u0259rbabaya salam\u00bb s\u00f6zl\u0259ri yaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Kitab\u0131 el\u0259 d\u0259rs aras\u0131 fasil\u0259l\u0259r zaman\u0131 oxudum v\u0259 \u00e7ox h\u0259yacanland\u0131m. \u0130nan\u0131n ki, h\u0259min g\u00fcn ke\u00e7il\u0259n d\u0259rsl\u0259ri unutdum v\u0259 b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u0259 dahi \u015fairin poemas\u0131na k\u00f6kl\u0259ndim. M\u0259n ondan qabaq da \u0130ran t\u0259rkibin\u0259 \u00fcrcah olunmu\u015f G\u00fcney Az\u0259rbaycan\u0131 bar\u0259d\u0259 bir \u00e7ox b\u0259dii kitablar oxumu\u015fdum, amma \u00abHeyd\u0259rbabaya salam\u00bb poemas\u0131 q\u0259d\u0259r m\u0259ni k\u00f6nl\u00fcm\u00fc t\u0259lat\u00fcm\u0259 g\u0259tir\u0259n ikinci bir \u0259s\u0259r olmam\u0131\u015fd\u0131. \u018fs\u0259r, sanki b\u00fct\u00fcn G\u00fcney Az\u0259rbaycan\u0131n dilinin, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n f\u0259\u011fan\u0131, haray\u0131, f\u0259ryad\u0131 idi. Bu b\u00fct\u00fcnl\u00fckd\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n haray\u0131n\u0131 al\u0259m\u0259 yayacaq, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya s\u0259s salacaq b\u00f6y\u00fck \u015fairinin hecada b\u0259rq\u0259rar olmu\u015f misralar\u0131n\u0131n dili, hayq\u0131rt\u0131s\u0131 idi\u2026 \u00abHeyd\u0259rbaba\u00bb poemas\u0131 n\u0259zm diliyl\u0259 bizim kimliyimizi biz\u0259 diqt\u0259 ed\u0259n ac\u0131 h\u0259yat d\u0259rsi idi\u2026Bu poema ana laylas\u0131t\u0259k do\u011fma, l\u0259tif, \u015firin g\u0259lmi\u015fdi m\u0259n\u0259\u2026O ill\u0259r arxada qal\u0131b, Az\u0259rbaycan\u0131n Quzeyi art\u0131q m\u00fcst\u0259qillik qazan\u0131b min bir qanlar bahas\u0131na olsa bel\u0259, G\u00fcney is\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 azadl\u0131\u011fa \u00e7\u0131xacaq g\u00fcn\u00fcn\u00fc g\u00f6zl\u0259yir. O g\u00fcn g\u0259l\u0259c\u0259kmi? G\u0259l\u0259c\u0259ks\u0259, b\u0259s ha\u00e7an? N\u0259sill\u0259r d\u0259yi\u015fir, tarix\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r b\u0259x\u015f ed\u0259n Az\u0259rbaycan torpa\u011f\u0131 h\u0259l\u0259 d\u0259 par\u00e7a-par\u00e7a, tik\u0259-tik\u0259dir\u2026El\u0259 bu a\u011fr\u0131l\u0131 taleyimiz\u0259 \u00e7\u0131raq tutan g\u0259nc yazar, nasir-\u015fair Sayman Aruz \u00ab Y\u00fcz il inqilab\u00bbla bizi q\u0259fl\u0259t yuxusundan ay\u0131ltma\u011fa s\u0259sl\u0259yir\u2026<br \/>\nEl\u0259 bir ax\u015fam vertual kitabxanada rastla\u015fd\u0131\u011f\u0131m Sayman Aruzun \u00abY\u00fcz il inqilab\u00bb kitab\u0131yla ba\u015f-ba\u015fa qald\u0131m. Roman\u0131 bir n\u0259f\u0259s\u0259 oxudum\u2026 \u018fvv\u0259lc\u0259 Sayman Aruz bar\u0259d\u0259 bir ne\u00e7\u0259 k\u0259lm\u0259 d\u0259y\u0259rli s\u00f6z\u00fcn qiym\u0259tini bil\u0259nl\u0259rimizl\u0259 fikirl\u0259rimi b\u00f6l\u00fc\u015fm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. Sayman Aruz G\u00fcneyd\u0259n Quzey\u0259 o tay\u0131n a\u011fr\u0131-ac\u0131s\u0131n\u0131 q\u0259lbin\u0259 y\u00fckl\u0259yib bu taya \u00fcz tutmu\u015f istedadl\u0131 q\u0259l\u0259m adam\u0131d\u0131r. Sayman b\u0259y b\u0259lk\u0259 d\u0259 bu a\u011fr\u0131lar\u0131n \u00e7oxunu \u00f6z\u00fc ya\u015fam\u0131\u015f, \u00f6z\u00fc m\u0259\u015f\u0259qq\u0259tli h\u0259yatla ba\u015f-ba\u015fa qalm\u0131\u015f adamd\u0131. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 Onun \u00abY\u00fcz il inqilab\u00bb\u0131 bel\u0259 t\u0259sirli, k\u00f6n\u00fcl titr\u0259d\u0259n m\u0259qamlarla doludur. Bu kitab bir mill\u0259tin dilini, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 itirm\u0259k t\u0259hl\u00fck\u0259siyl\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259 qalm\u0131\u015f \u00f6m\u00fcr hekay\u0259sidir. Din ad\u0131 alt\u0131nda xalqlar\u0131n ist\u0259kl\u0259rini bo\u011fan, onlar\u0131 dilind\u0259n, varl\u0131\u011f\u0131ndan, ruhundan uzaqla\u015fd\u0131ran bir \u00f6lk\u0259d\u0259 c\u0259ryan ed\u0259n v\u0259h\u015filikl\u0259rin \u00e7ar\u0259si n\u0259 il\u0259 \u00e7\u00f6z\u00fcl\u0259r, d\u0259y\u0259rli V\u0259t\u0259n \u0259hli ? Bizi bizd\u0259n ay\u0131ranlar h\u0259r \u015fey\u0259 nail olublar, torpa\u011flar\u0131m\u0131z\u0131 par\u00e7alamaqla, varl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 a\u015fa\u011f\u0131lamaqla, kimliyimizi yasaqlamaqla, amma bir \u015feyi unutmamal\u0131d\u0131rlar ki, haqq nazil\u0259r, \u00fcz\u00fclm\u0259z\u2026<br \/>\n\u018fs\u0259rd\u0259 ba\u015f q\u0259hr\u0259man Seyidddir. El\u0259 b\u00fct\u00fcn ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259r d\u0259 Seyidin diliyl\u0259 n\u0259ql olunur v\u0259 onun \u0259traf\u0131nda c\u0259ryan edir. Seyid \u00f6z\u00fc b\u0259db\u0259xt insand\u0131r, b\u00fct\u00fcn ist\u0259kl\u0259ri g\u00f6z\u00fcnd\u0259 qalm\u0131\u015f, n\u0259sibi is\u0259 adama cismani \u0259zab verm\u0259kdir. Onun taleyin\u0259 g\u00fcney Az\u0259rbaycan\u0131n Sulduz \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 h\u0259bsxanada i\u015fl\u0259m\u0259k d\u00fc\u015f\u00fcr. Bu onun g\u00fcnd\u0259lik i\u015fi, pe\u015f\u0259sidir, t\u0259sad\u00fcf\u0259n h\u0259bsxanada u\u015faql\u0131q sevgisi olan Raziy\u0259 il\u0259 qar\u015f\u0131la\u015f\u0131r\u2026M\u00fc\u0259llif qad\u0131n q\u0259hraman\u0131 Raziy\u0259y\u0259 veril\u0259n amans\u0131z i\u015fg\u0259nc\u0259l\u0259ri oxucular\u0131n g\u00f6zl\u0259rind\u0259n ya\u015f \u00e7axardacaq q\u0259d\u0259r b\u0259yan edir. \u0130ran zindanlar\u0131nda din, allah ad\u0131yla adamlara tutulan divanlar insan\u0131 d\u0259h\u015f\u0259t\u0259 g\u0259tirir. \u00abQuran\u00bbdan says\u0131z hesabs\u0131z t\u0259sfir kitablar\u0131 yaz\u0131b pul-para qazanlar, g\u00fcnd\u0259lik h\u0259yat t\u0259labatlar\u0131n\u0131 \u00f6d\u0259y\u0259nl\u0259r, adamlar\u0131n beyinin\u0259 b\u00fct\u00fcn g\u00fcn\u00fc \u00ab\u015faxsey-vaxsey\u00bb a\u015f\u0131layanlar b\u0259s Allah b\u0259nd\u0259l\u0259rin\u0259 niy\u0259 b\u00f6yl\u0259 z\u00fclmd\u0259 bulunurlar?<br \/>\nB\u0259s z\u00fclm etdikl\u0259ri insanlar\u0131n ya\u015fam haqq\u0131 yoxmu?! \u018fs\u0259rd\u0259 \u00f6z varl\u0131qlar\u0131n\u0131 d\u00f6y\u00fcl\u0259-d\u00f6y\u00fcl\u0259, \u0259zil\u0259-\u0259zil\u0259, tutula-tutula, as\u0131la-as\u0131la qoruyan bin\u0259va mill\u0259timizin ac\u0131 h\u0259yat dastan\u0131 adam\u0131n \u00fcr\u0259yini param-par\u00e7a edir. Ax\u0131 Raziy\u0259 d\u0259, Seyid d\u0259 ba\u015fqa c\u00fcr h\u0259yat ya\u015faya bil\u0259rdil\u0259r, h\u0259r insana bir \u00f6m\u00fcr d\u00fc\u015f\u00fcr, b\u0259xt\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n \u00f6mr\u00fc viran edib, bundan kam alanlar \u00f6zl\u0259ri \u00f6z c\u0259zalar\u0131na yet\u0259c\u0259kl\u0259r, bunun gec-tezi var\u2026El\u0259 m\u00fcll\u0259if d\u0259 \u0259s\u0259rin sonunda Seyidin \u0259liyl\u0259 bu v\u0259h\u015fil\u0259\u015fmi\u015f adamlar\u0131 m\u0259hv edir. Feyzi, Hac\u0131, molla, doktor etdikl\u0259ri z\u00fclm\u00fcn c\u0259zas\u0131n al\u0131r, Seyid t\u0259r\u0259find\u0259n g\u00fcll\u0259l\u0259nir, ax\u0131r\u0131nc\u0131 g\u00fcll\u0259ni is\u0259 Seyid \u00f6z\u00fcn\u0259 saxlay\u0131r v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc m\u0259hv edir. Raziy\u0259nin bo\u011faz\u0131na k\u0259ndir ke\u00e7irib onu assalar da, o \u0259s\u0259rd\u0259 ham\u0131dan pak, ham\u0131dan y\u00fcks\u0259kd\u0259dir, sanki yaral\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n \u00f6z\u00fcd\u00fcr Raziy\u0259\u2026\u00d6z u\u015faql\u0131q sevgisin\u0259 m\u0259ftun olub he\u00e7 kiml\u0259 ail\u0259 qurmayan, \u00f6z dilini, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131, v\u0259t\u0259nini sevdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259bs\u0259 at\u0131lan v\u0259 i\u015fg\u0259nc\u0259l\u0259r\u0259 m\u0259hrum olan, ist\u0259klisi Seyidl\u0259 h\u0259bsxana divarlar\u0131 aras\u0131nda \u00fcz-\u00fcz\u0259 g\u0259l\u0259n, el\u0259 onu t\u0259r\u0259fd\u0259n i\u015fg\u0259nc\u0259 veril\u0259n, \u00f6z bakir\u0259liyini d\u0259 ill\u0259rl\u0259 sevdiyi bu adama \u2013Seyid\u0259 t\u0259slim ed\u0259n Raziy\u0259\u2026<br \/>\nBudur bizim ana-bac\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n t\u0259mizliyi, pakl\u0131\u011f\u0131! B\u0259s bug\u00fcn biz\u0259 n\u0259l\u0259r t\u0259bli\u011f edilir, v\u0259t\u0259nsizlik, ke\u00e7mi\u015fimiz\u0259, m\u0259n\u0259viyyat\u0131m\u0131za arxa \u00e7evirm\u0259k, h\u0259r c\u00fcr poz\u011funlu\u011fun t\u0259bli\u011fi, q\u0259rbi yams\u0131lamaq, q\u0259rb\u0259 yar\u0131nmaq \u00fc\u00e7\u00fcn V\u0259t\u0259nin m\u00fcst\u0259qilliyini t\u0259hdid etm\u0259k, el ad\u0259t-\u0259n\u0259l\u0259rini t\u0259pikl\u0259m\u0259k, xor baxmaq, dodaq b\u00fczm\u0259k\u2026<br \/>\n\u00abY\u00fcz il inqilab\u00bb kitab\u0131n\u0131 oxuyanda m\u00fc\u0259llifin v\u0259sf etdiyi Raziy\u0259 namuslu-qeyr\u0259tli v\u0259t\u0259n q\u0131z\u0131, v\u0259t\u0259n \u00f6vlad\u0131d\u0131r. O, ill\u0259rl\u0259 ist\u0259klisinin ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcm\u00fc\u015f \u00fcz\u00fcy\u00fc barma\u011f\u0131nda \u0259ziz xatir\u0259 kimi qoruyub saxlay\u0131r, \u00f6z ist\u0259klisin\u0259 qovu\u015fmasa bel\u0259, onun sevgisi il\u0259 ya\u015fay\u0131r, u\u015faql\u0131q g\u00fcnl\u0259rin\u0259 \u00e7\u0131raq tutan \u00fcz\u00fck ona \u0259n d\u0259y\u0259rli xatir\u0259dir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 Seyidd\u0259n o \u00fcz\u00fcy\u00fcn qaytar\u0131lmas\u0131n\u0131 rica edir, amma Seyidin onun ill\u0259rl\u0259 h\u0259sr\u0259tind\u0259 qald\u0131\u011f\u0131 ist\u0259klisi oldu\u011funu as\u0131laca\u011f\u0131 g\u00fcnd\u0259n bir g\u00fcn \u00f6nc\u0259 bilir. Bu o g\u00fcn idi ki, onu m\u0259cburi \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259mi\u015fd\u0259n \u0259vv\u0259l bakir\u0259 oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn zindanda faci\u0259vi toy ed\u0259c\u0259kdil\u0259r\u2026Budurmu bizim inand\u0131\u011f\u0131m\u0131z, k\u00f6rp\u0259likd\u0259n beynimiz\u0259 yeridil\u0259n, s\u0259cd\u0259si vacib bilin\u0259n Din! \u018fg\u0259r budursa, islam ad\u0131yla insanlara v\u0259h\u015f\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259nl\u0259rin Allah c\u0259zas\u0131n niy\u0259 vermir?! Din ad\u0131yla insanlar\u0131 bir-birin\u0259 q\u0131rd\u0131ranlar, ya\u011f\u0131 ed\u0259nl\u0259r b\u0259s g\u00f6r\u0259s\u0259n tanr\u0131 xofunu a\u011f\u0131llar\u0131ndan ke\u00e7irdirl\u0259rmi? G\u00fcc\u00fc, silah\u0131, hakimiyy\u0259ti \u0259l\u0259 ke\u00e7ir\u0259nl\u0259r anlam\u0131rlarm\u0131 he\u00e7 bir imperiya z\u00fclml\u0259 uza\u011fa getmir? Gec-tez \u00f6z\u00fcl\u00fc, b\u00fcn\u00f6vr\u0259si titr\u0259yir divarlar\u0131 \u00e7\u00f6km\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r.<br \/>\n\u018fs\u0259rd\u0259 m\u00fc\u0259llif \u0130ran-\u0130raq m\u00fcharib\u0259sind\u0259n, s\u0259rh\u0259dd\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n Sulduz \u015f\u0259h\u0259rinin adamlar\u0131n\u0131n \u00e7\u0259kdiyi m\u00fcsib\u0259tl\u0259rd\u0259n obrazlar\u0131n diliyl\u0259 yana-yana b\u0259hs edir. \u018fs\u0259rd\u0259 k\u00fcrd yaraql\u0131lar\u0131ndan, onlar\u0131n \u015f\u0259h\u0259r\u0259 basq\u0131n\u0131ndan b\u0259hs ed\u0259n m\u00fc\u0259llif o insanlar\u0131n da faci\u0259vi h\u0259yat\u0131n\u0131 q\u0259l\u0259m\u0259 al\u0131r. \u018fslind\u0259 imperiyalar daxilind\u0259 ya\u015fayan xalqlar\u0131 bir-birin\u0259 ya\u011f\u0131 etm\u0259k g\u00fcc qurumlar\u0131n\u0131n \u0259lind\u0259 \u0259n d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f silahd\u0131r. El\u0259 \u0259s\u0259rd\u0259 d\u0259 bu ger\u00e7\u0259klikl\u0259 qar\u015f\u0131-qar\u015f\u0131yay\u0131q. K\u00fcrd\u00fc t\u00fcrk\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n ed\u0259nl\u0259r \u0259slind\u0259 par\u00e7ala, h\u00f6km s\u00fcr siyas\u0259tiyl\u0259 ya\u015fay\u0131rlar v\u0259 \u00e7ox vaxt da buna nail olurlar. \u018fz\u0259li Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131na sahib \u00e7\u0131xmaq ist\u0259y\u0259nl\u0259r bu diyarda, bu m\u0259ml\u0259k\u0259td\u0259 ya\u015fayanlar\u0131n dill\u0259rin\u0259 yasaq qoyub. \u018fg\u0259r bir kims\u0259nin kimliyini yox etm\u0259k ist\u0259yirl\u0259rs\u0259 birinci onun dan\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131 dild\u0259 olan kitaba, yaz\u0131ya, \u0259lifbaya qada\u011fa qoyulur. El\u0259 \u0130ran z\u00fclm\u00fc alt\u0131nda \u0259zil\u0259n h\u0259mv\u0259t\u0259nl\u0259rimiz d\u0259 bu yasaqla \u00fcz-\u00fcz\u0259dirl\u0259r.<br \/>\n\u00ab Y\u00fcz il inqilab\u00bb \u0259s\u0259ri haqq\u0131nda yaz\u0131lan m\u0259qal\u0259l\u0259rin birind\u0259 oxumu\u015fam ki, \u0259s\u0259rin dilind\u0259 q\u00fcsurlar var, amma m\u0259n bunun tam \u0259ksini dey\u0259rdim. \u018fs\u0259r \u00e7ox \u015firin v\u0259 oxunaql\u0131 dild\u0259 yaz\u0131l\u0131b, G\u00fcneyin yap\u0131\u015f\u0131ql\u0131, \u00fcr\u0259k ox\u015fayan l\u0259hc\u0259sind\u0259n d\u0259 \u00e7alarlar var romanda. \u018fl\u0259lx\u00fcsus n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, \u0259s\u0259ri yazan m\u00fc\u0259llif yaz\u0131s\u0131-pozusu, ana dili yasaq edilmi\u015f bir rejimd\u0259 boya-ba\u015fa \u00e7at\u0131b, fars dilli m\u0259kt\u0259b, institut bitirib v\u0259 do\u011fma dild\u0259 t\u0259hsil almay\u0131b, onda ancaq Sayman Aruza t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcrl\u0259r d\u00fc\u015f\u00fcr. \u00c7\u00fcnki ana dilli m\u0259kt\u0259bl\u0259rl\u0259 dolu Quzeyimizd\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r insanlar\u0131m\u0131z \u00f6z dilind\u0259 t\u0259hsil alma\u011f\u0131, bu dilin g\u00f6z\u0259llikl\u0259rind\u0259n b\u0259hr\u0259l\u0259nm\u0259yi \u00f6z\u00fcn\u0259 ar bilib. El\u0259 indi d\u0259 b\u0259dii yarad\u0131c\u0131l\u0131qla m\u0259\u015f\u011ful olub, \u00f6z\u00fcn\u0259 \u015fair, yaz\u0131\u00e7\u0131 ad\u0131 ver\u0259nl\u0259rin bir \u00e7oxunun yaratd\u0131\u011f\u0131 \u0259d\u0259bi m\u0259hsullarda bol-bol dil kasadl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 \u00fczl\u0259\u015firik. Yen\u0259 d\u0259 t\u0259krar edir\u0259m, amma Sayman Aruz o tayda do\u011fma dild\u0259 m\u0259kt\u0259b, t\u0259dris g\u00f6rm\u0259yib, yaz\u0131l\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 ana dilind\u0259n b\u0259hr\u0259l\u0259nm\u0259yib. Onun ana dilind\u0259 \u0259xz etdiyi yaln\u0131z \u015fifahi yolla do\u011fmalar\u0131ndan e\u015fitdiyi, duyduqlar\u0131 olub. Bu bar\u0259d\u0259 m\u00fc\u0259llif \u0259n b\u00f6y\u00fck, t\u0259rifl\u0259r\u0259, alq\u0131\u015flara layiqdir. Dem\u0259li G\u00fcneyli bac\u0131-qarda\u015flar\u0131m\u0131z \u015fifahi yolla bu dili ya\u015fad\u0131b, n\u0259sild\u0259n-n\u0259sil\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fcb. Biz kiril\u0259 ke\u00e7\u0259nd\u0259 onlar da biziyl\u0259 kiril \u0259lifbas\u0131yla yaz\u0131\u015fd\u0131lar, m\u0259ktubla\u015fd\u0131lar, lat\u0131na ke\u00e7\u0259nd\u0259 lat\u0131n \u0259lifbas\u0131yla\u2026Allah sizl\u0259ri qorusun, \u0259ziz G\u00fcneylil\u0259r\u2026<br \/>\nBir-iki k\u0259lm\u0259 d\u0259 xa\u00e7p\u0259r\u0259st v\u0259 m\u00fcs\u0259lmanlar aras\u0131nda paralell\u0259r aparmaq ist\u0259yir\u0259m. Ham\u0131m\u0131z\u0131n bildiyi kimi Az\u0259rbaycan\u0131n Quzey t\u0259r\u0259fi Rus imperiyas\u0131n\u0131n \u0259sar\u0259ti alt\u0131nda olub, bu \u0259sar\u0259t\u0259 baxmayaraq biz \u00f6z dilimizd\u0259 yaz\u0131b oxumu\u015fuq, t\u0259hsil alm\u0131\u015f\u0131q, orta-ali m\u0259kt\u0259bl\u0259rimiz olub, amma ruslar biz\u0259 tam yad bir mill\u0259t olub h\u0259m dili il\u0259, h\u0259m dini il\u0259\u2026 amma bizim ana dilimiz\u0259 yasaq qoymay\u0131b, bu dild\u0259 t\u0259drisimizi \u0259limizd\u0259n almay\u0131b, bu dild\u0259 musiqimiz, mu\u011famat\u0131m\u0131z. folkulorumuz, \u0259d\u0259biyyat\u0131m\u0131z, elmimiz inki\u015faf edib, n\u0259 q\u0259d\u0259r ba\u015fqa sah\u0259l\u0259rd\u0259 biz\u0259 qar\u015f\u0131 q\u0259ddar olsalar bel\u0259\u2026<br \/>\nAz\u0259rbaycan\u0131n G\u00fcney t\u0259r\u0259fi is\u0259 \u0130ran\u0131n \u0259sar\u0259ti alt\u0131ndad\u0131r. Dini, h\u0259tta m\u0259zh\u0259bi( h\u0259r\u00e7\u0259nd ki m\u0259n m\u0259zh\u0259bl\u0259ri q\u0259bul etmir\u0259m v\u0259 tan\u0131m\u0131ram) d\u0259 biziml\u0259 eyni olan bir xalq niy\u0259 bizim dilimiz\u0259, varl\u0131\u011f\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 bel\u0259 amans\u0131z m\u00f6vqeyd\u0259dir? M\u0259g\u0259r islami d\u0259y\u0259rl\u0259r q\u0259ddarl\u0131\u011f\u0131m\u0131, ba\u015fqa xalqlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 danma\u011f\u0131m\u0131 t\u0259bli\u011f edir ? \u018fsla yox! \u0130slam, t\u0259kc\u0259 islam yox b\u00fct\u00fcn dini kitablar, s\u00fclh, \u00fclf\u0259t, s\u0259daq\u0259t, safl\u0131q, xeyirxahl\u0131q a\u015f\u0131lay\u0131r insanlara. \u018ffsus, n\u0259 fayda, s\u0259h\u0259rd\u0259n ax\u015fama q\u0259d\u0259r \u00aballahu-\u0259kb\u0259r\u00bb dey\u0259nl\u0259r, m\u00f6h\u00fcrn\u0259n al\u0131n\u0131n\u0131 g\u00f6y\u0259rd\u0259nl\u0259r insanlar\u0131n haqq\u0131n\u0131 tapdalay\u0131r, 50 milyonluq bir xalq\u0131n dilin\u0259 yasaq qoyur. Bu da bizim din qarda\u015flar\u0131m\u0131z, dinda\u015flar\u0131m\u0131z\u2026<br \/>\nG\u00fcneyli-Quzeyli Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n g\u00f6rk\u0259mli g\u0259nc simalar\u0131ndan biri olan Sayman Aruz mill\u0259timizin d\u0259h\u015f\u0259tli h\u0259yat hekay\u0259tini \u00f6z\u00fcn\u0259 m\u0259xsus dill\u0259 yana-yana, q\u00f6vr ed\u0259-ed\u0259 \u00abY\u00fcz il inqilab\u00bb roman\u0131nda q\u0259l\u0259m\u0259 al\u0131b v\u0259 d\u0259y\u0259rli s\u00f6z\u0259, m\u0259n\u0259viyyata qiym\u0259t ver\u0259n v\u0259t\u0259n \u0259hlinin ixtiyar\u0131na verib. And olsun kitaba v\u0259 q\u0259l\u0259m\u0259 bu kitab\u0131 oxuyan he\u00e7 n\u0259 itirm\u0259z, \u0259ksin\u0259 i\u00e7ind\u0259 V\u0259t\u0259n e\u015fqi \u015fah\u0259 qalxar, sizl\u0259r\u0259 bu e\u015fql\u0259 ba\u015f-ba\u015fa qalma\u011f\u0131 dil\u0259yir\u0259m. Sayman Aruza is\u0259 yeni-yeni yarad\u0131c\u0131l\u0131q u\u011furlar\u0131\u2026<\/div>\n<p><span id=\"font_size\" class=\"spot\" style=\"color: #000000;\"><br \/>\n<\/span>m\u0259nb\u0259:davam.az<\/p>\n<p class=\"bawpvc-ajax-counter\" data-id=\"7397\">Yaz\u0131ya 1604 d\u0259f\u0259 bax\u0131l\u0131b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ey V\u0259t\u0259n, Az\u0259rbaycan, qalx \u00f6z\u00fcn s\u00f6yl\u0259 niy\u0259 s\u0259n bel\u0259 parampar\u00e7asan? S\u0259ni bu g\u00fcn\u0259 salanlara \u00fcsyan et, f\u0259ryad eyl\u0259! G\u00fcneyd\u0259n Q\u00fczeyin\u0259 Q\u00fczeyd\u0259n G\u00fcneyin\u0259 haray sal, bu haray qoy b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131 silk\u0259l\u0259sin. Qoy b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya ba\u015fa d\u00fc\u015fs\u00fcn ki, AZ\u018fRBAYCAN ad\u0131nda par\u00e7alanm\u0131\u015f, q\u0259rbind\u0259 i\u015f\u011fal\u00e7\u0131, ip\u0259-sapa yatmayan Erm\u0259nistan (Hay\u0131stan) ad\u0131nda qondarma bir \u00f6lk\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f, Qaraba\u011f\u0131 Rus \u0130mperiyas\u0131n\u0131n tapda\u011f\u0131n\u0131n qurban\u0131, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[17,3],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7397"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7397"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7397\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7399,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7397\/revisions\/7399"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7397"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7397"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7397"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}