{"id":7491,"date":"2014-12-23T12:06:30","date_gmt":"2014-12-23T08:06:30","guid":{"rendered":"http:\/\/kultur.az\/?p=7491"},"modified":"2014-12-23T12:06:30","modified_gmt":"2014-12-23T08:06:30","slug":"luis-bunuel-salvador-dali-haqqinda-qizil-onun-h%c9%99yatinin-ikinci-yarisinin-tanrisi-oldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kultur.az\/?p=7491","title":{"rendered":"\u00a0Luis BUNUEL  Salvador DAL\u0130 haqq\u0131nda: &#8220;Q\u0131z\u0131l onun h\u0259yat\u0131n\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131n\u0131n tanr\u0131s\u0131 oldu&#8221;"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/images-1.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignright wp-image-7492 size-full\" src=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/images-1.jpg\" alt=\"salvadordali\" width=\"210\" height=\"240\" \/><\/a><\/p>\n<div><\/div>\n<div>M\u0259\u015fhur ispan rejissoru Luis Bunuelin \u201cM\u0259nim son n\u0259f\u0259sim\u201d avtobioqrafik kitab\u0131ndan bir fraqmenti t\u0259qdim edirik.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div>Kataloniyan\u0131n Fiqeras \u015f\u0259h\u0259rind\u0259n olan, notarius m\u00fcdirinin o\u011flu Salvador Dali t\u0259l\u0259b\u0259 iqam\u0259tgah\u0131na m\u0259nd\u0259n \u00fc\u00e7 il sonra g\u0259ldi. \u00a0O, \u00f6z\u00fcn\u00fc inc\u0259s\u0259n\u0259t\u0259 h\u0259sr el\u0259m\u0259k ist\u0259yirdi v\u0259 he\u00e7 \u00f6z\u00fcm\u00fcz d\u0259 bilmirdik ki, onu niy\u0259 \u201c\u00e7exoslovakiyal\u0131 r\u0259ssam\u201d adland\u0131r\u0131rd\u0131q.<\/div>\n<div>Bir d\u0259f\u0259 s\u0259h\u0259r d\u0259hlizd\u0259 ged\u0259rk\u0259n, onun qap\u0131s\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131q oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fcm. B\u00f6y\u00fck bir portreti bitirirdi. Portret \u00e7ox xo\u015fuma g\u0259ldi. M\u0259n d\u0259rhal bu haqda Lorkaya v\u0259 ba\u015fqa t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r\u0259 dan\u0131\u015fd\u0131m: \u201c\u00c7exoslovakiyal\u0131 r\u0259ssam\u201d \u0259la portret i\u015fl\u0259yir\u201d.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Ham\u0131 onun ota\u011f\u0131na getdi v\u0259 portretd\u0259n heyr\u0259t\u0259 g\u0259ldil\u0259r. Dali bizim qrupa daxil edildi. O, Lorka il\u0259 birlikd\u0259 m\u0259nim \u0259n yax\u0131n dostum oldu. \u00a0Biz \u00fc\u00e7\u00fcm\u00fcz he\u00e7 vaxt ayr\u0131lm\u0131rd\u0131q. X\u00fcsus\u0259n, Federiko ona heyranl\u0131q duyurdu, amma Dali onun heyranl\u0131\u011f\u0131na laqeyd idi.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Dali uzunboylu, z\u0259if s\u0259sli, utancaq adam idi. Uzun sa\u00e7lar\u0131 ona mane oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn onu k\u0259smi\u015fdi. O, \u00e7ox ekstravaqant geyinirdi: geni\u015f \u015flyapa, b\u00f6y\u00fck bant, s\u00fcrtuk v\u0259 qetro. Onun g\u00f6rk\u0259min\u0259 baxanda d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k olard\u0131 ki, \u00f6z geyimi il\u0259 \u0259traf\u0131 heyr\u0259tl\u0259ndirm\u0259k ist\u0259yir. \u018fslind\u0259 is\u0259 ona bel\u0259 geyinm\u0259k xo\u015f g\u0259lirdi, h\u0259tta baxmayaraq ki, k\u00fc\u00e7\u0259d\u0259 insanlardan t\u0259hqirl\u0259r e\u015fidirdi.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Dali d\u0259 \u015feir yaz\u0131rd\u0131 v\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 \u015feirl\u0259r \u00e7ap olunurdu. H\u0259l\u0259 \u00e7ox g\u0259nc olanda Dalinin Madrid s\u0259rgisind\u0259 Peynado v\u0259 Vinyesl\u0259 birg\u0259 \u0259s\u0259rl\u0259ri n\u00fcmayi\u015f olunmu\u015fdu.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>\u0130nc\u0259s\u0259n\u0259t m\u0259kt\u0259bind\u0259 imtahan ver\u0259nd\u0259 o, g\u00f6zl\u0259nilm\u0259d\u0259n m\u00fc\u0259llim\u0259 q\u0259z\u0259bl\u0259nir: \u201cBurda he\u00e7 kimin m\u0259ni m\u00fchakim\u0259 etm\u0259y\u0259 haqq\u0131 yoxdur, m\u0259n gedir\u0259m\u201d.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>V\u0259 do\u011frudan da gedib. Atas\u0131 Madrid\u0259 g\u0259lib m\u00fcnaqi\u015f\u0259ni yoluna qoymaq ist\u0259di. Amma \u0259b\u0259s. Dali qovuldu.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>***<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Gizl\u0259tm\u0259k ist\u0259mir\u0259m ki, Qaladan h\u0259mi\u015f\u0259 qa\u00e7\u0131rd\u0131m. \u00a0Onunla birinci d\u0259f\u0259 1929-cu ild\u0259 Kadakesd\u0259 Barselona Beyn\u0259lxalq S\u0259rgisind\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131q. O, \u0259rd\u0259 oldu\u011fu Pol El\u00fcar v\u0259 q\u0131z\u0131 Sesill\u0259 g\u0259lmi\u015fdi. Margitt, arvad\u0131 v\u0259 Bel\u00e7ika Qoemans qalereyas\u0131n\u0131n sahibi d\u0259 onlarla idi. H\u0259r \u015fey m\u0259nim s\u0259hvimd\u0259n ba\u015flad\u0131. M\u0259n Kadakesd\u0259n bir ne\u00e7\u0259 kilometr aral\u0131 ya\u015fayan Daligild\u0259 qal\u0131rd\u0131m. Dali m\u0259n\u0259 h\u0259y\u0259canla \u201cilahi bir qad\u0131n g\u0259lib\u201d dedi. M\u0259n ona dedim ki, Qalan\u0131n \u00e7ox iri \u00a0ombalar\u0131 m\u0259nd\u0259 ikrah hissi oyad\u0131r. S\u0259h\u0259ri g\u00fcn biz \u00e7imm\u0259y\u0259 ged\u0259nd\u0259 Qalan\u0131n ombalar\u0131n\u0131n m\u0259hz el\u0259 oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fcm.<img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignright\" src=\"https:\/\/encrypted-tbn1.gstatic.com\/images?q=tbn:ANd9GcTjQqn7ImsZBJnv-p7r6cT7KVqNqOT1vjx7rdWJPvxiIXU7ZMQj2Q\" alt=\"\" width=\"262\" height=\"192\" \/><\/div>\n<div><\/div>\n<div>H\u0259min g\u00fcnd\u0259n Dalini tan\u0131maq m\u00fcmk\u00fcn deyildi. Biz daha bir-birimizi ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u00fcrd\u00fck. M\u0259n h\u0259tta onunla \u201cQ\u0131z\u0131l \u0259sr\u201d filminin ssenarisini i\u015fl\u0259m\u0259kd\u0259n imtina el\u0259dim. O, yaln\u0131z Qaladan dan\u0131\u015f\u0131rd\u0131.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>El\u00fcar v\u0259 bel\u00e7ikal\u0131lar bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn sonra getdi. Qala v\u0259 q\u0131z\u0131 is\u0259 qald\u0131. Bir d\u0259f\u0259 biz bal\u0131q\u00e7\u0131 arvad\u0131 Lidiya il\u0259 qayal\u0131\u011fa \u201cpiknik\u201d\u0259 getdik. Daliy\u0259 m\u0259nz\u0259r\u0259ni g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k dedim ki, bu, m\u0259n\u0259 valensiyal\u0131, kifay\u0259t q\u0259d\u0259r ortabab r\u0259ssam Sorolinin tablolar\u0131n\u0131 xat\u0131rlad\u0131r. \u018fs\u0259bil\u0259\u015f\u0259n Dali q\u0131\u015fq\u0131rd\u0131: \u201cS\u0259n bu q\u0259d\u0259r g\u00f6z\u0259l qayalar aras\u0131nda nec\u0259 say\u0131qlaya bil\u0259rs\u0259n\u201d.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Qala onu m\u00fcdafi\u0259 el\u0259di.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>\u201cPiknik\u201din sonunda biz xeyli i\u00e7mi\u015fdik, xat\u0131rlamad\u0131\u011f\u0131m hans\u0131sa s\u0259b\u0259b\u0259 g\u00f6r\u0259 Qala m\u0259ni yenid\u0259n \u00f6z\u00fcmd\u0259n \u00e7\u0131xard\u0131. M\u0259n q\u0259fild\u0259n s\u0131\u00e7rad\u0131m, onu yer\u0259 y\u0131xd\u0131m v\u0259 bo\u011fma\u011fa ba\u015flad\u0131m.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Qorxmu\u015f Sesil bal\u0131q\u00e7\u0131 arvad\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 qayal\u0131qda gizl\u0259ndi. Dali qar\u015f\u0131mda diz \u00e7\u00f6k\u0259r\u0259k onu ba\u011f\u0131\u015flama\u011f\u0131m \u00fc\u00e7\u00fcn yalvar\u0131rd\u0131. \u00c7ox \u0259s\u0259bil\u0259\u015fdiyim\u0259 baxmayaraq, \u00f6z\u00fcm\u0259 n\u0259zar\u0259ti itirm\u0259mi\u015fdim. Bilirdim ki, onu \u00f6ld\u00fcrm\u0259y\u0259c\u0259y\u0259m. M\u0259n yaln\u0131z onun di\u015fl\u0259ri aras\u0131nda s\u0131x\u0131lm\u0131\u015f dilinin ucunu g\u00f6rm\u0259k ist\u0259yirdim. N\u0259hay\u0259t, onu buraxd\u0131m. V\u0259 iki g\u00fcn sonra o, getdi.<\/div>\n<div>Sonradan m\u0259n\u0259 dan\u0131\u015fd\u0131lar ki, Parisd\u0259 &#8211; bizim m\u00fc\u0259yy\u0259n vaxt Monmart m\u0259zarl\u0131\u011f\u0131ndan bir az aral\u0131da qald\u0131\u011f\u0131m\u0131z oteld\u0259 El\u00fcar k\u00fc\u00e7\u0259y\u0259 tapan\u00e7as\u0131z \u00e7\u0131xm\u0131rd\u0131, \u00e7\u00fcnki Qala m\u0259nim onu \u00f6ld\u00fcrm\u0259k ist\u0259diyimi demi\u015fdi.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div>***<\/div>\n<div><\/div>\n<div>\u201c\u018fnd\u0259lus k\u00f6p\u0259yi\u201d filmi iki yuxunun \u201cg\u00f6r\u00fc\u015fm\u0259si\u201d n\u0259tic\u0259sin\u0259 meydana \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131. Bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcnl\u00fck Fiqerasa &#8211; Daliy\u0259 qonaq getmi\u015fdim. Ona yax\u0131nda g\u00f6rd\u00fcy\u00fcm yuxunu dan\u0131\u015fd\u0131m: buludlar ay\u0131 yar\u0131ya b\u00f6l\u00fcb, \u00fclg\u00fcc g\u00f6z\u00fc k\u0259sir. Dali is\u0259 yuxuda qar\u0131\u015fqa il\u0259 \u00f6rt\u00fclm\u00fc\u015f \u0259l g\u00f6rd\u00fcy\u00fcn\u00fc dedi: \u201cB\u0259lk\u0259 film \u00e7\u0259k\u0259k\u201d.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>\u018fvv\u0259lc\u0259 onun t\u0259klifi m\u0259ni \u00e7ox c\u0259lb el\u0259m\u0259di. Amma tezlikl\u0259 biz Fiqerasda i\u015f\u0259 ba\u015flad\u0131q. Ssenari bir h\u0259ft\u0259d\u0259n az m\u00fcdd\u0259td\u0259 yaz\u0131ld\u0131. Qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 raz\u0131la\u015fmaya \u0259sas\u0259n, biz sad\u0259 qaydaya \u0259m\u0259l etdik: s\u0131rf rasional, psixoloji v\u0259 m\u0259d\u0259ni \u00a0izah t\u0259l\u0259b ed\u0259n \u015feyl\u0259rin \u00fcz\u0259rind\u0259 dayanmayaca\u011f\u0131q. \u0130rrasionall\u0131\u011fa yol a\u00e7maq. Biz yazln\u0131z, m\u0259nas\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmayaraq heyr\u0259tl\u0259ndiyimiz \u015feyl\u0259ri q\u0259bul edirdik.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Bizim bir d\u0259f\u0259 d\u0259 olsun m\u00fcbahis\u0259miz d\u00fc\u015fm\u0259di. Qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 q\u00fcsursuz anla\u015fma h\u0259ft\u0259si&#8230; Ssenarini bitir\u0259nd\u0259 anlad\u0131m ki, bu, tamamil\u0259 qeyri-adi, heyr\u0259tamiz film olacaq. Bir kompaniya bel\u0259 bunun maliyy\u0259l\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 raz\u0131 olmazd\u0131. O zaman borc \u00fc\u00e7\u00fcn anama m\u00fcraci\u0259t el\u0259dim ki, prod\u00fcser \u00f6z\u00fcm olum. \u00a0 Tan\u0131\u015f notarius anam\u0131 z\u0259ruri m\u0259bl\u0259\u011fi m\u0259n\u0259 verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn inand\u0131rd\u0131. M\u0259n Paris\u0259 qay\u0131td\u0131m.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Film iki h\u0259ft\u0259 \u0259rzind\u0259 \u201cBiyankur\u201d studiyas\u0131nda \u00e7\u0259kildi. \u00c7\u0259kili\u015f meydan\u0131nda 5-6 adam var idi. Aktyorlar m\u0259nim g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259rimi anlam\u0131rd\u0131.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Dali filmin bitm\u0259sin\u0259 3-4 g\u00fcn qalm\u0131\u015f g\u0259ldi.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Studiyada o, e\u015f\u015f\u0259k m\u00fcq\u0259vvas\u0131n\u0131n g\u00f6zl\u0259rini q\u0259tranla doldururdu. S\u0259hn\u0259l\u0259rd\u0259n birind\u0259 m\u0259n ona rahib obraz\u0131n\u0131 verdim. Amma kadr film\u0259 daxil olmad\u0131. \u00d6z\u00fcm d\u0259 bilmir\u0259m niy\u0259. O, filmin sonunda \u00e7im\u0259rlikd\u0259ki adam\u0131 oynay\u0131rd\u0131.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div>***<\/div>\n<div><\/div>\n<div>M\u0259n tez-tez s\u00fcrrealistl\u0259r\u0259 Dalid\u0259n dan\u0131\u015f\u0131rd\u0131m. Onun r\u0259sml\u0259rinin fotolar\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rirdim, <img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft\" src=\"https:\/\/encrypted-tbn3.gstatic.com\/images?q=tbn:ANd9GcTLWHMWDAru6Y_vtmAv5PcJN55nPKbAPyvUoLE8d_GPO-GV-sa8\" alt=\"\" width=\"281\" height=\"136\" \/>amma onlar Daliy\u0259 ehtiyatla yana\u015f\u0131rd\u0131lar. S\u00fcrrealistl\u0259r \u00f6zl\u0259ri onun \u0130spaniyadan g\u0259tirdiyi tablolar\u0131 g\u00f6r\u0259nd\u0259 m\u00fcnasib\u0259ti d\u0259yi\u015fdil\u0259r. Onu d\u0259rhal qrupa daxil etdil\u0259r v\u0259 o, s\u00fcrrealistl\u0259rin toplant\u0131lar\u0131nda i\u015ftirak edirdi. \u00a0\u018fvv\u0259ld\u0259 Dalinin Bretonla m\u00fcnasib\u0259ti yax\u015f\u0131 idi. Amma Qalan\u0131n t\u0259siri alt\u0131nda Dali d\u0259yi\u015fdi, x\u0259sisl\u0259\u015fdi v\u0259 h\u0259r\u0259katdan qovuldu. Bu, d\u00f6rd-be\u015f il sonra ba\u015f verdi.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div>***<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Bir d\u0259f\u0259 Parisd\u0259n Fiqerasa g\u0259ldim. Dalinin evin\u0259 yax\u0131nla\u015fanda m\u00fcbahis\u0259 s\u0259sl\u0259ri e\u015fitdim. Dalinin atas\u0131n\u0131n notarius idar\u0259si evl\u0259rinin birinci m\u0259rt\u0259b\u0259sind\u0259 yerl\u0259\u015firdi. B\u00fct\u00fcn ail\u0259 (ata, bibi v\u0259 bac\u0131 Anna Mariya) ikinci m\u0259rt\u0259b\u0259d\u0259 ya\u015fay\u0131rd\u0131. \u00a0Qap\u0131n\u0131 kobud a\u00e7an ata q\u0259z\u0259bl\u0259 Dalini it\u0259liy\u0259r\u0259k onu \u00a0 \u201cYaramaz\u201d adland\u0131rd\u0131. Dali \u00f6z\u00fcn\u0259 haqq qazand\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131. M\u0259n yax\u0131nla\u015f\u0131ram v\u0259 ata o\u011fluna i\u015far\u0259 ed\u0259r\u0259k, bu donuzu bir d\u0259 evind\u0259 g\u00f6rm\u0259k ist\u0259m\u0259diyini dedi. Onun atas\u0131n\u0131n q\u0259z\u0259bin\u0259 s\u0259b\u0259b olan fakt Barselondadk\u0131 s\u0259rgid\u0259 Dalinin tablosunun k\u00fcnc\u00fcnd\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 c\u00fcml\u0259 olub: \u201cAnam\u0131n portretin\u0259 t\u00fcp\u00fcrm\u0259k m\u0259n\u0259 z\u00f6vq verir\u201d.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Fiqerasdan qovulan Dali onu Kadakes\u0259 \u00f6t\u00fcrm\u0259yimi xahi\u015f el\u0259di. Burda biz iki-\u00fc\u00e7 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 ssenari yazd\u0131q. Amma \u201c\u018fnd\u0259lus k\u00f6p\u0259yi\u201dni i\u015fl\u0259y\u0259rk\u0259n ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z z\u00f6vq art\u0131q yox idi. \u00dcmumi dil tapa bilmirdik. B\u0259lk\u0259 bu, Qalan\u0131n t\u0259siri idi? Biz bir-birmizin t\u0259klifl\u0259rini r\u0259dd edirdik. Ba\u015fa d\u00fc\u015fd\u00fck ki, \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z al\u0131nmayacaq v\u0259 biz dostyana ayr\u0131ld\u0131q. M\u0259n ssenarini t\u0259k yazd\u0131m.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Sonra Dali m\u0259n\u0259 m\u0259ktubunda \u00f6z t\u0259klifl\u0259rini g\u00f6nd\u0259rdi. Onlardan biri film\u0259 daxil oldu: <img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft\" src=\"https:\/\/encrypted-tbn3.gstatic.com\/images?q=tbn:ANd9GcSJ3tAzCmQdRkWZni3B3THdhQeBykkZr9FuVQjuhaNaVvKNevwS\" alt=\"\" width=\"194\" height=\"259\" \/>ba\u011f\u00e7ada ba\u015f\u0131nda da\u015f olan adam gedir. O, ba\u015f\u0131nda da\u015f olan heyk\u0259lin yan\u0131ndan ke\u00e7ir. Sonradan filmi ekranda g\u00f6r\u0259nd\u0259 Dali demi\u015fdi ki, bu s\u0259hn\u0259 onun xo\u015funa g\u0259lib.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>1934-c\u00fc ild\u0259 m\u0259n Paris\u0259 onu g\u00f6rm\u0259y\u0259 getdim. \u00a0Art\u0131q o zaman Qalayla evli olan Dalini b\u00f6y\u00fck ombal\u0131 qad\u0131n heyk\u0259linin arxas\u0131nda g\u00f6r\u0259nd\u0259 h\u0259y\u0259canland\u0131m. O, h\u0259y\u0259can\u0131ma laqeyd susqunluqla cavab verdi.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div>***<\/div>\n<div><\/div>\n<div>\u0130spaniyadak\u0131 v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259si zaman\u0131 o d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 fa\u015fistl\u0259r\u0259 simpatiyas\u0131n\u0131 bildirib.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>\u00d6z\u00fcn\u00fcn ovaxtk\u0131 \u201cSalvador Dalinin gizli h\u0259yat\u0131\u201d \u0259s\u0259rind\u0259 m\u0259ni ateist kimi xarakteriz\u0259 el\u0259mi\u015fdi. Va\u015finqtonda katolikl\u0259rin maraqlar\u0131n\u0131 m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259n v\u0259 h\u00f6kum\u0259t dair\u0259l\u0259rind\u0259 n\u00fcfuzu olan hans\u0131sa c\u0259nab Prenderqas m\u0259nim muzeyd\u0259n qovulma\u011f\u0131ma nail oldu. \u0130\u015f\u0259 g\u0259l\u0259nd\u0259 katib\u0259mi g\u00f6z\u00fc ya\u015fl\u0131 g\u00f6rd\u00fcm.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>O, m\u0259n\u0259 q\u0259zetd\u0259 m\u0259qal\u0259ni g\u00f6st\u0259rdi. Orda yaz\u0131l\u0131rd\u0131 ki, Bunuel adl\u0131 q\u0259rib\u0259 adama, qalmaqall\u0131 \u201cQ\u0131z\u0131l \u0259sr\u201d filminin m\u00fc\u0259llifin\u0259 M\u00fcasir \u0130nc\u0259s\u0259n\u0259t Muzeyind\u0259 m\u0259suliyy\u0259tli v\u0259zif\u0259 verilib. M\u0259n \u00e7iyinl\u0259rimi \u00e7\u0259kdim, birinci d\u0259f\u0259 deyil ki, t\u0259hqirl\u0259r\u0259 m\u0259ruz qal\u0131rd\u0131m, he\u00e7 vecim\u0259 d\u0259 deyildim. Amma katib\u0259 dedi ki, bu, \u00e7ox ciddidir. M\u0259n\u0259 dedil\u0259r ki, Prenderqas muzeyin r\u0259hb\u0259rliyin\u0259 t\u0259zyiq ed\u0259r\u0259k m\u0259nim qovulma\u011f\u0131m\u0131 t\u0259l\u0259b edir. Muzeyin direktoru t\u0259slim olmama\u011f\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fcrd\u00fc.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Amma m\u0259n istefa verm\u0259yi se\u00e7dim.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>\u0130stefamdan sonra Daliyl\u0259 barda g\u00f6r\u00fc\u015f t\u0259yin etdim. O, vaxt\u0131nda g\u0259ldi v\u0259 \u015fampan sifari\u015f verdi. Q\u0259z\u0259bli v\u0259 onu d\u00f6ym\u0259y\u0259 haz\u0131r olsam da, ona dedim: \u201cS\u0259n yaramazsan v\u0259 m\u0259n s\u0259nin \u00fcz\u00fcnd\u0259n k\u00fc\u00e7\u0259d\u0259y\u0259m\u201d.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Onun m\u0259n\u0259 dediyi s\u00f6zl\u0259ri he\u00e7 vaxt unutmaram: \u201cQulaq as, m\u0259n bu kitab\u0131 ona g\u00f6r\u0259 yazm\u0131\u015fam ki, \u00f6z\u00fcm\u00fc n\u00fcfuzdan sal\u0131m, s\u0259ni yox\u201d.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Biz bir ne\u00e7\u0259 butulka \u015fampan \u015f\u0259rab\u0131 i\u00e7ib, ke\u00e7mi\u015fi xat\u0131rlayaraq dem\u0259k olar ki, dostyana ayr\u0131ld\u0131q. Amma aram\u0131zdak\u0131 u\u00e7urum \u00e7ox d\u0259rin idi.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div>***<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Pikasso yaln\u0131z r\u0259ssam idi. Dali is\u0259 daha \u00e7ox \u015fey\u0259 iddial\u0131 idi. H\u0259tta onun \u015f\u0259xsiyy\u0259tinin m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7oxdan \u0259h\u0259miyy\u0259tini itir\u0259n hans\u0131sa c\u0259h\u0259tl\u0259ri &#8211; \u00f6z\u00fcn\u00fc reklam maniyas\u0131, diqq\u0259t c\u0259lb etm\u0259k ist\u0259yi, s\u00fcnilik, \u00f6z\u00fcn\u00fc orijinal g\u00f6st\u0259rm\u0259k c\u0259hdi ikrah hissi oyatsa da, o, dahi idi. \u00a0He\u00e7 k\u0259s\u0259 b\u0259nz\u0259m\u0259y\u0259n&#8230; O, \u0259n qeyri-praktik adam idi. Onu i\u015fg\u00fczar, puldan istifad\u0259 ed\u0259 <img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignright\" src=\"https:\/\/encrypted-tbn2.gstatic.com\/images?q=tbn:ANd9GcQRKX08FsTwbveboWFQEYBfAadyJCclMpynIuNE0C-VCKWJ-pAx-A\" alt=\"\" width=\"212\" height=\"237\" \/>bil\u0259n adam kimi d\u0259 tan\u0131y\u0131rd\u0131lar. \u018fslind\u0259 is\u0259 Qala il\u0259 rastla\u015fana kimi o, \u00a0puldan he\u00e7 n\u0259 anlam\u0131rd\u0131 v\u0259 arvad\u0131m Janna qatara onun \u00fc\u00e7\u00fcn bilet almal\u0131 olurdu.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Bir d\u0259f\u0259 biz Madridd\u0259 olanda, Lorka ondan k\u00fc\u00e7\u0259ni ke\u00e7ib operetta \u00fc\u00e7\u00fcn bilet alma\u011f\u0131 xahi\u015f edir. Dali gedir, yar\u0131m saat ke\u00e7ir, g\u0259lmir v\u0259 biletsiz qay\u0131d\u0131r: \u201cHe\u00e7 n\u0259 anlam\u0131ram, bilmir\u0259m bunu nec\u0259 edirl\u0259r\u201d.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Onu s\u00f6z\u00fcn tam m\u0259nas\u0131 il\u0259 hipnoz ed\u0259n Qalan\u0131n t\u0259siri il\u0259 pul qazanma\u011fa ba\u015flad\u0131, q\u0131z\u0131l onun h\u0259yat\u0131n\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131n\u0131n tanr\u0131s\u0131 oldu.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div>***<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Dali praktiki olaraq he\u00e7 vaxt qad\u0131nlarla maraqlanm\u0131rd\u0131. T\u0259x\u0259yy\u00fcl\u0259 meylli olan adam kimi, b\u0259zi sadist tendensiyalarla, h\u0259tta g\u0259ncliyind\u0259 qad\u0131n sev\u0259r deyildi v\u0259 qad\u0131nlarla maraqlanan ki\u015fil\u0259ri m\u0259sx\u0259r\u0259y\u0259 qoyurdu. Qala onun m\u0259sumlu\u011funu pozdu. Qala do\u011frudan da onun sevdiyi yegan\u0259 qad\u0131n idi. O, ba\u015fqa qad\u0131nlar\u0131, x\u00fcsus\u0259n amerikal\u0131 milyarderl\u0259ri d\u0259 yoldan \u00e7\u0131xarm\u0131\u015fd\u0131. \u00a0Amma onlar\u0131 yaln\u0131z soyundurur, yumurta qaynad\u0131r, onlar\u0131n \u00e7iynin\u0259 qoyur v\u0259 he\u00e7 bir s\u00f6z dem\u0259d\u0259n ev\u0259 yola sal\u0131rd\u0131.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div>***<\/div>\n<div><\/div>\n<div>1930-cu ill\u0259rin \u0259vv\u0259lind\u0259 o, ilk d\u0259f\u0259 Nyu-Yorka g\u0259l\u0259nd\u0259 &#8211; \u00a0onun s\u0259f\u0259rini tablolar\u0131n\u0131n ticar\u0259t\u00e7isi t\u0259\u015fkil etmi\u015fdi, milyarderl\u0259r\u0259 t\u0259qdim olundu. V\u0259 kostyum bal\u0131na d\u0259v\u0259t edildi. H\u0259min vaxt Amerika m\u0259\u015fhur t\u0259yyar\u0259\u00e7i Lindberqin u\u015fa\u011f\u0131n\u0131n o\u011furlanaraq, \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259sinin faci\u0259sini ya\u015fay\u0131rd\u0131. Qala bala qan izl\u0259ri olan u\u015faq geyimind\u0259 g\u0259ldi. Onu t\u0259qdim ed\u0259n Dali dedi: \u201cO, \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f u\u015fa\u011f\u0131n geyimi il\u0259 b\u0259z\u0259nib\u201d. \u00a0Dali n\u0259s\u0259 m\u00fcq\u0259dd\u0259s, toxunulmas\u0131 he\u00e7 bir b\u0259han\u0259 il\u0259 yolverilm\u0259z olan tarix\u0259 istehza el\u0259m\u0259yi \u00f6z\u00fcn\u0259 r\u0259va bilmi\u015fdi. Ticar\u0259t\u00e7i onu m\u0259z\u0259mm\u0259t ed\u0259nd\u0259 o, 180 d\u0259r\u0259c\u0259 d\u0259yi\u015fdi v\u0259 jurnalistl\u0259rl\u0259 saxta psixoanalitik jarqonda dan\u0131\u015fma\u011fa ba\u015flad\u0131 ki, Qala \u201cX\u201d kompleksi alt\u0131nda h\u0259r\u0259k\u0259t edib v\u0259 s\u00f6hb\u0259t freydsaya\u011f\u0131 travestidd\u0259n (qad\u0131n t\u0259r\u0259find\u0259n oynan\u0131lan ki\u015fi v\u0259 u\u015faq rolu) gedir.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Paris\u0259 qay\u0131danda onu s\u00fcrrealistl\u0259rin toplant\u0131s\u0131na \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131lar. N\u00fcmayi\u015fkaran\u0259 \u015f\u0259kild\u0259 s\u00fcrrealizmd\u0259n imtina etm\u0259kl\u0259 s\u0259hv\u0259 yol vermi\u015fdi. H\u0259min toplant\u0131da m\u0259n yox idim. Breton sonra dan\u0131\u015f\u0131rd\u0131 ki, Dali g\u00f6z ya\u015f\u0131 i\u00e7\u0259risind\u0259 diz \u00e7\u00f6k\u00fcb, b\u00fct\u00fcn m\u00fcq\u0259dd\u0259sl\u0259r\u0259 and i\u00e7\u0259r\u0259k jurnalistl\u0259rin yalan s\u00f6yl\u0259diyini iddia edirdi. V\u0259 deyirdi ki, \u00a0Qala Lindberqin q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015f u\u015fa\u011f\u0131n\u0131 t\u0259svir edirmi\u015f.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div>***<\/div>\n<div><\/div>\n<div>\u00c7ox ill\u0259r sonra, 1960-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 o, Nyu-Yorkda ya\u015fayanda film \u00e7\u0259km\u0259k ist\u0259y\u0259n \u00fc\u00e7 meksikal\u0131 ona ba\u015f \u00e7\u0259kmi\u015fdi: Karlos Fuentes ssenarist, Xuan \u0130banyes rejissor, Ameriqo is\u0259 filmin direktoru idi.<\/div>\n<div>Onlar Dalid\u0259n ancaq bunu xahi\u015f edirdil\u0259r ki, o, San Rejis bar\u0131na girib masaya yax\u0131nla\u015fs\u0131n.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Dali onlarla barda g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcb Qalayla g\u00f6r\u00fc\u015fm\u0259l\u0259rini m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6rd\u00fc. Guya bu i\u015fl\u0259rl\u0259 Qala m\u0259\u015f\u011ful olur. Qala qonaqlar\u0131 q\u0259bul ed\u0259r\u0259k soru\u015fub: \u201cSiz\u0259 n\u0259 laz\u0131md\u0131r?\u201d<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Onlar n\u0259 laz\u0131m oldu\u011funu izah edibl\u0259r. Qala bird\u0259n deyib: \u201cBif\u015fteks sevirsiz? Dadl\u0131, yum\u015faq, qal\u0131n&#8230;\u201d<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Bir ne\u00e7\u0259 anl\u0131q kar\u0131x\u0131b qalan qonaqlar Qalan\u0131n onlar\u0131 nahara d\u0259v\u0259t etdiyini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcb.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>\u00dc\u00e7\u00fc d\u0259 m\u00fcsb\u0259t cavab verib. Qala davam edib: \u201cDali d\u0259 bif\u015fteks sevir. B\u0259s siz\u0259 m\u0259lumdur ki, o, ne\u00e7\u0259y\u0259dir?\u201d Qonaqlar n\u0259 dey\u0259c\u0259kl\u0259rini bilm\u0259yib.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Qala \u00e7\u0259kili\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn 10 min dollar ist\u0259diyini deyib v\u0259 qonaqlar \u0259libo\u015f qay\u0131d\u0131b.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div>***<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Lorka kimi Dali d\u0259 fiziki a\u011fr\u0131dan qorxurdu. Bir d\u0259f\u0259 yazm\u0131\u015fd\u0131 ki, onu he\u00e7 n\u0259, q\u0259zaya u\u011fram\u0131\u015f f\u0259hl\u0259 meyitl\u0259ri il\u0259 dolu \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc sinif vaqonunun g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc q\u0259d\u0259r vahim\u0259l\u0259ndirmir.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>S<img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft\" src=\"https:\/\/encrypted-tbn1.gstatic.com\/images?q=tbn:ANd9GcR7HI4ylzcZpALwyhWiTsM_f-4tZmIDmPm23RM39rBK-hRzlRRx4Q\" alt=\"\" width=\"259\" height=\"194\" \/>onralar o, m\u0259n\u0259 \u201cG\u00fcnd\u00fcz g\u00f6z\u0259l\u00e7\u0259si\u201d filmin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u201cQ\u0131z\u0131l \u015fir\u201d alma\u011f\u0131m m\u00fcnasib\u0259til\u0259 t\u0259brik teleqram\u0131 yollad\u0131. \u201cNosoroqi\u201d adl\u0131 jurnal\u0131n n\u0259\u015frin\u0259 haz\u0131rla\u015f\u0131rd\u0131 v\u0259 m\u0259ni \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa d\u0259v\u0259t edirdi. M\u0259n ona cavab verm\u0259dim.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Dali haqda d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259rk\u0259n, g\u0259nclik xatir\u0259l\u0259rin\u0259, bir ne\u00e7\u0259 \u0259s\u0259rin\u0259 heyranl\u0131\u011f\u0131ma baxmayaraq, onun eqosentrizmini v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6z\u0259 soxmas\u0131n\u0131, franko\u00e7ular\u0131 sinikc\u0259sin\u0259 m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259sini v\u0259 x\u00fcsus\u0259n, dostluq hissl\u0259rin\u0259 a\u00e7\u0131q etinas\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131\u015flaya bilmirdim.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Bir ne\u00e7\u0259 il \u0259vv\u0259l m\u00fcsahib\u0259d\u0259 demi\u015fdim ki, \u00f6l\u00fcmqaba\u011f\u0131 onunla \u015fampan i\u00e7m\u0259k ist\u0259yir\u0259m. O, bunu oxuyub \u201cM\u0259n d\u0259. Amma daha i\u00e7mir\u0259m\u201d -demi\u015fdi.<\/p>\n<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div><strong>Haz\u0131rlad\u0131: Sevda Sultanova\u00a0<\/strong><\/div>\n<p class=\"bawpvc-ajax-counter\" data-id=\"7491\">Yaz\u0131ya 619 d\u0259f\u0259 bax\u0131l\u0131b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u0259\u015fhur ispan rejissoru Luis Bunuelin \u201cM\u0259nim son n\u0259f\u0259sim\u201d avtobioqrafik kitab\u0131ndan bir fraqmenti t\u0259qdim edirik. Kataloniyan\u0131n Fiqeras \u015f\u0259h\u0259rind\u0259n olan, notarius m\u00fcdirinin o\u011flu Salvador Dali t\u0259l\u0259b\u0259 iqam\u0259tgah\u0131na m\u0259nd\u0259n \u00fc\u00e7 il sonra g\u0259ldi. \u00a0O, \u00f6z\u00fcn\u00fc inc\u0259s\u0259n\u0259t\u0259 h\u0259sr el\u0259m\u0259k ist\u0259yirdi v\u0259 he\u00e7 \u00f6z\u00fcm\u00fcz d\u0259 bilmirdik ki, onu niy\u0259 \u201c\u00e7exoslovakiyal\u0131 r\u0259ssam\u201d adland\u0131r\u0131rd\u0131q. Bir d\u0259f\u0259 s\u0259h\u0259r d\u0259hlizd\u0259 ged\u0259rk\u0259n, onun qap\u0131s\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131q [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[7,21],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7491"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7491"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7491\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7493,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7491\/revisions\/7493"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7491"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7491"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7491"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}